Załącznik nr 1
do Zarządzenia Rektora UR
Nr 4/2012 z dnia 20.01.2012r.
WZÓR OPISU PRZEDMIOTU - SYLABUSA
Nazwa przedmiotu
Fizjoterapia kliniczna w neurologii i neurologii
dziecięcej
Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot
Instytut Fizjoterapii, Katedra Rehabilitacji
Kod przedmiotu
Studia
Kierunek studiów
Poziom kształcenia
Forma studiów
Fizjoterapia
Studia 1 st.
niestacjonarne
Rodzaj przedmiotu
kierunkowy
Rok i semestr studiów
Rok III, Semestr 5
Imię i nazwisko koordynatora przedmiotu
prof. dr hab. n. med. Andrzej Kwolek
Imię i nazwisko osoby prowadzącej ( osób
prowadzących) zajęcia z przedmiotu
dr n. med. Ewa Lenart-Domka
dr Wojciech Rusek
mgr Agnieszka Guzik
mgr Agnieszka Brzozowska-Magoń
mgr Justyna Podgórska
Cele zajęć z przedmiotu
Celem zajęć jest:
a)
poszerzenie zakresu wiedzy na temat neurologii ogólnej oraz wyszczególnionych
jednostek chorobowych (efekty:1);
b)
nabycie umiejętność badania neurologicznego pacjenta oraz prawidłowego
planowania procesu fizjoterapii pacjentów z różnymi jednostkami chorobowymi
(efekty:2);
c)
odpowiednie stosowanie zasad, technik ćwiczeń leczniczych i metod
kinezyterapeutycznych w procesie profilaktyki, leczenia i rehabilitacji (efekty:3);
d)
prawidłowy dobór i umiejętność zastosowania zaopatrzenia ortopedycznego (efekty:4);
e)
umiejętność zachęcenia pacjenta do czynnego udziału w rehabilitacji poprzez
doradzanie pacjentowi korzystania z innych form rehabilitacji po wyjściu ze szpitala
(kluby SM, Stowarzyszenia Aktywnej Rehabilitacji itp.) oraz edukacji rodzinny
pacjenta i włączeniu jej w proces terapeutyczny (efekty:5);
Wymagania wstępne
1. Znajomość anatomii układu nerwowego.
2. Znajomość fizjologii, kinezyterapii (badanie pacjenta-
testy diagnostyczne i metody kinezyterapeutyczne),
fizykoterapii, masażu leczniczego oraz wiadomości z
zakresu podstaw fizjoterapii klinicznej w neurologii.
3. Znajomość zaopatrzenia ortopedycznego.
Efekty kształcenia
Wiedza:
1. Posiada szczegółową wiedzę na temat najważniejszych
jednostek chorobowych układu nerwowego w stopniu
umożliwiającym
racjonalne
stosowanie
środków
fizjoterapii w procesie rehabilitacji (efekty kierunkowe:
K1P_W25; (++).
2. Zna
zasady
badania
neurologicznego
pacjenta
niezbędnego
do
doboru
środków
fizjoterapii,
wykonywania zabiegów i stosowania odpowiednich
metod
terapeutycznych
(efekty
kierunkowe:
K1P_W18++).
Umiejętności:
3. Umie wykonywać zabiegi z zakresu fizjoterapii u osób z
chorobami układu nerwowego dostosowując je do stanu
klinicznego
i
funkcjonalnego
pacjenta
(efekty
kierunkowe: K1P_U15; (++).
4. Umie zastosować przedmioty ortopedyczne oraz
poinstruować i nauczyć pacjentów korzystania z tych
przedmiotów (efekty kierunkowe: K1P_U17 (++).
5.
Potrafi planować i kontrolować efektywność procesu
fizjoterapii oraz identyfikować błędy i zaniedbania w procesie
usprawnianiaK1P_U22++
Kompetencje społeczne:
6. Postrzega właściwe relacje z pacjentem, z rodziną
pacjenta, z najbliższym otoczeniem i społeczeństwem
(efekty kierunkowe: K1P_K04; (++).
Forma(y) zajęć, liczba realizowanych godzin
Wykład – 30 godz.
Ćwiczenia laboratoryjne – 45 godz.
Treści programowe
Lp.
Tematy wykładów
Czas
1.
Pojęcie neurorehabilitacji i jej rola w nowoczesnej
medycynie.
1
2.
Ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy – budowa,
właściwości, funkcja – wprowadzenie do tematu.
1
3.
Układ piramidowy i pozapiramidowy – mózgowe
sterowanie ruchem.
2
4.
Plastyczność układu nerwowego.
1
5.
Fizjoterapia jako ważna składowa w rehabilitacji chorych
po udarze.
1
6.
Deklaracja
Helsingborska.
Narodowy
Program
Profilaktyki i Leczenia Udarów Mózgu. Rehabilitacja w
okresie ostrym. Rehabilitacja w profilaktyce wtórnej
udaru mózgu.
3
7.
