Dlaczego nie było 

wielkich artystek?

Druga fala feminizmu

• lata 60. i 70. 
• 1966: powstanie National 

Organization for Women

• prywatne jest polityczne
• sisterhood is powerful
• popularność grup podnoszenia 

świadomości

Początki sztuki 

feministycznej

• 1969: powstanie WAR (Women Artists 

in Revolution)

• 1970: protest WAR na dorocznej wystawie 

amerykańskich artystów w Whitney 
Museum (8 kobiet, 143 mężczyzn)

• 1971: wystawa 26 Women Artists, 

Ridgefield (Lucy Lippard) 

• 1973: wystawa Women Choose Women, 

The New York Cultural Center (Women in 
the Arts)

Kobieca „historiografia kompensacyjna”

Początkowo  zadanie  „przywrócenia  kobiet  historii”  rozumiano  jako  potrzebę 
uzupełnienia  narracji  historycznej  o  zagubione  rozdziały  dotyczące 
zapomnianej  połowy  rodzaju  ludzkiego.  Rozpoczęto  zatem  przetrząsanie 
archiwów  w  poszukiwaniu  materiałów  dokumentujących  egzystencję  kobiet  w 
przeszłości.  Powstały  wtedy  prace  o historii  gospodarstwa  domowego,  życia 
rodzinnego, losów kobiet z różnych warstw społecznych. Wkrótce jednak stało 
się  jasne,  że  ten  typ  „historiografii  kompensacyjnej”  nie  jest  w  stanie 
odpowiedzieć  na  pytanie  dlaczego  i  w  jaki  sposób  kobiety  są  w  historii 
marginalizowane. Samo uzupełnianie narracji historycznej nie wystarczało, aby 
odsłonić mechanizmy, które wyrzucały kobiety poza obręb tego co historycznie 
ważne.  Kobieca  „historiografia  kompensacyjna 

(…)

 

nie  problematyzując 

bowiem  samego  procesu  ustanawiania  kryteriów  ważności 
historycznej,  mimowolnie  utrwalała  taki  model  konstruowania  i 
hierarchizowania  faktów,  który  deprecjonował  doświadczenia 
tradycyjnie będące udziałem kobiet.

Monika Bobako, Powrót kobiet do historii – niedokończony projekt?, 

Biblioteka Online Think Tanku Feministycznego 2009

Nochlin, Dlaczego nie było wielkich 

artystek?

Najważniejsze problemy

• Jakie zadanie Nochlin stawia przed 

feministyczną historią sztuki?

• Jakie rozumienie artystycznej kreacji 

krytykuje? Jak rozumie artystyczną 
kreację?

• Na czym polega mit Wielkiego Artysty? Jak 

wpływa na rozumienie kreacji 
artystycznej? Jaka jest jego rola w 
historii/teorii/krytyce sztuki? 

Jakubowska, Kopciuszek-Galatea – 

kobieta jako dzieło sztuki. Najważniejsze 

problemy

• Jaką rolę pełni mit Kopciuszka/Galatei 

w modernistycznej koncepcji aktu kreacji?

• W jaki sposób modernistyczna koncepcja 

aktu kreacji jest nacechowana płciowo?

• Jak można porównać mit Cudownego 

Dziecka, leżącego u podstaw mitu 
Wielkiego Artysty (Nochlin), z mitem 
Kopciuszka/Galatei?