Charakter prawny spółki cywilnej na tle prawa polskiego i niemieckiego(1)

background image
background image

Niniejsza darmowa publikacja zawiera jedynie fragment

pełnej wersji całej publikacji.

Aby przeczytać ten tytuł w pełnej wersji

kliknij tutaj

.

Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie
rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie dostarczonej przez
NetPress Digital Sp. z o.o., operatora

sklepu na którym można

nabyć niniejszy tytuł w pełnej wersji

. Zabronione są

jakiekolwiek zmiany w zawartości publikacji bez pisemnej zgody
NetPress oraz wydawcy niniejszej publikacji. Zabrania się jej
od-sprzedaży, zgodnie z

regulaminem serwisu

.

Pełna wersja niniejszej publikacji jest do nabycia w sklepie

internetowym

e-booksweb.pl - Audiobooki, ksiązki audio,

e-booki

.

background image

Charakter prawny
spółki cywilnej
na tle prawa polskiego
i niemieckiego

background image
background image

Warszawa 2008

Charakter prawny
spółki cywilnej
na tle prawa polskiego
i niemieckiego

Marcin Podleś

background image

Wydawca:

Marcin Skrabka

Sk³ad, ³amanie:

Andrzej Gudowski

© Copyright by
Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2008

ISBN 978-83-7601-148-6
ISSN 1897-4392

Wydane przez:

Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o.

Redakcja Książek
01-231 Warszawa, ul. Płocka 5a
tel. (022) 535 80 00
31-156 Kraków, ul. Zacisze 7
tel. (012) 630 46 00
e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl

www.wolterskluwer.pl
Księgarnia internetowa www.profinfo.pl

background image

5

Książkę dedykuję Rodzinie, a szczególnie mojej Babci

background image

6

background image

7

Spis treści

Wykaz skrótów ..................................................................................................11

Słowo wstępne ..................................................................................................13

Rozdział I. Charakter spółki cywilnej w prawie niemieckim ...............15

1. Regulacja spółki cywilnej w przepisach niemieckiego

kodeksu cywilnego ..................................................................................15
1.1. Uwagi ogólne ....................................................................................15
1.2. Stosunki wewnętrzne spółki ...........................................................17
1.3. Stosunek do osób trzecich ...............................................................20
1.4. Majątek spółki ....................................................................................22

1.4.1. Zagadnienie majątku wspólnego wspólników w trakcie

prac legislacyjnych nad kodeksem cywilnym ...........................22

1.4.2. Majątek wspólny w przepisach niemieckiego

kodeksu cywilnego .........................................................................25

1.5. Odpowiedzialność wspólników za zobowiązania ......................27
1.6. Rozwiązanie i likwidacja spółki ......................................................27
1.7. Podsumowanie ..................................................................................30

2. Charakter prawny spółki cywilnej na tle jej wykorzystania do

prowadzenia działalności gospodarczej ...............................................31
2.1. Uwagi ogólne .....................................................................................31
2.2. Pojęcie kupca i zmiana jego ujęcia na gruncie niemieckiego

kodeksu handlowego ..........................................................................32

2.3. Spółka cywilna jako forma prowadzenia działalności

gospodarczej w relacji do handlowych spółek osobowych .........35

2.4. Podsumowanie ..................................................................................39

3. Ewolucja charakteru prawnego spółki cywilnej w prawie

niemieckim ...............................................................................................39
3.1. Uwagi ogólne .....................................................................................39

background image

8

3.2. Teorie spółki cywilnej w niemieckiej doktrynie ...........................41

3.2.1. Teoria tradycyjna (ujęcie indywidualistyczne) .....................41
3.2.2. Nowoczesna teoria wspólności (ujęcie kolektywne) ...........43

3.3. Spółka cywilna w wybranych ustawach szczególnych ..............48

3.3.1. Instytucja spółki cywilnej w ustawie o przekształceniach

podmiotów .....................................................................................48

3.3.2. Spółka cywilna w ustawie o niewypłacalności ....................50

3.4. Wpływ orzecznictwa na uznanie zdolności prawnej spółki

cywilnej ................................................................................................52
3.4.1. Stanowisko judykatury do momentu uznania zdolności

prawnej i sądowej spółki ...............................................................52

3.4.2. Orzeczenie uznające zdolność prawną i sądową spółki .....54
3.4.3. Zakres zdolności prawnej spółki ...........................................62
3.4.4. Wybrane skutki uznania zdolności prawnej spółki .............65

