Edukacja dla bezp

Edukacja dla bezpiecze

stwa

Program nauczania dla gimnazjum

Spis tre

ci:

I. Wst

II. Cele edukacyjne:

1. Cele ogólne

2. Cele szczegółowe: kształcenia i wychowania

III. Materiał nauczania uwzgl

dniaj

cy tre

ci okre

lone w

podstawie programowej i

opis zało

onych osi

gni

ęć

ucznia.

IV. Przedmiotowy system oceniania osi

gni

ęć

ucznia.

1. Kontrola i ocena osi

gni

ęć

uczniów.

2. Propozycja szczegółowych osi

gni

ęć

V. Omówienie zało

dydaktycznych i wychowawczych, na

jakich została oparta koncepcja programu.

VI. Proponowane metody realizacji programu.

VII. Pomoce i

rodki dydaktyczne.

Program nauczania do nowej podstawy programowej (Rozporz

dzenie Ministra

Edukacji Narodowej z dn. 23.12.2008r. w sprawie podstawy programowej

wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach

szkół, Dz.U. z 15.01.2009r.)

I. Wst

Naród polski nigdy nawet za czasów Piastów nie skłaniał si

do wojen z s

siadami a

raczej ku zaspakajaniu swoich potrzeb własn

prac

. Wi

kszo

ść

ęŜ

nych wyst

pie

polskich była wywołana konieczno

zasłaniania si

napa

ciami. Pa

stwo

dobywało miecza w wypadkach nieuniknionych dla własnej obrony i dlatego wojna

nazywała si

u nas charakterystycznie "potrzeb

Pomimo wstr

tu do wojen, który le

ał w polskiej naturze, mimo wad i niedostatków

pospolitego ruszenia, historia or

ęŜ

a polskiego jest pełna wielkich czynów. O pier

polskiego rycerstwa w długoletnich i uporczywych walkach w XV wieku rozbiła si

najwi

ksza wówczas w Europie pot

ga militarna, Zakon Krzy

acki. Przez szereg

pokole

wodzowie polscy ci

li na tradycyjny bój w obronie krzy

a, z nawał

otoma

. Zasłyn

ła wówczas w

wiecie niezwyci

ęŜ

ona skrzydlata jazda polska,

husaria. Zwyci

ska i silna armia, nie u

ywała jednak swej broni do napa

ci i

grabie

W XVIII wieku Polska upadła, poniewa

nie upodobniła si

do despotyzmu s

siadów,

przy niedogodnym poło

eniu geograficznym była krajem wolno

ci po

rodku pa

stw

opartych na samowładztwie i polityce pi

ęść

Tak wi

c potrzeba bezpiecze

stwa zawsze nam towarzyszyła i jest jedn

zasadniczych potrzeb człowieka. Jednak

e zwyczajowe pojmowanie obronno

uto

samiane ze zdolno

do przeciwdziałania zagro

eniom zewn

trznym,

kojarzonym zazwyczaj z działaniami wojennymi odchodzi w przeszło

ść

Współcze

nie o wiele wi

kszego znaczenia nabiera kształcenie umiej

tno

radzenia sobie z wieloma zagro

eniami niemaj

cymi cech typowych zagro

zewn

trznych.

wiat, w którym

yjemy nieustannie si

zmienia a lista wyzwa

cywilizacyjnych

i społecznych jest coraz dłu

sza. Na całym

wiecie wskutek stałego rozwoju

cywilizacyjnego oraz post

puj

cego uprzemysłowienia i urbanizacji gwałtownie

wzrasta liczba czynników powoduj

cych bezpo

rednie zagro

enie

ycia i zdrowia

ludzkiego, a tak

e stanowi

cych niebezpiecze

stwo dla

rodowiska ekologicznego i

kulturalnego człowieka. O zagro

eniach i ich skutkach dowiadujemy si

na bie

Ŝą

rodków masowego przekazu.

Najwi

ksz

liczb

ofiar przynosz

wypadki drogowe. Drug

grup

stanowi

zagro

enia zwi

zane z chorobami cywilizacyjnymi. Zaliczamy do nich schorzenia

układu oddechowego, kr

ąŜ

eniowego, uczulenia, nowotwory, AIDS, a tak

narkomani

, lekomani

, alkoholizm, ostre zaburzenia psychiczne i stres.

Ska

enie

rodowiska czynnikami ekologicznymi zwi

zanymi z działalno

człowieka spowodowało,

e powietrze, którym oddychamy, wod

, któr

pijemy i

ziemia, po której chodzimy znacznie odbiega od normy i stwarza dodatkowe

zagro

enia.

Bezpiecze

stwo, indywidualne i zbiorowe, staje si

dobrem coraz bardziej

Ŝą

danym. Jego zapewnienie jest fundamentaln

powinno

stwa.

wiadomo

ść

indywidualna i społeczna w tej dziedzinie jest coraz wi

ksza a

wiat

oczekuje rozwi

systemowych. Skala zagro

i rozmiar zatroskania nimi ka

Ŝą

edukacj

w tym zakresie rozpoczyna

jak najwcze

niej; mówi

młodym ludziom o

zagro

eniach i uczy

ich radzenia sobie w sytuacjach niebezpiecznych ju

najmłodszych lat. Takie post

powanie jest sensowne i słuszne zarówno z etycznego,

jak i z pedagogicznego punktu widzenia, przynosi te

wymierne efekty społeczne i

wydaje powszechnie akceptowan

tendencj

Kolejna reforma edukacyjna wprowadziła edukacj

dla bezpiecze

stwa do

obowi

zkowego kanonu nauczania na III etapie edukacyjnym w gimnazjum.

Wprawdzie nowy przedmiot b

dzie nauczany dopiero w gimnazjum, to jego elementy

pojawi

nawet w przedszkolu. W nowej podstawie programowej zapisano,

ciolatek po przedszkolu ma wiedzie

, jak i kogo poprosi

o pomoc w sytuacji

zagro

enia, mie

wiadomo

ść

e samemu nie wolno za

ywa

lekarstw i stosowa

rodków chemicznych, nawet tych, u

ywanych przez rodziców w domu.

Przedszkolak nauczy si

równie

bezpiecznie porusza

po drodze.

Program edukacji dla bezpiecze

stwa w gimnazjum jest skierowany do nauczycieli w

pełni przygotowanych do pracy w tej dyscyplinie z wykształceniem wychowanie

obronne, pedagogika obronna, edukacja dla bezpiecze

stwa, zarz

dzanie

kryzysowe, jak i do specjalistów innych dyscyplin, którym zagadnienia

bezpiecze

stwa s

bliskie i s

ich osobistym wyborem.

Program powinien by

realizowany w wymiarze 1 godziny w cyklu rocznym. Ł

cznie

przeznacza si

na jego realizacj

30 godzin. Jedynie od decyzji dyrekcji szkoły

zale

dzie, w której klasie przedmiot b

dzie realizowany, mo

e to by

w 1, 2 lub

3 klasie gimnazjum. Jednak

e z racji nauczania edukacji dla bezpiecze

stwa w IV

etapie nauczania w szkole ponadgimnazjalnej w pierwszej klasie, najlepsz

byłaby

sytuacja realizacji programu w 3 klasie gimnazjum dla zachowania ci

gło

ci cyklu

kształcenia w ostatniej klasy gimnazjum i pierwszej klasie liceum.

II. Cele edukacyjne

Celem edukacyjnym szkoły w nauczaniu przedmiotu edukacji dla bezpiecze

stwa w

III etapie jest rozwijanie u uczniów wiedzy o

gro

Ŝą

cych niebezpiecze

stwach

regionalnych i ogólnych oraz postawach jakie b

dzie przyjmował w obliczu tych

zagro

. Ucze

poznaje struktur

i działania Obrony Cywilnej i instytucji

bezpiecze

stwa Policji, Pa

stwowej Stra

y Po

arnej i Sił Zbrojnych RP, zna sygnały

alarmowe i umie si

zachowa

w sytuacjach kryzysowych. Zna zbiorowe

rodki

ochrony ludno

ci i wie jak zachowa

podczas po

aru, powodzi czy wypadku

drogowego. Wreszcie poznaje zasady pomocy przedmedycznej i potrafi udzieli

pomocy osobie poszkodowanej, wyst

puj

c w roli ratownika w sytuacjach zagro

enia

ycia człowieka.

1. Cele ogólne

Cele edukacyjne ogólne opisuj

najwa

niejsze umiej

tno

ci w zakresie danego

przedmiotu kształtowane podczas pracy nad wymaganiami szczegółowymi.

I. Znajomo

ść

powszechnej samoobrony i ochrony cywilnej.

Ucze

rozumie znaczenie powszechnej samoobrony i ochrony cywilnej.

II. Przygotowanie do działania ratowniczego.

Ucze

zna zasady prawidłowego działania w przypadku wyst

pienia zagro

enia

ycia i zdrowia.

III. Nabycie umiej

tno

ci udzielania pierwszej pomocy.

Ucze

umie udziela

pierwszej pomocy w nagłych wypadkach.

2. Cele szczegółowe: kształcenia i wychowania

Cele szczegółowe kształcenia i wychowania opisuj

wiadomo

ci, umiej

tno

ci i

sprawno

ci intelektualne, jakie uczniowie maja opanowa

. Jednak trzeba pami

e samo werbalne przekazanie wybranych informacji o warto

ciach i okre

lonych

wychowankom nie wystarczy. nauczyciele musz

nauczy

dostrzega

diagnozowa

potrzeby, niepokoje, l

ki, niezadowolenia. Nauczyciele wychowawcy

musz

widzie

w uczniu człowieka, któremu trzeba pomóc dostosowa

do nowej

rzeczywisto

ci i do nowych wyzwa

cywilizacyjnych. Wychodz

c naprzeciw

potrzebom współczesnego społecze

stwa globalnego, trzeba przeciwstawi

takiemu modelowi

ycia, który zmierza do zatracenia człowiecze

stwa. Nowy

człowiek-Europejczyk to taki, który posiada swoje przekonania moralne, jest gotowy

do realizacji zasad etycznych i obrony warto

ci społeczno-moralnych, ma

umiej

tno

ść

ycia we wspólnocie i twórczo uczestniczy w kształtowaniu

ycia

społecznego i współczesnej cywilizacji. Samo mówienie o warto

ciach i

umiej

tno

ciach a nawet doprowadzenie uczniów do ich zrozumienia i zapami

tania,

nie jest wystarczaj

ce. Ukazanie ich konieczno

ci w

yciu, winno sta

najwa

niejszym działaniem wychowawczym szkoły i ka

dego nauczyciela-

wychowawcy. Koniecznym jest takie ukazywanie warto

ci, aby wychowanek

przekonał si

do nich. Ucze

musi sam, przekona

do okre

lonych warto

ci musi

widzie

ich przydatno

ść

, wobec otaczaj

cego go

rodowiska społecznego i

przyrodniczego.

