METODA GLENNA DOMANA

Teoretyczne podstawy metody Glenna Domana

Fizykoterapeuta  Glenn  Doman  opracował  strategie
mające  usprawnić  dzieci  głównie  z  porażeniem
mózgowym,  a  także  stymulować  w  najbardziej
optymalny  sposób  wrodzony  potencjał  i    możliwości
mózgu  każdego  małego  dziecka  dla  rozwijania  jego
inteligencji.  Opublikował  wiele  opracowań  w  których
zawsze  podkreśla  fakt,  że:  Każde  dziecko  w  momencie
urodzenia  ma  większą  inteligencję  potencjalną  niż
inteligencja,  której  używał  Leonardo  da  Vinci.  Doman
jest  zwolennikiem    „domowej  nauki  czytania”  i  traktuje
ją  jako  element  zabawy.  Twierdzi,  że  naukę  czytania
można  rozpocząć  już  wkrótce  po  urodzeniu  dziecka.
Członkowie  rodziny  uczą  je  czytać  zgodnie  z  jego
rozwojem  i  możliwościami.  Przyspieszenia  tempa  lub
spowolnienie  zależy  od  samopoczucia  dziecka  i  jego
chęci do zabawy.

W swojej metodzie wykorzystuje wiedzę z zakresu
neuropsychicznych możliwości małych dzieci oraz
łatwość

przyswajania

przez

nie

najwcześniejszym

okresie

życia

informacji

całościowej.  Uważa,  że  istnieje  ścisły  związek
między  procesem  kształtowania  się  pojęć  a
techniką  czytania,  stąd  sugeruje  wprowadzenie
stymulacji  wielozmysłowej,  która  może  się
przyczynić  pełniejszego  rozwoju  dziecka.  Wesoła
zabawa  w  czytanie  umożliwia  nabycie  tej
umiejętności  oraz  rozwija  kompetencje  językowe.
Małe dzieci uczą się czytać słowa, zdania i dłuższe
teksty  w  taki  sam  sposób,  w  jaki  uczą  się
rozumieć  mówione  słowa,  zdania  i  wypowiedzi.
„Zabawa  w  czytanie”  to  wykorzystanie  globalnej
nauki czytania odpowiednio dobranych wyrazów z
zachowaniem  pewnych  zasad  ich  prezentacji  w
ściśle określony przez autora sposób. Wczesne jej
rozpoczęcie  pozostawia  dziecku  więcej  czasu  na
doskonalenie techniki czytania.

Założenia metody

Specyfika nauki czytania w metodzie Domana oparta jest na
bardzo doskonałym scenariuszu pracy z dzieckiem, którego
ściśle  przestrzeganie  pozwala  na  osiąganie  najlepszych
rezultatów.  Zapamiętanie  zapisu  graficznego  wyrazów  nie
sprawia  dzieciom  większej  trudności,  jeżeli  rozumieją  sens
przeczytanego  słowa.  Kartoniki  wykorzystywane  podczas
„zabawy  w  czytanie”  muszą  być  przygotowane  wcześniej.
Zawsze  są  one  koloru  białego  o  wymiarach  10x60  cm.
Określona  jest  też  wysokość  liter  zapisanych  na  tych
kartkach  i  wynosi  8  cm.  Muszą  być  one  w  kolorze
czerwonym  najlepiej  zapisane  grubym  mazakiem.  Kształt
powinien  przypominać  czcionkę  drukarską.  Z  czasem  litery
czerwone  są  zamieniane  na  czarne  oraz  zmniejsza  się  ich
rozmiar.  Autor  metody  zaleca  najpierw  krótkie  „zabawy  w
czytanie”,  które  wraz  z  wiekiem  można  wydłużyć.  Nie
powinno  się  jednak  stwarzać  wrażenia  monotonni.  Liczba
jednorazowej  prezentacji  nie  może  przekroczyć  dwudziestu
powtórzeń.  W  ciągu  dnia  sesje  mogą  zostać  wplecione  w
różne zabawy, które utrwalają poznane przez dziecko słowa.