3.5. Podsumowanie ..................................................................................68

Rozdział II. Charakter prawny spółki cywilnej w prawie polskim .......71

1. Spółka cywilna według przepisów kodeksu zobowiązań .................71

1.1. Uwagi ogólne .....................................................................................71
1.2. Stosunki wewnętrzne spółki ...........................................................75
1.3. Stosunek do osób trzecich ...............................................................79
1.4. Majątek spółki ....................................................................................81
1.5. Odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki ..........86
1.6. Rozwiązanie i likwidacja spółki ......................................................89
1.7. Podsumowanie ..................................................................................93

2. Spółka cywilna według przepisów kodeksu cywilnego.....................96

2.1. Uwagi ogólne .....................................................................................96
2.2. Stosunki wewnętrzne spółki ...........................................................99
2.3. Stosunek z osobami trzecimi .........................................................103
2.4. Majątek spółki ..................................................................................104
2.5. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki ...............................106
2.6. Rozwiązanie i likwidacja spółki ...................................................106
2.7. Podsumowanie ................................................................................109

3. Charakter prawny spółki cywilnej na tle jej wykorzystania

do prowadzenia działalności gospodarczej .......................................112
3.1. Uwagi ogólne ...................................................................................112
3.2. Spółka cywilna jako forma prowadzenia działalności

gospodarczej w okresie dwudziestolecia międzywojennego ...112

Spis treści

background image

9

3.2.1. Pojęcie kupca ............................................................................112
3.2.2. Spółka cywilna jako forma prowadzenia

działalności gospodarczej w relacji do handlowych
spółek osobowych ........................................................................116

3.3. Spółka cywilna jako forma prowadzenia działalności

gospodarczej w okresie PRL ...........................................................118
3.3.1. Pojęcie jednostki gospodarki uspołecznionej .....................118
3.3.2. Spółka cywilna jako forma prowadzenia działalności

gospodarczej ..................................................................................121

3.4. Spółka cywilna jako forma prowadzenia działalności

gospodarczej po roku 1989 ..............................................................123
3.4.1. Pojęcie podmiotu gospodarczego (przedsiębiorcy)

i ewolucja jego ujęcia ...................................................................123

3.4.2. Spółka cywilna jako forma prowadzenia działalności

gospodarczej .................................................................................125

3.4.3. Spółka cywilna a spółki osobowe w kodeksie spółek

handlowych ...................................................................................129

3.4.4. Spółka cywilna wobec zmian ujęcia podmiotu

prowadzącego działalność gospodarczą ..................................132

3.5. Podsumowanie ................................................................................135

4. Ewolucja charakteru spółki cywilnej w prawie polskim ..................137

4.1. Doktrynalne ujęcie charakteru prawnego spółki

na podstawie przepisów kodeksu zobowiązań ............................137

4.2. Ewolucja spółki cywilnej pod rządami przepisów

kodeksu cywilnego ............................................................................140
4.2.1. Spółka cywilna jako stosunek zobowiązaniowy ................140
4.2.2. Propozycja ujęcia spółki cywilnej jako osoby prawnej ....140
4.2.3. Spółka cywilna jako jedność w stosunkach z osobami

trzecimi na gruncie ustawy o działalności gospodarczej .......142

4.2.4. Współczesne ujęcie spółki cywilnej – spółka cywilna

stosunkiem zobowiązaniowym ..................................................148

4.3. Podsumowanie ................................................................................153

Rozdział III. Zagadnienie podmiotowości spółki cywilnej

w Niemczech i w Polsce ..........................................................................155
1. Elementy konstrukcyjne spółki cywilnej ............................................155

1.1. Uwagi ogólne ...................................................................................155

Spis treści

background image

10

1.2. Analiza spółki cywilnej według jej elementów

konstrukcyjnych ................................................................................158
1.2.1. Struktura organizacyjna spółki .............................................158
1.2.2. Odpowiedzialność za zobowiązania w ramach spółki

cywilnej ..........................................................................................170

1.2.3. Identyfikacja spółki .................................................................184

1.3. Problem wielości typów spółki cywilnej .....................................189

1.3.1. Zewnętrzne i wewnętrzne spółki cywilne ..........................189
1.3.2. Typy spółki cywilnej a zagadnienie

jej zdolności prawnej ...................................................................194