1. Główne zadania ochrony ludno

ci i obrony cywilnej. Ucze

wie jakie s

zadania obrony cywilnej w Rzeczypospolitej Polskiej w czasie

wojny i pokoju;

zna dokumenty ONZ reguluj

ce funkcjonowanie obrony cywilnej w

wiecie;

wie jak funkcjonuje obrona cywilna w innych krajach europejskich;

zna humanitarn

postaw

współczesnego człowieka.

2. Ochrona przed skutkami ró

norodnych zagro

, Ucze

zna typowe zagro

enia zdrowia i

ycia podczas powodzi, po

aru, huraganu,

burzy, silnych mrozów itp.;

zna zagro

enia wyst

puj

ce w regionie i najbli

szej okolicy

zyskuje poczucie odpowiedzialno

ci za stan

rodowiska naturalnego;

jest zdyscyplinowany, ch

tnie b

dzie pomagał w czasie ratowania ludzi i ich

dobytku podczas po

aru, powodzi i innych kl

ywiołowych;

zna zasady ewakuacji ludno

ci, zwierz

t z terenów zagro

onych po

arem i

powodzi

;

potrafi opisa

zasady zaopatrzenia ludno

ci ewakuowanej w wod

ywno

ść

;

zna miejsca usytuowania studni gł

binowych w najbli

szej okolicy;

charakteryzuje zagro

enia po

arowe w domu, szkole i najbli

szej okolicy;

wyja

nia, jak nale

y gasi

zarzewie ognia przy u

yciu dost

pnego sprz

tu i

rodków ga

niczych w domu i szkole;

wie jak nale

y gasi

odzie

pal

na człowieku;

potrafi racjonalnie zachowa

i zorganizowa

podczas wypadków i katastrof

komunikacyjnych, technicznych i innych;

wie jak zorganizowa

prac

w grupie

wie jak przeciwdziała

stresowi i panice.

ródła promieniowania j

drowego i jego skutki. Ucze

zna wpływ

rodków promieniotwórczych na ludzi, zwierz

ta,

ywno

ść

i wod

;

wie jak zabezpieczy

ywno

ść

i wod

przed ska

eniami;

wie jakie mog

ródła promieniowania j

drowego,

zna inne wynalazki, które s

yteczne ale mog

szkodliwe;

zna znaczenie poj

ęć

: odka

anie, dezaktywacja, dezynfekcja, deratyzacja;

potrafi wykona

podstawowe zabiegi sanitarne i specjalne.

4. Oznakowanie substancji toksycznych na

rodkach transportowych i magazynach.

Ucze

wymienia rodzaje znaków substancji toksycznych i miejsca ich eksponowania;

rozpoznaje znaki substancji toksycznych na pojazdach i budowlach;

potrafi zaalarmowa

odpowiednie słu

by w przypadku awarii instalacji

chemicznej,

rodka transportu lub rozszczelnienia zbiorników z substancjami

toksycznymi;

umie wykona

i wykorzysta

ró

ne materiały jako zast

pcze

rodki dla

ochrony dróg oddechowych i skóry.

5. Ostrzeganie ludno

ci o zagro

eniach, alarmowanie. Ucze

definiuje i rozpoznaje rodzaje alarmów i sygnałów alarmowych;

charakteryzuje zasady zachowania si

ludno

ci po ogłoszeniu alarmu;

umie zachowa

w szkole po ogłoszeniu alarmu i ewakuacji.

zna swoje obowi

zki po usłyszeniu sygnałów alarmowych, potrafi rozpozna

ki sygnałów, zna znaki ewakuacyjne;

pomaga kole

ankom i kolegom słabszym podczas

wiczebnego alarmu w

szkole;

potrafi zachowa

po usłyszeniu alarmu o kl

skach

ywiołowych;

potrafi wykorzysta

umiej

tno

ci po usłyszeniu alarmu w miejscach

publicznych;

zna zasady ewakuacji ludno

ci;

potrafi przedstawi

zachowanie w przypadku ska

enia toksycznymi

rodkami

przemysłowymi w miejscu zamieszkania;

potrafi pracowa

w grupie i indywidualnie

6. Bezpiecze

stwo i pierwsza pomoc. Ucze

uzasadnia znaczenie udzielania pierwszej pomocy;

zna zasady post

powania aseptycznego;

rozumie znaczenie bezpiecze

stwa ratownika i osoby poszkodowanej w

trakcie czynno

ci ratowniczych;

potrafi racjonalnie zorganizowa

prac

w grupie;

ma poczucie odpowiedzialno

ci za zdrowie i

ycie swoje i innych;

wyja

nia zasady bezpiecznego post

powania w rejonie wypadku;

potrafi wezwa

odpowiedni

pomoc;

ma poczucie odpowiedzialno

ci za zdrowie i

ycie swoje i innych;

rozpoznaje stan bezpo

redniego zagro

enia

ycia;

omawia zasady zabezpieczenia miejsca wypadku;

wyja

nia, jak nale

y udziela

pomocy w wypadku drogowym, podczas k

pieli,

załamania lodu, pora

enia pr

dem;

omawia sposób wynoszenia poszkodowanego ze strefy zagro

enia;

zna podstawowe czynno

yciowe człowieka,

wiadomo

ść

, oddech, t

tno i

wie jak je sprawdzi

;

wymienia zagro

enia dla osoby nieprzytomnej;

potrafi udro

drogi oddechowe;

układa osob

nieprzytomn

w pozycji bezpiecznej;

potrafi wykona

samodzielnie resuscytacj

ąŜ

eniowo-oddechow

;

udziela pomocy osobie pora

onej pr

dem, piorunem;

wyja

nia, dlaczego du

y krwotok zewn

trzny i wewn

trzny i wstrz

pourazowy zagra

yciu;

tamuje krwotok za pomoc

opatrunku uciskowego;

potrafi udzieli

pomocy przy omdleniu, ataku epilepsji, krwotoku z nosa

udziela pomocy przy złamaniach i zwichni

ciach;

wykonuje dora

ne unieruchomienie kr

gosłupa szyjnego

udziela pomocy przy zatruciach: pokarmowych, lekami, gazami,

rodkami

chemicznymi;

potrafi opisa

działanie

rodków toksycznych na organizm człowieka;

zna skutki działania niskiej i wysokiej temperatury na organizm ludzki;

udziela pomocy osobie poszkodowanej przy oparzeniu termicznym i

chemicznym;

potrafi opanowa

stres w sytuacjach nagłych;

wyja

nia konieczno

ść

zapobiegania uzale

nieniom

Cele wychowawcze:

wzbudzanie potrzeby uczenia si

, doskonalenia i wszechstronnego rozwoju,

przygotowanie do

wiadomego, aktywnego i odpowiedzialnego uczestnictwa

yciu zawodowym i publicznym,

kształtowanie umiej

tno

ci dokonywania poprawnych wyborów moralnych,

godne reprezentowanie siebie, klasy, szkoły w ró

nych sytuacjach,

rozwijanie wra

liwo

ci na problemy

rodowiska,

kształtowanie wła

ciwych postaw wobec ludzi, promowanie szacunku dla

drugiego człowieka,

kształtowanie wi

zi z własn

szkoł

oraz umiej

tno

ść

identyfikowania si

wiadamianie roli zdrowego współzawodnictwa i współpracy w zespole,

budzenie zainteresowa

aktualnymi problemami najbli

szego otoczenia i

kraju,

kształtowanie kreatywno

ci i asertywno

ci,

kształtowanie umiej

tno

ci w posługiwaniu si

nowoczesnymi

rodkami

komunikacji i informacji.

wyzwalanie aktywnej postawy wobec zagro

rodowiska przyrodniczego, w

miejscu zamieszkania,

kształtowanie

zachowa

ukierunkowanych

ochron

rodowiska

przyrodniczego,

III. Materiał nauczania uwzgl

dniaj

cy tre

ci okre

lone w

Podstawie Programowej i

opis zało

onych osi

gni

ęć

ucznia.

Plan wynikowy

Plan wynikowy stanowi nieocenion

pomoc w pracy nauczyciela, pozwala

zaplanowa

zaj

cia oraz przygotowa

dodatkowe materiały i

wiczenia. W ten

sposób przyczynia si

do lepiej zorganizowanego procesu dydaktycznego. Jest

równie

przydatny przy opracowywaniu testów i kartkówek, gdy

pomaga wyznaczy

wła

ciwe kryteria oceny. Dzi

ki temu mo

e si

równie

okaza

pomocny w

kontaktach nauczyciela z rodzicami, dla których jasno sformułowane w planie

wynikowym umiej

tno

ci i wiedza daje wizj

tego, jak pracowa

z dzieckiem w domu

czy jakie materiały mu dostarczy

, by wspomóc prac

nauczyciela. Sami uczniowie,

zwłaszcza na wy

szych poziomach edukacyjnych, mog

doceni

plan wynikowy przy

wytyczaniu i realizowaniu swoich celów.

Plany wynikowe zostały podzielone na dwa poziomy – podstawowy (P) i

ponadpodstawowy (PP), które zawieraj

poszczególne cele operacyjne (czyli to, co

ucze

musi opanowa

). Ucze

spełniaj

cy standardy poziomu podstawowego mo

otrzyma

najwy

ej ocen

dostateczn

, a standardy poziomu ponadpodstawowego –

od oceny dobrej wzwy

Wymagania edukacyjne

Lp.

Temat jednostki

lekcyjnej

Liczba

godzin

Realizowane treści

podstawowe

ponadpodstawowe

Zajęcia wstępne

Zajęcia poświęcone

poznaniu uczniów,

poziomu ich

znajomości

zagroŜeń we

współczesnym

wiecie

wynikających z

praw przyrody oraz

zagroŜeń

Uczeń wie, jakie treści będzie poznawał i jakimi

metodami będzie się uczył w ramach przedmiotu w

gimnazjum.

Uczeń zna sposób organizacji nauki edukacji dla

bezpieczeństwa w gimnazjum, kryteria oceniania.

wynikających z

ingerencji w

rodowisko

naturalne.

ZagroŜenia we

współczesnym

świecie

ZagroŜenia

wynikające z praw

przyrody.

Typowe zagroŜenia

zdrowia i Ŝycia

podczas powodzi

oraz innych klęsk

ywiołowych.

Uczeń zna typowe

zagroŜenia zdrowia i

ycia podczas powodzi

oraz innych klęsk

ywiołowych.

