Źródła finansowania 

majątku 

przedsiębiorstwa

 

 

 

 

 

 

 

 

Kapitał  własny

wewnętrzny

zewnętrzny

 

 

   Własnymi, wewnętrznymi źródłami 

finansowania działalności 
przedsiębiorstwa są:

• zysk zatrzymany,

• amortyzacja.

Kapitał wewnętrzny 

własny

 

 

   Własnymi źródłami finansowania 

działalności przedsiębiorstwa 
pochodzącymi z zewnątrz są:

• Kapitały akcyjne,

• Venture Capital.

Kapitał zewnętrzny 

własny

 

 

Akcja

Prawa ucieleśnione w akcji:
- prawo własności,
- prawo głosu na WZA,
- prawo do dywidendy,
- prawo do udziału w masie 

likwidacyjnej,

- prawo do kontroli zarządzania spółką,
- prawo poboru.

 

 

 

Akcja

Prawo  poboru  to  prawo  do  zakupu 

akcji  nowej  emisji  proporcjonalnie 
do  stanu  obecnego  akcji  tego 
emitenta w portfelu akcjonariusza.

 

 

WPP = (c-e)/(N+1)

gdzie:
• c – bieżąca cena rynkowa akcji z 

prawem poboru, 

• e – cena subskrybcyjna, 
• N – liczba akcji (praw poboru) 

potrzebna do nabycia jednej nowej 
akcji. 

Akcja

 

 

Przykład  
Kapitał  akcyjny  spółki  dzieli  się  na  500  000  akcji. 

Cena  rynkowa  akcji  wynosi  40  PLN.  Spółka 

decyduje 

się 

na 

zwiększenie 

kapitału 

zakładowego o połowę poprzez nową emisję akcji 

na 

zasadach 

prawa 

poboru. 

Zatem 

akcjonariuszom  zostanie  zapisanych  500  000 

praw  poboru.  Do  objęcia  jednej  nowej  akcji 

potrzebne  są  zatem  dwa  prawa  poboru  (spółka 

emituje  250  000  nowych  akcji),  jeśli  cena 

emisyjna  jest  podana  przed  dniem  ustalenia 

prawa  poboru  i  wynosi  np.  7  PLN,  to 

hipotetyczna wartość prawa poboru jest równa:

WPP = (40–7)/(2+1) = 11

Prawo poboru

 

 

   Gromadzenie kapitału akcyjnego 

poprzez emisję akcji może 
dokonywać się w różny sposób - 
poprzez emisję akcji na rynku: 

• prywatnym,

• publicznym giełdowym,

• pozagiełdowym. 

Emisja akcji

 

 

• w podziale wyniku uczestniczy z reguły 

duża liczba akcjonariuszy,

• większa liczba akcjonariuszy powoduje, że 

znaczenie dotychczasowych właścicieli 
ulega zmniejszeniu,

• zwykle dodatkowe emisje powodują 

pogorszenie niektórych wskaźników 
stosowanych przez inwestorów do oceny 
opłacalności zainwestowania w dane akcje,

• niechęć dotychczasowych akcjonariuszy do 

nowych emisji. 

Wady emisji akcji

 

 

• to kapitały wysokiego ryzyka. 
• Inwestycje firm  venture capital definiuje 

się jako finansowanie nowych przedsięwzięć 
lub zapewnienie środków finansowych dla 
przedsięwzięć gospodarczych o znacznym 
potencjale wzrostu i jednocześnie niskim 
poziomie dojrzałości ekonomicznej. 

• Firmy venture capital nie tylko zapewniają 

środki pieniężne lecz prowadzą również 
niezbędne przedsiębiorstwom doradztwo w 
zarządzaniu i prowadzeniu księgowości. 

Venture capital

 

 

• fundusze nie wymagają od firmy żadnych 

zabezpieczeń (w przeciwieństwie do banków, 
które udzielają kredytu),

• ryzyko finansowanego przedsięwzięcia 

fundusz ponosi wspólnie z innymi 
udziałowcami,

• fundusz wspiera firmę w dziedzinie 

zarządzania, ponieważ jest jej udziałowcem,

• firma z udziałem venture capital ma większą 

wiarygodność u partnerów handlowych i 
banków.