2. Podmiotowość spółki cywilnej na tle regulacji osobowości

prawnej w prawie niemieckim i polskim ...........................................200
2.1. Uwagi ogólne ...................................................................................200
2.2. Ujęcie osoby prawnej w przepisach prawa ................................200
2.3. Ujęcie osoby prawnej a spółki osobowe ......................................207
2.4. Regulacja niepełnych osób prawnych .........................................214
2.5. Miejsce spółki cywilnej w systemie podmiotów prawa ...........218

2.5.1. Status spółki cywilnej na tle prawa niemieckiego .............218
2.5.2. Status spółki cywilnej na tle prawa polskiego ....................227

3. Porównanie charakteru prawnego spółki cywilnej

w prawie niemieckim i polskim ..........................................................238
3.1. Model ustawowy spółki cywilnej w Polsce

a prawo niemieckie ...........................................................................238

3.2. Ewolucja spółki cywilnej w Polsce i w Niemczech ....................242
3.3. Charakter prawny spółki cywilnej w Polsce i w Niemczech ...244
3.4. Adekwatność argumentów leżących u podstaw uznania

zdolności prawnej spółki cywilnej w Niemczech na tle
polskiego prawodawstwa ................................................................249

3.5. Znaczenie i miejsce spółki cywilnej jako formy prowadzenia

działalności gospodarczej w Niemczech i w Polsce .....................257

Zakończenie .....................................................................................................263

Bibliografia ......................................................................................................269

Spis ważniejszych źródeł prawa .................................................................287

Spis treści

background image

11

Wykaz skrótów

ABGB

– Das Allgemeines Bürgerliche Gesetzbuch

AcP

– Archiv für civilistische Praxis

AktG

– Gesetz über Aktiengesellschaften und Kom-

manditgesellschaften auf Aktien (Aktienge-
setz)