ZagroŜenia

wynikające z

ingerencji w

rodowisko

naturalne oraz z

działalności

gospodarczej

człowieka.

ZagroŜenia Ŝycia

podczas poŜaru,

wypadku

samochodowego,

awarii

energetycznej,

chemicznej,

radiacyjnej.

ZagroŜenia

chorobami

zakaźnymi. Źródła

skaŜenia

chemicznego,

biologicznego i

radiacyjnego.

Wpływ

promieniowania

jądrowego i jego

skutki dla ludzi,

zwierząt, Ŝywności

i wody.

Uczeń zna źródła

promieniowania

jądrowego i jego

skutki, zna wpływ

rodków

promieniotwórczych na

ludzi, zwierzęta,

ywność i wodę.

Uczeń potrafi opisać

właściwe zachowanie w

przypadku wystąpienia

zagroŜeń, zna zagroŜenia,

które miały miejsce w

regionie i potrafi

przedstawić propozycje

sposobów zapobiegania

im w przyszłości.

ZagroŜenia w

domu, szkole, w

najbliŜszej okolicy

ZagroŜenia w

domu, szkole oraz

w najbliŜszej

okolicy.

ZagroŜenia

związane z

eksploatacją sieci

oraz urządzeń

elektrycznych i

gazowych, pieców,

maszyn

gospodarczych i

rodków ochrony

roślin (na wsi).

ZagroŜenia

wynikające ze

stosowania uŜywek

(alkohol,

narkotyki).

ZagroŜenia na

szlakach i w

jaskiniach (na

terenach górskich).

ZagroŜenia

związane z wodą –

ródlądowo i nad

morzem.

ZagroŜenia

związane z

chorobami

przenoszonymi

przez zwierzęta

(tereny leśne itp.)

Uczeń zna zagroŜenia

poŜarowe w domu,

szkole i najbliŜszej

okolicy.

Uczeń potrafi

scharakteryzować

zagroŜenia w górach i

nad wodą (śródlądowo i

nad morzem).

ZagroŜenia w

transporcie oraz w

obiektach

uŜyteczności

publicznej.

Najczęstsze

przyczyny

wypadków w ruchu

drogowym.

ZagroŜenia

przemysłowe na

przykładzie firm i

szlaków

komunikacyjnych

znajdujących się w

pobliŜu miejsca

zamieszkania

uczniów.

ZagroŜenia w

obiektach

uŜyteczności

publicznej (centra

handlowe,

wydarzenia

kulturalne,

sportowe itp. z

duŜą liczbą

widzów).

Uczeń zna zasady

poruszania się po

drodze poza terenem

zabudowanym.

Uczeń wie, jakie

zjawiska patologiczne

występują wśród dzieci

i młodzieŜy.

Uczeń zna zasady

zachowania się podczas

wypadków i katastrof

komunikacyjnych,

technicznych i innych.

Ochrona

przeciwpoŜarowa

PoŜar, telefony

alarmowe. Sposób

informowania o

powstaniu

zdarzenia.

Pojęcie i rodzaje

poŜarów, zagroŜeń

miejscowych.

rodki gaśnicze i

sprzęt gaśniczy.

Telefony

alarmowe. Sposoby

informowania o

powstaniu

zdarzenia.

Uczeń wie, jakie

warunki muszą być

spełnione, aby nastąpił

proces spalania.

Uczeń zna najczęstsze

przyczyny powstawania

poŜarów.

Uczeń potrafi opisać

rodki gaśnicze i sprzęt

gaśniczy oraz

przedstawić zasady ich

stosowania podczas

poŜaru.

Zakres zadań

ochrony

przeciwpoŜarowej

oraz jej

organizacja.

Wypalanie traw.

Zakres zadań

ochrony

przeciwpoŜarowej

oraz jej

organizacja.

ZagroŜenia

poŜarowe w domu,

szkole i w

najbliŜszej okolicy

(centra

mieszkaniowe,

komunikacyjne,

obiekty zabytkowe,

domy pomocy

społecznej, szkoły,

szpitale, lasy,

gazociągi).

Uczeń zna róŜnice

pomiędzy poŜarem,

klęską Ŝywiołową oraz

innym miejscowym

zagroŜeniem; umie

określić, czym zajmuje

się ochrona

przeciwpoŜarowa; zna

numery telefonów

alarmowych oraz

sposób przekazania

informacji o powstaniu

zdarzenia.

Uczeń zna podstawowe

znaki ewakuacyjne.

Uczeń zna sposoby

ratowania ludzi i zwierząt

z poŜaru.

Uczeń potrafi

zaproponować działania

zmierzające do

zapobiegania powstania

poŜarów.

Sposoby

postępowania w

przypadku

powstania

zdarzenia

Sposób

postępowania w

przypadku

powstania poŜaru i

innych

miejscowych

zagroŜeń.

Postępowanie w

przypadku

powstania poŜaru.

Alarmowanie i

ewakuacja.

Zasady zarządzania

tłumem i

przeciwdziałania

panice. Korzystanie

z podręcznego i

improwizowanego

sprzętu gaśniczego.

Uczeń zna zasady

zachowania się

ludności po ogłoszeniu

alarmu.

Uczeń potrafi wyjaśnić,

jak naleŜy gasić

zarzewie ognia,

wyjaśnia, jak naleŜy

gasić odzieŜ palącą się

na człowieku.

Uczeń potrafi uzasadnić

potrzebę przeciwdziałania

panice; wie, jak

przeciwdziałać panice.

Gaszenie zarzewia

ognia, odzieŜy

palącej się na

człowieku.

Sposób

postępowania w

przypadku

powstania innego

miejscowego

zagroŜenia.

Postępowanie w

przypadku

powstania innego

miejscowego

zagroŜenia

(wypadków i

katastrof

komunikacyjnych,

technicznych).

Zasady

postępowania w

przypadku

wystąpienia klęski

ywiołowej.

Postępowanie po

ogłoszeniu alarmu

w szkole.

Uczeń potrafi

zdefiniować i

rozpoznać rodzaje

alarmów i sygnałów

alarmowych.

Uczeń umie zachować

się w szkole po

ogłoszeniu alarmu.

Uczeń omawia zasady

zachowania się podczas

wypadków i katastrof

komunikacyjnych,

technicznych i innych.

Materiały

niebezpieczne

Rodzaje

materiałów

niebezpiecznych

oraz ich

oznakowanie.

Rodzaje

materiałów

niebezpiecznych,

miejsca ich

składowania oraz

ich oznakowanie.

Uczeń zna rodzaje

znaków substancji

toksycznych i miejsca

ich eksponowania,

rozpoznaje znaki

substancji toksycznych

na pojazdach i

budowlach.

Uczeń potrafi

wykorzystać róŜne

materiały na zastępcze

rodki ochrony dróg

oddechowych i skóry.

Transport

materiałów

niebezpiecznych.

Oznakowanie

materiałów

niebezpiecznych w

transporcie.

Zasady

postępowania w

przypadku awarii

instalacji

chemicznej, środka

transportu lub

rozszczelnienia

zbiorników z

substancjami

toksycznymi.

Zasady

przygotowania

zastępczych

rodków ochrony

dróg oddechowych

i skóry.

Uczeń zna zasady

postępowania w

przypadku awarii

instalacji chemicznej,

rodka transportu lub

rozszczelnienia

zbiorników z

substancjami

toksycznymi.

Uczeń potrafi

zaproponować sposoby

zapobiegania skaŜeniom

chemicznym.

Ochrona ludności

i obrona cywilna

Obrona cywilna

oraz powszechna

samoobrona

ludności. System

zarządzania

kryzysowego.

Podstawy prawne

funkcjonowania

ochrony ludności i

obrony cywilnej w

Rzeczypospolitej

Polskiej.

Podstawowe

dokumenty ONZ

regulujące

funkcjonowanie

obrony cywilnej na

wiecie. Obrona

cywilna oraz

powszechna

Uczeń zna podstawy

prawne funkcjonowania

ochrony ludności i

obrony cywilnej w

Rzeczypospolitej

Polskiej.

Uczeń zna podstawowe

dokumenty ONZ

regulujące

funkcjonowanie obrony

cywilnej na świecie.

samoobrona

ludności. System

zarządzania

kryzysowego.

Systemy

alarmowania i

informowania

ludności.

Zasady

przeprowadzania

ewakuacji planowej

i doraźnej ludności.

Systemy

alarmowania i

informowania

ludności. Rodzaje

alarmów i

sygnałów

alarmowych.

Zasady zachowania

się po ogłoszeniu

poszczególnych

alarmów.

Zasady

przeprowadzania

ewakuacji planowej

i doraźnej ludności.

Zabezpieczenie

potrzeb socjalno-

bytowych

ewakuowanej

ludności w wodę i

ywność.

Uczeń definiuje i

rozpoznaje rodzaje

alarmów i sygnałów

alarmowych,

charakteryzuje zasady

zachowania się

ludności po ogłoszeniu

alarmu, wymienia

sposoby zabezpieczenia

ywności i wody przed

skaŜeniami, wyjaśnia

znaczenie pojęć:

odkaŜanie,

dezaktywacja,

dezynfekcja,

deratyzacja; wyjaśnia,

na czym polegają

zabiegi sanitarne i

specjalne.

Uczeń zna zasady

ewakuacji ludności i

zwierząt z terenów

zagroŜonych, potrafi

wyjaśnić sposoby

zaopatrzenia ludności

ewakuowanej w wodę i

ywność.

Uczeń zna obowiązki

osób podlegających

ewakuacji.

Pierwsza pomoc w

nagłych

wypadkach

Łańcuch pierwszej

pomocy.

Pojęcie i zakres

pierwszej pomocy.

Łańcuch pierwszej

pomocy jako

abecadło

ratownicze.

ZagroŜenia

najczęściej

Uczeń zna podstawowe

zasady udzielania

pierwszej pomocy.

Uczeń potrafi ustalić,

co stało się w miejscu

wypadku.

Uczeń umie ustalić i

eliminować realne i

potencjalne zagroŜenia

dla ratownika i

poszkodowanego w

miejscu wypadku.

Uczeń umie dokonać

kontroli podstawowych

Ogólne zasady

udzielania

pierwszej pomocy.

Osoba

nieprzytomna.

spotykane podczas

udzielania

pierwszej pomocy.

Ogólne zasady

udzielania

pierwszej pomocy

ze szczególnym

uwzględnieniem

aspektów

bezpieczeństwa

ratownika, miejsca

zdarzenia,

poszkodowanego i

osób postronnych

oraz skutecznego

alarmowania słuŜb

ratunkowych.

