technik_poligraf_311[28].Z3.02

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Recenzenci:
dr inŜ. Henryk Godlewski
mgr Zbigniew Klepacz

Opracowanie redakcyjne:
mgr ElŜbieta Gonciarz

Konsultacja:
dr inŜ. BoŜena Zając

Poradnik stanowi obudow

dydaktyczn

programu jednostki modułowej 311[28].Z3.02,

„Przygotowanie form oraz drukowanie technikami płaskimi”, zawartego w modułowym
programie nauczania dla zawodu technik poligraf.

Wydawca

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Przykładowe scenariusze zajęć

5. Ćwiczenia

5.1. Wykonywanie oraz charakteryzowanie form technik drukowania płaskiego

5.1.1. Ćwiczenia

5.2. Charakteryzowanie technik drukowania płaskiego

5.2.1. Ćwiczenia

5.3. Charakteryzowanie offsetowych maszyn drukujących

5.3.1. Ćwiczenia

6. Ewaluacja osiągnięć ucznia

7. Literatura

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Przekazujemy Państwu Poradnik dla nauczyciela, który będzie pomocny w prowadzeniu

zajęć  dydaktycznych  w  szkole  kształcącej  w  zawodzie  technik  poligraf,  w  obrębie  jednostki
modułowej  311[28].Z3.02  Przygotowanie  form  oraz  drukowanie  technikami  płaskimi.
Jednostka  modułowa  zawarta  jest  w  module  Procesy  drukowania  (schemat  układu  jednostek
modułowych przedstawiony jest na stronie 4 tego poradnika).

W poradniku zamieszczono:

– wymagania wstępne – wykaz umiejętności, jakie uczeń powinien mieć juŜ ukształtowane,

aby bez problemów mógł korzystać z poradnika,

– cele kształcenia – wykaz umiejętności, jakie uczeń ukształtuje podczas pracy

z poradnikiem,

– przykładowe scenariusze zajęć,
– przykładowe ćwiczenia ze wskazaniami do realizacji, zalecanymi metodami nauczania–uczenia

się oraz środkami dydaktycznymi,

– ewaluację osiągnięć ucznia – przykładowe narzędzia pomiaru dydaktycznego,
– wykaz literatury.

Materiał nauczania jednostki modułowej zawiera podstawowe zagadnienia związane

z wykonywaniem form dla róŜnych technik druku płaskiego, ze szczególnym
uwzględnieniem form offsetowych, oraz zagadnienia dotyczące samego procesu druku w tych
technikach.

Jednostka modułowa Przygotowanie form oraz drukowanie technikami płaskimi została

podzielona na trzy rozdziały:
–  wykonywanie form do drukowania płaskiego,
–  charakteryzowanie technik drukowania płaskiego,
–  charakteryzowanie offsetowych maszyn drukujących.

Najwięcej miejsca poświecono drukowaniu offsetowemu, oraz formom offsetowym, gdyŜ

praktycznie  tylko  ta  technika,  jeśli  chodzi  o  druk  płaski,  ma  zastosowanie  przemysłowe.
Pozostałe  techniki,  a  więc  litografia  czy  światłodruk  powinny  być  rozpatrywane  tylko
w  marginalnym  zakresie,  gdyŜ  obecnie  ich  zastosowanie  ogranicza  się  jedynie  do  prac
artystycznych.

Zajęcia powinny odbywać się w odpowiednio wyposaŜonych laboratoriach szkolnych oraz

w zakładach poligraficznych, w grupach 15-osobowych, a ćwiczenia w zespołach 3–4-osobowych.

Wskazane jest, aby zajęcia dydaktyczne były prowadzone róŜnymi metodami ze szczególnym

uwzględnieniem aktywizujących metod nauczania.

Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróŜnicowane, począwszy od samodzielnej

pracy uczniów do pracy zespołowej.

Po zakończeniu realizacji programu, zaleca się zastosowanie testu dydaktycznego

wielostopniowego lub zadania typu próba pracy W tym celu, w poradniku zamieszczono
przykładowy test i zadanie typu próba pracy, razem z obudową metodyczną.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Schemat układu jednostek modułowych

311[28].Z3.02

Przygotowanie form

oraz drukowanie

technikami płaskimi

311[28].Z3

Procesy drukowania

311[28].Z3.01

Przygotowanie form

oraz drukowanie

technikami wypukłymi

311[28].Z3.03

Przygotowanie form

oraz drukowanie

technikami wklęsłymi

311[28].Z3.04

Kontrolowanie procesów

drukowania

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

–  posługiwać się terminologią poligraficzną,
–  charakteryzować podstawowe działy poligrafii,
–  określać podstawowe szeregi i formaty wyrobów poligraficznych,
–  posługiwać się podstawowymi miarami poligraficznymi,
–  charakteryzować papiery drukowe, papiery tzw. nowej generacji, papiery syntetyczne,
–  klasyfikować oraz określić skład farb drukowych,
–  określać mechanizmy utrwalania farb,
–  określać drukowe i uŜytkowe właściwości farb,
–  analizować budowę i zasadę działania zespołów farbowych do farb mazistych,
–  klasyfikować formy drukowe do płaskich technik drukowania,
–  klasyfikować płaskodrukowe maszyny drukujące,
–  klasyfikować  i  charakteryzować  zespoły  zasilania  arkuszami  maszyn  drukujących

arkuszowych oraz mechanizmy prowadzenia wstęgi w maszynach zwojowych,

–  charakteryzować procesy drukowania technikami płaskimi,
–  współpracować w grupie,
–  formułować wnioski,
–  oceniać swoje umiejętności,
–  uczestniczyć w dyskusji,
–  prezentować siebie i grupę w której pracuje,
–  przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

– scharakteryzować proces wykonywania offsetowych form drukowych technologią

bezpośrednią pozytywową z płyt presensybilizowanych,

– scharakteryzować zjawiska zachodzące w warstwie kopiowej fotorozpuszczalnej płyty

presensybilizowanej,

–  naświetlić płytę presensybilizowaną przez diapozytyw oraz dobrać czas naświetlania,
–  wywołać płytę presensybilizowaną odpowiednim wywoływaczem,
–  określić budowę kopioramy,
–  scharakteryzować  metody  zwiększania  wytrzymałości  form  offsetowych  z  płyt

presensybilizowanych oraz sposoby ich zabezpieczania,

–  scharakteryzować proces wykonywania form offsetowych w systemie CTP,
–  określić przydatność technologii CTP,
–  scharakteryzować proces drukowania techniką offsetową,
–  scharakteryzować  budowę  i  zasadę  działania  poszczególnych  zespołów  offsetowej

maszyny drukującej,

– scharakteryzować zjawiska zachodzące na powierzchni formy offsetowej podczas

drukowania,

–  określić rolę oraz właściwe parametry roztworu zwilŜającego,
–  dobrać parametry drukowania na offsetowej maszynie arkuszowej,
–  wykonać druk nakładu z zastosowaniem offsetowej arkuszowej maszyny drukującej,
–  scharakteryzować  proces  drukowania  wielokolorowego  na  arkuszowych  i  zwojowych

maszynach offsetowych,

– scharakteryzować

technikę

drukowania

offsetowego

bezwodnego

oraz określić wymagania technologiczne dotyczące przebiegu procesu drukowania,

– zorganizować stanowisko pracy na maszynie offsetowej,
– zastosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpoŜarowej oraz

ochrony środowiska,

– scharakteryzować techniki drukowania litograficznego i światłodrukowego,
– określić zakres stosowania techniki litograficznej i światłodrukowej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

