Lepiszcza bitumiczne

Definicja

Lepiszcza bitumiczne –

organiczne materiały wiążące, 
które dzięki zjawiskom fizycznym 
(adhezji i kohezji) zmieniają swoją
konsystencję

Klasyfikacja lepiszczy bitumicznych

Lepiszcza bitumiczne

Asfalty

Smoły

naturalne

ponaftowe koksownicze 

gazownicze

drogowe

przemysłowe   surowe

preparowane

parafinowe

bezparafinowe

Asfalty

Mieszanina węglowodorów

wielkocząsteczkowych (alifatycznych) 

pochodzenia naturalnego lub otrzymywane 

z przeróbki ropy naftowej.

Cechy asfaltu

• odporny na działanie wody,   

kwasów, ługów

• rozpuszczalny w rozpuszczalnikach 

organicznych (benzyna, 
dwusiarczek węgla itp.)

• barwa czarna
• konsystencja stała lub półstała
• pod wpływem ogrzewania miękną
• duszący zapach
• nieodporne na korozję biologiczną

Asfalty naturalne

Jezioro  Asfaltowe (ang.  Pitch Lake)  – miejsce  wypływu 
naturalnego  asfaltu  na  powierzchnię Ziemi  znajdujące  się na 
wyspie  Trynidad  w  pobliżu  miasta  La  Brea.  Powierzchnia  tego 
"jeziora"  wynosi  46  ha,  maksymalna  głębokość– 106  m. 
Zasilane  z  płytkiego,  podpowierzchniowego  złoża  bitumów, 
składa  się z  mieszaniny  wody,  bituminów  i  gazów,  w  formie 
półpłynnej  emulsji.  Na  powierzchniowej  partii  mieszanina  ta 
twardnieje, tworząc przy brzegach twardą asfaltową skorupę.

Jezioro  odkryte  w  1595  r.  przez  sir  Waltera  Raleigha, 

który  zastosował

asfalt  jako  materiał

uszczelniający  do 

kadłubów  statków.  W  późniejszych  wiekach  eksploatowane  na 
skalę przemysłową, od początku XIX w. asfalt z jeziora używany 
był jako materiał do budowy dróg, po obróbce charakteryzujący 
się

bardzo  dobrymi  własnościami  (odporność

na  wysokie 

temperatury – powyżej 90 °C). Pokryto nim m.in. Pennsylvania
Avenue, przy której znajduje się Biały Dom.

• występują w pobliżu złóż ropy naftowej

zawartość czystego asfaltu 55÷98 %

• w skałach bitumicznych

zawartość asfaltu 10÷15 %

• twarde, nie stosowane samodzielnie lecz 

jako dodatek 5÷15 %

Asfalty ponaftowe

Najcięższa warstwa po destylacji ropy 
naftowej prowadzonej dwustopniowo w 
instalacjach rurowo-wieżowych.

• drogowe – destylacja ropy naftowej na 

poziomie głębokim; dla niższych 
penetracji  dodatkowo proces utleniania

· D – bezparafinowe (do 2%)

 D

p

– parafinowe (do 3%)

obecność parafiny wpływa na obniżenie 
lepkości, zmniejsza zakres temp. 
mięknienia, obniża przyczepność do 
kruszywa

Symbol D35, D300

liczba – średnia wartość penetracji

• przemysłowe – destylacja ropy na poziomie 

średnim, ze względu na temperatury 
łamliwości

Symbol

P 40/75

licznik – średnia temperatura mięknienia

mianownik – średnia penetracja

Smoły

Mieszanina węglowodorów
wielopierścieniowych (aromatycznych) 
otrzymywanych z suchej destylacji węgla
lub drewna.

Cechy smoły

•

•

toksyczna

toksyczna

• odporna na działanie wody,   

kwasów, ługów

• rozpuszczalna w rozpuszczalnikach 

organicznych (benzyna,  dwusiarczek 
węgla itp.)

• barwa ciemnobrunatna do czarnej
•

konsystencja p

konsystencja p

ł

ł

ynna: rzadka do g

ynna: rzadka do g

ę

ę

stej

stej

•

ostry dra

ostry dra

ż

ż

ni

ni

ą

ą

cy zapach (podobny do 

cy zapach (podobny do 

dziegciu)

dziegciu)

•

odporna na korozj

odporna na korozj

ę

ę

biologiczn

biologiczn

ą

ą

(grzyby i 

(grzyby i 

bakterie)

bakterie)

• szybciej starzeje się od asfaltu

Smoła surowa

W procesie suchej destylacji otrzymuje się : 

• gaz koksowniczy 16÷20%

• koks 65÷68%

• smołę 4÷5% 

• wodę pogazową ~ 8%

Smoła surowa:

K – koksownicza

G - gazowa

Smoła preparowana

Frakcje destylacji:

