Microsoft Word - pdf_Program autorski.doc

I. CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU

Program zaj

ęć

plastycznych został napisany z my

uczniach pierwszego etapu nauczania, którzy wykazuj

zainteresowania t

dziedzin

aktywno

ci, czerpi

zadowolenie z

faktu tworzenia prac plastycznych oraz wykazuj

ęć

uczestnictwa w dodatkowych zaj

ciach.

Zało

eniem programu jest oparcie zaj

ęć

na aktywno

dziecka w tworzeniu własnej wiedzy oraz na jego naturalnej
ciekawo

ci i eksperymentowaniu z ró

nymi materiałami

plastycznymi.

Program zakłada dostarczenie uczniom pewnej, okre

lonej

wiedzy na temat zasad komponowania prac plastycznych, mo

liwo

wyrazu niektórych

rodków, ale umo

liwia te

indywidualny,

spontaniczny proces tworzenia.

II. CELE

Celem edukacji szkolnej na etapie kształcenia

zintegrowanego, zgodnie z Podstaw

Programow

, jest wspomaganie

wszechstronnego i harmonijnego rozwoju ucznia. W ramach tego
rozwoju zawiera si

cel główny zaj

ęć

plastycznych, a

mianowicie rozwijanie indywidualnych zainteresowa

i uzdolnie

dziecka. Pragnieniem autorki programu jest tak

e przygotowanie

dziecka do udziału w

yciu kulturalnym w przyszło

ci, jako

wiadomego odbiorcy, a by

e jako twórcy, dzieł sztuki.

Realizacji celu głównego słu

maj

cele szczegółowe, rj.

wyrabianie umiej

tno

ci:

- posługiwania si

ró

norodnymi narz

dziami ekspresji,

- wyra

ania swoich my

li i uczu

w formie prac plastycznych,

- wnikliwego obserwowania otaczaj

cego

wiata,

- warto

ciowania, dokonywania i uzasadniania wyborów

dotycz

cych dzieł sztuki i

wytworów kolegów,

- poszanowania wytworów innych ludzi, wyra

ania opinii i ocen na

ich temat, bez ura

ania

uczu

ich twórców,

- dostrzegania pi

kna w wytworach kultury i czerpania

przyjemno

ci z bezpo

redniego

kontaktu z dziełami sztuki.

III. TRE

CI KSZTAŁCENIA I OCZEKIWANE EFEKTY

Problemy

Oczekiwane efekty i umiej

tno

ci uczniów

2.Kształt

przedmiotów,
postaci ludzkiej

- Rozpoznaje i okre

la proste kształty.

- Okre

la ró

nice i podobie

stwa w budowie

przedmiotów.
- Potrafi wyró

i nazwa

ęś

ci: postaci

3. Wielko

ść

proporcje

- Zna poj

cia i poprawnie ich u

ywa

okre

laj

c wielko

ść

i proporcje przedmiotów

(np. du

y, mały, wi

kszy, mniejszy,

najwi

kszy, najmniejszy, wysoki, niski,

szy, ni

szy, najwy

szy, najni

szy, długi,

krótki, dłu

szy, krótszy, najdłu

szy,

najkrótszy, szeroki, w

ski, szerszy, w

ęż

szy,

najszerszy, najw

ęż

szy).

- Potrafi okre

cechy ró

nie zestawionych

układów przedmiotów.

4. Poło

enie,

oddalenie, widok

Okre

la pozycje ciała ludzkiego,

poło

enie przedmiotów wzgl

dem siebie oraz

ich oddalenie od obserwatora.
- Posługuje si

terminami dotycz

cymi

poło

enia, oddalenia i widoku (np.:

bli

ej, dalej, bli

szy, dalszy,

najbli

szy, najdalszy, po

redni, bli

..., dalej ni

..., na prawo, na lewo, na

prawo od..., na lewo od....)
- Dostrzega zmiany w wygl

dzie przedmiotu

w zale

ci od k

ta obserwacji

(skrót

perspektywiczny), poło

enia i o

wietlenia

przedmiotu.
- Wie,

na czym polega przedstawienie

przestrzeni za pomoc

planów gł

boko

ci i w

5.
Faktura

- Nazywa i rozró

nia faktury.

