43. KASUS DES SUBSTANTIVS 

 PRZYPADEK RZECZOWNIKA 

 

 
1. Przypadki i ich pytania: 

 

Mianownik 

kto? co? 

  Nominativ 

wer? was? 

Dopełniacz 

kogo? czego? / czyj? 

Genitiv 

wessen? 

Celownik 

komu? czemu? 

Dativ 

wem? 

Biernik 

kogo? co? 

Akkusativ 

wen? was? 

 

 
2. Tabela rodzajników określonych: 

 

 

 
3. Przypadek w języku niemieckim ustalamy na kilka sposobów: 

 

A) Jeśli w zdaniu nie pojawia się przyimek, wtedy czasownik decyduje o 
wyborze przypadku w zdaniu. Do czasownika zadajemy odpowiednie pytanie 
(patrz punkt 1). 

 

● Mianownik jest pierwszym przypadkiem rzeczownika i odpowiada na 
pytania „wer?, was?” (kto? co?). Rzeczowniki w mianowniku pojawiają się 
głównie na początku zdania oraz zawsze po czasownikach: sein (być) i werden 
(stać się, zostać). 

 

● Biernik jest czwartym przypadkiem rzeczownika i odpowiada na pytania 
„wen?, was?” (kogo? co?). W języku niemieckim większość czasowników 
wymaga użycia biernika: kennen (znać), sehen (widzieć), treffen (spotykać), 
haben (mieć), kaufen (kupować), brauchen (potrzebować), trinken (pić), essen 
(jeść), finden (znajdować), fragen (pytać), bestellen (zamawiać), hören 
(słuchać), lesen (czytać), machen (robić), lieben (kochać), nehmen (brać), 
putzen (sprzątać), rauchen (palić), suchen (szukać), schreiben (pisać) itd.   

 

● Celownik jest trzecim przypadkiem rzeczownika i odpowiada na pytanie 
„wem”? (komu? czemu?). Z celownikiem łączą się: helfen (pomagać), danken 
(dziękować), antworten (odpowiadać), gefallen (podobać się), gratulieren 
(gratulować). 

 

● Dopełniacz jest drugim przypadkiem rzeczownika i odpowiada na pytanie 
„wessen”? (czyj? czyja? czyje? itd.). Dopełniacza używamy wtedy, kiedy w 
zdaniu pojawiają się obok siebie dwa rzeczowniki i można użyć pytania 
„wessen?” 

 

 

B) Jeśli w zdaniu pojawi się przyimek, wtedy on decyduje o użyciu 
odpowiedniego przypadku w zdaniu. 

 

● Przyimki zawsze z biernikiem: ohne (bez), um (wokół, o czas), gegen 
(przeciw, około czas), für (dla, za, na czas), durch (przez coś), entlang (wzdłuż). 

 

● Przyimki zawsze z celownikiem: mit (z kimś), bei (u, przy, koło), aus (z 
miejsca, z czegoś), zu (do osoby i miejsca), von (od kogoś, z miejsca), seit (od 
czas), nach (po czas, do miasta i państwa). 

 

● Przyimki zawsze z dopełniaczem: (an)statt (zamiast), trotz (pomimo), 
während (podczas), wegen (z powodu), dank (dzięki). 

 

● Przyimki lokalne z biernikiem lub celownikiem: in (w, do miejsca), auf (na), 
an (przy, na), neben (obok), über (nad), unter (pod), vor (przed), hinter (za), 
zwischen (między). 

 

 

C) Rekcja czasownika: jest to trwałe połączenie czasownika z przyimkiem. 
Rekcja łączy się zawsze z konkretnym przypadkiem rzeczownika. Przykłady 
rekcji: denken an +Akk. (myśleć o), fragen nach +Dat. (pytać o), warten auf 
+Akk. (czekać na), danken für +Akk. (dziękować za), helfen bei +Dat. 
(pomagać przy), bitten um +Akk. (prosić o), erzählen von +Dat. (opowiadać o), 
verzichten auf +Akk. (rezygnować z), erfahren von +Dat. (dowiedzieć się o), 
lachen über +Akk. (śmiać się z), fahren mit +Dat. (jechać czymś) itd. 
 

------- 

Maskulinum 

Femininum 

Neutrum 

Plural 

Nominativ 

der 

die 

das 

die 

Genitiv 

des -(e)s 

der 

des -(e)s 

der 

Dativ 

dem 

der 

dem 

den -(e)n 

Akkusativ 

den 

die 

das 

die 

        

Copyright by mgr Konrad Pajewski – www.unsereschule.cba.pl