Sposoby ewakuacji

poszkodowanego

ze strefy

zagroŜenia. Zasady

działania

ratowniczego

podczas wypadku

drogowego,

wypadku podczas

kąpieli, załamania

lodu.

Pojęcie

przytomności.

Rozpoznawanie

nieprzytomności.

Ocena obecności

oddechu.

Uczeń umie wezwać

odpowiednią pomoc;

rozpoznaje stopień

zagroŜenia osoby

poszkodowanej i

wyjaśnia zasady

bezpiecznego

postępowania w rejonie

wypadku; omawia

zasady zabezpieczenia

miejsca wypadku;

wyjaśnia, jak naleŜy

udzielać pomocy w

wypadku drogowym,

podczas kąpieli,

załamania lodu.

Uczeń rozpoznaje stan

przytomności, bada

oddech i tętno.

Uczeń zna zasady

postępowania przy

omdleniu.

czynności Ŝyciowych

poszkodowanego.

Uczeń zna zasady

postępowania

aseptycznego i

bezpieczeństwa dla

ratownika, omawia

sposób wynoszenia

poszkodowanego ze

strefy zagroŜenia.

Uczeń zna zagroŜenia dla

osoby nieprzytomnej.

Uczeń zna przyczyny

zaburzeń oddechu i

krąŜenia.

Udzielanie pomocy

osobom

nieprzytomnym.

Resuscytacja.

Resuscytacja w

sytuacjach

szczególnych.

ZagroŜenia

związane z utratą

przytomności.

Wstępna ocena

stanu

poszkodowanego.

Układanie osoby

nieprzytomnej w

pozycji

bezpiecznej.

Opieka nad

nieprzytomnym w

sytuacjach

nietypowych –

złamania,

hipotermii,

wstrząsu, ciąŜy.

Pojęcia resuscytacji

krąŜeniowo-

oddechowej (RKO)

i podstawowego

podtrzymywania

ycia (PPś).

Pojęcie bezdechu.

Rozpoznawanie

bezdechu.

Technika

wykonania

procedury

resuscytacji

krąŜeniowo-

Uczeń zna

najwaŜniejsze zadania

ratownicze do czasu

przyjazdu pogotowia.

Uczeń wie, kiedy i jak

ułoŜyć osobę

nieprzytomną w

pozycji bezpiecznej z

pozycji zastanej.

Uczeń rozpoznaje

oznaki zatrzymania

oddechu i krąŜenia.

Uczeń zna objawy

mierci klinicznej i

biologicznej.

Uczeń wie, jak ułoŜyć

poszkodowanego, zna

miejsce ucisku, jego

częstotliwość i

głębokość.

Uczeń potrafi udroŜnić

drogi oddechowe i

przeprowadzić

resuscytację

krąŜeniowo-oddechową

Uczeń wie, jak ocenić

stan poszkodowanego

leŜącego na brzuchu,

siedzącego w

samochodzie i wie, kiedy

moŜna zmienić tę pozycję

na pozycję bezpieczną.

Uczeń potrafi

przedstawić schemat

postępowania

ratowniczego z

niezbędnym wykonaniem

zabiegów

resuscytacyjnych.

Uczeń wie, jakie

zagroŜenia dla Ŝycia

poszkodowanego stanowi

bezdech i brak krąŜenia.

Uczeń wie, jakie warunki

muszą być zachowane

przy RKO i PPś u

poraŜonych prądem, przy

podtopieniu/utonięciu i u

PoraŜenie prądem.

ródła, przyczyny i

charakterystyka

poraŜenia prądem

zmiennym i stałym.

Pierwsza pomoc w

przypadku

ratowania ofiary

poraŜenia prądem.

Krwotok.

oddechowej u osób

dorosłych i dzieci;

poraŜenia prądem,

podtopienia/utonięc

ia, hipotermii,

kobiety cięŜarnej.

ródła, przyczyny i

charakterystyka.

PoraŜenie prądem z

zerwanej linii

wysokiego

napięcia.

Rozpoznawanie

poraŜenia prądem.

Postępowanie w

przypadku

ratowania ofiary

poraŜenia prądem.

Utrwalenie

umiejętności

wykonania

resuscytacji

krąŜeniowo-

oddechowej.

Pojęcie rany,

zasady

postępowania

aseptycznego.

Technika

wykonania

opatrunku

osłaniającego za

u poszkodowanego.

Uczeń wie, jak

wykonać czynności

RKO i PPś u małych

dzieci i niemowląt.

Uczeń wyjaśnia, jak

naleŜy udzielać

pomocy w wypadku

poraŜenia prądem ze

szczególnym

zwróceniem uwagi na

bezpieczeństwo

ratownika.

Uczeń wie, jakie są

objawy poraŜenia

prądem elektrycznym.

Uczeń umie wykonać

resuscytację

krąŜeniowo-

oddechową.

Uczeń zna rodzaje ran.

Uczeń potrafi

rozpoznać objawy

krwotoku tętniczego i

ylnego; potrafi

zatamować krwotok za

pomocą opatrunku

uciskowego.

kobiety cięŜarnej.

Uczeń wie, jakie są

objawy poraŜenia

piorunem i jak naleŜy

udzielać pomocy.

Uczeń potrafi udzielić

pierwszej pomocy

zgodnie ze schematem

ratowniczym.

Uczeń potrafi udzielić

pomocy

poszkodowanemu z

krwotokiem zewnętrznym

i wewnętrznym.

Uczeń umie tamować

krwotok z ciałem obcym.

Uczeń potrafi dowieść, Ŝe

Niebezpieczeństwa

związane z

krwotokiem i

wstrząsem

pourazowym.

Złamanie i

zwichnięcie.

pomocą bandaŜa,

przylepca, siatki

opatrunkowej.

Technika

wykonania

opatrunku

uciskowego.

Zasady

postępowania z

raną z ciałem

obcym. Pojęcie i

rodzaje krwotoków.

Rozpoznawanie

krwotoków.

Postępowanie w

przypadku

ratowania ofiary

krwotoku. Pojęcie i

rodzaje wstrząsów.

Rozpoznawanie

wstrząsów.

Pozycja

przeciwwstrząsowa.

Niebezpieczeństwa

związane z

krwotokiem i

wstrząsem

pourazowym.

Pojęcie i rodzaje

złamań, zwichnięć i

skręceń.

Rozpoznawanie

podejrzenia

złamania.

Uczeń umie

zabezpieczyć się przed

bezpośrednim

kontaktem z krwią.

Uczeń wie, co

nazywamy zakaŜeniem

rany i jakie są jego

objawy.

Uczeń rozpoznaje

złamanie i zwichnięcie;

zna reguły Potta

dotyczące

unieruchamiania

złamanych kości i

pomoc przedlekarska ma

istotny wpływ na sposób

gojenia się ran i stan

poszkodowanego.

Uczeń potrafi rozpoznać

objawy wstrząsu

pourazowego.

Uczeń umie wyjaśnić

przyczyny zakaŜenia ran.

Uczeń potrafi ułoŜyć

poszkodowanego w

pozycji

przeciwwstrząsowej.

Uczeń umie na podstawie

objawów określić

zwichnięcie i skręcenie.

Uczeń potrafi udzielić

pierwszej pomocy w

przypadku uszkodzenia

Niebezpieczeństwa

związane ze

złamaniami kości i

urazami stawów.

Zatrucie.

Postępowanie w

przypadku

ratowania ofiary

podejrzenia

złamania kończyny

i urazu kręgosłupa.

Technika

stabilizowania

kończyny górnej,

kończyny dolnej.

Technika

postępowania w

podejrzeniu urazu

kręgosłupa.

Technika

postępowania w

podejrzeniu urazu

kręgosłupa.

Odmienności

postępowania w

przypadku

złamania

otwartego.

Niebezpieczeństwa

związane ze

złamaniami,

zwichnięciami i

skręceniami.

Rodzaje zatruć.

Specyfika zatruć

pokarmowych,

lekami, gazami,

rodkami

chemicznymi.

zwichniętych stawów;

potrafi unieruchomić

uszkodzone kończyny.

Uczeń wie, jakie są

objawy złamań kości.

Uczeń zna sposoby

unieruchamiania kości

kończyn.

Uczeń wie, jakie mogą

być przyczyny urazów

głowy i kręgosłupa i

krwotoków

wewnętrznych. Uczeń

wie, jak naleŜy

traktować odłamki

kostne w ranie przy

złamaniu otwartym.

Uczeń zna róŜnicę

pomiędzy

zwichnięciem i

skręceniem.

Uczeń rozpoznaje

objawy zatrucia;

udziela pomocy przy

zatruciach:

pokarmowych, lekami,

gazami, środkami

stawu barkowego,

łokciowego, kolanowego

i skokowego.

Uczeń zna metody

unieruchomienia głowy i

szyi poszkodowanego

przy uŜyciu swoich rąk i

kolan.

Uczeń umie postępować

zgodnie ze schematem

postępowania

ratowniczego.

Uczeń wie, jakimi

drogami moŜe nastąpić

zatrucie organizmu i

potrafi udzielić pierwszej

pomocy przy zatruciach

przez układ pokarmowy i

Niebezpieczeństwa

związane z

zatruciami.

Oparzenie i

odmroŜenie.

Rozpoznawanie

zatrucia.

Postępowanie w

przypadku

ratowania ofiary

zatrucia.

Niebezpieczeństwa

związane z

zatruciami.

Ewakuacja

poszkodowanego

ze strefy zatrutej.

Technika, zasady,

wskazania i

przeciwwskazania

do prowokowania

wymiotów.

Rozpoznawanie

oparzeń

chemicznych.

Pojęcia oraz

rodzaje oparzeń i

odmroŜeń.

Rozpoznawanie

oparzeń i

odmroŜeń.

Postępowanie w

przypadku

ratowania ofiary

oparzenia lub

odmroŜenia.

Technika

chłodzenia oparzeń

i ocieplania

chemicznymi.

Uczeń potrafi ocenić

niebezpieczeństwo

groŜące zatrutemu.

Uczeń wie, co moŜe

spowodować zatrucie

organizmu.

Uczeń zna skutki

działania niskiej i

wysokiej temperatury

na organizm ludzki;

udziela pomocy osobie

poszkodowanej przy

oparzeniu termicznym i

chemicznym.

skórę.

Uczeń zna zagroŜenia

wynikające z oparzeń

chemicznych.

Uczeń potrafi udzielić

pierwszej pomocy przy

zatruciach i oparzeniach

chemicznych zgodnie ze

schematem postępowania

ratowniczego.

Uczeń potrafi określić na

podstawie objawów

stopnie oparzenia i

odmroŜenia.

Uczeń wie, jakie są

objawy udaru cieplnego i

poraŜenia słonecznego

oraz poraŜenia prądem

elektrycznym.