- Posługuje si

terminami dotycz

cymi

okre

lania faktury (np.: gładki, szorstki,

chropowaty, puszysty,

liski, l

cy,

grudkowaty, mi

kki, włochaty itp.)

- Potrafi tak wykorzysta

narz

dzia

6. Rodzaje
kompozycji. Układy
przedmiotów i
zjawisk.

- Rozpoznaje, nazywa i tworzy układy
kompozycyjne otwarte, zamkni

te, symetryczne,

asymetryczne, rytmiczne, arytmiczne, statyczne
i dynamiczne.
- Wie na czym polega równowaga w pracy
plastycznej i potrafi równowa

elementy w

swoich pracach.
- Posługuje si

terminami

dotycz

cymi kompozycji (np. kompozycja:

7. Zjawiska w
otoczeniu. Posta

ludzka i zwierz

statyczna i w
ruchu.

- Okre

la i odtwarza: kierunki w układzie

ciała postaci i w układzie przedmiotów;
kształty, barwy.
- Przedstawia posta

ludzk

w ró

nych

poło

eniach, zale

nych od wykonywanego ruchu.

- Okre

la i uwzgl

dnia cechy

8. Efekty
plastyczne i
mo

liwo

techniczne
stosowanych
materiałów i
narz

dzi.

- Stosuje w pracach plastycznych ró

norodne

rodki wyrazu: lini

, plam

barwn

, brył

faktur

wynikł

w skutek u

ycia ró

nych

narz

dzi.

- Posługuje si

w ekspresji plastycznej

ró

norodnymi technikami plastycznymi

(czystymi i mieszanymi).
- Samodzielnie poszukuje i eksperymentuje,
przy udziale poznanych materiałów i
technik, nowego wyrazu własnych wytworów.

9. Wiadomo

ci z

zakresu sztuk
plastycznych.

- Zna podstawowe dziedziny sztuk
plastycznych: malarstwo, grafika, rze

ba,

architektura.
- Zna i nazywa specjalno

ci zawodowe:

malarz, grafik, rze

biarz, architekt,

dekorator wn

trz i przestrzeni.

- Wykonuje czynno

ci plastyczne takie jak:

rysowanie, malowanie, rze

bienie,

projektowanie.
- Zna ró

ne postaci dzieła: rysunek,

malarstwo (olejne, akwarelowe), grafika,
rze

ba, płaskorze

ba, architektura budowli.

- Zna podstawowe rodzaje malarstwa:
portret, pejza

(wiejski, miejski), martwa

natura, abstrakcja.
- W swoich wypowiedziach posługuje si

poznanymi terminami z zakresu sztuk
plastycznych.

IV. ORGANIZACJA ZAJ

ĘĆ

Dodatkowe zaj

cia z plastyki odbywa

raz w

tygodniu po dwie godziny lekcyjne w ci

gu dwóch lat. Stanowi

to pewien zamkni

ty cykl. W ramach tych spotka

dzieci b

miały mo

liwo

ść

bezpłatnego korzystania ze zbiorów galerii

sztuki Muzeum Narodowego w Kielcach, bowiem bezpo

redni kontakt

z dziełami sztuki jest bardzo wa

nym elementem tego programu.

Spotkania te odbywa

w galerii, raz na dwa miesi

ce,

dzi

ki patronatowi, jakim Muzeum obj

ło działalno

ść

kółka

plastycznego działaj

cego przy SP nr 7 w Kielcach.

