Pomoc
społeczna
Zasady udzielania pomocy
społecznej
Pomoc
społeczna
Zasady udzielania pomocy
społecznej
Obszary ryzyka
niektóre pojęcia
Przemoc w rodzinie:
polega przede wszystkim na umyślnym działaniu
i zaniechaniu naruszającym prawa lub dobra
osobiste członków rodziny i osób wspólnie
zamieszkujących. W szczególności chodzi tu o
narażenie tych osób na utratę życia, zdrowia,
naruszenie ich godności, nietykalności cielesnej
oraz wolności (w tym seksualnej). Przemoc
charakteryzuje wyrządzenie szkody na zdrowiu
fizycznym
i
psychicznym
drugiej
osoby,
spowodowanie jej cierpienia i krzywdy moralnej.
zdarzenia nagłe i
nieprzewidywalne
Dochodzą one do skutku niezależnie od
woli człowieka, powodując stany
zagrożenia i uszczerbki na życiu, zdrowiu i
mieniu (np. pożar, powódź, skażenie
środowiska, wypadek)
Ubóstwo
Przyczyny, z powodu których doszło do ubóstwa,
nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia
wniosku o przyznanie zasiłku w trybie u.p.s.
Żaden przepis u.p.s. nie uzależnia możliwości
przyznania świadczenia od przyczyn ubóstwa.
Wystarczające jest potwierdzenie istnienia
takiego stanu w środowisku. Skoro sam fakt
ubóstwa uprawnia do przyznania pomocy
społecznej (art. 7 pkt 1 u.p.s.) nie ma potrzeby,
ani podstaw do analizowania powodów jego
powstania.
Klęska żywiołowa
Powódź jest zdarzeniem losowym w rozumieniu
u.p.s. również wtedy, gdy rozmiar powodzi
kwalifikuje ją do uznania za klęskę żywiołową.
Osobom, które poniosły straty w wyniku powodzi,
będzie mógł być zawsze przyznany zasiłek w
ramach zadań własnych realizowanych przez
gminy, co oczywiście nie wyklucza przyznanie
takim osobom zasiłku celowego realizowanego w
ramach zadań zleconych, jeżeli poniesione straty
były następstwem powodzi, która miała postać
klęski żywiołowej.
Trudna sytuacja życiowa
Pomoc społeczna powinna zostać udzielona
dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji
kryzysowej przestaje być samowystarczalna,
ustawodawca nie definiuje z oczywistych
względów pojęcia "trudnych sytuacji
życiowych", podaje jedynie najczęstsze
powody ich powstawania, pozostawiając
ocenę zaistnienia tej przesłanki organom
pomocy społecznej.
Podmiot uprawniony
osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie
przekracza kwoty 542 zł, zwanej dalej kryterium
dochodowym osoby samotnie gospodarującej
osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie
przekracza kwoty 456 zł, zwanej dalej kryterium
dochodowym na osobę w rodzinie,
rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot
kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej
kryterium dochodowym rodziny
przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z
powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych
okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Próg interwencji socjalnej
ustalany na podstawie badania
przeprowadzonego metodą ekspercko-
empiryczną z uwzględnieniem:
1) zawartości koszyka dóbr i usług
zapewniających zaspokojenie potrzeb
egzystencjalnie niezbędnych;
2) wysokości cen towarów i usług, o
których mowa w pkt 1, dla określonego typu
gospodarstwa domowego w wyznaczonym
okresie.
na podstawie minimalnych norm
spożycia, minimalnych okresów
użytkowania dóbr oraz minimalnego
zakresu korzystania z usług, wyrażony
wartościami cen rynkowych w przyjętym
okresie badawczym, a następnie
korygowany o rzeczywiste zachowania
konsumpcyjne wybranych typów
gospodarstw domowych o niskich
dochodach.
Typy gospodarstw domowych
jednoosobowe gospodarstwa domowe osób w wieku 25-60 lat
dwuosobowe gospodarstwa domowe, w tym:
osoby w wieku 25-60 lat,
osoba dorosła z jednym dzieckiem;
wieloosobowe gospodarstwa domowe, w tym:
rodzice z jednym dzieckiem,
matka albo ojciec samotnie wychowujący dwoje i więcej dzieci,
rodzice z dwojgiem dzieci,
rodzice z trojgiem dzieci,
rodzice z czworgiem i więcej dzieci;
gospodarstwa domowe osób w wieku 60 lat i powyżej.