Rehabilitacja w urazach ośrodkowego i obwodowego
2
układu nerwowego.
8.
Patofizjologia bólu
1
9.
Rehabilitacja w neuroonkologii.
2
10.
Fizjoterapia w leczeniu spastyczności.
1
11.
Rehabilitacja w stwardnieniu rozsianym.
2
12.
Rehabilitacja w chorobie Parkinsona i zespołach
pozapiramidowych.
1
13.
Rehabilitacja w uszkodzeniach rdzenia kręgowego.
2
14.
Fizjoterapia w rehabilitacji zespołów korzeniowych i
rzekomych.
4
15.
Mózgowe porażenie dziecięce – etiologia, podział,
objawy, rehabilitacja, system kierowanego nauczania.
2
16
Przepuklina oponowo – rdzeniowa, wodogłowie –
etiologia, objawy, postępowanie usprawniające.
2
17.
Choroby układu nerwowo – mięśniowego.
2
Razem
30
Lp.
Tematy ćwiczeń
Czas
1.
Zajęcia organizacyjne. Zapoznanie się z grupą,
podanie programu zajęć, literatury.
1
2.
Wprowadzenie do układu nerwowego: centralny
(piętra, funkcje ), obwodowy, ośrodki nerwowe, drogi
nerwowe ( propriocepcji, eksterocepcji, piramidowa,
pozapiramidowa)- przebieg, objawy uszkodzenia.
2
3.
Badanie neurologiczne. Omówienie skal i testów
wykorzystywanych w neurologii.
2
4.
Stwardnienie rozsiane. Postacie choroby. Etiologia i
objawy. Ocena stanu funkcjonalnego chorego.
Program usprawniania.
2
5.
Choroba Parkinsona. Etiologia i objawy. Postępowanie
rehabilitacyjne. Przykładowe konspekty ćwiczeń.
2
6.
Udar mózgu. Definicja i objawy. Krążenie mózgowe.
Rodzaje i podział. Czynniki ryzyka. KT. Spastyczność.
Zaburzenia mowy. Kompleksowa ocena stanu chorych
po udarze mózgu. Program usprawniania w
poszczególnych okresach po udarze. Demonstracja
pozycji ułożeniowych.
4
7.
Tętniaki, naczyniaki. Guzy mózgu. Definicja i objawy.
Rodzaje.
Przyczyny.
Umiejscowienie.
KT.
Postępowanie rehabilitacyjne.
2
8.
Zaliczenie pisemne materiału z pkt. 2-7.
1
9.
Ogólna
budowa
móżdżku.
Funkcja.
Objawy
uszkodzenia. Przykładowy program usprawniania.
2
10.
Urazy czaszkowo – mózgowe. Mechanizmy urazów.
Rodzaje. Objawy. KT i RTG. Padaczka pourazowa.
Omówienie skal do oceny zaburzeń świadomości i
2
stanu klinicznego chorego po urazie (skala Glasgow,
Matthew). Usprawnianie pacjenta w poszczególnych
okresach (okres rehabilitacji przyłóżkowej, okres od
wyrównania stanu chorego, okres rehabilitacji
poszpitalnej).
11.
Metody rehabilitacji neurologicznej- założenia metod:
PNF, Bobath, TWK, Mc Kenzie. Demonstracja technik i
wzorców ruchowych. Praca w parach.
2
12.
Urazy rdzenia kręgowego. Mechanizmy, rodzaje. Szok
rdzeniowy.
Objawy
a
poziom
uszkodzenia.
Prezentacja
technik
przenoszenia.
Trening
samoobsługi chorych po urazie rdzenia kręgowego.
Postępowanie usprawniające w okresie ostrym,
wczesnym i późnym.
3
13.
Guzy rdzenia. Jamistość rdzenia. Stwardnienie
zanikowe boczne. Etiologia i objawy. KT, MR.
Postępowanie usprawniające.
2
14.
Zaliczenie pisemne materiału z pkt. 9-13.
1
15
Dyskopatie i bóle krzyża. Przyczyny, objawy. Etapy
degeneracji krążka. KT, MR, RTG. Postępowanie
usprawniające
zachowawcze
i
po
leczeniu
operacyjnym. Rwa udowa, kulszowa. Brachialgia.
Przykładowe konspekty ćwiczeń.
2
16.
Uszkodzenie nerwów obwodowych. Uszkodzenia
ważniejszych splotów i nerwów obwodowych.
Polineuropatie. Postępowanie usprawniające.
2
17.
Mózgowe porażenie dziecięce – Etiologia. Podział.
Objawy.
Kompleksowa ocena dziecka z mpdz. Program
usprawniania. System nauczania kierowanego.
2
18.
Przepuklina oponowo – rdzeniowa. Etiologia. Objawy.
Program usprawniania w poszczególnych okresach
(wczesny, późny).
2
19.
Wodogłowie, zespół Arnolda-Chiariego. Etiologia.
Objawy. Program usprawniania.
2
20.
