Audyt i analiza
techniczno-
ekonomiczna
Analiza bilansu
Audyt i analiza
techniczno-
ekonomiczna
Analiza bilansu
Bilans przedsiębiorstwa
• Usystematyzowane zestawienie wszystkich
elementów majątku przedsiębiorstwa i
źródeł ich pochodzenia, sporządzone na
określony dzień i w określonej formie to
bilans przedsiębiorstwa
.
• Ze względu na fakt, że każdy element
majątku przedsiębiorstwa ma określone
źródło finansowania, suma wszystkich
aktywów musi się równać sumie pasywów -
zasada równowagi bilansowej.
3
Struktura bilansu
Aktywa
Pasywa
trwałe i obrotowe
składniki majątku
biorące czynny
(aktywny) udział w
realizacji zadań
gospodarczych
źródła finansowania
środków trwałych i
obrotowych, nie
odgrywające aktywnej
roli w działalności
gospodarczej
przedsiębiorstwa
Majątek
Kapitał
Fundusze
Struktura bilansu
Aktywa
trwałe
(A
1
)
Aktywa
obrotowe
(A
2
)
Kapitał własny
(P
1
)
Kapita
ł obcy
(P
2
)
Zobowiązania
długoterminowe
(P
21
)
Zobowiązania
krótkoterminowe
(P
22
)
Aktywa trwałe
Aktywa trwałe – przynoszą korzyści
ekonomiczne w okresie dłuższym niż
12
_
miesięcy od dnia bilansowego:
• wartości niematerialne i prawne,
• rzeczowe aktywa trwałe,
• należności długoterminowe,
• inwestycje długoterminowe,
• międzyokresowe rozliczenia
długoterminowe.
Aktywa trwałe
Wartości niematerialne i prawne –
prawa majątkowe nadające się do
gospodarczego wykorzystania:
• autorskie prawa majątkowe i pokrewne,
• licencje, koncesje, patenty i prawa do
wynalazków,
• znaki towarowe i wzory użytkowe,
• know-how - jako umiejętność
praktycznego wykorzystania wiedzy,
• koszty zakończonych prac rozwojowych.
Aktywa trwałe
Rzeczowe aktywa trwałe – środki
trwałe o przewidzianym okresie
użytkowania dłuższym niż rok:
• maszyny,
• urządzenia produkcyjne,
• środki transportu,
• budynki,
• infrastruktura,
• grunty i inwentarz.
Aktywa obrotowe
Aktywa obrotowe – pozostają w ciągłym
ruchu przechodząc przez kolejne fazy
działalności i zmieniają swoją formę:
• zapasy – rzeczowe aktywa obrotowe,
• należności krótkoterminowe,
• inwestycje krótkoterminowe,
• międzyokresowe rozliczenia krótkoterminowe.
Aktywa obrotowe
Rzeczowe aktywa obrotowe:
• surowce,
• paliwo i energia,
• półprodukty,
• produkcja w toku i wyroby gotowe,
• towary,
• przedmioty nietrwałe
.
Pasywa przedsiębiorstwa
• fundusze własne przedsiębiorstwa - stanowią
równowartość wkładu kapitałowego właściciela
lub właścicieli, powiększoną o część zysku
przeznaczonego na rozwój przedsiębiorstwa,
• fundusze obce to głównie kredyty
bankowe, pożyczki oraz zobowiązania
wobec dostawców i instytucji.
Kapitał własny i obcy
Fundusze przedsiębiorstwa tworzą jego kapitał:
• kapitał własny – kapitał zainwestowany
przez właścicieli w zamian za objęte akcje
lub udziały (kapitał zakładowy) oraz
wypracowany przez przedsiębiorstwo
(kapitał zapasowy, rezerwowy,
zysk
zatrzymany
z lat ubiegłych i z roku
bieżącego),
• kapitał obcy – to kapitał nie dający prawa
własności, tj. kredyty, pożyczki i obligacje,
obciążony z góry określoną stopą odsetek,
czyli kosztem – tj. zobowiązania.
Kapitał własny
• kapitał podstawowy – zakładowy (akcyjny,
udziałowy, właściciela),
• należne wpłaty na kapitał podstawowy
(
ujemne
),
• udziały własne (
ujemne
),
• kapitał zapasowy powstaje z odpisów zysku
netto lub ze sprzedaży akcji powyżej ich
wartości nominalnej,
• inne kapitały rezerwowe,
• zysk netto – zysk zatrzymany.