Zakres potrzeb niezbędnych do egzystencji
branych pod uwagę przy ustalaniu progu
interwencji socjalnej obejmuje wydatki na
żywność;
mieszkanie;
odzież i obuwie;
edukację;
ochronę zdrowia i higienę;
transport i łączność;
kultura, sport i wypoczynek.
Minimalny zakres wydatków powinien zapewnić
zaspokojenie potrzeb niezbędnych do egzystencji osoby
lub rodziny.
Metody
Do badań progu interwencji socjalnej wykorzystuje się:
dane pochodzące z badań budżetów gospodarstw domowych
dane pochodzące z innych badań warunków życia ludności oraz notowań
cen, prowadzonych przez Główny Urząd Statystyczny
standardy oraz normy w zakresie żywienia, mieszkalnictwa, zdrowia i
edukacji, opracowywane przez wyspecjalizowane instytucje naukowe i
właściwe ministerstwa, w szczególności przez:
Instytut Żywności i Żywienia,
Instytut Rozwoju Miast,
urząd obsługujący ministra właściwego do spraw kultury fizycznej i sportu,
ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania oraz ministra właściwego do
spraw szkolnictwa wyższego
Kryteria dochodowe
obowiązują od dnia 1 października roku, w którym jest
przeprowadzana weryfikacja
Sposób ustalania dochodu został szczegółowo określony - zależy
od źródeł przychodu i kategorii podatników
spełnienie kryterium dochodowego nie jest wystarczającą
przesłanką do otrzymania świadczenia
próg dochodowy nie ma zastosowania w przypadku udzielania
pomocy pieniężnej w związku z utrzymaniem dziecka w rodzinie
zastępczej, przyznaniem wynagrodzenia opiekunowi
sprawującemu pieczę nad dzieckiem oraz w odniesieniu do
wspierania procesu integracji cudzoziemców, którym przyznano
status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą.
Zmiany kryteriów
dochodowych
Kryteria dochodowe podlegają weryfikacji
co 3 lata, z uwzględnieniem wyniku badań
progu interwencji socjalnej. Badania
progu interwencji socjalnej dokonuje
Instytut Pracy i Spraw Socjalnych
Trójstronna Komisja do Spraw Społeczno-
Gospodarczych uzgadnia kryteria
dochodowe w terminie do dnia 15
czerwca danego roku kalendarzowego.
Terminy weryfikacji kryteriów
kwota stanowiąca podstawę ustalenia wysokości pomocy:
pieniężnej na usamodzielnienie,
na kontynuowanie nauki i pomocy na zagospodarowanie w formie
rzeczowej,
kwoty minimalnego i maksymalnego świadczenia pieniężnego na
utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka
polskiego dla cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej
Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą
maksymalna kwota zasiłku stałego
ulegają zmianie w terminach weryfikacji kryteriów dochodowych o
50% sumy kwot, o które wzrosły kryterium dochodowe osoby
samotnie gospodarującej i kryterium dochodowe na osobę w rodzinie.
Dochód
dochód uważa się sumę miesięcznych
przychodów z miesiąca poprzedzającego
złożenie wniosku lub w przypadku utraty
dochodu z miesiąca, w którym wniosek
został złożony, bez względu na tytuł i
źródło ich uzyskania.
Pomniejszanie dochodu
miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenia społeczne
określone w odrębnych przepisach;
kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Do dochodu ustalonego nie wlicza się:
jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;
zasiłku celowego;
pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny,
przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;
wartości świadczenia w naturze;
świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie
przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu
wykonywania prac społecznie użytecznych;
dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.
Hektar przeliczeniowy
Dochód z hektara: 250 złotych
Kwota dochodu z 1 ha przeliczeniowego
ulega zmianie w terminach weryfikacji
kryteriów dochodowych o 25% sumy
kwot, o które wzrosły kryterium
dochodowe osoby samotnie
gospodarującej i kryterium dochodowe na
osobę w rodzinie.