Na cotygodniowych spotkaniach dzieci poznawa

jedno

wyznaczone z problemów plastycznych zagadnienie i jedn

wybran

do niego technik

. Dopuszczalna jest mo

liwo

ść

zaprezentowania

jednego zagadnienia kilkoma ró

norodnymi technikami. W

zale

ci od potrzeb zasygnalizowanych przez dzieci, ich

oczekiwa

i indywidualnych odczu

, niektóre zagadnienia mog

potraktowane dokładniej i bardziej wnikliwie.

Stosowane na zaj

ciach formy to: zbiorowa jednolita,

podczas wprowadzania zagadnie

plastycznych oraz indywidualna

jednolita, b

indywidualna zró

nicowana, podczas samodzielnej

V. PROPOZYCJE METOD OCENIANIA PRACY UCZNIÓW

Zaj

cia plastyczne prowadzone s

w ramach kółka

zainteresowa

. Udział w nich jest dobrowolny i wynika z

wewn

trznej potrzeby wyra

ania uczu

i my

li w formie prac

plastycznych, indywidualnych predyspozycji b

zamiłowa

dzieci, tote

ocena winna pełni

głównie informacyjn

korekcyjn

i motywacyjn

rol

. Dziecko nie mo

e odbiera

jej

jako krytyki swojej osoby czy te

swojego wytworu, w które

przecie

wkłada mnóstwo serca i pracy. Najcz

ęś

ciej stosowan

ocen

dzie zatem słowna ocena opisowa, dotycz

ca prezentacji

tematu przez dziecko, układu elementów, zastosowanej techniki,
ale te

pomysłowo

ci, pracowito

ci czy zapału. Cz

sto

stosowanymi elementami oceny b

pochwały i ekspozycje prac

uczniów na tablicy „Galeria Kółka Plastycznego”.

W celu dokonania obserwacji post

pu i rozwoju uczniów

nauczyciel b

dzie gromadził i przechowywał w ci

gu ka

dego roku

ich prace, notował swoje spostrze

enia, co do poczynionych przez

nich post

pów w zdobywaniu wiedzy z dziedziny sztuk

plastycznych i jej wykorzystanie w konkretnych zadaniach. Na
ostatnich zaj

ciach prace te b

omówione indywidualnie z

zainteresowanymi, post

py ocenione i udzielone ewentualne

wskazówki do dalszej pracy.

VI. POMOCE DYDAKTYCZNE, NARZ

DZIA, MATERIAŁY

Materiały dla nauczyciela:

1. Kr

ąż

ki barw ciepłych i zimnych.

2. Zbiory reprodukcji i zdj

ęć

3. Przykładowe prace dzieci z prywatnych zbiorów, ilustruj

niektóre techniki lub
interpretacj

danego tematu.

4. Tablica magnetyczna.
5. Magnesy.
6. Filmy z kasety wideo (wideoteka szkolna):

- „Rozmowa o malarstwie" (11 min),
- „Co to jest grafika" (12 min),
- „Architektura sztuk

budowania" (11 min).

7. Tablice dydaktyczne: Alfabet plastyczny, Barwy podstawowe i
pochodne, Rodzaje
Kompozycji, Barwy ciepłe i zimne.

Materiały dla ucznia do wykorzystania na zaj

ciach

(uczniowie przygotowuj

je we własnym zakresie):

1. Ołówek mi

kki (B-5 lub B-6)

2. P

dzel gruby i cienki.

3. Naczynia na wod

4. Farby plakatowe i wodne.
5. Kredki „Oil Pastels".
6. Barwne tusze.
7. Papier szary, barwny i biały formatu A-3 i A-4.

8. No

yczki.

9. Klej.
10.Plastelina, masa solna, glina plastyczna.
11.Kolorowe czasopisma,

cinki tekstylne, odpady barwnych

włóczek.
12.Suszone ro

liny i li

cie z drzew.

13.Naczynia, tkaniny, owoce i kwiaty do martwych natur.
14.W

giel drzewny i kolorowe kredy.