Scenariusz zajęć 1

Osoba prowadząca

………..…………………………………………

Modułowy program nauczania:

Technik poligraf 311[28]

Moduł:

Procesy drukowania 311[28].Z3

Jednostka modułowa:

Przygotowanie

form

oraz

drukowanie

technikami płaskimi 311[28].Z3.02

Temat: Ocena jakości form offsetowych z płyt presensybilizowanych.

Cel ogólny: Kształtowanie umiejętności oceniania form offsetowych wykonanych z płyt

presensybilizowanych, pod kątem ich przydatności do drukowania.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń będzie umiał:
–  scharakteryzować formy offsetowe z płyt presensybilizowanych,
–  zidentyfikować błędy form offsetowych powstałe podczas ich wykonywania,
–  określić sposoby korekty form offsetowych,
–  wykonywać korektę form offsetowych,
–  ocenić przydatność do druku form offsetowych z płyt presensybilizowanych.

Metody nauczania–uczenia się:
–

pogadanka,

–

wiczenie praktyczne,

–

dyskusja w grupie.

Formy organizacyjne pracy uczniów:

−

w grupach 3–4-osobowych.

Czas: 2 godziny dydaktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

przykłady form offsetowych z płyt presensybilizowanych róŜnej jakości,

−

lupa,

−

poradnik dla ucznia.

Przebieg zajęć:
1.  Powitanie uczniów, sprawdzenie listy obecności.
2.  Nawiązanie do tematu, przedstawienie celów zajęć.
3.  Zapis tematu do zeszytów.
4.  Pogadanka na temat podstawowych błędów powstających podczas procesu wykonywania

form offsetowych z płyt presensybilizowanych.

5. Dyskusja w grupie na temat sposobów usuwania błędów z form offsetowych.
6. Rozdanie uczniom instrukcji do wykonania ćwiczeń i udzielenie odpowiedzi na pytania

dotyczące ćwiczenia.

7.  Rozdanie materiałów do wykonania ćwiczenia.
8.  Wykonywanie przez uczniów ćwiczenia.
9.  Prezentowanie wyników pracy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

10. Dyskusja w grupie na temat trudności napotkanych przez uczniów podczas wykonywania

wiczenia.

11. Podsumowanie zajęć.

Zakończenie zajęć

Praca domowa

Odpowiedz pisemnie na pytanie, jakie błędy form offsetowych dyskwalifikują je do

procesu drukowania, a jakie podlegają korekcie?

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:

−

anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć i zdobytych
umiejętności.

Ankieta

Odpowiedz na poniŜsze pytania. Udzielone odpowiedzi pozwolą ocenić skuteczność

zajęć i dokonać ewentualnych zmian.

1) Scharakteryzować formy offsetowe z płyt presensybilizowanych?

2) Czy wiesz, jak wykonuje się korektę form offsetowych?

3) Czy

potrafisz

identyfikować

błędy

formach

offsetowych

płyt

presensybilizowanych?

4) Czy potrafisz ocenić przydatność do druku form offsetowych?

5) Czy któraś z część zajęć była dla ciebie niezrozumiała? JeŜeli TAK, to która?

TAK NIE

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Scenariusz zajęć 2

Osoba prowadząca

………...…………………………………………

Modułowy program nauczania:

Technik poligraf 311[28]

Moduł:

Procesy drukowania 311[28].Z3

Jednostka modułowa:

Przygotowanie

form

oraz

drukowanie

technikami płaskimi 311[28].Z3.02

Temat: Poznanie sposobu wykonywania offsetowej formy drukowej z płyty

presensybilizowanej pozytywowej.

Cel ogólny:

Charakteryzowanie

zjawisk

zachodzących

warstwie

wiatłoczułej

pozytywowej płyty presensybilizowanej podczas naświetlania.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi:

−

scharakteryzować

proces

technologiczny

wykonywania

form

offsetowych

z pozytywowych płyt presensybilizowanych,

−

scharakteryzować budowę pozytywowej płyty presensybilizowanej,

−

określić rodzaj formy kopiowej do wykonania formy offsetowej z pozytywowej płyty
presensybilizowanej,

−

dobrać parametry procesu naświetlania pozytywowej płyty presensybilizowanej poprzez
wykonanie naświetlania testowego ze specjalnych kopiowych form testowych,

−

scharakteryzować zjawiska zachodzące w warstwie światłoczułej pozytywowej płyty
presensybilizowanej podczas naświetlania,

−

określić czynniki mające wpływ na proces technologiczny wykonywanie form
offsetowych z pozytywowych płyt presensybilizowanych.

Metody nauczania–uczenia się:
–  pogadanka,
–  dyskusja w grupie,
–  pokaz z objaśnieniem,
–  ćwiczenie praktyczne.

Formy organizacyjne pracy uczniów:
–  w grupach 3–4-osobowych.

Czas: 2 godziny dydaktyczne.

Środki dydaktyczne:
–  płyta presensybilizowana pozytywowa,
–  forma kopiowa w postaci diapozytywu lewoczytelnego,
–  kopiorama,
–  wanna z dostępem do bieŜącej wody,
–  wywoływacz do płyt,
–  gębka do wywoływania płyt,
–  korektory minusowe i plusowe,
–  roztwór gumy arabskiej,
–  instrukcja obsługi kopioramy,
–  poradnik dla ucznia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przebieg zajęć:
1. Faza wstępna:

–  powitanie uczniów, sprawdzenie listy obecności,
–  nawiązanie do tematu, przedstawienie celów zajęć,
–  zapis tematu do zeszytów.

2. Faza właściwa:

– pogadanka

temat

budowy

pozytywowych

płyt

presensybilizowanych

wykorzystywanych do wykonywania offsetowych form drukowych, oraz zjawisk
zachodzących w warstwie światłoczułej tych płyt podczas naświetlania,

– dyskusja w grupie na temat procesu technologicznego wykonywania form

offsetowych z pozytywowych płyt presensybilizowanych,

– rozdanie uczniom instrukcji do wykonania ćwiczenia i udzielenie odpowiedzi na

pytania dotyczące ćwiczenia,

– rozdanie materiałów do wykonania ćwiczenia,
– wykonywanie przez uczniów ćwiczenia.