Dystrofie mięśniowe. Etiologia. Objawy. Program
usprawniania.
2
21.
Powtórzenie materiału.
3
22.
Test końcowy z całości materiału.
2
Razem
45
Metody dydaktyczne
Wykład z prezentacją multimedialną i dyskusją.
Ćwiczenia: Praca w grupach, film, fotografie,
demonstracja technik terapeutycznych, wzorców
ruchowych, studium przypadku, dyskusja.
Sposób(y) i forma(y) zaliczenia
Wykład – egzamin testowy oraz pytania otwarte
K1P_W25, K1P_W18
Ćwiczenia – zaliczenie z oceną (ocena średnia ważona
ocen cząstkowych za poszczególne elementy zajęć
ćwiczeniowych) K1P_W25, K1P_W18, K1P_U15,
K1P_U17, K1P_U22. Obserwacja postaw studenta
K1P_K04
Metody i kryteria oceny
1) Egzamin tekstowy oraz pyt. otwarte (dotyczy
oceny efektów: 1-2):
A. Pytania z zakresu wiadomości do zapamiętania;
B. Pytania z zakresu widomości do rozumienia;
C. Rozwiązywanie zadania pisemnego typowego;
D. Rozwiązywanie
zadania
pisemnego
nietypowego;
Kryteria oceny:
- za niewystarczające rozwiązanie zadań tylko z
obszaru A i B = ocena 2,0
- za rozwiązanie zadań tylko z obszaru A i B możliwość
uzyskania max. oceny 3,0
- za rozwiązanie zadań z obszaru A + B + C możliwość
uzyskania max. oceny 4,0
- za rozwiązanie zadań z obszaru A + B + C + D
możliwość uzyskania oceny 5,0
38-40 pkt- 5,0
35-37 pkt- 4,5
33-35 pkt- 4,0
30-32 pkt- 3,5
28- 29 pkt- 3,0
2) Zaliczenie z oceną – ćwiczenia (dotyczy oceny
efektów: 3-5):
Ocena średnia ważona ocen cząstkowych za:
-
kolokwium - odpowiedź pisemna ( warunek zaliczenia -
powyżej 50 % poprawnych odpowiedzi – pytania otwarte
i testowe )
waga 0,4 (efekt 3),
- pracę w grupach – waga 0,3 (efekt 4),
- umiejętność prezentowania wyników prac na forum
grupy – waga 0,3 (efekt 5)
Zakres ocen: 2,0 – 5,0
Całkowity nakład pracy studenta
potrzebny do osiągnięcia założonych
efektów w godzinach oraz punktach
ECTS
Aktywność
Liczba godzin/
nakład pracy
studenta
wykład
30godz.
ćw. laboratoryjne
45godz.
przygotowanie do ćwiczeń
25godz
Przygotowanie
do
egzaminu
24godz
udział w egzaminie
1godz
SUMA GODZIN
125
LICZBA PUNKTÓW ECTS
5
Język wykładowy
polski
Praktyki
zawodowe
w
ramach
przedmiotu
tak
Literatura
Literatura podstawowa:
1. Kwolek A. „Rehabilitacja medyczna”, Urban &
Partner Wrocław 2003
2. Kwolek A. „Rehabilitacja w udarze mózgu”,
Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego 2009
3. Red. Kwolek A. „Fizjoterapia w neurologii i
neurochirurgii”, PZWL Warszawa 2012
4. Milanowska K. „ Rehabilitacja medyczna”, PZWL
Warszawa 2003
5. Grochmal S., Zielińska- Charszewska S., Rehabilitacja
w chorobach układu nerwowego, PZWL, Warszawa
1986
Literatura uzupełniająca:
1.
Laider P., Rehabilitacja po udarze mózgu, PZWL,
Warszawa 2004
2. Fries W., Rehabilitacja w chorobie Parkinsona,
Wydawnictwo Elipsa – Jaim, Kraków 2002
3. Prusiński A.., Podstawy neurologii klinicznej, PZWL,
Warszawa 1989
4. Prusiński A.., Neurologia praktyczna, PZWL,
Warszawa 2007
5. Follereau A. R., Usprawnianie po udarze mózgu –
poradnik dla terapeutów i pracowników podstawowej
opieki zdrowotnej, Wydawnictwo Elipsa – Jaim,
Kraków 2004
6. Kowalski I. M., Lewandowski R., Rehabilitacja
pediatryczna, WSRDA, Olsztyn 2005
7. pod red. Sadowska L., Neurofizjologiczne metody
usprawniania
dzieci
z
zaburzeniami
rozwoju,
Wydawnictwo AWF we Wrocławiu, Wrocław 2004
8. pod red. Michałowicz R., Neurologia dziecięca w
praktyce, PZWL, Warszawa 2000
9. pod. red. Michałowicz R., Mózgowe porażenie
dziecięce, PZWL, Warszawa 2002
Podpis koordynatora przedmiotu
Podpis kierownika jednostki