BB –

Betriebs-Berater

BGB –

Bürgerliches

Gesetzbuch

BGBl. I, II

– Bundesgesetzblatt, część I i II

BGH –

Bundesgerichtshof

BGHR –

BGH-Report

BGHZ

– Entscheidungen des Bundesgerichtshofes in

Zivilsachen

BT-Drs. –

Bundestags-Drucksache

DB –

Der

Betrieb

DGVZ –

Deutsche

Gerichsvollzieherzeitung

DStR –

Deutsches

Steuerrecht

GbR

– Gesellschaft bürgerlichen Rechts

GmbHR –

GmbH-Rundschau

GRUR –

Gewerblicher Rechtsschutz und Urheber-
recht

HGB –

Handelgesetzbuch

JA –

Juristische

Arbeitsblätter

JuS –

Juristische

Schulung

JW –

Juristische

Wochenschrift

JZ –

Juristenzeitung

KG –

Kommanditgesellschaft

KN –

Kodeks

Napoleona

KPP

– Kwartalnik Prawa Prywatnego

background image

12

MDR

– Monatschrift für deutsches Recht

Mon.Praw. –

Monitor

Prawniczy

NJW

– Neue Juristische Wochenschrift

NP –

Nowe

Prawo

NZG

– Neue Zeitschrift für das Gesellschaftsrecht

NZM –

Neue Zeitschrift für Miet- und Woh-
nungsrecht

OHG –

Offene

Handelsgesellschaft

OLGZ

– Entscheidungen der Oberlandesgerichte in

Zivilsachen einschließlich der freiwilligen
Gerichtsbarkeit

ONSA –

Orzecznictwo

Naczelnego Sądu Administra-

cyjnego

OSN

– Orzecznictwo Sądu Najwyższego

OSP

– Orzecznictwo Sądów Polskich

PartGG –

Partnerschaftsgesellschaftsgesetz

PiP

– Państwo i Prawo

PPH

– Przegląd Prawa Handlowego

PPiA

– Przegląd Prawa i Administracji

RGBl. –

Reichsgesetzblatt

RGZ

– Entscheidungen des Reichsgerichts in Zivil-

sachen

RIW

– Recht der Internationalen Wirtschaft

RPEiS –

Ruch

Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologicz-

ny

SP –

Studia

Prawnicze

VersR –

Versicherungsrecht

WM –

Wertpapiermitteilungen

ZIP –

Zeitschrift für Wirtschaftsrecht und Insol-
venzpraxis

ZGR

– Zeitschrift für Unternehmens- und Gesells-

chaftsrecht

ZHR –

Zeitschrift für das gesamte Handels- und
Wirtschaftsrecht

ZPO –

Zivilprozessordnung

Wykaz skrótów

background image

13

Słowo wstępne

Charakter prawny spółki cywilnej stanowi jedno z bardziej spor-

nych zagadnień w doktrynie z zakresu prawa spółek. Spółka cywilna jest
z punktu widzenia systemu prawa klasyfikowana pośród umów nazwa-
nych, lecz jednocześnie stanowi pierwowzór konstrukcyjny dla handlo-
wych spółek osobowych, będąc wciąż powszechnie obecną w obrocie go-
spodarczym. Jej znaczący udział w obrocie gospodarczym w Polsce kosz-
tem handlowych spółek osobowych ukazywany jest już w kategoriach
istotnego problemu dla całej gospodarki. Rozpowszechnienie wykorzysty-
wania tej instytucji uważa się bowiem za niepożądane, przede wszystkim
ze względu na stwarzane przez nią zagrożenie dla innych uczestników ob-
rotu, które ma w dużym stopniu swoje źródło właśnie w niejasnym okre-
śleniu charakteru prawnego tej spółki, wynikającym z jej ukształtowania.
Trudności rodzi udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy podmiotem praw
i obowiązków powstałych w związku ze stosunkiem spółki są wyłącznie
poszczególni wspólnicy bądź też wspólnicy w ich zbiorowości, występują-
cy na zewnątrz jako jedność, czy też wreszcie sama spółka jako zrzeszenie
osób mające zdolność prawną. Zagadnienie to można próbować rozwikłać
poprzez analizę istoty wspólności do niepodzielnej ręki jako elementu cią-
żącego w kierunku wyodrębnienia spółki cywilnej od osób jej wspólników.
Ponieważ jednak spółka cywilna nie może zostać sprowadzona wyłącz-
nie do stosunku łączącego określone składniki majątkowe, konieczne jest
rozpatrywanie jej charakteru prawnego w szerszym kontekście elementów
konstrukcyjnych: struktury organizacyjnej, nazwy i wyodrębnionego ma-
jątku.

Z uwagi na fakt, iż kształt spółki cywilnej przejęty został przez pol-

skiego ustawodawcę z prawa niemieckiego, normatywnym tłem dla pro-
wadzonych rozważań uczyniono – obok prawa polskiego – właśnie prawo
niemieckie. Co więcej, punkt wyjścia dla ewolucji instytucji spółki cywilnej

background image

14

powinien być w obu porządkach prawnych bardzo zbliżony, skoro okre-
ślana w Niemczech mianem „germanizmu” konstrukcja wspólności do nie-
podzielnej ręki zastosowana została także w Polsce jako element chroniący
trwałość spółki cywilnej. Tymczasem po ponad stu latach, które upłynęły
już od momentu skodyfikowania w niemieckim kodeksie cywilnym spółki
według stworzonego wzorca – wspólności osób opartej na niepodzielno-
ści wyodrębnionego majątku zorientowanej na realizację wspólnego celu
– jej rozwój w obu porównywanych prawodawstwach wydaje się od pew-
nego czasu przebiegać w przeciwstawnych kierunkach. W Polsce zdaje się
on zmierzać w kierunku czystego stosunku zobowiązaniowego, natomiast
w Niemczech w kierunku podmiotowości z apogeum w postaci uznania
przez Trybunał Federalny zdolności prawnej i zdolności sądowej spółki
cywilnej. Podkreślenia wymaga jednakże fakt, że do tej pory w żadnym
z porównywanych porządków prawnych instytucja spółki cywilnej nie jest
wolna od kontrowersji doktrynalnych i praktycznych, które przede wszyst-
kim oscylują wokół problemu charakteru prawnego tej spółki. Niniejsza
praca, opisując charakter prawny spółki cywilnej, diagnozuje przyczyny
wątpliwości i trudności wywoływanych przez spółkę cywilną i podaje spo-
soby ich rozwiązania.

***

Podstawą książki Charakter prawny spółki cywilnej na tle prawa polskiego

i niemieckiego jest rozprawa doktorska obroniona w czerwcu 2006 r. w In-
stytucie Prawa Cywilnego na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii
Uniwersytetu Wrocławskiego.