3. Faza kończąca:

– prezentowanie wyników pracy,
– dyskusja w grupie na temat trudności w wykonywaniu form offsetowych

z pozytywowych płyt presensybilizowanych,

– podsumowanie zajęć.

Zakończenie zajęć

Praca domowa

Odpowiedz pisemnie na pytanie, jakie zjawiska zachodzą w warstwie światłoczułej

pozytywowej

płyty

presensybilizowanej

podczas

naświetlania

przez

diapozytyw

lewoczytelny?

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:
– anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć i zdobytych

umiejętności.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ankieta

Odpowiedz na poniŜsze pytania. Udzielone odpowiedzi pozwolą ocenić skuteczność

zajęć i dokonać ewentualnych zmian.

1) Czy potrafisz określić zjawiska zachodzące w warstwie światłoczułej płyty

presensybilizowanej podczas jej naświetlania?

2) Czy wiesz, z czego składa się warstwa światłoczuła formy presensybilizowanej?

3) Czy umiesz dobrać parametry naświetlania płyty presensybilizowanej w kopioramie?

4) Czy potrafisz określić rodzaj formy kopiowej do wykonywania formy drukowej

z pozytywowej płyty presensybilizowanej?

5) Czy któraś z część zajęć była dla ciebie niezrozumiała? JeŜeli TAK, to która?

TAK NIE

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. ĆWICZENIA

5.1. Wykonywanie

oraz

charakteryzowanie

form

technik

drukowania płaskiego

5.1.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Dokonaj oceny form offsetowych z płyt presensybilizowanych pod kątem ich

przydatności do druku.

Wskazówki do realizacji
Prawidłowe przeprowadzenie ćwiczenia wymaga od nauczyciela wcześniejszego

przygotowania  pomocy  dydaktycznych.  NaleŜy  zadbać  o  to,  Ŝeby  uczniowie  mieli  do
dyspozycji  formy  offsetowe  róŜnej  jakości.  Powinny  to  być  formy  zarówno  nadające  się
bezpośrednio do drukowania, jak i formy z róŜnego rodzaju błędami powstałymi na róŜnych
etapach  ich  wykonania,  oraz  z  uszkodzeniami  mechanicznymi.  NaleŜy  takŜe  przeprowadzić
dyskusję  na  temat  oceniania  jakości  form  offsetowych  i  sposobów  usuwania  błędów  z  form
offsetowych.

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) dokładnie obejrzeć dostarczone formy offsetowe okiem nieuzbrojonym oraz przy uŜyciu

lupy,

2)  wskazać ewentualne niedoskonałości badanych form offsetowych,
3)  określić przyczyny powstania ewentualnych błędów na badanych formach offsetowych,
4)  określić moŜliwości i sposoby usunięcia niedoskonałości ocenianych form,
5)  zakwalifikować  formy  do  trzech  grup:  formy  nadające  się bezpośrednio do druku, formy

z błędami moŜliwymi do usunięcia, formy nie nadające się do druku.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

–  pogadanka,
–  ćwiczenie praktyczne,
–  dyskusja w grupie.

rodki dydaktyczne:

−

przykłady form offsetowych z płyt presensybilizowanych róŜnej jakości,

−

lupa,

−

poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 2

Wykonaj formę offsetową z płyty presensybilizowanej pozytywowej, z powierzonej

formy kopiowej. Dokonaj korekty otrzymanej formy offsetowej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wskazówki do realizacji
Ć

wiczenie powinno być wykonywane w laboratorium szkolnym, na stanowisku

wyposaŜonym w odpowiednie urządzenia, w grupach maksymalnie 3–4-osobowych. NaleŜy
takŜe przeprowadzić dyskusję na temat sposobów wykonywania form offsetowych z płyt
presensybilizowanych.

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) wyjąć płytę presensybilizowaną z opakowania,
2) oczyścić diapozytyw z zanieczyszczeń, połoŜyć i zamocować w odpowiednim miejscu na

płycie, emulsją od strony płyty presensybilizowanej,

3)  umieścić płytę z formą kopiową w kopioramie,
4)  dobrać czas naświetlania,
5)  naświetlić płytę presensybilizowaną w kopioramie,
6)  wywołać formę przy pomocy wywoływacza i odpowiedniej gąbki,
7)  spłukać formę wodą,
8)  wysuszyć formę,
9)  dokonać oceny jakościowej otrzymanej formy offsetowej,
10) dokonać korekty odpowiednimi korektorami,
11) zabezpieczyć formę roztworem gumy arabskiej.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

–  pogadanka,
–  pokaz z objaśnieniem,
–  ćwiczenie praktyczne,
–  dyskusja w grupie.

rodki dydaktyczne:

–  płyta presensybilizowana pozytywowa,
–  forma kopiowa w postaci diapozytywu lewoczytelnego,
–  kopiorama,
–  wanna z dostępem do bieŜącej wody,
–  wywoływacz do płyt,
–  gębka do wywoływania płyt,
–  korektory minusowe i plusowe,
–  roztwór gumy arabskiej,
–  instrukcja obsługi kopioramy,
–  poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 3

Dokonaj analizy zasady działania urządzenia do wykonywania form offsetowych

w technologii CTP, na podstawie wycieczki dydaktycznej i schematu konkretnego
urządzenia.

Wskazówki do realizacji
Ć

wiczenie naleŜy przeprowadzić w profesjonalnym studio pre-press wyposaŜonym

w urządzenie do wykonywania form offsetowych w jednej z technologii CTP.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przed przystąpieniem

wiczenia

koniecznym

jest

przeprowadzenie

wykładu

informacyjnego na temat technologii CTP wykonywania form offsetowych. Ćwiczenie naleŜy
wykonywać w grupach maksymalnie 3–4 osobowych.

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) uwaŜnie prześledzić proces wykonywania formy offsetowej w technologii CTP w studio

pre-press,

2) wykonać notatki na podstawie obserwacji,
3) skonfrontować wyniki obserwacji ze schematem konkretnego urządzenia do

wykonywania form offsetowych w technologii CTP,

4) dokonać analizy działania poszczególnych zespołów urządzenia do wykonywania form

offsetowych w technologii CTP.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

– wykład informacyjny,
– pokaz z objaśnieniem.

rodki dydaktyczne:

−

urządzenie do wykonywania form offsetowych w technologii CTP,

−

schemat konkretnego urządzenia do wykonywania form offsetowych w technologii CTP,

−

poradnik dla ucznia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.2. Charakteryzowanie technik drukowania płaskiego

5.2.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Dokonaj analizy zasady działania zespołu nawilŜającego na podstawie obserwacji pracy

offsetowej maszyny drukującej.

Wskazówki do realizacji
Ć

wiczenie naleŜy przeprowadzić w laboratorium szkolnym dysponującym maszyną

offsetową, lub w zakładzie poligraficznym w formie wycieczki dydaktycznej. Ćwiczenie
naleŜy przeprowadzić w grupach maksymalnie 3–4-osobowych.