Zalety venture capital

 

 

• utrata samodzielności właścicieli, 

zarządu na rzecz funduszu, 

• możliwe zmiany w firmie nie zawsze 

zgodne z jej życzeniami.

Wady venture capital

 

 

   

Kapitały obce charakteryzują  się 

tym, że trzeba je po umówionym 
czasie zwrócić wraz  z odsetkami. 

  Oznacza to, że kapitały obce 

mają charakter 
wierzytelnościowy. 

Finansowanie działalności 

kapitałem zewnętrznym 

obcym

 

 

1.banki i inne instytucje finansowe,

2.dostawcy i kontrahenci,

3.klienci, odbiorcy (w przypadku np. 

przedpłat i emisji obligacji),

4.pracownicy firmy. 

Wierzycielami 

przedsiębiorstwa mogą 

być:

 

 

• w miarę nieograniczona swoboda 

dysponowania kapitałem, ponieważ 

pożyczkodawcy nie nabywają praw do 

przedsiębiorstwa, 

• odsetki od kapitału obcego zmniejszają 

podstawę opodatkowania podatkiem 

dochodowym (tarcza podatkowa), 

• zaangażowanie kapitału obcego przynosi 

zysk, jeżeli koszty jego pozyskania są 

niższe od dochodu uzyskanego z jego 

zaangażowania. 

Zalety zasilania 

zewnętrznego:

 

 

• konieczność terminowej spłaty 

przypadających na dany okres rat wraz 
z należnymi odsetkami niezależnie od 
tego czy przedsiębiorstwo przynosi 
zysk, czy ponosi straty, 

• gwarancje i zabezpieczenia wierzycieli 

związane z finansowaniem obcym, 

• możliwość postawienia 

przedsiębiorstwa w stan upadłości.

Wady zasilania 

zewnętrznego:

 

 

• kredyty bankowe, 
• pożyczki,
• kredyt kupiecki (handlowy),
• obligacje,
• commercial papers,
• leasing,
• faktoring,
• forfaiting,
• franchising.

Formy finansowania 

obcego:

 

 

 

 

• Powstaje w momencie odroczenia 

przez dostawcę płatności za dostawy 
surowców, paliw, materiałów, energii, 
usług obcych przez wierzycieli 
przedsiębiorstwa. 

•  Darmowe  źródło  finansowania,  do 

czasu 

gdy 

kredytodawca 

nie 

wprowadza  skont  i  upustów  za 
wcześniejsze 

uregulowanie 

zobowiązań przez odbiorców.

Kredyt handlowy

 

 

Papiery dłużne

• zwane także papierami 

wierzycielskimi,

• poświadczają zaciągnięcie 

przez przedsiębiorstwo – 
emitenta - długu 

   u ich nabywcy – inwestora.

 

 

Papiery dłużne

obligacje

krótkoterminowe 
papiery dłużne

 

 

Obligacja

  

jest papierem wartościowym o 

charakterze wierzycielskim 
(pożyczkowym), w którym 
emitent zobowiązuje się w 
określonym czasie i na 
określonych warunkach do 
spełnienia określonego 
świadczenia (wykupu obligacji).

 

 

 

• obligacje o stałym oprocentowaniu,

• obligacje o zmiennym 

oprocentowaniu,

• obligacje zamienne,

• obligacje z kuponem zerowym,

• obligacje indeksowane.

Rodzaje obligacji

 

 

• Emisja obligacji przedsiębiorstwa 

może być zorganizowana na różny sposób.  

• Emisja własna jest wtedy, gdy 

przedsiębiorstwo  samo organizuje 
sprzedaż swoich obligacji. 

• W praktyce częściej przedsiębiorstwa 

obierają drogę obcej emisji obligacji, która 
następuje za pośrednictwem specjalnych 
instytucji kredytowych (banki, fundusze 
powiernicze). 