Autor chce w tym miejscu wyrazić wdzięczność Wszystkim, którzy

przyczynili się do jej powstania. Szczególne podziękowania autor prag-
nie przekazać promotorowi - prof. dr. hab. Józefowi Frąckowiakowi, oraz
recenzentom rozprawy doktorskiej: prof. dr. hab. Krzysztofowi Pietrzy-
kowskiemu z Uniwersytetu Warszawskiego, prof. Rolandowi Wittmanno-
wi z Uniwersytetu we Frankfurcie nad Odrą oraz prof. dr. hab. Jerzemu
Jacyszynowi z Uniwersytetu Wrocławskiego, a ponadto: dr. Bogusławowi
Sołtysowi, dr. Maciejowi Skoremu, dr. Krzysztofowi Górniczowi, mgr Lidii
Siwik z Uniwersytetu Wrocławskiego, prof. Ingo Kollerowi z Uniwersytetu
w Ratyzbonie, prof. Wolfgangowi Kilianowi z Uniwersytetu w Hanowerze
oraz dr. Romanowi Radwańskiemu z fundacji KAAD.

Słowo wstępne

background image

15

Rozdział I

Charakter spółki cywilnej w prawie niemieckim

1. Regulacja spółki cywilnej w przepisach niemieckiego

kodeksu cywilnego

1.1. Uwagi ogólne

Instytucja spółki cywilnej uregulowana została w Niemczech – tak

jak w polskim prawodawstwie – w części szczególnej księgi zobowiązań
w przepisach § 705–740 niemieckiego kodeksu cywilnego

1

(Bürgerliches

Gesetzbuch). Licząca sobie już ponad sto lat regulacja instytucji spółki
w kodeksie cywilnym niemieckim przetrwała zaś bez istotniejszych zmian
do dzisiaj

2

.

Według § 705 BGB stosunek spółki cywilnej powstaje w drodze umo-

wy. Zgodnie z tym przepisem przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują
się do osiągnięcia wspólnego celu w określony w umowie sposób, zwłasz-
cza poprzez wniesienie wkładów. Pojęcie wspólnego celu wspólników jest
w prawie niemieckim bardzo szerokie i w zasadzie podlega jedynie ogra-
niczeniom z punktu widzenia zgodności z prawem i dobrymi obyczajami

3

.

1

Ustawa z 18 sierpnia 1896 r., RGBl. 1896, 195.

2

Niemiecki kodeks cywilny wszedł w życie 1 stycznia 1900 r., jednakże przepisy o spółce nie zo-

stały od tamtego czasu poddane poważniejszym zmianom. Jako istotną zmianę można określić
jedynie wprowadzenie do § 736 BGB odesłania w zakresie odpowiedzialności wspólnika po wy-
stąpieniu ze spółki do przepisów o spółce jawnej.

3

R.

Weber,

Die Gesellschaft bürgerlichen Rechts- Begriff, Voraussetzungen, JuS 2000, s. 314. Należy przy

tym jednakże wskazać na przesłankę negatywną powstawania spółki cywilnej w postaci omó-
wionego niżej prowadzenia „handlowej działalności gospodarczej” (Handelsgewerbe) w rozumie-
niu niemieckiego kodeksu handlowego. Ziszczenie się bowiem tej przesłanki skutkuje w świetle

background image

16

Charakterystyczny dla umowy spółki jest brak typowej dla prawa obli-
gacyjnego przeciwstawności interesów stron

4

. Wspólnicy zobowiązują się

bowiem wzajemnie do realizacji wspólnego celu, który w zakresie przed-
miotowym wyznaczonym wspólnym celem czyni ich interesy tożsamy-
mi

5

. Wyróżnienie „wzajemnego zobowiązania się wspólników do realiza-

cji wspólnego celu” zostało uczynione elementem przedmiotowo istotnym
umowy spółki cywilnej. Posłużenie się przez ustawodawcę przymiotni-
kiem „wzajemne” może świadczyć zaś o tym, że w stosunku wewnętrz-
nym spółki ustawodawca nie przewidział istnienia odrębnego od wspól-
ników podmiotu, względem którego wspólnicy mogliby się zobowiązać.
W uzasadnieniu do kodeksu cywilnego wskazano, iż każdy ze wspólni-
ków zobowiązuje się względem każdego z pozostałych wspólników, a obo-
wiązek wniesienia wkładów miał istnieć nie względem „wyodrębnionej
w jakiś sposób od poszczególnych wspólników spółki, ale względem po-
szczególnych wspólników”