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  uwaŜnie obserwować pracujący zespół nawilŜający offsetowej maszyny drukującej,
2)  wyodrębnić poszczególne elementy zespołu nawilŜającego,
3)  wykonać schemat zespołu nawilŜającego na podstawie obserwacji,
4)  dokonać  analizy  sposobu  przekazywania  roztworu  zwilŜającego  na  formę  drukową  na

podstawie wykonanego schematu i obserwacji pracy maszyny.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

– pogadanka,
– pokaz z objaśnieniem.

rodki dydaktyczne:

−

offsetowa maszyna drukująca z wodnym nawilŜaniem,

−

poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 2

Sporządź roztwór zwilŜający do drukowania offsetowego.

Wskazówki do realizacji
Ć

wiczenie naleŜy przeprowadzić w laboratorium szkolnym w grupach 3–4-osobowych.

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  napełnić naczynie wodą bieŜącą,
2)  zbadać pH pobranej wody,
3)  dodać odpowiednie substancje buforowe w zaleŜności od zmierzonego pH,
4)  zbadać  pH  uzyskanego  roztworu  i  porównać  z  wartością  właściwą  dla  roztworów

zwilŜających dla druku offsetowego,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5) dodać inne dodatki do roztworu zwilŜającego (obniŜające napięcie powierzchniowe

cieczy, grzybobójcze, przeciwbakteryjne itp.), w ilościach zalecanych przez producenta.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

– pogadanka,
– ćwiczenie praktyczne.

rodki dydaktyczne:

–  naczynie na roztwór zwilŜający,
–  dodatki buforowe do roztworów zwilŜających,
–  zestaw dodatków do roztworów zwilŜających dla druku offsetowego,
–  pH-metr,
–  poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 3

Wykonaj jednokolorową odbitkę jednotonalną w kolorze cyjan, na papierze kredowanym

o gramaturze 115 g/m² formatu A3, z powierzonej formy offsetowej. Druk wykonaj na
ć

wierćformatowej jednokolorowej maszynie offsetowej.

Wskazówki do realizacji
Warunkiem przeprowadzenia ćwiczenia jest posiadanie odpowiedniego parku

maszynowego w laboratorium szkolnym, lub moŜliwość wykonania go w zakładzie
poligraficznym dysponującym ćwierćformatową jednokolorową maszyną offsetową.
Ć

wiczenie powinno odbywać się w grupach maksymalnie 3–4-osobowych.

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  uruchomić kontrolnie maszynę,
2)  ustawić maszynę na format i grubość papieru,
3)  napełnić farbą kałamarz i wstępnie wyregulować zespół farbowy,
4)  napełnić zespół nawilŜający roztworem i wstępnie go wyregulować,
5)  załoŜyć formę drukową,
6)  umieścić papier w maszynie,
7)  wykonać odbitki kontrolne,
8)  dokonać regulacji połoŜenia i barwy obrazu,
9)  wykonać odbitkę nakładową,
10) zmyć formę , zdjąć z maszyny i zabezpieczyć,
11) umyć maszynę,
12) uporządkować stanowisko pracy,
13) zaprezentować  wykonaną  odbitkę  i  uzasadnić  podjęte  działania  podczas  wykonywania

wiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

–  pogadanka,
–  pokaz z objaśnieniem,
–  ćwiczenie praktyczne.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

rodki dydaktyczne:

−

wierćformatowa jednokolorowa offsetowa maszyna drukująca,

−

farba cyjan,

−

papier kredowany formatu A3 o gramaturze 115 g/m²,

−

korektory, mleczko do przemywania formy,

−

roztwór zwilŜający, zmywacz do obciągów, zmywacz do zespołów farbowych,

−

czyściwo,

−

roztwór do zabezpieczania form drukowych,

−

zestaw narzędzi do regulacji zespołów maszyny drukującej, szpachla, gąbki wiskozowe,

−

przymiar liniowy,

−

instrukcja obsługi maszyny,

−

poradnik dla ucznia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.3. Charakteryzowanie offsetowych maszyn drukujących

5.3.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Sporządź schemat pneumatycznego samonakładaka strumieniowego na podstawie

obserwacji arkuszowej maszyny offsetowej, oraz dokonaj analizy działania samonakładaka.

Wskazówki do realizacji
Ć

wiczenie powinno być realizowane w laboratorium szkolnym, lub w drukarni offsetowej

posiadającej odpowiedni park maszynowy (maszyna arkuszowa z samonakładakiem
strumieniowym), w grupach maksymalnie 3–4-osobowych.

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  uwaŜnie prześledzić działanie zespołu podającego arkuszowej maszyny offsetowej,
2)  wyodrębnić poszczególne elementy samonakładaka,
3)  wykonać schemat samonakładaka maszyny na podstawie obserwacji,
4)  dokonać analizy działania samonakładaka w konkretnej maszynie offsetowej.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

– pokaz z objaśnieniem,
– pogadanka.

rodki dydaktyczne:

– offsetowa maszyna arkuszowa z pneumatycznym samonakładakiem strumieniowym,
– poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 2

Dokonaj analizy zasady działania wielokolorowej offsetowej maszyny arkuszowej, na

podstawie wycieczki dydaktycznej. Skonfrontuj wyniki obserwacji ze schematem konkretnej
maszyny drukującej.

Wskazówki do realizacji
Warunkiem

koniecznym

wykonania

wiczenia

jest

przygotowanie

wycieczki

dydaktycznej do drukarni dysponującej wielokolorowymi offsetowymi maszynami
arkuszowymi.

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) uwaŜnie obserwować pracę poszczególnych zespołów wielokolorowej offsetowej

maszyny arkuszowej,

2) sporządzić notatki i szkice na podstawie obserwacji pracującej maszyny,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3) porównać wyniki obserwacji ze schematem konkretnej maszyny drukującej,
4) dokonać analizy działania poszczególnych zespołów maszyny drukującej.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

– pogadanka,
– pokaz z objaśnieniem.

rodki dydaktyczne:

–  wielokolorowa offsetowa maszyna arkuszowa,
–  plansza ze schematem konkretnej maszyny drukującej,
–  poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 3

Dokonaj analizy działania systemu zasilająco-prowadzącego wstęgę papieru, w zwojowej

maszynie offsetowej, na podstawie wycieczki dydaktycznej do drukarni.

Wskazówki do realizacji
Warunkiem

koniecznym

wykonania

wiczenia

jest

przygotowanie

wycieczki

dydaktycznej do drukarni offsetowej dysponującej zwojowymi maszynami drukującymi.

