plik

Podział na wspólnoty odzwierciedla związki historyczne (niektóre wspólnoty były niegdyś odrębnymi
królestwami lub księstwami) i narodowościowo-językowe.

Oprócz

tego

hiszpańskie

posiadłości

Afryce

Północnej

posiadają

status miast

autonomicznych(hiszp. Ciudad Autónoma), którym nie przysługują uprawnienia legislacyjne. Są to:



Ceuta

(Ceuta)



Melilla

(Melilla)

Hiszpania

Ten

artykuł

jest

częścią









Trybunał Konstytucyjny



Monarcha

Król Juan Carlos I



Premier

José Luis Rodríguez Zapatero



Rząd



Podział administracyjny

Wspólnoty autonomiczne











1. Utworzenie i zakres władzy

Mapa podziału administracyjnego Hiszpanii na wspólnoty autonomiczne i prowincje

Centralizacja

nacjonalizm

separatyzm

odegrały ważną rolę w

demokratyzacji Hiszpanii

. Niestabilność

państwa została wywołana właśnie przez te trzy czynniki. W

1978

partie polityczne, których dziełem

była

nowa hiszpańska konstytucja

, potrzebowały kompromisu, który zapobiegnie, przynajmniej czasowo,

ruchom nacjonalistyczym i separatystycznym. Nowa Hiszpania stała się krajem silnie

zdecentralizowanym

a nowy podział terytorialny miał wiele wspólnego zarówno ze starym (utrzymano podział na

prowincje

), jak

i z nowoczesnymi systemami administracji terytorialnej w państwach

Europy Zachodniej

(np. w

RFN

)

Wspólnoty  autonomiczne  mają  znaczną  władzę  ustawodawczą  i  wykonawczą.  Szerokość  autonomii  jest
różna  dla  każdej  wspólnoty.  Określa  ją  statut  autonomii  (estatuto  de  autonomía).  Statut  podlega
zatwierdzeniu  kolejno  w  parlamencie  wspólnoty,  referendum  wspólnotowym  i  ratyfikacji  w  każdej
izbie

Kortezów

Najszersze  kompetencje  posiadają:  Katalonia,  Kraj  Basków,  Galicia  i  Andaluzja.  Na  mocy  konstytucji  i
przepisów przejściowych, wspólnoty te miały prawo do ustalenia szerszych uprawnień autonomicznych już
w  pierwszym  statucie:  trzy  pierwsze  z  racji  posiadania  autonomii  za  czasów  II  republiki,  zaś  Andaluzja
dzięki  spełnieniu  szeregu  warunków  określonych  w  konstytucji.  Katalonia  i  Kraj  Basków  mają  swoje
własne, niezależne siły policyjne -

Mossos d’Esquadra

Ertzaintza

Organy władzy wszystkich wspólnot muszą odpowiadać temu samemu schematowi określonemu w
konstytucji:



zgromadzenie ustawodawcze (Asamblea Legislativa) sprawuje władzę ustawodawczą,



rada ministrów (Consejo de Gobierno) sprawuje funkcję wykonawczą i jest najwyższym organem
reprezentacyjnym wspólnoty,



na czele rady ministrów stoi jej prezydent (Presidente del Consejo) wybierany przez zgromadzenie
ustawodawcze i nominowany przez króla,



wyższy trybunał sprawiedliwości (Tribunal Superior de Justicia) stanowi najwyższą władzę
sądowniczą wspólnoty.

Konstytucja  Hiszpanii  gwarantuje  w  artykule  2  „prawo  regionów  i  narodowości  do  samostanowienia”.
Wstępne  założenie  zakładało,  że  status  autonomiczny  otrzymają  tylko  regiony,  które  posiadały  go
bezpośrednio  przed  rządami  Franco,  tj.  Katalonia  i  Galicja  oraz  4  prowincje  posiadające  prawa  lokalne
(patrz  niżej).  Jednakże,  gdy  konstytucję  jeszcze  szkicowano,  w  Andaluzji  podniosło  się  larum  -  ponad
półtora  miliona  mieszkańców  regionu

4 grudnia

1977

roku wyszło na ulice swoich miast, żądając

przyznania autonomii również Andaluzji. Doprowadziło to do dopisania do konstytucji jeszcze dwóch
artykułów: artykułu 143, który dał możliwość uzyskania podstawowej autonomii każdej prowincji lub
grupie prowincji, oraz artykułu 151, który dał możliwość ustanowienia od początku szerszej autonomii, o ile
spełnione zostaną określone warunki (skorzystała z tego wyłącznie Andaluzja, pozostałe wspólnoty mogły
rozszerzyć swoje kompetencje dopiero po 5 latach w drodze zmiany pierwotnego statutu).

2. Comunidades forales

Status dwóch wspólnot autonomicznych - Kraju Basków i Nawarry - określa się dokładnie
mianemComunidad Foral (co uwzględnia oficjalna nazwa Nawarry). Można to tłumaczyć jakowspólnota
prawa lokalnego, od hiszpańskiego słowa fuero oznaczającego zbiór praw lokalnych nadawanych danemu
terytorium przez króla.

Termin ten nie występuje w konstytucji, jednak występuje w przepisach ją wprowadzających. Gwarantują
one uznanie praw lokalnych w prowincjach, którym nie zostały one odebrane w czasach

Nueva Planta

posiadały je jeszcze za czasów II republiki - w Nawarrze i 3 prowincjach Kraju Basków. W prowincjach
Nawarra i

Araba

, w nagrodę za poparcie dla gen.

Franco

podczas wojny domowej, fueros zostały utrzymane

również w czasach dyktatury.

Prawa lokalne obecnie są uregulowane w statutach autonomii. Cztery prowincje posiadające prawa lokalne
miały prawo do natychmiastowego ustalenia szerszych granic autonomii bez dodatkowych warunków (patrz
wyżej). Obecnie odrębność wspólnot prawa lokalnego jest głównie związana z prawem do ustalania w
drodze negocjacji z rządem hiszpańskim tzw. umowy ekonomicznej (Concierto Económico), która określa
udział obu stron w podatkach i wydatkach.