Zobowiązania i rezerwy na
zobowiązania
Zobowiązania to wynikające z przyszłych
zdarzeń obowiązki wykonania
świadczenia, powodujące wykorzystanie
określonych aktywów jednostki:
• rezerwy na zobowiązania,
• zobowiązania długoterminowe,
• zobowiązana krótkoterminowe,
• rozliczenia międzyokresowe.
Analiza bilansu
kapitał własny
(P
1
)
kapitał obcy
(P
2
)
aktywa trwałe
(A
1
)
aktywa obrotowe
(A
2
)
Analiza bilansu
W układzie pionowym:
• ma na celu zbadanie dynamiki i struktury
poszczególnych pozycji aktywów i
pasywów, tj. ustalenie zmian zachodzących
w wielkości oraz w strukturze,
• pozwala na ocenę proporcji występujących
między badanymi wielkościami w ujęciu
czasowym w danym przedsiębiorstwie oraz
porównanie tych wielkości z występującymi
w innych jednostkach.
Analiza bilansu
W układzie poziomym:
• ma na celu zbadanie powiązań pomiędzy
poszczególnymi grupami aktywów oraz
umożliwia ocenę wyposażenia jednostki w
fundusze własne i obce,
• umożliwia ustalenie stopnia pokrycia
majątku trwałego kapitałem własnym oraz
ocenę zdolności płatniczej
przedsiębiorstwa.
Analiza bilansu
Zasady przekształcania bilansu w
formy analityczne:
• aktywa – grupowane są według
wzrastającego stopnia ich płynności - czas
i koszt ich zamiany na gotówkę,
• pasywa – grupowane są według
wzrastającego stopnia ich wymagalności -
pilności spłaty.
Wskaźniki stanu aktywów i
pasywów bilansu
• wskaźnik struktury kapitału Sk
(własny/obcy):
• wskaźnik struktury majątku Sa
(trwały/obrotowy):
2
1
P
P
Sk
2
1
A
A
Sa
Wskaźniki stanu aktywów i
pasywów bilansu
• wskaźnik zastosowania kapitału własnego
(Zkw):
• wskaźnik zastosowania kapitału obcego
(Zko):
1
1
A
P
Zkw
2
2
A
P
Zko
Wskaźniki stanu aktywów i
pasywów bilansu
• wskaźniki sytuacji finansowej:
lub
Wzrost wskaźnika zasługuje na ocenę
pozytywną, natomiast jego spadek może
sygnalizować rosnące trudności finansowe
przedsiębiorstwa.
Sa
Sk
Wsf
Zko
Zkw
Wsf
Wskaźniki stanu aktywów i
pasywów bilansu
• wskaźnik finansowania majątku trwałego
kapitałem stałym:
Wskaźnik finansowania majątku trwałego
kapitałem stałym nazywany jest złotą
regułą finansową.
1
1
21
1
A
P
P
Wskaźniki stanu aktywów i
pasywów bilansu
• wskaźnik pokrycia zobowiązań bieżących
(krótkoterminowych) majątkiem
obrotowym:
1
22
2
P
A
Wskaźniki dynamiki i tempa
zmian
• różnicy:
Δx = x
t
- x
p
,
• tempa zmian:
• indeksu indywidualnego:
100
p
x
x
100
p
t
x
x
Kapitał stały i obrotowy
Aktywa
trwałe
(A
1
)
Kapitał własny
(P
1
)
Kapita
ł stały
Kapita
ł obcy
(P
2
)
Zobowiązania
długotermino
we
(P
21
)
Aktywa
obrotowe
(A
2
)
Kapitał
obrotowy
Zobowiązania
krótkotermino
we
(P
22
)
Kapitał stały i obrotowy
• kapitał obrotowy netto – to kapitał
pracujący - finansujący aktywa obrotowe,
liczony jako różnica pomiędzy wartością
aktywów bieżących i zobowiązań
bieżących,
• kapitał stały – kapitał własny wraz ze
zobowiązaniami długoterminowymi.
Kapitał obrotowy
• część kapitału stałego, która nie jest zamrożona w
majątku trwałym, przez co może być wykorzystywana
do finansowania majątku obrotowego:
GOTÓWKA
MATERIAŁY
MATERIAŁY
WYROBY
GOTOWE
WYROBY
GOTOWE
NALEŻNOŚCI
NALEŻNOŚCI
Stan kapitału
obrotowego
• kapitał obrotowy = 0
kapitał stały w całości finansuje aktywa trwałe,
a wskaźnik bieżącej płynności wynosi 1.