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) uwaŜnie prześledzić drogę wstęgi papieru w zwojowej maszynie offsetowej,
2) zwrócić szczególną uwagę na system mocowania roli i urządzenie do jej automatycznej

zmiany,

3)  sporządzić notatki i szkice na podstawie obserwacji pracy maszyny,
4)  dokonać analizy zasady działania urządzenia do automatycznej zmiany roli w maszynie,
5)  dokonać analizy przebiegu wstęgi papieru przez poszczególne zespoły zwojowej maszyny

offsetowej.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

– pogadanka,
– pokaz z objaśnieniem.

rodki dydaktyczne:

– zwojowa offsetowa maszyna drukująca,
– plansze ze schematami poszczególnych zespołów konkretnej zwojowej maszyny

offsetowej,

– poradnik dla ucznia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego

Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Przygotowanie form oraz
drukowanie technikami płaskimi”

Test składa się z dwudziestu zadań wielokrotnego wyboru. Zadanie nr 12 to zadanie

z poziomu ponadpodstawowego, a pozostałe z poziomu podstawowego.

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt

Za kaŜdą poprawną odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące
oceny szkolne:

−

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 9 zadań z poziomu podstawowego,

−

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 13 zadań z poziomu podstawowego,

−

dobry – za rozwiązanie co najmniej 16 zadań, w tym jednego z poziomu
ponadpodstawowego,

−

bardzo dobry – za rozwiązanie co najmniej 19 zadań, w tym jednego z poziomu
ponadpodstawowego,

Klucz odpowiedzi: 1. b, 2. a, 3. c, 4. d, 5. b, 6. a, 7. c, 8. b, 9. d, 10. a, 11. c,
12. a, 13. b, 14. d, 15. c, 16. a, 17. b, 18. d, 19. c, 20. a.

Plan testu

zad.

Cel operacyjny

( mierzone osiągnięcia uczniów)

Kategoria

celu

Poziom

wymagań

Poprawna

odpowiedź

Rozpoznać techniki drukowania
płaskiego

Wskazać zaleŜność kąta zwilŜania
od napięcia powierzchniowego

Wskazać rolę substancji
powierzchniowo czynnych

Określić rodzaj zwilŜanych
powierzchni

Wskazać właściwości powierzchni
drukującej formy

Scharakteryzować rodzaj podłoŜa
formy litograficznej

Określić formę kopiową do
pozytywowych płyt
presensybilizowanych

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Zidentyfikować czynniki
zapewniające stabilność obrazu na
formie

Wskazać parametry podłoŜa płyty
presensybilizowanej

Określić cel stosowania ziarnowania
podłoŜa

Wskazać grubość warstwy kopiowej
na płytach presensybilizowanych

Zanalizować proces naświetlania
pozytywowej warstwy kopiowej

Określić presensybilizowane płyty
negatywowe

Wskazać przyczyny zjawiska
podświetlania

Wskazać zastosowanie skali szarości

Wskazać zalety technologii CTP

Wskazać elementy zespołu
drukującego maszyny offsetowej

Określić zastosowanie techniki
ś

wiatłodrukowej

Dobrać rodzaj maszyny do druku
określonych wydawnictw

Określić rodzaj samonakładaka

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przebieg testowania

Instrukcja dla nauczyciela

1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z wyprzedzeniem co najmniej

jednotygodniowym.

2.  Przed rozpoczęciem sprawdzianu przedstaw uczniom zasady przebiegu testowania.
3.  Podkreśl wagę samodzielnego rozwiązywania zadań testowych.
4.  Rozdaj  uczniom  przygotowane  dla  nich  materiały  (instrukcję,  zestaw  zadań  testowych,

kartę odpowiedzi).

5.  Udziel odpowiedzi na pytania formalne uczniów.
6.  Przypomnij o upływającym czasie na 10 i 5 minut przed zakończeniem sprawdzianu.
7.  Po zakończeniu testu przed czasem uczeń podnosi rękę i czeka aŜ nauczyciel odbierze od

niego pracę.

8. Po upływie czasu sprawdzianu poproś uczniów o odłoŜenie przyborów do pisania.
9. Zbierz od uczniów karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych.

Instrukcja dla ucznia

1.  Przeczytaj uwaŜnie instrukcję.
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4.  Test  zawiera  20  zadań.  Do  kaŜdego  zadania  dołączone  są  4  moŜliwości  odpowiedzi.

Tylko jedna jest prawidłowa.

5. Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce

znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową.

6. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
7. Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.

8. Na rozwiązanie testu masz 45 min.
9. Po zakończeniu testu podnieś rękę i zaczekaj aŜ nauczyciel odbierze od Ciebie pracę.

Powodzenia!

Materiały dla ucznia

–  instrukcja,
–  zestaw zadań testowych,
–  karta odpowiedzi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Techniki drukowania płaskiego to

offset, światłodruk, linoryt, litografia.

litografia, offset, dilitho, światłodruk.

offset, litografia, światłodruk, dilitho, tampodruk.

fleksografia, offset, światłodruk, tampodruk.

2. W miarę zmniejszania się napięcia powierzchniowego cieczy względem ciała stałego, kąt

jaki tworzy się między powierzchnią kropli , a powierzchnią ciała stałego będzie
a)

się zmniejszał.

się zwiększał.

pozostawał bez zmian.

się zwiększał, lub zmniejszał.

3. Substancje powierzchniowo czynne powodują

zwiększenie napięcia powierzchniowego i zmniejszenie zdolności zwilŜania.

zwiększenie napięcia powierzchniowego i zwiększenie zdolności zwilŜania.

zmniejszenie napięcia powierzchniowego i zwiększenie zdolności zwilŜania.

zmniejszenie napięcia powierzchniowego i zmniejszenie zdolności zwilŜania.

4. Roztwór zwilŜający pokrywa cienką warstwą powierzchnie

drukujące formy.

całej formy.

drukujące lub niedrukujące formy w zaleŜności od składu roztworu zwilŜającego.

niedrukujące formy.

5. Powierzchnie drukujące formy offsetowej są

oleofilowe i hydrofilowe.

oleofilowe i hydrofobowe.

oleofobowe i hydrofobowe.

oleofobowe i hydrofilowe.

6. W technice litograficznej formę drukową wykonuje się

na kamieniu.

na płycie aluminiowej.

na tworzywach sztucznych.

na tekturze.

7. Formą kopiową do wykonywania form z pozytywowych płyt presensybilizowanych jest

diapozytyw prawoczytelny.

negatyw prawoczytelny.

diapozytyw lewoczytelny.

negatyw lewoczytelny.

8. Stabilność wymiarową obrazu na formie offsetowej zapewnia

warstwa światłoczuła płyty.

podłoŜe płyty.

element drukujący formy.

element niedrukujący formy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

9. PodłoŜem płyty presensybilizowanej do wykonywania form offsetowych, jest najczęściej

blacha

stalowa o grubości od 0,1 do 0,4 mm.

aluminiowa o grubości od 1 do 1,4 mm.

miedziana o grubości od 0,6 do 0,9 mm.

aluminiowa o grubości od 0,1 do 0,4 mm.