Niebezpieczeństwa

związane z

oparzeniami i

odmroŜeniami.

Kiedy ktoś nagle

zachoruje.

Pierwsza pomoc w

przypadku nagłych

odmroŜeń.

Niebezpieczeństwa

związane z

oparzeniami i

odmroŜeniami.

Mechanizm oraz

objawy przegrzania

i wychłodzenia

organizmu.

Postępowanie w

przypadku

ratowania ofiary

przegrzania lub

wychłodzenia

organizmu.

Technika

postępowania z

ofiarą udaru

termicznego i

hipotermii.

Pojęcie zawału

serca, duszności,

epilepsji, omdlenia,

udaru mózgu.

Rozpoznawanie

napadu duszności,

napadu

drgawkowego,

podejrzenia zawału

serca, omdlenia,

udaru mózgu.

Postępowanie z

ofiarą: napadu

Uczeń zna mechanizm

oraz objawy

przegrzania i

wychłodzenia.

Uczeń wie, co moŜe

spowodować oparzenie.

Uczeń potrafi

rozpoznać oznaki

zawału serca,

duszności, epilepsji;

omdlenia potrafi nieść

pomoc osobom, które

doznają zawału serca,

ataku duszności lub

epilepsji.

Uczeń potrafi udzielić

pomocy

Uczeń potrafi udzielić

pierwszej pomocy ofierze

w wypadku przegrzania

lub wychłodzenia

zgodnie ze schematem

ratowniczym.

Uczeń umie ustalić, co się

stało w miejscu wypadku.

Uczeń wie, jakie są

zagroŜenia związane z

zachorowań.

duszności, napadu

drgawkowego,

podejrzenia zawału

serca, omdlenia,

udaru mózgu.

Technika

zabezpieczenia

osoby z napadem

drgawkowym,

napadem

duszności,

podejrzeniem

zawału serca,

udarem mózgu,

omdleniem.

ZagroŜenia

związane z brakiem

udzielenia pomocy

w takich

przypadkach.

poszkodowanemu z

napadem duszności,

napadu drgawkowego,

zawałem serca, udarem

mózgu i przy omdleniu.

Uczeń wie, jak

zabezpieczyć osobę z

napadem drgawkowym.

nieudzieleniem pomocy

osobie z napadem

drgawkowym, napadem

duszności, zawałem

serca, udarem mózgu.

Kontrola nad

przebiegiem i

wynikami

kształcenia.

Sprawdzenie

wymagań –

weryfikacja

praktyczna i

teoretyczna.

Zadanie testowe kontrolno-oceniające w I i II

półroczu.

IV. Przedmiotowy system oceniania osi

gni

ęć

ucznia

1. Kontrola i ocena osi

gni

ęć

uczniów

Systematycznej, planowej kontroli i ocenie podlegaj

wszystkie formy aktywno

uczniów przy u

yciu ró

nych narz

dzi pomiaru dydaktycznego tj. wypowiedzi,

czynno

ci polecone przez nauczyciela, wytwory pracy (albumy, mapy, schematy,

wykresy,

katalogi

itp.),

odpowiedzi,

rozwi

zywanie

krzy

ówek,

kartkówki,

sprawdziany, testy a tak

e aktywno

ść

na zaj

ciach (uczestnictwo w

wiczeniach,

dyskusji – poprawno

ść

działania, logika argumentacji, oryginalno

ść

i przydatno

ść

proponowanych rozwi

Ocena ma na celu pobudzenie uczniów do systematycznego przygotowania si

lekcji, aktywno

ci na lekcjach, odrabiania prac domowych i zaliczeniowych.

Wymagania zaliczeniowe wyznaczaj

minima jakie ucze

musi spełni

, aby otrzyma

ocen

pozytywn

. Sytuacja ta powoduje to,

e nawet ucze

który ma problemy z

nauk

, wie co musi spełni

pozytywnego.

dy ucze

, aby uzyska

ocen

pozytywn

w 1 i 2 semestrze musi spełni

nast

puj

ce wymagania:

systematycznie chodzi na zaj

cia lekcyjne,

prowadzi zeszyt przedmiotowy i zeszyt do

wicze

, których posiadanie jest

obowi

zkowe,

ma napisa

i odda

jeden referat. Najwy

ej b

oceniane referaty w

technice komputerowej oraz te, które okre

laj

samodzielny stosunek autora

do zagadnie

. na ko

cu referatu musi by

podana literatura. Tygodniowa

zwłoka z oddaniem referatu obni

a ocen

raz w ci

gu roku indywidualnie lub w zespole wykona projekt na uzgodniony

temat

raz w semestrze mo

e zgłosi

nieprzygotowanie.

sprawdzian musi by

poprzedzony lekcj

powtórzeniow

i wpisany

wcze

niej do dziennika,

odpytywanie mo

e dotyczy

tylko trzech ostatnich lekcji,

otrzymanie oceny niedostatecznej lub dopuszczaj

cej w I semestrze

wyklucza otrzymanie oceny dobrej w drugim semestrze,

wysoko oceniana b

dzie indywidualna aktywno

ść

prace pisemne musz

oddane przez nauczyciela najpó

niej w ci

gu 2

tygodni,

wykonuje czynno

ci polecane przez nauczyciela

zachowanie w trakcie zaj

ęć

– obserwacja uczestnicz

ca (głównie w sferze

postaw).

Proponuje si

nast

puj

ce przedziały klasyfikacyjne ocen:

Celuj

cy – zakres wymaga

– wykraczaj

Bardzo dobry – zakres wymaga

– dopełniaj

Dobry – zakres wymaga

– rozszerzaj

Dostateczny – zakres wymaga

– podstawowy

Dopuszczaj

cy – zakres wymaga

– konieczny

2. Propozycja szczegółowych osi

gni

ęć

Ocena niedostateczna

Ucze

pomimo pomocy nauczyciela nie potrafi si

wypowiedzie

nie opanował wiedzy i umiej

tno

ci w zakresie wymaga

koniecznych

niezb

dnych do dalszego kształcenia

nie potrafi wykona

prostego polecenia

wykazuje si

brakiem systematyczno

ci i ch

ci do nauki

nie interesuje si

przedmiotem

Ocena dopuszczaj

Ucze

przy pomocy nauczyciela jest w stanie wykona

proste polecenia

ma braki w opanowaniu wiedzy i umiej

tno

ci, które s

konieczne do dalszego

kształcenia; posiada minimum wiedzy

nie potrafi sformułowa

jasnej wypowiedzi na tematy poruszane na lekcjach

jego postawa na lekcjach jest bierna, ale wykazuje ch

ęć

do współpracy

Ocena dostateczna

Ucze

jest aktywny na lekcjach sporadycznie

jego wiedza jest fragmentaryczna i wyrywkowa

ma problemy z samodzielnym sformułowaniem i uzasadnieniem swoich

wypowiedzi

udziela odpowiedzi na proste pytania nauczyciela

wykonuje samodzielnie proste zadania, które przydzieli mu grupa

Ocena dobra

Ucze

w du

ej mierze opanował tre

ci i umiej

tno

ci zawarte w programie

tnie pracuje w grupie

jest aktywny na zaj

ciach

umiej

tnie wykorzystuje zdobyte informacje

wykonuje samodzielnie typowe zadania zwi

zane z tokiem lekcji i zlecone

przez nauczyciela

umie formułowa

proste, typowe wypowiedzi ustne i pisemne

porównuje zachowania pozytywne i negatywne oraz ich wpływ na postaw

ludzi

prezentuje ró

ne sposoby rozwi

zywania konfliktów

poprawnie stosuje poj

cia: efekt cieplarniany, dziura ozonowa, kwa

deszcze

poprawnie wykonuje czynno

ci ratownicze, umie dobra

potrzebny sprz

t i

wykorzysta

niektóre

rodki ratownicze

Ocena bardzo dobra

Ucze

bardzo aktywnie uczestniczy w zaj

ciach

sprawnie samodzielnie posługuje si

ró

nymi

ródłami wiedzy, uzasadnia

odpowiedzi korzystaj

c z wiadomo

ci prasowych i telewizyjnych

uzasadnia własne pogl

dy i stanowiska

dokonuje samodzielnej oceny wydarze

i zjawisk

dostrzega zwi

zki przyczynowo- skutkowe

potrafi ł

czy

wiedz

z ró

nych przedmiotów

interpretuje teksty

ródłowe

rozumie,

e oprócz praw ucze

ma obowi

zki

bezbł

dnie wykonuje czynno

ci ratownicze, koryguje bł

dy kolegów

odpowiednio wykorzystuje sprz

t i

rodki ratownicze

zdobył pełen zakres wiedzy przewidziany w programie

sprawnie wykorzystuje wiedz

z ró

nych przedmiotów do rozwi

zywania

zada

z zakresu edukacji dla bezpiecze

stwa

umie pokierowa

grup

rówie

ników;