VI. TECHNIKI PLASTYCZNE

W realizacji zagadnie

stosowane techniki plastyczne

czyste i mieszane, bezpieczne i w miar

liwo

ci niezbyt

pracochłonne. Nale

żą

do nich:

- rysowanie (ołówkiem mi

kkim, w

glem, kred

, jednobarwn

kredk

, patykiem i czarnym

tuszem),

- grafika (monotypia, kolografia, frota

, folioryt),

-  malowanie (farby plakatowe i akwarelowe, pastele olejne,
malowanie tuszem),
-  modelowanie (plastelina, masa solna, glina plastyczna),
-  konstruowanie (papier, tektura, pudełka, klej, materiały
przyrodnicze, druciki, folia
aluminiowa, g

bka),

- komponowanie płaskich i przestrzennych form technikami
mieszanymi (kolorowy
papier, gazety,

cinki tekstylne - wycinanie,

wydzieranie).

Wszystkie prace b

wykonywane na zaj

ciach. Gdyby jednak

dzieci nie sko

czyły pracy na jednych zaj

ciach, b

mogły

zrobi

to w nast

pnym tygodniu, na kolejnych.

VII. BIBLIOGRAFIA

Dobrowolski T. - Sztuka polska", Wydawnictwo Literackie Kraków
1974,

Lewicka L. - „Sto technik plastycznych", Nasza Ksi

garnia

Warszawa 1968,
Ostrowski S. – „Malowanie pastelami i kredkami”, WSiP Warszawa
1995,
Parramon Jose M. – „

wiatło i cie

”, Galaktyka Łód

2001,

Parramon Jose M. – „Jak rysowa

?”, Galaktyka Łód

2001,

Smith R. – „Tajemnice warsztatu artysty”, Muza Warszawa 1997,

Zwoli

ska K., Malicki Z.- „Mały słownik terminów plastycznych",

WSiP Warszawa 1978,

Miesi

cznik - „Maluj razem z nami"(numery od 1 do 12 z 1992r.)

PRZYKŁADOWY PLAN

DYDAKTYCZNY NA ZAJ

CIA

KÓŁKA PLASTYCZNEGO W

PIERWSZYM ROKU

L.p

Tematyka pracy

Działalno

ść

plastyczna i

Wiadomo

ci z zakresu

sztuk plastycznych

Oczekiwane efekty i
umiej

tno

ci uczniów

Liczb

Uwagi

1. Martwa natura -

zestawienie
ró

nych

przedmiotów pod
wzgl

dem

Rysowanie mi

kkim

ołówkiem B3 lub

B4 na białej

kartce formatu A-4

2. Martwa natura

„Dary jesieni"

Malowanie

farbami
plakatowymi na

3. Indywidualna

interpretacja
tematu „Martwa
natura"

Technika do
wyboru: malowanie
farbami, malowanie
plastelin

rysowanie kredkami
„Oil Pastels",
wydzieranka z

- poj

cie „rodzaj

malarstwa: martwa
natura",

- kształt, poło

enie

proporcje, barwy,

- malarstwo

realistyczne,

- indywidualizm i

maniera w pracy
artystów plastyków

- zna poj

cie „martwa

natura" i wie,

e jest

to jeden z rodzajów
malarstwa,

- uwa

nie obserwuje

zgromadzone przedmioty,

- wypowiada si

na temat

ich wielko

ci,

kształtów, barw,

- prawidłowo okre

la ich

poło

enie wzgl

dem

siebie,

- stara si

zagospodarowa

płaszczyzn

całej

4. Portret

siedz

cej na

podłodze

Rysowanie
w

glem drzewnym

na kartce

5. „Portret

smutnej
Jesieni" lub

Malowanie
wybranymi barwami
plakatowymi na

6. „Jesienne

impresje"