10. Celem ziarnowania powierzchni podłoŜa płyt presensybilizowanych jest

zwiększenie zwilŜalności miejsc niedrukujących.

polepszenie właściwości oleofilowych miejsc drukujących formy.

zwiększenie zwilŜalności miejsc drukujących formy.

polepszenie właściwości oleofobowych miejsc niedrukujących formy.

11. Grubość warstwy kopiowej na płytach presensybilizowanych do form offsetowych

wynosi
a)

2,6–3,0 µm.

0,4–0,6 µm.

0,8–2,5 µm.

3,5–4,0 µm.

12. W pozytywowej warstwie kopiowej pod wpływem naświetlania przez diapozytyw

miejsca nienaświetlone tworzą elementy drukujące formy.

miejsca nienaświetlone tworzą elementy niedrukujące formy.

miejsca naświetlone tworzą elementy drukujące formy.

tworzy się relief wypukły.

13. Presensybilizowane płyty negatywowe to płyty

fotorozpuszczalne.

fotoutwardzalne.

fotorozpuszczalne lub fotoutwardzalne.

do form litograficznych.

14. Na wielkość podświetlenia (podkopiowania) ma wpływ

grubość formy kopiowej.

grubość podłoŜa płyty presensybilizowanej.

rodzaj podłoŜa płyty presensybilizowanej.

dokładność styku formy kopiowej z warstwą kopiową płyty podczas naświetlania.

15. Skale szarości wykorzystuje się do określenia

minimalnej wartości naświetlenia płyty.

rodzaju światła do naświetlenia płyty.

optymalnej wartości naświetlenia płyty.

maksymalnej wartości naświetlenia.

16. Wszystkie rodzaje technologii CTP wykonywania form offsetowych pozwalają

na wyeliminowanie form kopiowych z procesu wykonywania form.

skrócić proces wykonywania formy z jednoczesnym pogorszeniem jakości form.

na całkowite wyeliminowanie płyt presensybilizowanych.

na całkowite wyeliminowanie warstw kopiowych z płyt.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

17. Zespół drukujący offsetowej maszyny drukującej składa się

z cylindra formowego, cylindra dociskowego i cylindra pośredniego stalowego.

z cylindra formowego, cylindra dociskowego i cylindra pośredniego stalowego
z obciągiem gumowym.

z cylindra formowego i cylindra gumowego.

z cylindra formowego i dociskowego.

18. Światłodruk to technika pozwalająca na

drukowanie wysokonakładowych wielokolorowych wydawnictw.

całkowite wyeliminowanie zwilŜania formy drukowej.

wyeliminowanie zespołu farbowego z maszyny.

uzyskanie druku wielotonalnego bez stosowania rastra.

19. Najodpowiedniejszą maszyną do drukowania wysokonakładowych wielokolorowych

wydawnictw gazetowych w technice offsetowej jest
a)

dwukolorowa offsetowa maszyna zwojowa.

wielokolorowa arkuszowa maszyna offsetowa.

wielokolorowa zwojowa maszyna offsetowa.

dwukolorowa arkuszowa maszyna offsetowa.

20. Najbardziej wydajne samonakładaki maszyn arkuszowych to

pneumatyczne samonakładaki z tylnym podawaniem.

pneumatyczne samonakładaki z przednim podawaniem.

samonakładaki cierne.

strumieniowa samonakładaki z bocznym podawaniem.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko ……………………………………………........………………………………

Przygotowanie form oraz drukowanie technikami płaskimi

Zakreśl poprawną odpowiedź

zadania

Odpowiedź

Punkty

Razem:

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Zadanie typu „próba pracy”

Próba pracy ma w zamierzeniu spełnić dwa zadania:
1) sprawdzić stopień opanowania jednej z umiejętności praktycznych, jakie uczniowie

powinni zdobyć przy realizacji tego modułu,

2) przygotować uczniów do zdawania części praktycznej egzaminu zewnętrznego,

potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie technik poligraf.

W  tym  celu  zadanie  praktyczne  musi  być  przygotowane  w  takiej  formie,  z  jaką  uczniowie
spotkają  się  na  egzaminie.  Oznacza  to  konieczność  opracowania  zadania  w  sposób
umoŜliwiający  kryterialne  ocenianie  wykonywanych  przez  ucznia  czynności  w  czterech
obszarach:  planowania,  organizowania,  wykonywania  i  prezentowania.  Próbę  pracy
przeprowadza  wybrany  uczeń.  Pozostali  wspólnie  z  nauczycielem  obserwują  jego  pracę.
Po pracy nauczyciel szczegółowo omawia wykonane zadanie.

Ocenianie:
niedostateczny

do 12 pkt.

dopuszczający

13–14 pkt.

dostateczny

15–16 pkt.

dobry

17–18 pkt.

bardzo dobry

od 19 pkt.

WyposaŜenie stanowiska do przeprowadzenia próby pracy:

WyposaŜenie na stanowisku

Ilość

Dwukolorowa offsetowa maszyna arkuszowa

1 szt.

Formy drukujące z płyt presensybilizowanych

2 szt.

Odbitka wzorcowa (Chromalin, Matchprint, lub inna)

1 szt.

Zestaw narzędzi do regulacji zespołów maszyny drukującej

1 kpl.

Farby offsetowe (cyjan i magenta)

2 szt.

Papier makulaturowy o formacie A3, grubości 01 mm i gramaturze 90 g/m²,
oraz papier nakładowy o formacie A3, grubości 0,1 mm i gramaturze 90 g/m²

2 ryzy

Mleczko do przemywania form, korektory, roztwór zwilŜający, zmywacz do

obciągów, zmywacz do zespołów farbowych, czyściwo, roztwór do
zabezpieczania form, szpachla, gąbki wiskozowe.

1 kpl.

Przyrządy kontrolno-pomiarowe: densytometr refleksyjny, przymiar liniowy,

lupa

1 kpl.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Informacja dla ucznia

1. Sprawdź, czy otrzymałeś kompletny arkusz do wykonania zadania. Ewentualne braki

stron lub inne usterki zgłoś nauczycielowi.

2. Na arkuszu PLAN DZIAŁANIA wpisz swój numer ewidencyjny PESEL, datę urodzenia

i numer stanowiska.

3. Zapoznaj się z treścią zadania praktycznego, instrukcją do jego wykonania, stanowiskiem

roboczym i jego wyposaŜeniem. Masz na to 20 minut.

4. Czas rozpoczęcia i zakończenia zadania nauczyciel zapisze w widocznym dla Ciebie

miejscu ( czas wykonania zadania wynosi 180 minut).

Pamiętaj, Ŝe podczas wykonywania zadania jesteś oceniany przez nauczyciela, który
obserwuje wykonywane przez Ciebie czynności i nie będzie udzielać Ci Ŝadnych wskazówek.
Nauczyciel interweniuje tylko w przypadku naruszenia przez Ciebie przepisów bhp, ochrony
przeciwpoŜarowej i moŜe w takim przypadku przerwać wykonywanie zadania.

