Żywienie osób w wieku podeszłym



Tufts University's USDA Human Nutrition

Research Center on Aging zmodyfikowana

piramida



Różnice pomiędzy Piramidą 70+ a

oryginalną:



8 lub więcej szklanek wody dziennie



flaga na szczycie piramidy suplementacja

wapniem, witaminą D i B12, (wit B2,B6, B12,

witaminy chroniące przed nadmiarem wolnych

rodników – C, E, A).



piramida dla seniorów jest również cieńsza niż

standardowa, więcej produktów bogatych w

składniki odżywcze zamiast tych

wysokokalorycznych

Zmiany zachodzące w wieku

starszym



często znaczne zmniejszenie

aktywności fizycznej, siły mięśni i

pracy narządów wewnętrznych



zmiana składu ciała: wzrost

zawartości tłuszczu z ok.20% (w

wieku lat 25) do 36% (w wieku lat 70),

jednoczesne zmniejszenie tzw. masy

tkanki aktywnej (głównie mięśniowej),

demineralizacja układu kostnego

Zmiany zachodzące w wieku

starszym c.d.



zmiany w układzie pokarmowym:



ograniczenia w odczuwaniu smaku i zapachu



choroby zębów i jamy ustnej



zaburzenia w trawieniu i wchłanianiu (np.

zmniejszone wydzielanie śliny oraz enzymów

trawiennych)



zmiany zanikowe błon śluzowych, gruczołów

wydzielniczych, mięśniówki przewodu

pokarmowego: ograniczenie czynności

motorycznej, zwolnienie ruchów perystaltycznych,

zaleganie treści żołądka i zaparcia

Ogólne zasady żywienia



urozmaicenie diety – szczególnie produkty o

dużej zawartości odżywczej (przetwory

mleczne z odtłuszczonego mleka, chudego

mięsa, drobiu, ryb, przetwory zbożowe z

pełnego ziarna, ciemnego pieczywa

pszennego)



ograniczenie spożycia cukru oraz tłuszczów

pochodzenia zwierzęcego (masło, smalec)



unikanie spożywania potraw trudnostrawnych,

potraw długo smażonych, bigosu, grzybów etc.

Ogólne zasady żywienia c.d.



codzienne spożywanie warzyw i

owoców, w miarę możliwości w stanie

surowym



unikanie spożywania dużej ilości soli i

ostrych przypraw



spożywanie regularnie posiłków o

mniejszej objętości, ale częściej (4-

5razy dziennie)

Ogólne zasady żywienia c.d.



wypijanie większej ilości płynów

niegazowanych, ograniczenie

spożycia alkoholu



prowadzenie aktywnego fizycznie i

umysłowo trybu życia



Z WIEKIEM MALEJE NATURALANA

ZDOLNOŚĆ ADAPTACJI DO INNEGO

SYSTEMU ŻYWIENIA

Leczenie dietetyczne w

schorzeniach poszczególnych

układów i narządów



choroby układu pokarmowego



choroby układu krążenia



cukrzyca



…

Narządy zmysłów



Prawidłowe funkcjonowanie narządów zmysłów i

ich szczególne znaczenie,



Samodzielność



Zaburzenia słuchu, chociaż typowe i dotyczące

całej populacji w wieku starszym narastają wolno,

łagodnie i stopniowo.



Charakteryzują się zmiennością osobniczą i nie są

dokładną miarą biologicznego i metrykalnego

wieku badanego.



Mogą wyprzedzać proces starzenia lub cechować

się mniejszymi zmianami niż należałoby

oczekiwać z racji wieku



Siatkówka =

błona wewnętrzna gałki ocznej,

wrażliwa na promienie świetlne; dzieli się na odcinek

tylny wrażliwy na światło (część wzrokowa) i

przedni, niewrażliwy (część ślepa), w której wyróżnia

się część rzęskową i tęczówkową; występują trzy

rodzaje komórek: zmysłowe (pręciki i czopki),

nerwowe i glejowe; komórki ułożone są w 10 warstw

przy czym najbardziej zewnętrzne to pręciki i czopki;



Soczewka =

ruchoma część oka, część układu

optycznego oka; twór okrągły dwuwypukły,

przezroczysty i bezbarwny, o większej krzywiźnie

tylnej; zbudowana jest z włókien tworzących blaszki

o układzie koncentrycznym; składa się z trzech

części: torebki, kory i jądra;

charakteryzuje się

zdolnością do zmiany kształtu, a tym samym mocy

optycznej (akomodacja); u osób starszych utrata

elastyczności soczewki i spadek zdolności do zmiany

jej kształtu jest powodem presbyopii

(starczowzroczności);

Starcze zwyrodnienie plamki

(AMD)



> 50 …60 r.ż., plamka żółta- nieodwracalne

uszkodzenie fotoreceptorów



rozmywanie się obrazu w centralnej części

pola widzenia (kontury, barwy)



Postać wysiękowa – 10%, sucha –

upośledzenie widzenia 5/15 do 5/30



Czynniki ryzyka:



wiek po 50 roku życia



występowanie AMD u członków rodziny



nadciśnienie tętnicze



Miażdżyca, otyłość



palenie tytoniu

Zaćma



Zaćma jest to zmętnienie soczewki oka,

które obniża ostrość wzroku do 5/8 lub

poniżej



W prawidłowym oku soczewka jest

całkowicie przezroczysta, powstaje wyraźny

obraz obserwowanego przedmiotu.