Malowanie farbami
wodnymi na
pomarszczonej i
udrapowanej klejem
gazie

- uło

enie i

proporcje ciała
ludzkiego, pozycja
i kierunek,
- poj

cie „ rodzaj

malarstwa: portret
postaci",
- temperatura barw:
barwy ciepłe i
zimne,
-walor barwy,
- barwy podstawowe i
pochodne,
- tonacja obrazu,
- rodzaj malarstwa:
abstrakcja,
-malarstwo
rodzajowe i realizm

- uwa

nie obserwuje

pozycj

, proporcje i

uło

enie ciała

modelowanej postaci,
- okre

la słowami swoje

obserwacje,
- prawidłowo odtwarza na
kartce uło

enie i

proporcje ciała postaci
ludzkiej,
- zna poj

cia: barwy

podstawowe i pochodne,
ciepłe i zimne,
- prawidłowo okre

tonacj

obrazów i

reprodukcji oraz
odpowiednio dobiera
barwy we własnej pracy

7. „Portret

postaci w
ludowym
stroju

Malowanie

farbami
plakatowymi na
białej kartce

- zapami

tuje

charakterystyczne
szczegóły ubioru

8. „Jesienne

stworki"

Układanie i
nalepianie
kompozycji
płaskiej z

9. Projektujemy

wzór na tkanin

zasłonow

Odbijanie stempli
z ziemniaka na
barwnym tle

10
.

Projektujemy
ornament
zdobniczy na

Rysowanie
kredkami
ołówkowymi

11
.

„Czarodziejskie
nitki"

Odbijanie na
papierze nitek
uprzednio
zanurzonych w

12
.

„Ludowe
wycinanki"

Składanie papieru

kolorowego,
odrysowywanie
motywów ludowych i
wycinanie

13
.

„Jeden dzie

ycia

wielkiego

Collage z
ró

nych elementów

wyci

tych z

- rodzaje
kompozycji:
otwarta, zamkni

ta,

ęś

ciowo

zamkni

ta,

- sztuka u

ytkowa,

- elementy
kompozycji:
symetria (jedno- i
wieloosiowa),
równowaga, rytm,
- poj

cia: sztuka

ytkowa,

architektura,
architekt,
perspektywa
kulisowa, plany
gł

boko

-potrafi stworzy

ciekaw

kompozycj

plastyczn

ywaj

ró

nych materiałów,

- poznaje wła

ciwo

ci i

liwo

ci ró

nych

materiałów, które mo

wykorzysta

w pracy

plastycznej,
- zna, wskazuje i
potrafi skomponowa

ró

ne rodzaje

kompozycji,
-

wiadomie rozmieszcza

elementy w pracy, dbaj

o ich równowag

- dostrzega rytm w
otoczeniu, wie na czym
polega rytm w pracy
plastycznej i umie
stworzy

rytmiczn

kompozycj

wypowiada si

na temat

14
.

„Dokarmiamy
ptaki"

Rysowanie w

glem

drzewnym i
kolorow

kred

na białej kartce
formatu A - 4

- statyka i
dynamika pracy

plastycznej,

- mo

liwo

wyrazowe kreski,

-zna poj

cie: statyka i

dynamika,
- potrafi rozpozna

wskaza

prace statyczne

i dynamiczne,
-potrafi za pomoc

układu linii i

15
.

„Ptaszek -
cudaczek" lub
„Smok"

Lepienie z
plasteliny
postaci z
wyobra

- kompozycja
prosta i
zło

ona,

- faktura,
- rze

- potrafi rozpozna

wskaza

i stworzy

kompozycje zło

one i

proste,
-zna poj

cie „faktura"

16.

„

ycie na dnie

morza"

Collage z ró

nych

materiałów:

papier kolorowy,

wycinki z gazet,

krepina, muszelki,

piasek, klej,

17
.

„Bajkowy

wiat"

Frota

kolorowymi

18
.