6

. W kodeksie cywilnym brak nawet wzmianki

o innym od osób wspólników podmiocie, mogącym być adresatem oświad-
czeń wspólników zawartych w umowie spółki i któremu mogłoby przykła-
dowo przysługiwać roszczenie o wniesienie przez wspólnika określonego
w umowie spółki wkładu. Godzi się przy tym dodać, iż z przywołanego
zwrotu „wzajemne zobowiązanie” orzecznictwo oraz doktryna niemiecka
wywodzą również wnioski odnośnie do charakteru umowy spółki z kodek-
su cywilnego, powszechnie uznając ją za umowę wzajemną

7

. Równocześ-

§ 105 ust. 1 kodeksu handlowego (Handelsgesetzbuch, ustawa z 10 maja 1897 r., RGBl. 1897, 219)
zmianą formy spółki cywilnej ex lege w spółkę jawną, przy czym wpis do rejestru handlowego
ma w takiej sytuacji wyłącznie charakter deklaratoryjny; por. rozdział I pkt 2.3.

4

Przeciwstawność interesów na przykładzie umowy sprzedaży jest rozumiana jako wola jednej

strony do zbycia danego prawa majątkowego, podczas gdy druga strona wykazuje chęć do-
konania jego kupna. Podany przykład służyć ma rozwinięciu pojęcia „przeciwstawność intere-
sów”, które jest o tyle sprawą konwencji, że równie dobrze można w umowie sprzedaży, cho-
ciażby w pozycjach stron, doszukać się zbieżności interesów. W końcu istotą umowy jest konsens.
W każdym razie nie może być sytuacji, w której obie strony umowy sprzedaży chcą zbyć dane
prawo majątkowe lub je nabyć, podczas gdy właśnie z tak dosłownym rozumieniem pojęcia bra-
ku przeciwstawności interesów mamy do czynienia w przypadku umowy spółki.

5

Wspólny cel nie oznacza jednak, że w każdym przypadku wspólnicy muszą być zgodni w zakre-

sie sposobu jego osiągnięcia.

6

Por. B. Mugdan, Die gesamten Materialien zum Bürgerlichen Gesetzbuch, t. 2, Recht der Schuldverhält-

nisse, Berlin 1899, s. 332.

7

Por. A. Bergmann (w:) M. Herberger, M. Martinek, H. Rüßmann, S. Weth (red.), Juris Praxiskommen-

tar BGB, Saarbrücken 2004, komentarz do § 705 BGB, nb 10; H. Thomas (w:) P. Bassenge, W. Eden-
hofer, A. Heldrich, H. Sprau, U. Diederichsen, H. Heinrichs, H. Putzo, T. Heinz, Palandt, Bürgerli-
ches Gesetzbuch,
München 1998, s. 813; orzeczenie Trybunału Federalnego z 28 listopada 1955 r., II
ZR 16/54.

Rozdział I. Charakter spółki cywilnej w prawie niemieckim

background image

17

nie jednak stosowanie w odniesieniu do spółki cywilnej przepisów § 320
i następnych BGB o zobowiązaniach wzajemnych jest znacznie ogranicza-
ne, a w stosunku do spółek składających się z większej liczby niż dwóch
wspólników wręcz wyłączane

8

.

Odwołanie się do elementów przedmiotowo istotnych umowy spół-

ki cywilnej daje zatem pewne wskazówki dotyczące charakteru prawne-
go tej spółki w kierunku braku podmiotowości. Równocześnie ujawniają
się jednak odmienności między umową spółki jako umową nazwaną a in-
nymi umowami uregulowanymi w księdze zobowiązań. Dlatego pełniej-
szy obraz charakteru prawnego spółki cywilnej może wyłonić się dopiero
w rezultacie przybliżenia stosunków wewnętrznych spółki, stosunków ze-
wnętrznych, szczególnie potraktowanego na potrzeby prowadzonych wy-
wodów majątku spółki oraz zagadnienia ustania spółki.