Emisja obligacji

 

 

• stosunkowo niskie koszty pozyskania 

kapitału,

• znane z góry koszty bezpośrednie 

transakcji,

• łatwo odnawialne źródło finansowania, 
• dłuższy okres kredytowania niż w 

przypadku kredytów bankowych, 

• eliminacja nadzoru ze strony 

posiadaczy kapitału.

Zalety emisji obligacji

 

 

• podwyższenie kosztów w  przypadku 

podwyższenia stopy procentowej w 
bankach (pozyskanie chętnych do 
kupna obligacji),

• ryzyko braku zainteresowania ze 

strony nabywców. 

Wady emisji obligacji

 

 

- Służą finansowaniu bieżących 

potrzeb przedsiębiorstw,

- Najczęściej sprzedawane są z 

dyskontem,

- Brak jednolitej regulacji prawnej 

skutkuje występowaniem wielu 
terminów dla określenia tej grupy 
papierów wartościowych.

Krótkoterminowe papiery 

dłużne

 

 

Wady wynikające z emisji 

papierów komercyjnych dla 

emitenta:

• emisja papierów komercyjnych to 

możliwość dostępna jedynie dla 
większych przedsiębiorstw, małe 
firmy są skazane na inne źródła 
finansowania.

 

 

Leasing jest przekazaniem przez 

finansującego (leasingodawcę), 
korzystającemu (leasingobiorcy) 
środków trwałych do korzystania za 
ustaloną w umowie opłatą i na 
uzgodnionych warunkach. 

Leasing

 

 

Leasing

Podstawowe rodzaje leasingu:
 - operacyjny,
- finansowy.

 

 

Rodzaje leasingu

Wyszczególnienie

Leasing operacyjny

Leasing finansowy

Czas trwania umowy Krótszy od okresu 

ekonomicznej 
żywotności

Równy lub zbliżony 
do okresu 
ekonomicznej 

żywotności

Wysokość opłat 

Nie pokrywają ceny 

nabycia

Pokrywają lub są 

zbliżone do ceny 
nabycia

Finansowanie opłat 
przez leasingobiorcę

Obciążają koszty 
uzyskania przychodu

Koszt uzyskania 
przychodu stanowią 

tylko odsetki

Odpisy 
amortyzacyjne

Dokonywane przez 
leasingodawcę

Z reguły 
dokonywane przez 

leasingobiorcę

Gotowość 
eksploatacyjna 
przedmiotu

Zapewniona przez 
leasingodawcę

Zapewniona przez 
leasingobiorcę

 

 

• możliwość sfinansowania 

inwestycji w 100% ze środków 
obcych,  

• korzyści podatkowe, np. 

przyspieszenie amortyzacji 
podatkowej, zmniejszenie zysków 
w krótkim okresie.

Zalety leasingu

 

 

• wysokie koszty transakcji ponoszone 

przez korzystającego z leasingu, 

• dotkliwe skutki przy niedotrzymaniu 

terminowych rozliczeń, 

• ponoszone ryzyko cenowe i rzeczowe 

przez korzystającego z leasingu, 

• Niepewność, co do możliwości 

odkupienia przedmiotu leasingu po 
okresie umowy. 

Wady leasingu

 

 

FAKTORING

Usługa polegająca na  nabywaniu 

wierzytelności dostawcy towarów 
lub usług przez specjalistyczne 
instytucje finansowe oraz 
świadczeniu dodatkowych usług z 
tym związanych.

 

 

FAKTORING

Podmioty występujące w umowie:

- faktorant,
- faktor,
- dłużnik.

 

 

FAKTORING

Funkcje faktoringu:
- funkcja finansowania,
- funkcja administracyjna,
- funkcja gwarancyjna.

 

 

Rodzaje faktoringu

Ryzyko związane z 

niewypłacalnością

 dłużnika

Sposób powiadomienia 

dłużnika o umowie

właściwy

niewłaściwy

mieszany

otwarty

tajny

półotwarty

 

 

• odsetki od udzielanych kredytów i zaliczek 

zróżnicowane i zależne od kwoty 

wierzytelności i okresu kredytowania 

(udzielonego przez faktora),

• opłata za usługi (prowizja administracyjna) 
• prowizja za przyjęcie ryzyka – uzależniona 

od oceny ryzyka, na które wpływa:

  - wielkość wierzytelności,
  - solidność płatnicza dłużników, 
  - termin i sposób regulowania długu.