Podstawy dobrego uczenia

1. Zacznij w możliwie najmłodszym wieku.
2. Bądź zawsze radosna.
3. Szanuj swoje dziecko.
4. Ucz tylko wtedy, gdy ty i twoje dziecko
jesteście szczęśliwi.
5. Skończ zanim twoje dziecko chce skończyć.
6. Pokazuj materiały szybko.
7. Często wprowadzaj nowe materiały.
8. Wykonuj program systematycznie.
9. Przygotowuj materiały starannie i z
wyprzedzeniem.
10.Pamiętaj o Niezawodnej Zasadzie..
Program trzeba wykonywać systematycznie.

Prostota materiału przeznaczonego do
zabawy

dzieckiem

umożliwia

korzystanie z niego niezależnie od
miejsca i czasu, ale pomoce należy
wcześniej

przygotować.

Wielkość

białych  kartoników  (10cmx60cm)  oraz
wysokość  napisanych  liter  danego
słowa  (8cm)  jest  określona  ze  względu
na  możliwości  percepcyjne  dziecka
poniżej 5. Roku życia. Nauka czytania w
„zabawie  w  czytanie”  to  kolejno  po
sobie  następujące  etapy,  które  są
niezależne od wieku dziecka.

G. Doman wyróżnia pięć etapów:

•Etap pierwszy – pojedyncze słowa,

•Etap drugi – wyrażenia dwuwyrazowe,

•Etap trzeci – wprowadzenie pierwszych zdań,

•Etap czwarty – rozbuduje się wcześniej
wykorzystane zdania,

•Etap piąty – samodzielne czytanie przez dzieci
książek.

Program  dla  niemowlęcia,  nazywany  przez  autora
etapem  zerowym,  zawiera  wskazówki  dotyczące
stymulacji  wzrokowej  dziecka.  Autor  koncepcji
„zabawy  w  czytanie”  uważa,  że  naukę  alfabetu
można  rozpocząć,  gdy  dziecko  umie  już  dobrze
czytać,  dekodując  całe  wyrazy  i  zdania.  Dopiero
wtedy

zrozumie

konieczność

istnienia

pojedynczych liter, z których się składa alfabet.

Etap I – pojedyncze

słowa

Rozpoczyna się on od wprowadzenia 15 słów(tzw.
bitów informacji) z najbliższego  otoczenia. Kiedy
dziecko nauczy się tych wyrazów, będzie gotowe
do  rozszerzenia  słownictwa  i  dalszej  nauki.
Pierwsze  słowa  powinny  być  znane  i  przyjemne
dla  małego  ucznia  np.  imiona  rodzeństwa,
rodziców  czy  też  przedmioty  z  najbliższego
otoczenia dziecka. Muszą być to rzeczowniki, np.
rzeczy  dziecka:  „auto”,  „kocyk”,  „skarpetki”,
„buty”, sprzęty: „fotel”, „krzesło”, „stół”, „łóżko”,
„okno”, „lampa”; zwierzęta: „koń”, „słoń”, „pies”,
„kot”, „osa” itd.

Gdy

dziecko

pozna

około

pięćdziesięciu

rzeczowników,  wprowadzamy  czasowniki,  np.
„pije”,  „siedzi”,  „skacze”,  „je”,  „stoi”  itd.  Na
samym  końcu  wprowadzamy  przymiotniki,  np.
„ładny”,  „dobry”,  „miły”,  „cichy”  itd.  Prezentacja
jednego  wyrazu  połączona  musi  być  z  głośnym
odczytaniem i trwa 1 sekundę – wprowadza się po
5  wyrazów.  Należy  je  powtarzać  3  razy  w  ciągu
dnia. W drugim dniu powtarzamy początkowo sesję
3 razy i dodajemy zestaw następnych pięciu słów,
które  pokazujemy  również  3  razy  dziennie.
Trzeciego dnia dodajemy zestaw następnych pięciu
słów. Teraz uczymy dzieci trzech zestawów słów po
pięć wyrazów w każdym zestawie, pokazywanych 3
razy  dziennie.  Pierwsze  3  zestawy  dziecko  ogląda
przez  tydzień.  Po  pięciu  dniach  zaczynamy
wymieniać jedno stare słowo z każdego zestawu na
nowe i dołączamy dwa nowe zestawy.