Ocena celuj

Ucze

posiada wiedz

i umiej

tno

ci wykraczaj

ce poza program

rozwija własne zainteresowania

bierze udział z sukcesami w konkursach, olimpiadach, mistrzostwach

jest bardzo aktywny na lekcjach

wykonuje szereg zada

dodatkowych z własnej inicjatywy

jest

ywo zainteresowany tym co dzieje si

w Polsce i na

wiecie

anga

uje si

w akcje humanitarne, ekologiczne, wolontariackie

umiej

tnie formułuje argumenty, wypowiada si

bardzo poprawnym j

zykiem

potrafi doskonale zaplanowa

i zorganizowa

prac

swoj

i innych

Propozycje osi

gni

ęć

edukacyjnych według przyj

tych zasad oceniania dotycz

cych

tematów i działów, uj

tych w 30 tematach planu wynikowego, s

zgodne z aktualn

podstaw

programow

ZAGRO

ENIA WE WSPÓŁCZESNYM

WIECIE

1. Zagro

enia naturalne wynikaj

ce z praw przyrody.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

opisa

zagro

enia zdrowia i

ycia człowieka spowodowanego przez

zagro

enia naturalne w regionie i w Polsce w ostatnich latach

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

opisa

skutki zagro

dla ludno

ci, infrastruktury i gospodarki kraju

spowodowane przez kl

ski

ywiołowe

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

uzasadni

zasady post

powania w rejonach kl

ywiołowych

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

scharakteryzowa

zagro

enia spowodowane przez siły natury

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

wymieni

naturalne zagro

enia czasu pokoju

2. Zagro

enia wynikaj

ce z ingerencji w

rodowisko naturalne oraz z działalno

gospodarczej człowieka.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

wymieni

podstawowe

ródła zagro

chemicznych i radiacyjnych

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

wyja

istot

zagro

towarzysz

cych rozwojowi cywilizacji

potrafi zaproponowa

działania zapobiegawcze

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

wymieni

ródła zagro

ekologicznych w regionie

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

wyja

poj

cia dziury ozonowej, efektu cieplarnianego, kwa

nych deszczów

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

wymieni

zagro

enia zwi

zane z działalno

człowieka

ZAGRO

ENIA W DOMU, SZKOLE, W NAJBLI

SZEJ OKOLICY

3. Zagro

enia w domu, szkole oraz w najbli

szej okolicy.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

scharakteryzowa

zagro

enia, które miały miejsce w regionie i w Polsce i

przedstawi propozycje zapobiegania im w przyszło

przygotowa

wywiad z przedstawicielami Stra

y Miejskiej o zagro

eniach w

najbli

szej okolicy i działa

zapobiegawczych

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

przedstawi

sposoby zapobiegania degradacji

rodowiska regionie

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

opisa

zasady zachowania si

podczas wyst

pienia zagro

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

porównuje zagro

enia wyst

puj

ce w Polsce i w regionie zamieszkania

opisa

zagro

enia współczesnej młodzie

y i nazwy instytucji prowadz

cych

działalno

ść

profilaktyczn

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

wymienia zagro

enia w najbli

szej okolicy zamieszkania i szkoły

4. Zagro

enia w transporcie oraz w obiektach u

yteczno

ci publicznej.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

przygotowa

wywiad z przedstawicielami Policji o zagro

eniach wypadkami i

katastrofami komunikacyjnymi w najbli

szej okolicy i działa

zapobiegawczych

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

zaproponowa

własne sposoby przeciwdziałania i unikania zagro

eniom

bezpiecze

stwa

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

opisa

zasady

zachowania

podczas

wypadków

katastrof

komunikacyjnych

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

opisa

zjawiska patologiczne wyst

puj

ród dzieci i młodzie

poda

zasady poruszania si

po drodze poza terenem zabudowanym

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

opisa

zagro

enia współczesnej młodzie

OCHRONA PRZECIWPO

AROWA

5, Po

ar, telefony alarmowe. Sposób informowania o powstaniu zdarzenia.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

zaprojektowa

działania w swoim

rodowisku likwiduj

ce zagro

enia

arowe

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

opisa

rodki i sprz

t ga

niczy oraz przedstawi

zasady ich stosowania

podczas po

aru

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

poda

elementy trójk

ta spalania, wie jakie warunki musz

by spełnione, aby

nast

pił proces spalania

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

wymieni

przyczyny powstawania po

arów

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

poda

definicj

aru

wezwa

telefonicznie pomoc do gaszenia po

aru

6. Zakres zada

ochrony przeciwpo

arowej oraz jej organizacja.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

przygotowa

wywiad z przedstawicielami Stra

y Po

arnej o zagro

eniach

arem i działa

zapobiegawczych

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

przedstawi

sposoby ratowania ludzi i zwierz

t z po

aru

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

okre

czym zajmuje si

ochrona przeciwpo

arowa

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

zna ró

nic

pomi

dzy po

arem i kl

ywiołow

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

pokaza

miejsca gdzie znajduje si

podr

czny ga

niczy w szkole

zna znaki ewakuacyjne

SPOSOBY POST

POWANIA W PRZYPADKU POWSTANIA ZDARZENIA

7. Sposób post

powania w przypadku powstania po

aru i innych miejscowych

zagro

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

opracowa

instrukcj

ppo

. Konkretnego obiektu

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

scharakteryzowa

elementy profilaktyki przeciwpo

arowej

omówi

istot

ró

nych zagro

arowych

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

opisa

zasady ratowania ludzi, zwierz

t i mienia

okre

stopie

zagro

enia po

arowego we własnym domu

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

omówi

sposoby ochrony na wypadek po

aru

dokona

podziału po

arów ze wzgl

du na rodzaj pal

cego si

materiału

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

okre

, jakie substancje mo

na gasi

wod

, a jakie nie

8. Sposób post

powania w przypadku powstania innego miejscowego zagro

enia.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

wymieni

czynno

ci, które nale

y podj

ąć

po ust

pieniu powodzi

wymieni

struktury centralne i lokalne zarz

dzania kryzysowego w przypadku

powodzi

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

dokona

analizy lokalnych zagro

zwi

zanych z wod

sporz

dzi

indywidualny plan post

powania na wypadek lokalnych zagro

hydrologicznych

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

opisa

znaczenie wody w

yciu człowieka

wskaza

podstawowe czynno

ci biernej ochrony przeciwpowodziowej

wskaza

lokalne zagro

enia powodziowe

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

opisa

zagro

enia, jakie stwarza woda

poda

metody ograniczania negatywnych skutków powodzi

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

opisa

zagro

enia zwi

zane z powodzi

wymieni

czynno

ci podczas ewakuacji powodziowej

MATERIAŁY NIEBEZPIECZNE

9. Rodzaje materiałów niebezpiecznych oraz ich oznakowanie.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

uzasadni

rozmieszczenie tablic i znaków bezpiecze

stwa w miejscu

zamieszkania i nauki

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

wyja

, dlaczego nale

y d

ąŜ

do jednoznacznego rozumienia informacji o

niebezpiecze

stwie

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

opisa

znaczenie znaków ewakuacyjnych, ochrony przeciwpo

arowej , BHP

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

wymieni

rodzaje znaków bezpiecze

stwa,

poda

znaczenie poszczególnych rodzajów znaków

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

nazwa

tablice i znaki bezpiecze

stwa

10. Transport materiałów niebezpiecznych.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

potrafi zaproponowa

sposoby zapobiegania ska

eniom chemicznym

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

zna zasady post

powania w przypadku awarii instalacji chemicznej,

rodka

transportu lub rozszczelnienia zbiorników z substancjami toksycznym

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

wie jakie mog

zast

pcze

rodki ochrony dróg oddechowych i skóry

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

opisa

znaczenie oznakowanie substancji toksycznych i biologicznych

Ocena dopuszczaj

Ucze

opisa

, czym wyró

niaj

tablice i znaki BHP

OCHRONA LUDNO

CI I OBRONA CYWILNA

11. Obrona cywilna oraz powszechna samoobrona ludno

ci. System zarz

dzania

kryzysowego.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

przedstawi

funkcjonowanie obrony cywilnej w poszczególnych pa

stwach

europejskich

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

scharakteryzowa

regulacje prawne ochrony i obrony cywilnej

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

wymieni

i opisa

elementy systemu krajowego ratownictwa

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

wymieni

powinno

ci obywatelskie w zakresie ochrony i obrony cywilne

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

okre

podstawowe zadania ochrony i obrony cywilnej

12. Systemy alarmowania i informowania ludno

ci.