Dochód osób prowadzących
pozarolniczą działalność gospodarczą
przychód z tej działalności pomniejszony o
koszty uzyskania przychodu,
łączenie przychodów z działalności
gospodarczej z innymi przychodami lub rozlicza
się wspólnie z małżonkiem, przez podatek
należny, rozumie się podatek wyliczony w takiej
proporcji, w jakiej pozostaje dochód podatnika z
pozarolniczej działalności gospodarczej
wynikający z deklaracji podatkowych do sumy
wszystkich wykazanych w nich dochodów
Zasady ogólne
dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej i z ha
przeliczeniowych oraz z innych źródeł sumuje się
W przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających
miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z
pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego
pięciokrotnie kwoty
kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku
osoby samotnie gospodarującej,
kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie
kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych
miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.
Dochód jednorazowy i w
walucie obcej
W przypadku uzyskania jednorazowo dochodu
należnego za dany okres, kwotę tego dochodu
uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny
przez okres, za który uzyskano ten dochód.
W przypadku uzyskiwania dochodu w walucie
obcej, wysokość tego dochodu ustala się
według średniego kursu Narodowego Banku
Polskiego z dnia wydania decyzji
administracyjnej w sprawie świadczenia z
pomocy społecznej.
Dochody z gospodarstwa
rolnego
dochód z gospodarstwa rolnego podlega
doliczeniu do dochodu niezależnie od tego
czy i jakie dochody przynosi, chyba że osoba
posiada jedynie udziały w tym
gospodarstwie, co ma wpływ na wysokość
uzyskiwanego z tego gospodarstwa dochodu.
bez znaczenia jest okoliczność, czy
gospodarstwo rolne jest uprawiane, czy też
nie i z jakiego powodu oraz czy rzeczywiście
przynosi ono dochody
Organ zawsze odmawia gdy:
Jeżeli dochód osoby przekracza kwotę ….. zł, to czyni to
niemożliwym przystąpienie przez organ do badania, czy
w danej sprawie wystąpiła ocenna przesłanka w postaci
konieczności zaspokojenia niezbędnej potrzeby
życiowej, takiej jak: pokrycie części lub całości kosztów
zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży,
niezbędnych przedmiotów użytku domowego, a także
drobnych remontów i napraw w mieszkaniu.
W takiej sytuacji organ prawidłowo odmawia
przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej
takich jak zasiłek okresowy czy zasiłek celowy
Stypendia naukowe a dochód
stypendium rektorskie stanowi dochód,
ponieważ nie zostało wymienione w art. 8
ust. 4 ustawy określającym zakres wyłączeń
z dochodu.
Podstawę orzekania w sprawie udzielania
pomocy na kontynuowanie nauki stanowią
wyłącznie przepisy o pomocy społecznej,
dlatego nie ma znaczenia okoliczność, że
przyznane osobie stypendium nie jest
zaliczane do dochodu w p.sz.w.
Stypendia a dochód
stypendium socjalne na wyżywienie oraz
stypendium specjalne otrzymane przez
studenta ze szkoły wyższej, to
świadczenia które nie zostały wyłączone
przez ustawodawcę z dochodu
stanowiącego podstawę obliczenia
kryterium dochodowego na osobę w
rodzinie.
Karta Polaka
Rozdział 2 Uprawnienia posiadacza Karty Polaka
Posiadacz Karty Polaka może ubiegać się o zwolnienie z opłaty za przyjęcie i
rozpatrzenie wniosku o wydanie wizy pobytowej krajowej lub o refundację tej
opłaty.
Refundacja, jest finansowana z budżetu państwa z części, której
dysponentem jest minister właściwy do spraw zagranicznych i jest
dokonywana za pośrednictwem właściwego konsula.
Posiadacz Karty Polaka ma prawo do: 1) zwolnienia z obowiązku posiadania
zezwolenia na pracę na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia
2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na takich samych
zasadach jak obywatele polscy
podejmowania i odbywania studiów, studiów doktoranckich oraz innych form
kształcenia, a także uczestniczenia w badaniach naukowych i pracach
rozwojowych
korzystania z form kształcenia na zasadach określonych w
ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w stanach
nagłych, w zakresie określonym w ustawie z dnia 27
sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych chyba że umowa
międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną,
przewiduje zasady bardziej korzystne
ulgi 37% przy przejazdach środkami publicznego transportu
zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych,
pospiesznych i ekspresowych, na podstawie biletów
jednorazowych
bezpłatnego wstępu do muzeów państwowych.