• olej lekki

• olej średni

• olej ciężki

• olej antracenowy

• pak (ciało stałe) 55÷65%

• dachowa – do konserwacji pap smołowych

• hutnicza – w przemyśle metalurgicznym

• opałowa – składnik wzbogacający 

(> 35 000 kJ/kg) kaloryczność niektórych 
paliw

• drogowa (zwykła S, stabilizowana SS)

Wyroby do izolacji 

przeciwwilgociowych i 

wodoszczelnych

• płynne (emulsje, pasty, roztwory, lepiki)

• papy

Płynne wyroby bitumiczne

asfaltowe 

• emulsje

Zawiesiny drobnych cząstek (<10µm) w wodzie. 
Dodatek emulgatorów i stabilizatorów zapewnia 
trwałość układu.

A – anionowe (do 6 godz.)

K – kationowe (do 3 godz.)

N - niejonowe

• pasty emulsyjne

dodatek gliny bentonitowej, w zależności od 
temp. mięknienia:

NP – niskotopliwa (mat. gruntujący, szczególnie 

do robót w podziemiach)

SP – średniotopliwa (samonośne powłoki 

przeciwwilgociowe, konserwacja pokryć
dachowych)

WP – modyfikowana lateksem, do powłok w 

trudnych warunkach (odkształcenia 
termiczne, rysy skurczowe)

• roztwór asfaltowy

Dodatek szybkoschnącego rozpuszczalnika 
(benzyna lakowa, solwentnafta, olej naturalny0, 
czas wysychania max. 12 godz.

R – rzadki

P – półgęsty, półciekły

G – gęsty, ciastowaty

D – dachowy

• lepiki

– na zimno

z dodatkiem wypełniaczy (mączka, 
włókna), plastyfikatorów i rozpuszczalników

– na gorąco

· z wypełniaczami (do 35%) i dodatkami 
uplastyczniającymi (oleje, paki) 

temp. mięknienia 60÷80

o

C

temp. zapłonu > 220

o

C

· bez wypełniaczy)

temp. mięknienia 70÷85

o

C

temp. zapłonu > 220

o

C

– lepik do posadzki deszczułkowej

ciastowaty, bezwonny

temp. mięknienia 40

o

C

• masa asfaltowo-aluminiowa

szarosrebrzysty połysk, pokrycia 
dachowe i antykorozyjne

• masa asfaltowo-cyklokauczukowa

• kit uszczelniający

w 18

o

C daje się ugniatać i formować,

mrozoodporny

dylatacje, szklenia okien

• masa zalewowa

trudnodostępne szczeliny, 
skomplikowane kształty

dobra rozlewność i przyczepność

• lakier

przeciwrdzewny

smołowe

• lepiki

paki, smoła dachowa, dodatki 
uszlachetniające

A – bez wypełniaczy mineralnych

temp. 50÷65

o

C

B – z wypełniaczem pyłowym lub 
włóknistym

temp. 60÷80

o

C

• masa konserwacyjna

może zawierać dodatki: wypełniacze 
włókniste lub mineralne, inne 
uszlachetniające

Terex

Papy 

Papa – materiał rolowy składający się z wkładki 

(tektura, tkanina, folia) nasyconej lub pokrytej 

bitumem, ewentualnie z posypką.

Wstęga papy powinna być bez dziur i 

załamań, nie powinna mieć wyraźnych plam 

bitumu; przy rozwijaniu niedopuszczalne są

uszkodzenia ze sklejenia (dopuszcza się

naderwania na krawędziach).

Ze względu na bitum:

• asfaltowe

• smołowe

Ze względu na zastosowanie:

• izolacyjne

• specjalne

• podkładowe

• wierzchniego krycia

Rola posypki: 

• zapobiega sklejaniu

• odbija promienie 

• zwiększa odporność na czynniki atmosferyczne 

• zwiększa ciężar

• rodzaje pap

• asfaltowe izolacyjne

• asfaltowe podkładowe

• asfaltowe, do wierzchniego krycia

• asfaltowe na taśmie aluminiowej 

taśma 0,12 mm

• asfaltowe na osnowie z tkanin technicznych

• asfaltowe na welonie włókien szklanych

• asfaltowe na osnowie poliestrowej 

termozgrzewalne

• smołowe izolacyjne

• smołowe dachowe (podkładowe i 

wierzchnie)

• gonty papowe

welon z włókien szklanych powleczony 
bitumem, pokryty gruboziarnistą posypka 
mineralną

• faliste płyty bitumiczne 

płyta z włókien organicznych nasycona 
(wysokie ciśnienie i temperatura) bitumem

•

gąsior zwykły i wentylujący

•

•

•

•

wywietrznik

świetlik

wywiewka kanal.

dziękuję za uwagę