Czynniki ryzyka:

wiek

, palenie, leczenie

kortykosteroidami, atopowe zapalenie

skóry,ekspozycja na promienie ultrafioletowe

Zaćma

c.d.



Pierwszym objawem zaćmy może być

widzenie "jak przez mgłę"- częste

przecieranie okularów, konieczność

częstej zmiany okularów lub problemy z

dobraniem odpowiedniej korekcji.



Zaćma jądrowa, korowa, podtorebkowa



Leczenie, chirurgiczne usunięcie

soczewki

Jaskra



Charakteryzuje się podwyższonym

ciśnieniem śródgałkowym, może prowadzić

do nieodwracalnego uszkodzenia nerwu

wzrokowego i utraty widzenia



Jaskra wąskiego kąta, otwartego kąta –

80%, ciśnienie śródgałkowe zwykle >

21mmHg, jaskra wtórna



Choroba może przebiegać bezobjawowo i

podstępnie, często wykrywana jest

przypadkowo na wizycie u okulisty.

Jaskra

c.d.



Występowanie rodzinne. Ponadto czynnikami

ryzyka występowania jaskry są : wady wzroku

np.: duża krótkowzroczność, schorzenia

ogólne jak: nadciśnienie , niedociśnienie

tętnicze, cukrzyca, stany po zawałach

mięśnia sercowego i udarach mózgu,

następstwo urazów i zapaleń gałki ocznej.



Leczenie może być zachowawcze (krople

stosowane do oka), laseroterapia lub

chirurgiczne.

Prezbyopia -

starczowzroczność



Wada spowodowana starzeniem się oka -

soczewka pogrubia się i traci elastyczność,

co utrudnia zmianę ostrości widzenia.



Problemy z ostrym widzeniem

przedmiotów znajdujących się w bliskiej

odległości, czytanie z wysiłkiem drobnego

druku lub trudności z wykonywaniem

czynności wymagających patrzenia z

bliska . Wada, która objawia się stopniowo

po 40/45 roku życia

Starczowzroczność

c.d.



Osoba czyta tekst z odległości

ramienia, w przeciwnym razie obraz

staje się zamglony, ból głowy



Okulary, wieloogniskowe soczewki.

Soczewki te zapewniają prawidłowe

widzenie zarówno z bliska, jak i z

daleka.

Głuchota starcza



Stale postępujące uszkodzenie

słuchu związane z wiekiem



Pierwsze objawy mogą pojawiać się

w 3-4 dekadzie życia



W tym okresie upośledzenie dotyczy

tonów wysokich powyżej 4000 Hz,

następnie stopniowo obejmuje tony

średniej i niskiej częstotliwości

Głuchota starcza c.d.



Typy starczego upośledzenia słuchu



Odbiorcze, zanik nabłonka zmysłowego

w ślimaku



Neurytyczne, zanik komórek zwojowych



Metaboliczne, zwyrodnienie prążka

naczyniowego



Mechaniczne, usztywnienie błony

podstawnej w ślimaku

Głuchota starcza c.d.



Pacjent zgłasza upośledzenie słuchu i ograniczone

zrozumienie słyszanych wyrazów. Objawom tym

towarzyszy zjawisko słyszenia dodatkowych

dźwięków, których nie słyszą inne osoby, a

nazywanych szumami usznym



Cechą charakterystyczną dla głuchoty starczej

polskiej populacji

jest wyraźne pogorszenie

zdolności zrozumienia mowy potocznej w

stosunku do wyniku badania wykonanego w

audiometrii tonalnej progowej, w której bada się

poziom słyszenia czystego pojedynczego tonu

Audiogram



wykonuje się mierząc ubytek słuchu dla

generowanych częstotliwości z zakresu 125 - 10000

HZ (odpowiednio: 125, 500, 1000, 2000, 3000, 4000,

6000, 8000, 10000 Hz). Przyjmuje się, że

głuchotę

oznacza ubytek na poziomie 120 dB.



z urządzenia generowane są dźwięki odpowiadające

w.w. częstotliwościom, dla każdej częstotliwości

generowany jest dźwięk o określonej mocy (w

przedziale co 10 dB). Gdy osoba badana zareaguje

na generowany dźwięk, ustala się jego najmniejszą

słyszaną wartość w dB - nazywaną

progiem

słyszenia dźwięku

. Dla każdej częstotliwości ustala

się progi słyszalności odpowiednich dźwięków.

Klasyfikacja uszkodzeń słuchu

do 20 dB

Norma

20 dB - 40 dB

Lekkie uszkodzenie
słuchu

40 dB - 70 dB

Umiarkowane

uszkodzenie słuchu

70 dB - 90 dB

Znaczne
uszkodzenie słuchu

90 dB - 120 dB

Głębokie

uszkodzenie słuchu

powyżej 120 dB

Całkowita głuchota

Głuchota starcza c.d.



Postępowanie



Leczenie trudne i zwykle nie rokuje

poprawy, usunięcie woskowiny



Brak możliwości farmakologicznych

cofnięcia zmian destrukcyjnych w

narządzie odbiorczym



Leki nootropowe



Witaminy A+E, częściowe zahamowanie

procesów degeneracyjnych

Document Outline