Aktywa trwałe
Kapitał własny i
zobowiązania
długoterminowe
Aktywa obrotowe
Zobowiązania
krótkoterminowe
Stan kapitału
obrotowego
• kapitał obrotowy > 0
przedsiębiorstwo dysponuje kapitałem
obrotowym i część majątku obrotowego jest
finansowana kapitałem stałym, a wskaźnik
bieżącej płynności wynosi ponad 1.
Aktywa trwałe
Kapitał własny i
zobowiązania
długoterminowe
Aktywa obrotowe
Kapitał
obrotowy
Zobowiązania
krótkoterminowe
Stan kapitału
obrotowego
• kapitał obrotowy < 0
przedsiębiorstwo nie dysponuje kapitałem
obrotowym, gdyż wartość majątku trwałego jest
wyższa od kapitału stałego i część tego majątku
musi być finansowana pasywami bieżącymi, a
wskaźnik bieżącej płynności wynosi poniżej 1.
Aktywa trwałe
Kapitał własny i
zobowiązania
długoterminowe
Kapitał
obrotowy
Zobowiązania
krótkoterminowe
Aktywa obrotowe
Struktura bilansu
Aktywa
trwałe
(A
1
)
Aktywa
obrotowe
(A
2
)
Kapitał własny
(P
1
)
Kapita
ł obcy
(P
2
)
Zobowiązania
długoterminowe
(P
21
)
Zobowiązania
krótkoterminowe
(P
22
)
Kapitał stały
Kapitał
obrotowy
Wskaźniki zwrotu
• ROA stopa zwrotu z aktywów (return on
assets):
Informuje o zdolności spółki do wypracowywania
zysków i efektywności gospodarowania jej
majątkiem.
)
(
)
(
A
ogólem
aktywa
Z
netto
zysk
ROA
n
Wskaźniki zwrotu
• ROE - stopa zwrotu z kapitału własnego
(return on equity)
Oznacza jak wiele zysku udało się
wygospodarować spółce z wniesionych kapitałów
własnych.
)
(
)
(
1
P
wlasny
kapital
Z
netto
zysk
ROE
n
Wskaźniki zwrotu
• ROS - stopa zwrotu przy sprzedaży (return
on sales)
Oznacza jak wiele zysku pozostało ze sprzedaży.
)
(
)
(
S
sprzedazy
ze
przychody
Z
netto
zysk
ROS
n
Wskaźnik wewnętrznej stopy
wzrostu (WSW)
• to maksymalna stopa wzrostu sprzedaży,
która może być osiągnięta bez
zewnętrznego finansowania:
gdzie:
• ROA - stopa zwrotu z aktywów
• b - wskaźnik zysków zatrzymanych
b
ROA
b
ROA
WSW
1
Wskaźnik wewnętrznej stopy
wzrostu (WSW)
• wskaźnik zysków zatrzymanych (b):
stąd:
)
(
)
(
n
z
Z
netto
zysk
Z
zatrzymany
zysk
b
%
100
z
z
Z
A
Z
WSW
Wskaźnik stopy wzrostu
zrównoważonego (SWZ)
• to maksymalna stopa wzrostu sprzedaży,
przy zachowaniu stałego wskaźnika dług-
kapitał własny:
gdzie:
• ROE - stopa zwrotu z kapitału własnego
(return on equity)
• b - wskaźnik zysków zatrzymanych
b
ROE
b
ROE
SWZ
1
Wskaźnik stopy wzrostu
zrównoważonego (SWZ)
stąd:
%
100
1
z
z
Z
P
Z
SWZ
Piramidalny układ wskaźników
rentowności
Udział kapitału
własnego
P
1
/A
Rentowność kapitału własnego
Z/P
1
Rentowność majątku
Z/A
:
Rentowność sprzedaży
Z/S
Obrotowość majątku
S/A
:
Przychody ze
sprzedaży
[S]
Zysk
[Z]
Majątek
[
A
]
:
x
Majątek trwały
[A
1
]
+
Majątek obrotowy
[A
2
]
Przychody ze sprzedaży [S]
-
Koszty uzyskania
przychodu [K]