Posiadacz Karty Polaka lub osoba, której stwierdzono
pochodzenie polskie zgodnie z ustawą o repatriacji, korzysta z
pierwszeństwa przy ubieganiu się o pomoc finansową
udzielaną osobom fizycznym ze środków budżetu państwa lub
budżetów samorządów terytorialnych przeznaczonych na
wspieranie Polaków za granicą.
Posiadacz Karty Polaka podejmujący kształcenie, zachowuje
prawo do ubiegania się o stypendia i inną pomoc
przewidzianą dla cudzoziemców w odrębnych przepisach.
Przyznanie Karty Polaka nie oznacza nabycia polskiego
obywatelstwa ani stwierdzenia polskiego pochodzenia w
rozumieniu odrębnych przepisów.
Karta Polaka nie jest dokumentem uprawniającym do
przekraczania granicy ani do osiedlenia się na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej
Casus
Prezydent Miasta (...) decyzją z dnia (...) października 2012 r., nr (...),
uchylił z dniem (...) listopada 2012 r. własną decyzję z dnia (...) stycznia
2009 r. znak (...) przyznającą I. C. zasiłek stały oraz świadczenie w formie
opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne zmienioną ostatnio decyzją
z dnia (...) kwietnia 2011 r., nr (...) z uwagi na zmianę sytuacji dochodowej
I. C., jaka nastąpiła w wyniku otrzymania przez pożyczki w kwocie 10.000
zł.
I. C. w odwołaniu wskazała, że decyzja jest bardzo krzywdząca, gdyż
została pozbawiona środków do życia. Zakwestionowała wliczenie do jej
dochodu pożyczki otrzymanej od rodziny i znajomych, którą wykorzystała
na spłatę byłego męża w ramach podziału majątku. Podniosła, że jest
osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, w trakcie leczenia
farmakologicznego i rehabilitacyjnego. Wniosła o pozytywne rozpatrzenie
odwołania.
na podstawie decyzji Prezydenta Miasta (...) z dnia (...) stycznia 2009 r.
skarżąca pobiera zasiłek stały, a od 19 kwietnia 2011 r. w pełnej
wysokości to jest w kwocie 444, 00 zł Z materiału dowodowego wynika
również, że skarżąca zamieszkuje z synem w M. przy ul. T. w lokalu nr
(...), ale prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. W aktach
administracyjnych znajduje się protokół z dnia 24 października 2012 r., z
treści którego wynika, że I. C. zawarła ugodę z byłym mężem odnośnie
podziału majątku wspólnego, na który składa się spółdzielcze prawo
własnościowe do lokalu mieszkalnego, w którym skarżąca aktualnie
zamieszkuje wraz z synem.
Poinformowała, że od syna, tytułem pożyczki otrzymała kwotę 1.200 zł
na zapłatę kosztów sądowych związanych z zawartą ugodą, ale na
postanowienie o kosztach wniosła zażalenie, które jeszcze nie zostało
rozpoznane. W dniu 31 sierpnia 2012 r. Skarżąca do rąk byłego męża
wpłaciła kwotę 10.000 zł to jest kwotę pierwszej raty wynikającą z
ugody sądowej, tytułem spłaty udziału byłego męża w majątku
wspólnym. Skarżąca wyjaśniła, że kwotę tę pożyczyła od rodziny, ale nie
zawierała z pożyczkodawcami umów. Materiał dowodowy znajdujący się
na kartach od 15-18 potwierdza fakt zawarcia ugody sądowej o podziale
majątku wspólnego, wniesienia zażalenia na postanowienie o kosztach
sądowych oraz fakt prowadzenia odrębnych gospodarstw domowych
przez skarżącą i jej syna.
Nadto w aktach administracyjnych znajduje się
oświadczenie skarżącej z dnia 4 października
2012 r., że jest zobowiązana do uiszczenia
kosztów sądowych w kwocie 1.240 zł. a kwotę
40.000 zł będzie spłacać w miarę posiadanych
środków finansowych. Z oświadczenia o stanie
majątkowym z tej samej daty wynika, że I. C.
jest właścicielką własnościowego spółdzielczego
prawa do mieszkania o pow. 48 m
2
, Forda Fiesta
z 1998 r. i nie posiada własnych źródeł dochodu.
Orzeczeniem z dnia 11 grudnia 2008 r. nr (...),
Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o
Stopniu Niepełnosprawności I. C. zaliczono do
umiarkowanego stopnia niepełnosprawności bez
możliwości wykonywania pracy.