„Kudłaty psiak"

Malowanie

farbami

plakatowymi na

19
.

„Moje ukochane
zabawki" - Mi

Lalka Szmacianka

Wycinanka z
barwnych tkanin

-wie te

, za pomoc

jakich

rodków mo

uzyska

ró

ne faktury,

- tworzy swoj

prac

zgodnie z wiedz

, któr

posiadł na temat

kompozycji pracy
plastycznej,

- wykorzystuje ró

materiały do frota

- potrafi uzyska

zamierzon

faktur

rodkami malarskimi,

20
.

„Mozaikowa rybka" Wydzieranka z

papieru
kolorowego na
kartce formatu
A-5

- relatywizm
barw,
- technika
plastyczna:
mozaika,

- odpowiednio dobiera
barwy,
- wie na czym polega
relatywizm barw,
- wie, co oznacza słowo
mozaika i z czego mo

21
.

„Dzban z
kwiatami"

Malowanie
akwarelami
technik

„mokre w

22
.

„Wiosenna burza" j.w.

- akwarela,
- nasycenie barwy,
- plama barwna i
kreska jako

rodek

artystycznego

- wykonuje prac

now

technik

- posługuje si

plam

kresk

w swej wypowiedzi

plastycznej,

23
.

„Okazjonalna
kartka" -

teczna lub

imieninowa

Collage z
ró

nych

materiałów:
krepina, papier
kolorowy,
wycinanki z

- kompozycja
zamkni

ta,

- okazjonalna
symbolika,

- zna symbolik

zwi

zan

tami

Wielkanocnymi, Bo

Narodzeniem,
imieninami, urodzinami,
- potrafi wykona

24
.

„Ruch to zdrowie" Odrysowywanie,

wycinanie z
białego papieru
sylwetki

wicz

cej postaci

- temat i tło
obrazu,
- barwy
kontrastowe,

- wie, jak za pomoc

barwy wyeksponowa

temat

obrazu,
- poznaje now

technik

wykonywania prac

25. „Widok z okna

szkoły"

Rysowanie
mi

kkim

ołówkiem na
kartce formatu
A-4

26. „Nasza klasa"

Rysowanie
kredkami

27. „"Widok z

Karczówki" -
zaj

cia w

Rysowanie
mi

kkim

ołówkiem na

28. „Moje miasto

noc

Rysowanie kredkami
„Oil Pastels" na
czarnym tle

- poj

cie „rodzaj

malarstwa: pejza

- przedstawienie
przestrzeni za pomoc

planu gł

boko

ci,

perspektywy
kulisowej,
- przysłoni

cia i

proporcje,
- walor w obr

bie

jednej barwy,

- rozpoznaje pejza

spo

ród innych rodzajów

malarstwa,
- przedstawia przestrze

za pomoc

planów,

- dostosowuje walor
barwy i wielko

przedmiotów do
okre

lonego planu,

- przedstawia przestrze

za pomoc

perspektywy

kulisowej,

29.

„Plac zabaw"

Technika mieszana

- tłum na
obrazie,
- przedstawienie
postaci ludzkiej

- wie, jak
przedstawi

ludzi w

perspektywie,
- stosuje w praktyce

30. „Dalekomors

kie
podró

Technika mieszana

- poznaje now

technik

- prezentuje temat za
pomoc

układu barwnych

plamek,
- wykonuje prac

31 „ Jajko i jego

cie

Rysowanie
mi

kkim

ołówkiem na
kartce formatu
A - 5

- zjawisko

wiatła

i cienia,
- zale

ść

cienia

od ustawienia

ródła

wiatła.

- umie za pomoc

nasycenia barwy odda

zjawisko

wiatła i

cienia,
- wie, jak zmienia si

cie

rzucanego

czna liczba godzin przeznaczona na zaj

cia plastyczne w jednym roku szkolnym to 62 godziny

lekcyjne.