Koszty faktoringu

 

 

Forfaiting jest to długoterminowe obce 

źródło finansowania należności 
długoterminowych. 

Forfaiting

 

 

Forfaiting

Przedmiotem forfaitingu mogą być 

wierzytelności: 

• wekslowe, 

• wynikające z akredytyw.

 

 

Forfaiting

- dotyczy tylko rozliczeń 

międzynarodowych,

- występuje tylko w formie 

przenoszącej ryzyko 
niewypłacalności dłużnika na 
instytucję forfaitingową (faktoring 
właściwy).

 

 

• forfaiter – podmiot przyjmujący do 

skupu wierzytelności eksportowe 
(zwykle bank), 

• zbywca – eksporter towarów lub 

usług, podmiot sprzedający 
wierzytelność eksportową 
(przedsiębiorstwo),

• dłużnik – podmiot zobowiązany do 

zapłaty wobec zbywcy. 

Podmioty forfaitingu

 

 

• firma zawiera kontrakty tak, że termin 

płatności za wykonane usługi lub 
dostarczone towary jest bardzo daleki, 

• jeśli firma chce uniknąć ryzyka 

rynkowego, gospodarczego i 
politycznego związanego z krajem 
importera, 

• w przypadku braku możliwości 

uzyskania kredytu, który 
refinansowałby dostawy kredytowe. 

Z forfaitingu należy 

korzystać, gdy:

 

 

Franchising polega na udzieleniu przez jedną 

osobę (franczyzera) drugiej osobie 
(franczyzantowi) zezwolenia, które 
upoważnia franczyzanta do prowadzenia 
działalności handlowej, pod znakiem 
towarowym lub nazwą firmy franczyzera oraz 
wykorzystania całego pakietu zawierającego 
niezbędne elementy: 

– kompletną koncepcję przedsiębiorstw, 

– proces wprowadzania i szkolenia,

– stałą pomoc i poradnictwo za opłatą 

franchisingową. 

Franchising

 

 

Franchising

Umowa franchisingu przypomina 

umowę licencyjną.

Stosując kryterium przedmiotu 

prowadzonej działalności franchising 

można podzielić na 3 podstawowe 

typy:

- franchising przemysłowy,
- franchising dystrybucyjny,
- franchising usługowy.

 

 

Zalety franchisingu

• stworzenie przedsiębiorstwa 

wymaga zaangażowania mniejszych 

środków finansowych niż 

samodzielne podjęcie działalności, 

• renoma firmy eliminuje ryzyko nowo 

powstałym przedsiębiorstwom, 

• uniknięcie kosztów związanych z 

promocją i reklamą. 

 

 

Wady franchisingu

• ograniczenie prawa własności 

• opłaty franchisingowe: opłata 

wstępna, opłaty okresowe. 

 

 

Studium przypadku

Przedsiębiorstwo Omega działa na rynku od dwóch 

lat. Zostało zawiązane przez trzech wspólników w 

formie  spółki  z  o.o.  Podmiot  działa  w  branży 

nowych technologii. Omega nie posiada majątku o 

znacznej  wartości.  Duże  nakłady  początkowe  i 

stosunkowo  niewielkie  przychody  sprawiają,  że 

spółka  przynosi    niewielkie  straty  na  poziomie 

wyniku 

finansowego 

netto. 

Jednocześnie 

systematycznie 

wzrasta 

liczba 

odbiorców 

przedsiębiorstwa.  W  stosunku  do  zdecydowanej 

większości  klientów  stosowane  są  odroczone 

terminy  płatności,  co  prowadzi  do  znaczącego 

udziału 

należności 

w 

strukturze 

majątku 

obrotowego. Firma potrzebuje środków na dalsze 

inwestycje  i  rozwój. 

Wskaż  najlepsze  sposoby 

finansowania spółki i uzasadnij je.