1.2. Stosunki wewnętrzne spółki

Podstawowym uprawnieniem wspólnika z umowy spółki jest prawo

do współdecydowania o działalności spółki, które należy uznać za ściśle
związane ze statusem wspólnika jako strony umowy spółki. To prawo do
prowadzenia spraw spółki przysługuje – zgodnie z wyrażonym w § 709
BGB modelem ustawowym – tylko wszystkim wspólnikom łącznie. Rów-
nocześnie § 709 ust. 1 BGB stanowi jednoznacznie, iż „do dokonania każ-
dej czynności konieczna jest zgoda wszystkich wspólników”. Ta tzw. zasa-
da jednomyślności (Prinzip der Einstimmigkeit) odnosi się zatem nawet do
prowadzenia spraw mieszczących się w zakresie zwykłego zarządu. Przy-
wołane uregulowanie prowadzenia spraw spółki z niemieckiego kodek-
su cywilnego ma jednak charakter dyspozytywny i już sam ustawodawca,
wydając poszczególne przepisy, uwzględniał prawdopodobieństwo przy-
jęcia w konkretnej umowie spółki zasady podejmowania decyzji większoś-
cią. Ustawodawca niemiecki zawarł bowiem w § 709 ust. 2 BGB regułę in-
terpretacyjną, zgodnie z którą w razie wątpliwości powinno się obliczać
większość w sprawach spółki na podstawie liczby wspólników.

8

Por. A. Bergmann (w:) M. Herberger, M. Martinek, H. Rüßmann, S. Weth (red.), Juris..., op. cit., ko-

mentarz do § 705 BGB; K.S. Scholz, Verselbstständigung bürgerlicher Gesellschaften in Deutschland und
Frankreich,
Frankfurt a.M.–Berlin–Brno–Bruxelles–New York–Oxford–Wien 2001, s. 86; orzeczenie
Sądu Krajowego w Monachium z 28 lipca 2000 r., 23U 4359/99; T. Raiser, Gesamthand und juristische
Person im Licht des neuen Umwandlungsrechts,
AcP 194 (1994), s. 496.

Regulacja spółki cywilnej w przepisach niemieckiego kodeksu cywilnego

background image

Niniejsza darmowa publikacja zawiera jedynie fragment

pełnej wersji całej publikacji.

Aby przeczytać ten tytuł w pełnej wersji

kliknij tutaj

.

Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie
rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie dostarczonej przez
NetPress Digital Sp. z o.o., operatora

sklepu na którym można

nabyć niniejszy tytuł w pełnej wersji

. Zabronione są

jakiekolwiek zmiany w zawartości publikacji bez pisemnej zgody
NetPress oraz wydawcy niniejszej publikacji. Zabrania się jej
od-sprzedaży, zgodnie z

regulaminem serwisu

.

Pełna wersja niniejszej publikacji jest do nabycia w sklepie

internetowym

e-booksweb.pl - Audiobooki, ksiązki audio,

e-booki

.


Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
Charakter prawny spółki cywilnej na tle prawa polskiego i niemieckiego
Systemy edukacyjne wybranych krajów Unii Europejskiej na tle porównawczym polskiego systemu, pedagog
Zarzadzanie Infrastruktura Kolejowa w Polsce na podstawie prawa polskiego i wspolnotowego
Skowronek, Małgorzata O przekładach piśmiennictwa cerkiewnosłowiańskiego autorstwa prof Ryszarda Łu
13 Polski charakter narodowy na tle dziejów ojczystych
SYSTEMY PRAWA CYWILNEGO NA ZIEMIACH POLSKICH PO 1918
32 Dramat w okresie pozytywizmu i Młodej Polski (na tle dramatu europejskiego)
Polskie rolnictwo na tle UE rap Nieznany
Nowy podział administracyjny Polski na tle dawnych podziałów, Nauka, Geografia
Archeologia ziem Polski na tle europejskim RZ syllabus[1], Ikonografia wojny
08 Charakterystyka Kroniki… Anonima zw Galla na tle tradycji europejskiej
prawo cywilne, 4. Podstawowe zrodla prawa, Prawo cywilne - gałąź prawa obejmująca zespół norm prawny
prawo cywilne, 1. Pojecie i przedmiot prawa cywilnego, Prawo cywilne - gałąź prawa obejmująca zespół
ZAGADNIENIA NA EGZAMIN Z PRAWA CYWILNEGO, Prawo i administracja, prawo cywilne, Semestr I
KSIEGA DRUGA KODEKS PRAWA CYWILNEGO NA pRAWO

więcej podobnych podstron