Zasady przeprowadzania ewakuacji planowej i dora

nej ludno

ci.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

przedstawi

zasady ewakuacji ludno

ci, zwierz

t z terenów zagro

onych,

potrafi wyja

sposoby zaopatrzenia ludno

ci ewakuowanej w wod

ywno

ść

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

wyja

zasady zachowania si

po ogłoszeniu poszczególnych alarmów

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

przedstawi

obowi

zki osób podlegaj

cych ewakuacji

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

wymieni

rodzaje alarmów i sygnałów alarmowych oraz systemy alarmowania

i informowania ludno

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

wyja

znaczenie poj

ęć

: odka

anie, dezaktywacja, dezynfekcja, deratyzacja,

dezynsekcja

PIERWSZA POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH

13. Ła

cuch pierwszej pomocy.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

przedstawi

ogólne schematy ratunkowe oraz ła

cuch ratunkowy

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

scharakteryzowa

poszczególne ogniwa ła

cucha ratunkowego oraz ich rol

znaczenie

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

udro

drogi oddechowe u poszkodowanych w ró

nych wypadkach

dokona

badania

celu

rozpoznania

rodzaju

urazów

stanu

poszkodowanego

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

sprawdzi

oddech, okre

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

poda

ogólny schemat zgłaszania wypadku

14. Ogólne zasady udzielania pierwszej pomocy.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

ustali

i eliminowa

realne i potencjalne zagro

enia dla ratownika i

poszkodowanego w miejscu wypadku

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

uzasadni

konieczno

ść

udzielania pomocy w sytuacji zagro

enia

ycia

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

scharakteryzowa

poszczególne ogniwa ła

cucha ratunkowego oraz ich rol

znaczenie

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

przedstawi

ogólne schematy ratunkowe oraz ła

cuch ratunkowy

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

wymieni

czynno

ci wchodz

ce w zakres pierwszej pomocy

15. Osoba nieprzytomna.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

przedstawi

najwa

niejsze zadania ratownicze do czasu przyjazdu pogotowia

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

wie kiedy i jak uło

osob

nieprzytomn

w pozycji bezpieczne z pozycji

zastanej

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

rozpozna

zaburzenia funkcji

yciowych

udro

drogi oddechowe u poszkodowanych w ró

nych wypadkach

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

wymieni

stany bezpo

redniego zagro

enia

ycia

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

poda

prawidłowe warto

ci t

tna i oddechu u człowieka dorosłego i dziecka

16. Udzielanie pomocy osobom nieprzytomnym.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

wymieni

zasady obowi

zuj

ce w wypadku masowym

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

wymieni

zagro

enia zwi

zane z brakiem przytomno

ci i sposób

post

powania zapobiegaj

cych wyst

pieniu

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

poda

ogólny schemat post

powania w omdleniu, padaczce i braku

przytomno

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

wymieni

przyczyny omdlenia oraz braku przytomno

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

poda

poj

cie pierwszej pomocy i jej cele

17. Resuscytacja.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

przedstawi

schemat post

powania ratowniczego z niezb

dnym wykonaniem

zabiegów resuscytacyjnych

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

post

powa

według schematu ratunkowego

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

rozpozna

oznaki zatrzymania oddechu i kr

ąŜ

enia

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

objawy

mierci klinicznej i biologicznej

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

wskaza

miejsce wykonywania masa

u serca

18. Resuscytacja w sytuacjach szczególnych.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

wyja

jakie warunki musz

zachowane przy RKO i PP

u pora

onych pr

dem, przy podtopieniu / utoni

ciu i u kobiety ci

ęŜ

arne

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

wykona

resuscytacj

przez jedn

i dwie osoby na fantomie

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

wykona

ró

ne metody sztucznego oddychania

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

uło

poszkodowanego, zna miejsce ucisku, jego cz

stotliwo

ść

i gł

boko

ść

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

rozpoznaje oznaki zatrzymania oddechu i kr

ąŜ

enia

19 . Pora

enie pr

dem,

ródła, przyczyny i charakterystyka pora

enia pr

dem

zmiennym i stałym.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

post

powa

według schematu ratunkowego

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

przedstawi

objawy pora

enia pr

dem i piorunem oraz wie jak nale

y udziela

pomocy

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

udziela

pomocy w wypadku pora

enia pr

dem

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

poda

warunki bezpiecze

stwa ratownika przy udzielaniu pierwszej pomocy

osobie pora

onej pr

dem elektrycznym

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

wymieni

czynno

ci wchodz

ce w zakres pierwszej pomocy

20. Pierwsza pomoc w przypadku ratowania ofiary pora

enia pr

dem.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

dokona

badania w celu rozpoznania rodzaju urazów i stanu

poszkodowanego

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

udzieli

pierwszej pomocy zgodnie ze schematem ratowniczym

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

wyja

jakie s

objawy pora

enia pr

dem elektrycznym

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

wymieni

przyczyny omdlenia oraz braku przytomno

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

wymieni

czynno

ci wchodz

ce w zakres pierwszej pomocy

21. Krwotok.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

przedstawi

schemat post

powania przy krwotoku t

tniczym i

ylnym

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

wymieni

sposoby tamowania krwotoków zewn

trznych

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

wykona

opatrunek uciskowy

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

wymieni

rodzaje krwotoków

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

zdefiniowa

poj

cia krwotoku

22. Niebezpiecze

stwa zwi

zane z krwotokiem i wstrz

sem pourazowym.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

wykona

niezb

dne czynno

ci przeciwwstrz

sowe w ró

nych sytuacjach

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

wymieni

sposoby tamowania krwotoków wewn

trznych

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

dostosowa

post

powanie oraz rodzaj opatrunku do rodzaju rany i sytuacji

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

rozró

rodzaj krwotoku na postawie objawów

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

zdefiniowa

poj

cia wstrz

23. Złamanie i zwichni

cie.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

udzieli

pomocy przy zwichni

ciach i skr

ceniach poł

czonych z innymi

urazami wykorzystuj

c ła

cuch ratowniczy

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

wykorzysta

podr

czne

rodki unieruchamiaj

ce i ró

ne sposoby

post

powania

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

rozró

rodzaj urazu na podstawie objawów

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

opisa

zastosowanie podr

cznych

rodków do unieruchomienia ko

czyn

dolnych i górnych

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

udzieli

pierwszej pomocy w przypadku złamania, zwichni

cia, skr

cenia

24. Niebezpiecze

stwa zwi

zane ze złamaniami ko

ci i urazami stawów.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

udzieli

pomocy

przy

złamaniach

poł

czonych

innymi

urazami

wykorzystuj

c ła

cuch ratowniczy

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

dostosowa

wła

ciwe czynno

ci ratownicze do rodzaju urazu i sytuacji

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

scharakteryzowa

poszczególne urazy kostno - stawowe

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

okre

ogólne zasady udzielania pomocy przy złamaniach

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

wymieni

rodzaje urazów kostno - stawowych i ich objawy

25. Zatrucie.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

dostosowa

post

powanie do rodzaju zatrucia i drogi wnikania zgodnie ze

schematem post

powania ratowniczego

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

dostosowa

post

powanie do rodzaju zatrucia i drogi wnikania

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

rozpozna

typowe zatrucia na podstawie objawów i okoliczno

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

wymieni

najcz

stsze przyczyny zatru

i rodzaje trucizn

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

zdefiniowa

podstawowe poj

cia

26. Niebezpiecze

stwa zwi

zane z zatruciami.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

rozpozna

jakimi drogami mo

e nast

zatrucie organizmu i potrafi udzieli

pierwszej pomocy zatruciach przez układ pokarmowy i skór

wg schematu

ratunkowego

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

udzieli

pomocy dora

nej w zatruciach ró

nymi drogami i w ró

nych

sytuacjach

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

oceni

stan poszkodowanego i stopie

zagro

enia w ró

nych zatruciach

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

poda

ogólne sposoby usuwania trucizn i nieswoiste odtrutki

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

wymieni

drogi wnikania trucizn do organizmu

27. Oparzenie i odmro

enie.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

wyja

skutki ogólne oparze

i zagro

enia z tym zwi

zane

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

udzieli

pierwszej pomocy przy oparzeniu dostosowuj

c sposób post

powania

do sytuacji post

puj

c według schematu ratunkowego

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

opisa

skutki działania niskiej i wysokiej temperatury na organizm ludzki;

udziela pomocy osobie poszkodowanej przy oparzeniu termicznym

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

wymieni

przyczyny i rodzaje urazów termicznych

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

wymieni

ródła zagro

urazami termicznymi

28. Niebezpiecze

stwa zwi

zane z oparzeniami i odmro

eniami.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

zaproponowa

działania przeciwwstrz

sowe przy oparzeniach

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

udzieli

pierwszej

pomocy

przy

odmro

eniu

dostosowuj

sposób

post

powania do sytuacji post

puj

c według schematu ratunkowego

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

obliczy

rozległo

ść

oparzenia

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

rozpozna

rodzaj i stopie

oparzenia na podstawie objawów

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

poda

stopie

oparzenia

29. Kiedy kto

nagle zachoruje.

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

wyja

zagro

enia zwi

zane z brakiem udzielenia pomocy osobie z

napadem drgawkowym, napadem duszno

ci, zawałem serca, udarem mózgu

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

ustali

, co si

stało w miejscu wypadku

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

rozpozna

oznaki zawału serca, duszno

ci, epilepsji; omdlenia

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

udzieli

pomocy poszkodowanemu z zawałem serca

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

udzieli

pomocy poszkodowanemu przy omdleniu

30. Pierwsza pomoc w przypadku nagłych zachorowa

Ocena celuj

Ucze

potrafi:

zdiagnozowa

i udzieli

pomocy poszkodowanym w nagłych zachorowaniach

zgodnie ze schematem ratowniczym

Ocena bardzo dobra

Ucze

potrafi:

rozpozna

zagro

enia zwi

zane z brakiem udzielenia pomocy osobie z

napadem drgawkowym, napadem duszno

ci, zawałem serca, udarem mózgu

Ocena dobra

Ucze

potrafi:

nie

ść

pomoc osobom, które doznaj

zawału serca, ataku duszno

ci lub

epilepsji

Ocena dostateczna

Ucze

potrafi:

udzieli

pomocy poszkodowanemu napadem drgawkowym

Ocena dopuszczaj

Ucze

potrafi:

udzieli

pomocy poszkodowanemu z krwotokiem z nosa

V. Omówienie zało

dydaktycznych i wychowawczych, na

jakich została oparta koncepcja programu

Ze wzgl

du na konieczno

ść

zachowania ci

gło

ci i spójno

ci mi

dzy poszczególnymi

etapami kształcenia, nale

y stosowa

odpowiednio zasady ogólne kształcenia

i wychowania przyj

te dla szkoły podstawowej, gimnazjum oraz w liceum

ogólnokształc

cym i technikum. Nauczanie i wychowanie na kolejnym etapie

kształcenia

stanowi

naturaln

konsekwencj

w stosunku

nauczania

i wychowania na poprzednim etapie kształcenia. Dlatego te

koniecznym wydaje si

aby nauczyciele znali równie

podstawy programowe w I, II i IV etapie szkolenia, a

tak

e Podstaw

Programow

takich przedmiotów jak biologii, chemii fizyki i WF.

Ułatwi to znacznie budow

własnego planu dydaktycznego oraz analiz

ró

nych

programów nauczania i oferowanych podr

czników.

Nadrz

dnym celem pracy edukacyjnej ka

dego nauczyciela jest d

ąŜ

enie do

wszechstronnego rozwoju ucznia. Konieczna jest harmonijna realizacja zada

w zakresie nauczania, kształcenia umiej

tno

ci i wychowania. Te zadania to:

Przekazanie uczniom niezb

dnej wiedzy w zakresie przygotowania instytucji

stwa do działania w sytuacjach kryzysowych.

Rozwijanie u uczniów zdolno

ci organizatorskich i komunikacyjnych oraz

umiej

tno

ci przywódczych.

Wyposa

enie uczniów w wiedz

i umiej

tno

ci niezb

dne do racjonalnych

i skutecznych zachowa

w przypadku wyst

pienia zagro

indywidualnych

i zbiorowych regionalnych i ogólnych.

Przygotowanie uczniów do udzielania poszkodowanym, mo

liwej w

okre

lonych warunkach, pierwszej pomocy; kształtowanie postaw ochrony

ycia i zdrowia własnego, a tak

e innych osób.

Kształtowanie u uczniów postaw gotowo

ci do niesienia pomocy

potrzebuj

cym, humanitaryzmu i altruizmu.

Podstawa Programowa Edukacji dla Bezpiecze

stwa nie jest zapewne ostatnim

słowem, zabiegów pa

stwa polskiego o wysoki poziom przygotowania młodego

człowieka i obywatela do dojrzałego i bezpiecznego

ycia.

Gimnazjalista w sposób uporz

dkowany i metodycznie spójny b

dzie si

uczył, jak

budowa

elementarne bezpiecze

stwo swoje, swoich bliskich, kolegów i innych –

potencjalnych ofiar zagro

i zdarze

kryzysowych. Pewne przesłanki s

szych etapach edukacji. S

one jeszcze rozproszone, realizowane przez osoby o

ró

nym w tej dziedzinie przygotowaniu; wa

ne jednak,

e si

pojawiaj

Cało

ciowy program edukacji ratowniczej obejmuj

cy wszystkie cztery etapy

edukacyjne jest zbudowany według systemu kształcenia powracaj

cego. Podstaw

tego systemu jest stopniowe szkolenie w III i IV etapie z ka

dorazowym

przypominaniem najistotniejszych jego elementów. To znaczy,

e w IV etapie

edukacyjnym jest ono rozszerzane, a zakres tematyki staje si

bogatszy i bardziej

obszerny.

Przedmiot jakim jest edukacja dla bezpiecze

stwa wiele osób uwa

a za szczególnie

ny cho

by ze wzgl

du na walory wychowawcze. Młody człowiek powinien

odnale

źć

w sobie ch

ęć

niesienia pomocy innym. Uczestnictwo w zaj

ciach ma

rozwija

u uczniów uczucia wy

sze, takie jak zrozumienie, współczucie, tolerancja, a

ponadto stwarza

warunki do zdobywania umiej

tno

ci zachowania si

w trudnych

sytuacjach.