Powodzenia!

Zadanie
Wykonaj  na  dwukolorowej  arkuszowej  maszynie  offsetowej  100  dwukolorowych  odbitek
wielotonalnych,  zgodnych  z  daną  odbitką  wzorcową  pod  względem  połoŜenia  obrazu
i   kolorystyki.  UŜyj  form  drukowych  dla  kolorów  cyjan  i  magenta.  Jako  podłoŜa  drukowego
uŜyj  papieru  offsetowego  o  formacie  A3,  grubości  0,1  mm  i  gramaturze  90  g/m².  Kontroluj
densytometrycznie  zgodność  kolorów  odbitek  z  odbitką  wzorcową.  Zaprezentuj  wykonane
odbitki i oceń ich jakość. Na wykonanie zadania masz 180 minut.

Instrukcja wykonania zadania

Aby bezpiecznie i poprawnie wykonać zadanie:
1.  Przeanalizuj dokładnie treść zadania i zapoznaj się z odbitką wzorcową.
2.  Zapisz w formularzu PLAN DZIAŁANIA:

a)  czynności niezbędne do wykonania odbitek,
b)  wykaz materiałów, narzędzi i maszyn niezbędnych do wykonania zadania,
c)  wykaz sprzętu kontrolno-pomiarowego potrzebnego do wykonania zadania,

3. Przygotuj stanowisko do wykonania zadania, rozmieść wybrane materiały, narzędzia

i przyrządy kontrolno-pomiarowe.

4.  Przeprowadź kontrole maszyny i sprzętu oraz dokonaj niezbędnych regulacji.
5.  Ustaw maszynę na format i grubość papieru.
6.  Zamocuj formy drukowe na cylindrach formowych maszyny i zmyj je.
7.  Napełnij  kałamarze  farbowe  i  wykonaj  czynności  związane  z  przygotowaniem  zespołów

farbowych maszyny.

8. Napełnij zespoły nawilŜające roztworem zwilŜającym i wykonaj czynności związane

z przygotowaniem tych zespołów.

9. Wykonaj odbitki kontrolne, dokonaj oceny zgodności pasowania kolorów i kolorystyki

(kontrola densytometryczna) z odbitką wzorcową.

10. Dokonaj niezbędnych korekt baw na odbitkach kontrolnych, dokonując stosownych

regulacji parametrów pracy maszyny.

11. Dokonaj niezbędnych regulacji połoŜenia form drukowych w celu uzyskania zgodności

połoŜenia obrazu z odbitką wzorcową.

12. Wykonaj na papierze nakładowym 100 odbitek zgodnych z odbitką wzorcową.
13. Odstaw walce zespołów farbowych, zmyj obciągi offsetowe.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Zawód: technik poligraf
Symbol cyfrowy zawodu 311[28]
Oznaczenie tematu: …………….
Oznaczenia zadania: ……………

PESEL

Data urodzenia

Numer stanowiska

dzień miesiąc rok

PLAN DZIAŁANIA

1.  Zapisz czynności prowadzące do wykonania odbitek zgodnych z odbitką wzorcową :
…………………………………………………………………………………………..………
…………………………………………………………………………………………..………
…………………………………………………………………………………………..………
…………………………………………………………………………………………..………
…………………………………………………………………………………………..………
…………………………………………………………………………………………..………
…………………………………………………………………………………………..………
…………………………………………………………………………………………..………
…………………………………………………………………………………………..………
…………………………………………………………………………………………..………
………………………………………………………………………………………………….

2.  Wykaz materiałów, narzędzi i maszyn niezbędnych do wykonania zadania:
………………………………………………………………………………………..…………
………………………………………………………………………………………..…………
……………………………………………………………………………………..……………
……………………………………………………………………………………..……………
…………………………………………………………………………………………..………
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….

3.  Wykaz sprzętu kontrolno-pomiarowego do wykonania zadania:
…………………………………………………………………………………………….……
…………………………………………………………………………………………….……
…………………………………………………………………………………………….……
……………………………………………………………………………………………….…
…………………………………………………………………………………………….……
…………………………………………………………………………………………….……
………………………………………………………………………………………………….

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Zadanie praktyczne

Wykonaj  na  dwukolorowej  arkuszowej  maszynie  offsetowej  100  dwukolorowych  odbitek
wielotonalnych,  zgodnych  z  daną  odbitką  wzorcową  pod  względem  połoŜenia  obrazu
i   kolorystyki.  UŜyj  form  drukowych  dla  kolorów  cyjan  i  magenta.  Jako  podłoŜa  drukowego
uŜyj  papieru  offsetowego  o  formacie  A3,  grubości  0,1  mm  i  gramaturze  90  g/m².  Kontroluj
densytometrycznie  zgodność  kolorów  odbitek  z  odbitką  wzorcową.  Zaprezentuj  wykonane
odbitki i oceń ich jakość.
Czas wykonania zadania wynosi 180 minut.

CZYNNOŚCI OCENIANE I KRYTERIA WYKONANIA

Liczba

pkt

0–1

Czynność 1. Zapisanie kolejnych czynności niezbędnych do wykonania
odbitek.
Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń uwzględnił w wykazie, co najmniej
7 z następujących czynności:

−

uruchomienie kontrolne maszyny,

−

ustawienie maszyny na format i grubość papieru,

−

napełnienie zespołów farbowych i nawilŜających, wykonanie regulacji,

−

załoŜenie form drukowych,

−

umieszczenie papieru w maszynie,

−

wykonanie odbitek kontrolnych,

−

regulacja połoŜenia i barwy obrazu,

−

wykonanie odbitek nakładowych.

Czynność 2. Zapisanie wykazu materiałów, narzędzi i maszyn potrzebnych
do wykonania zadania.
Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń uwzględnił w wykazie, co najmniej
10 z następujących elementów:

−

dwukolorowa arkuszowa maszyna offsetowa,

−

farby offsetowe cyjan i magenta,

papier makulaturowy o formacie A3, grubości 0,1mm i gramaturze
90g/m²,

−

papier nakładowy – offsetowy o formacie A3, grubości 0,1mm
i gramaturze 90g/m²,

−

korektory,

−

mleczko do przemywania form,

−

roztwór zwilŜający,

−

zmywacz do obciągów,

−

zmywacz do zespołów farbowych,

−

czyściwo,

−

roztwór do zabezpieczania form drukowych,

−

zestaw narzędzi do regulacji zespołów maszyny drukującej.

Czynność 3. Zapisanie wykazu sprzętu kontrolno-pomiarowego potrzebnego do
wykonania zadania.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń uwzględnił w wykazie następujące
elementy:

−

densytometr,

−

przymiar liniowy,

−

lupa.