Etap II – wyrażenia

dwuwyrazowe

Łączymy  w  pary  słowa,  które  dziecko  już
poznało  po  kilku  dniach  pokazów  np.  „mama
lubi”,  „tata  jedzie”,  „ciocia  pracuje”  itd.,  czyli
rzeczownik  plus  czasownik.  Następnie  uczymy
czytać przymiotniki razem z rzeczownikami np.:
„pomarańczowy  sok”,  „niebieski  worek”,  „ładny
kotek”,  „dobra  mama”,  „miła  ciocia”.  Na  tym
etapie  czytania  potrzebujemy  dodatkowych
przymiotników.  Najlepiej  ich  użyć  w  parach
przeciwieństw,  np.:  duże  –  małe,  ładne  –
brzydkie,  ciemny  –  jasny.  Wielkość  kartonów
oraz  kolor  i  wielkość  liter  zostaje  bez  zmian.
Wykonanie kart trzeba podzielić na dwa zestawy
po  pięć  wyrażeń  w  każdym.  Po  pięciu  dniach
wycofujemy  po  jednym  wyrażeniu  z  każdego
zestawu i dodajemy nowe.

Dalej,

jak

poprzednim

etapie,

stosujemy

kombinacje

słów,

które

dziecko  już  pozostało  z  użyciem  nowego
wyrazu  „jest”  np.:  „Mama  jest  dobra”,
„Piesek  jest  mały”,  „Ciocia  jest  miła”,
„Babcia  jest  zajęta”.  Można  wykorzystać
zestaw  pięciu  zdań.  Powinna  ona
zawierać  pięć  zdań  z  ilustracjami  do
każdego  z  nich.  Wymiary  książeczki  to
20x45

cm.

Zdania

zapisujemy

czerwonymi literami o wysokości 5 cm.
Zapisana

strona

powinna

być

poprzedzana

ciekawą

ilustracją.

Książeczka ze zdaniami powinna mieć
najpierw 10 stron czytanych od 2 do 3
razy dziennie.

Etap IV – rozbudowanie zdania

Na tym etapie:

• wprowadzamy przyimki: „w”, „na”,
„do”, „za”, „pod” itd.

• stopniowo też zmieszamy wysokość
litery do 3,5 cm.

• zwiększamy ilość wyrazów

• zmieniamy kolor druku z czerwonego
na czarny.

Etap V – książeczki

Książeczka  może  być  kupiona  lub  wykonana
przez matkę. Wykonana domowym sposobem
powinna  mieć  wymiary  20x45  cm.  Najlepiej,
gdy  jest  to  książeczka  o  samym  dziecku.  Na
każdej  stronie  znajduje  się  jedno  zdanie,
dobrze  jest  ilustrować  je  zdjęciem  lub
obrazkiem.  Książeczkę  czytamy  od  2  do  3
razy  dziennie  przez  kilka  dni.  Możemy
dodawać  kolejne  strony  z  ilustrowanymi
zdaniami. Tempo procesu nauczania powinno
być  wyznaczone  przez  „szczęśliwe  łaknienie
dziecka”.

Wybór książki jest bardzo ważny;
powinna spełniać następujące warunki:
1.

Powinna

mieć

słownictwo

pięćdziesięciu
do stu słów.
2. Powinna zawierać nie więcej niż jedno
zdanie
na jednej stronie
3. Litery nie powinny być mniejsze niż 2
cm,
4. Tekst powinien poprzedzać ilustracje i
znajdować
się na oddzielnej stronie.
Niestety,

obecnie

tylko

nieliczne

sprzedawane książki spełniają wszystkie
te wymagania.

Bibliografia

• Doman G., Doman J., Jak nauczyć małe
dziecko czytać, Excalibur, Bydgoszcz
1992.
• Korus B., „Zabawa w czytanie” – metoda
Glenna Domana. Informacje dla rodziców.,
Nauczanie początkowe – 2012/2013, nr 4,
s. 35-39.

Document Outline