Na zaj

ciach z edukacji dla bezpiecze

stwa gimnazjali

ci dowiedz

jak

post

powa

w przypadku po

aru, powodzi, wypadku drogowego, czy ataku

terrorystycznego. Naucz

jak udziela

pierwszej pomocy i jak ewakuowa

szkoł

oraz co zrobi

w przypadku poparzenia, wyzi

bienia i przegrzania, zatrucia

pokarmowego i chemicznego, pora

enia pr

dem oraz złamania i zwichni

cia. Dzieci

maj

wiadamiane, co im grozi ze strony dorosłych i rówie

ników oraz jakie

przysługuj

im prawa. Odmieniony program jest nastawiony na nauk

udzielania

pierwszej

pomocy

unikanie

współczesnych

zagro

wypadków

samochodowych po ataki terrorystyczne.

tnastolatek po gimnazjum powinien bez kłopotu udzieli

pomocy osobom w

sytuacji zagro

enia zdrowia lub

ycia gdy potr

cił je samochód, zbyt długo opalały

na silnym sło

cu, gdy poraził je pr

d albo uległy zatruciu pokarmowemu.

Dowiedz

, jak post

powa

w wypadku złama

, zwichni

ęć

, skalecze

, oparze

. I

jak obchodzi

z toksycznymi substancjami, jak odró

nia

ich mi

dzynarodowe

oznaczenia, jak w przypadku ska

enia chroni

zwierz

ta i

ywno

ść

Bez problemu zabezpieczy miejsce wypadku, uło

y rannego w bezpiecznej pozycji,

udro

ni drogi oddechowe albo samodzielnie przeprowadzi ewakuacj

zagro

onego

budynku.

Program edukacji dla bezpiecze

stwa w gimnazjum jest skierowany do nauczycieli w

pełni przygotowanych do pracy w tej dyscyplinie z wykształceniem wychowanie

obronne, pedagogika obronna, edukacja dla bezpiecze

stwa, zarz

dzanie

kryzysowe.

Program powinien by

realizowany w wymiarze 1 godziny w cyklu rocznym. Ł

cznie

przeznacza si

na jego realizacj

30 godzin. Od decyzji dyrekcji szkoły zale

dzie, w której klasie przedmiot b

dzie realizowany, mo

e to by

w 1, 2 lub 3 klasie

gimnazjum. Jednak

e z racji nauczania edukacji dla bezpiecze

stwa w IV etapie

nauczania w szkole ponadgimnazjalnej w pierwszej klasie najlepsz

byłaby sytuacja

realizacji programu w 3 klasie gimnazjum dla zachowania ci

gło

ci cyklu kształcenia.

ski zasób pomocy dydaktycznych do nauczania tego przedmiotu wymusza

indywidualne poszukiwania z wykorzystaniem szczególnie internetu. Nie nale

y si

tak

e waha

przed podj

ciem współpracy z ogniwami zarz

dzania kryzysowego,

Stra

Ŝą

arn

, Pa

stwowym Ratownictwem Medycznym, Stra

Ŝą

Miejsk

czy

wyspecjalizowanymi jednostkami antyterrorystycznymi Policji.

VI. Proponowane metody realizacji programu

Na lekcjach edukacji dla bezpiecze

stwa, powinno si

jak najcz

ęś

ciej korzysta

ró

nego rodzaju metod nauczania. Wybór metody i sposób jej realizacji zale

y od

wielu czynników. Zale

ść

ta uwarunkowana jest od tego z jak

grup

uczniów

pracujemy. Ka

da grupa jest przecie

inna pod wzgl

dem zainteresowa

, potrzeb,

liwo

ci i liczebno

ci. Trzeba poznawa

uczniów, mi

dzy innymi poprzez

rozmowy z nimi, obserwacj

i wymian

opinii z innymi nauczycielami.

Charakter przedmiotu wymaga od nauczycieli bogatego warsztatu pracy, a

szczególnie stosowania ró

norodnych metod nauczania i wielu urozmaiconych

rodków dydaktycznych przy zastosowaniu oprócz lekcji tak

e innych form

organizacyjnych procesu dydaktycznego takich jak

zaj

cia terenowe i zaj

cia

pozalekcyjne

. Niestety szczupły zasób pomocy dydaktycznych do nauczania tego

przedmiotu wymusza indywidualne poszukiwania z wykorzystaniem szczególnie

internetu,

rodków audiowizualnych i multimedialnych. Niezb

dnym wydaje si

posiadanie równie

na wyposa

eniu gabinetu „Fantoma” do

wicze

RKO. Nale

równie

pami

współpracy

ogniwami

zarz

dzania

kryzysowego.

Ró

norodno

ść

poruszanych zagadnie

skłania z kolei do ł

czenia stosowanych

metod i dbanie o aktualno

ść

prezentowanych tre

ci.

dy nauczyciel kieruj

c si

własnym do

wiadczeniem pedagogicznym, stanem

bazy dydaktycznej, wyposa

eniem szkoły oraz dost

pno

Słu

by Zdrowia, Stra

arnej i Policji, powinien równie

ąŜ

do maksymalnej aktywno

ci uczniów w

ich pracy własnej. Ka

dy ucze

chocia

raz w roku powinien napisa

raport,

przykładowo na temat zabezpieczenia własnych mieszka

, szkoły i najbli

szej

okolicy czy regionalnych zagro

ekologicznych, powinien prze

wiczy

procedury

ratunkowe i pierwszopomocowe w ró

nych stanach zagro

enia

ycia.

Przy wprowadzaniu nowych metod nieznanych uczniom, trzeba ich zapozna

z jej

zasadami poda

kryteria oceny i prezentacji.

Podział metod nauczania stosowany w opracowaniach pedagogicznych i zalecanych

w Podstawie Programowej do zastosowana na zaj

ciach to:

metody podaj

ce: wykład informacyjny, pogadanka, opowiadanie, opis,

prelekcja, anegdota, odczyt, obja

nienie lub wyja

nienie.

metody problemowe: wykład problemowy, wykład konwersatoryjny, klasyczna

metoda problemowa, metody aktywizuj

ce: metoda przypadków, metoda

sytuacyjna, inscenizacja, gry dydaktyczne: symulacyjne, decyzyjne,

psychologiczne; seminarium, dyskusja dydaktyczna: zwi

zana z wykładem,

okr

głego stołu, wielokrotna, burza mózgów, panelowa, metaplan;

metody eksponuj

ce: film, sztuka teatralna, ekspozycja, pokaz poł

czony z

prze

yciem;

metody programowane: z u

yciem komputera, z u

yciem podr

cznika

programowanego;

metody praktyczne: pokaz,

wiczenia przedmiotowe, metoda projektów,

symulacja.

Poni

ej przedstawiam jedn

z bardziej skutecznych

metod edukacji metod

projektu.

Projekt, czyli samodzielna praca uczniów, indywidualna lub zespołowa, nad zadanym

tematem. Metoda ta jest zalecana w Podstawie Programowej Kształcenia Ogólnego

jako jedna z wa

niejszych metod nauczania. Mo

e trwa

kilka tygodni lub miesi

cy.

Projekt pod tytułem „Regionalne zanieczyszczenia

rodowiska” mo

e by

całorocznym zadaniem, gdzie uczniowie prowadz

obserwacje Motławy i jej

otoczenia jak zmienia si

zanieczyszczenie jej wody i od czego to zale

cech

dobrego projektu jest

ustalane wspólnie z uczniami celu;

instrukcja zawieraj

ca: temat, cele, metody pracy, terminy, kryteria oceny;

nawi

zanie do znanych uczniom sytuacji;

czenie tre

ci edukacyjnych z ró

nych dziedzin;

równoczesne zdobywanie wiedzy i umiej

tno

ci;

wyznaczone terminy realizacji cało

ci oraz poszczególnych etapów;

podział odpowiedzialno

ci;

dominuje praca zespołowa, ale jest te

indywidualna;

znane kryteria oceny;

wynik pracy prezentowane publicznie.

Przed przyst

pieniem do projektu zespół realizatorów powinien znale

źć

odpowiedzi

na wa

ne pytania:

Dlaczego wła

nie taki projekt?

Co dobrego przyniesie jego realizacja? Kto skorzysta?

W jaki sposób b

dziemy pracowa

? Jak si

zorganizujemy?

Kto jest odpowiedzialny za realizacj

W jakim czasie b

dzie realizowany i kiedy mo

emy si

spodziewa

rezultatów?

Kto mo

e nam pomóc?

Jakie zewn

trzne warunki musz

spełnione?

Jakie trudno

ci mo

emy napotka

Jakie s

ewentualne koszty realizacji?

Praca metod

projektów słu

y do nabywania umiej

tno

ci twórczego my

lenia,

samodzielnego uczenia, planowania i organizacji pracy, współpracy w grupie,

rozwi

zywania problemów, podejmowania decyzji, oceniania własnej pracy i

prezentacji jej efektów.

Metoda wymaga od nauczyciela zaanga

owania, wcze

niejszego przygotowania

zada

, organizacji pracy zespołów zadaniowych, czuwania nad ich prac

i udzielania

pomocy przy opracowywaniu projektu i jego prezentacji. Zarówno uczniom, jak i

nauczycielowi daje du

Ŝą

satysfakcj

VII. Pomoce i

rodki dydaktyczne

1. Pomoce dydaktyczne;

apteczka pierwszej pomocy,

apteczka samochodowa,

podr

czny sprz

t ga

niczy,

banda

e elastyczne,

chusty trójk

tne,

kawiczki, maseczki do sztucznego oddychania,

torba sanitarna z wyposa

eniem,

trójk

t ostrzegawczy,

fantomy do sztucznego oddychania (w miar

liwo

ci trzy rodzaje: posta

dorosła, dziecko i niemowl

aparat do pomiaru ci

nienia krwi,

zestaw do imitacji ran i pozoracji urazów (profesjonalne – practoplast, lub

modele wykonane przez uczniów),

nosze sanitarne,

zestaw znaków okre

laj

cych substancje toksyczne

podr

czny sprz

t ga

niczy.

rodki audiowizualne;

plansze,

przekroje,

modele,

foliogramy,

internet,

programy komputerowe.

3. Filmy wideo;

AIDS – choroba, której mo

na unikn

ąć

Alkohol przeszkadza w pracy.

Historia Czerwonego Krzy

Krew =

ycie.

Lekcja obronno

ci.

Po co pierwsza pomoc.

Pomó

swojemu sercu.

Pierwsza pomoc przedmedyczna.

Przysposobienie obronne.

Przywróceni do

ycia.

Recepta na

ycie –

ycie masz tylko jedno.

Uwaga! Gru

lica.

Uwaga! Metanol.

Wpływ ruchu na zdrowie.

Wypadek drogowy i TY.

Z czym do NATO? Z jak

obron

cywiln

Filmy z akcji ratunkowych prowadzonych w regionie.