Suma punktów w obszarze I. Planowanie

Czynność 4. Zgromadzenie materiałów i narzędzi potrzebnych do
wykonania zadania.
Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń zgromadził wokół offsetowej
maszyny drukującej:

−

2 offsetowe formy drukowe,

−

farby offsetowe w kolorach cyjan i magenta,

−

papier makulaturowy i nakładowy,

−

mleczko do przemywania form,

−

roztwór zwilŜający,

−

roztwór do zabezpieczania form drukowych,

−

zmywacze, czyściwo, korektory,

−

narzędzia do regulacji zespołów maszyny drukującej,

−

szpachle,

−

gąbki wiskozowe,

Czynność 5. Zgromadzenie sprzętu kontrolno-pomiarowego.

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń zgromadził na stanowisku, co
najmniej 3 z następujących elementów:

−

densytometr,

−

przymiar liniowy,

−

lupa.

Czynność 6. Dokonanie oględzin i kontrolnego uruchomienia maszyny.

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli zdający uruchomił maszynę i sprawdził
poprawność działania poszczególnych jej zespołów.

Suma punktów w obszarze II. Organizowanie

Czynność 7. Regulowanie zespołu drukującego maszyny.

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń ustawił odległość między
cylindrami na wartość 0,1 mm.

Czynność 8. Regulowanie zespołu podającego i odbierającego podłoŜe
drukowe.

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli zdający nałoŜył wymaganą ilość papieru

na stół podający w sposób, w którym papier makulaturowy znajduje się na
wierzchu stosu i jest przełoŜony przekładką, oraz ustawił zespół podający na
format i grubość papieru i zespół odbierający na format papieru.

Czynność 9. Zamocowanie form drukowych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli zdający zamocował formy drukowe

na cylindrach formowych maszyny, bez uszkodzenia powierzchni
drukujących form.

Czynność 10. Napełnienie farbą kałamarzy farbowych.
Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli zdający napełnił kałamarze farbowe bez
zabrudzenia maszyny zgodnie z kolejnością zamocowania form drukowych.

Czynność 11. Napełnienie zespołów nawilŜających maszyny.

Kryterium wykonania: 1 pkt. - jeŜeli uczeń napełnił kałamarze wodne

zespołów nawilŜających maszyny roztworem zwilŜającym.

Czynność 12. Regulowanie zespołów farbowych.

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń pokrętłami ustawił odpowiednią

szerokość szczeliny między duktorem a kałamarzem.

Czynność 13. Wykonanie odbitek kontrolnych na podłoŜu makulaturowym.

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń zadrukował papier

makulaturowy,  oraz  porównał  odbitkę  kontrolną  z  odbitką  wzorcową
uŜywając densytometru i lupy.
Czynność 14. Dokonanie korekty barwnej odbitek.

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń za pomocą regulacji ilości
podawanej farby przez zespoły farbowe, uzyska zgodność kolorów na
odbitkach kontrolnych z odbitką wzorcową.

Czynność 15. Dokonanie korekty pasowania kolorów.

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli zdający poprzez regulację zespołów
drukujących maszyny, uzyska zgodność pasowania kolorów.

Czynność 16. Wykonanie odbitek nakładowych.

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli zdający wykonał 200 szt. odbitek na
papierze nakładowym, zgodnych z odbitką wzorcową.

Czynność 17. Zabezpieczenie form drukowych.

Kryterium  wykonania:  1  pkt.  –  jeŜeli  zdający  odstawił  walce  zespołu
farbowego,  zmył  obciągi  offsetowe  i  formy  drukowe,  zdjął  formy
z  cylindrów  formowych  i  zabezpieczył  ich  powierzchnie  roztworem
zabezpieczającym.

Czynność 18. Zabezpieczenie maszyny drukującej.

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli zdający usunął farbę z kałamarzy
farbowych, umył zespoły farbowe, opróŜnił zespoły nawilŜające
i odłączył zasilanie maszyny.

Czynność 19. Uporządkowanie stanowiska pracy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli zdający oczyścił narzędzia,
zagospodarował odpady i rozliczył materiały poligraficzne.

Suma punktów w obszarze III. Wykonywanie

Czynność 20. Uzasadnienie sposobu wykonania odbitek.

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli zdający uzasadnił sposób i kolejność
wykonywanych operacji.

Czynność 21. Ocenienie jakości wykonanych odbitek.

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń oceni jakość wykonanych odbitek
pod kątem pasowania kolorów i zgodności barw z odbitką wzorcową, wskaŜe
na przyczyny powstania ewentualnych błędów i określi sposoby ich
uniknięcia.

Suma punktów w obszarze IV. Prezentowanie

RAZEM:

Czynność wykonana – 1 pkt., niewykonana – 0 pkt.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

7. LITERATURA

1. Cichocki L., Pawlicki T., Ruczka I.: Poligraficzny słownik terminologiczny. Polska Izba

Druku, Warszawa 1999

2. Ciupalski S.: Maszyny drukujące konwencjonalne. Oficyna Wydawnicza Politechniki

Warszawskiej, Warszawa 2001

3. Czichon H., Magdzik S., Jakucewicz S.: Formy drukowe. WSiP, Warszawa 1996
4. Czichon. H., Czichon M.: Technologia form offsetowych. Oficyna Wydawnicza

Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2002

5. Druździel M., Fijałkowski T.: Maszyny i urządzenia typograficzne. WSiP,

Warszawa 1978

6.  Gruin I.: Materiały polimerowe. Wydawnictwa Naukowe PWN, Warszawa 2003
7.  Gruszczyński Cz.: Farby graficzne. WSiP, Warszawa 1990
8.  Jakucewicz  S.,  Magdzik  S.:  Materiałoznawstwo  dla  szkół  poligraficznych.  WSiP,

Warszawa 2001

9. Jakucewicz S., Czichon M., Czichon H.: Materiałoznawstwo poligraficzne. Wydawnictwa

PW, Warszawa 1992

10. Jakucewicz S.: Materiałoznawstwo poligraficzne. Wydawnictwa PW, Warszawa 1993
11. Jakucewicz S., Magdzik S.: Podstawy poligrafii. WSiP, Warszawa 1997
12. Kołak J., Ostrowski J.: Maszyny i urządzenia – Maszyny drukujące. WSiP,

Warszawa 1979

13. Poligrafia ogólna. WSiP, Warszawa 1982
14. Poligrafia procesy i technika. Tłumaczenie ze słowackiego. COBRPP, Warszawa 2005

Literatura metodyczna
1. Arends R. I.: Uczymy się nauczać. WSiP, Warszawa 1994
2. Moos J., Koludo A. (red.): Metody aktywizujące z uwzględnieniem technologii

informacyjnej w kształceniu dorosłych. Stowarzyszenie Dyrektorów i Nauczycieli
Centrów Kształcenia Praktycznego – Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli
i Kształcenia Praktycznego, Łódź 2006

3. Niemierko B.: Pomiar wyników kształcenia zawodowego. BKKK, Warszawa 1997