67.Administracja 

rządowa 

(1921-1939). 

Struktury 

organizacyjne i kompetencje.          
      
Organizację  administracji  rządowej  cechowało  zespolenie  z 
organami 

administracji 

ogólnej 

większości 

działów 

administracji  specjalnej:  z  pewnymi  wyjątkami-  przemysłu  i 
handlu,  rolnictwa,  dróg,  opieki  społecznej  oraz  w  całości- 
spraw  wyznaniowych,  sztuki  i  kultury.  Pozostałe  działy 
administracji specjalnej posiadały odrębną strukturę organów 
terytorialnych. Fakt zespolenia stanowił przesłankę nazywaną 
administracji  ogólnej-  zespoloną,  a  administracji  specjalnej- 
niezespoloną. Dla celów administracji ogólnej obszar państwa 
podzielony został na województwa, powiaty, gminy miejskie i 
wiejskie.  W  1939r  istniało  w  Polsce  16  województw  i  jedno 
miasto  wydzielone-  Warszawa,264  powiaty  (  w  tym  23 
grodzkie ,nazywane też miejskimi ), 611 gmin miejskich i 3195 
gmin wiejskich.  W  organizacji  organów  administracji ogólnej 
występowały  w  pierwszych  latach  znaczne  odrębności. 
Szybko  jednak  nastąpiła  unifikacja  według  jednolitego 
modelu strukturalnego. Przewidywał on następujące organy: 
w  województwach-  wojewodowie,  jako  organy  II  instancji, 
jedynie  w  Warszawie  zamiast  wojewody  Komisarz  Rządu,  w 
powiatach  miejskich  i  wiejskich  nie  istniały  odrębne  organy 
administracji  ogólnej.  Jej  funkcje  wykonywały  organy 
wykonawcze  samorządu  terytorialnego.  Utrzymanie  przez 
część  resorów  odrębnych  organów  terytorialnych  ,nie 
zespolonych  z  administracją  ogólną,  uzasadniono  specyfikę 
ich 

działalności. 

Specjalną 

organizację 

administracji 

terytorialnej 

posiadały 

resorty: 

Spraw 

Wojskowych, 

Sprawiedliwości,  Skarbu,  Poczty  i  Telegrafów,  do  1932r. 
Reform  Rolnych  ,a  częściowo  Wyznań  Religijnych  i 
Oświecenia  Publicznego,  Przemysłu  i  Handlu,  Komunikacji, 
Opieki  Społecznej.  Podział  kraju  dla  celów  administracji 
specjalnej  (niezespolonej)nie  pokrywał  się  z  podziałem 
dokonanych  dla  celów  administracji  ogólnej(okręgi  sądowe, 
wojskowe, szkolne, kolejowe). Organy administracji rządowej 
zarówno ogólnej jak i specjalnej zbudowane były na zasadzie 
hierarchiczno- 

instytucyjnej, 

z 

której 

wynikało 

podporządkowanie  organów  niższych  organom  wyższym, 
wyrażające  się  w  zależności  osobowej  i  służbowej  oraz  w 
obowiązku wykonywania ich poleceń.