Struktura kapitału. Zarządzanie kapitałem obrotowym

Wpływ struktury

kapitałów na

zyskowność firmy



Kapitały własne są najbardziej stabilną

podstawą finansowania działalności

przedsiębiorstwa, decydującą w

znacznej mierze o stopniu utrzymania

płynności finansowej.



Kapitały obce wymagają spłaty w

określonych terminach, ale możliwe

jest i praktykuje się powszechnie

zastępowanie spłaconych zobowiązań

zaciągniętymi, nowymi kredytami,

czyli tzw. refinansowanie kredytów

Zyskowność zobowiązań

Ze względu na okres spłaty można

wyodrębnić zobowiązania:



długoterminowe, których okres

uregulowania jest dłuższy niż rok;

z tej grupy często wyodrębnia się

zobowiązania średnioterminowe o

okresie spłaty dłuższym niż rok,

ale nieprzekraczającym pięciu lat,



krótkoterminowe, których termin

spłaty nie przekracza jednego

roku.

Specyfika zobowiązań

długoterminowych w

przedsiębiorstwie:



Zobowiązania długoterminowe mogą

być wykorzystywane przez firmę na

finansowanie działalności bez

potrzeby ich odnawiania przez dłuższy

czas, sięgający kilku lub nawet więcej

niż dziesięciu lat (w niektórych krajach

okres ten sięga powyżej 20 lat).

Dlatego zobowiązania takie wraz z

kapitałami własnymi firmy są

określone mianem kapitałów stałych.



k. stały = kapitały własne +

zobowiązania długoterminowe

Specyfika zobowiązań

krótkoterminowych:



Natomiast zobowiązania

krótkoterminowe, czyli tzw.

zobowiązania bieżące, obejmujące

zarówno kredyty różnego rodzaju,

jak i zobowiązania z innych

tytułów, ulegają fluktuacji

wielokrotnej w ciągu roku.



Powoduje to konieczność stałego

podejmowania działań

zapewniających spłacanie ich w

terminie, gdyż warunkuje to

utrzymywanie bieżącej płynności

finansowej.

Kryteria najkorzystniejszej

struktury kapitałów:

W praktyce występują często

możliwości pozyskiwania kapitałów z

alternatywnych źródeł o różnym

charakterze. Powstaje wówczas

problem wyboru najkorzystniejszej ich

struktury z uwzględnieniem:



maksymalizacji korzyści udziałowców

firmy, wyrażających się m.in. stopą

zyskowności kapitałów własnych,



zapewnienia właściwego stopnia

bieżącej i perspektywicznej płynności

płatniczej, tj. ograniczenia ryzyka jej

utraty do granic uznanych za

rozsądne.

Wykorzystanie kapitałów

własnych:



Największą pewność utrzymania pełnej

płynności finansowej – nawet w razie

wystąpienia nieprzewidzianych,

okresowych zakłóceń w działalności

firmy, których nie zdołano uniknąć

(recesja, pojawienie się konkurenta) –

zapewnia pokrywanie całości

posiadanego majątku kapitałami

własnymi.



Zbędne staje się wówczas także

ponoszenie odsetek od pożyczek i

kredytów, a więc do dyspozycji firmy i

jej udziałowców pozostaje cały zysk

osiągnięty dzięki eksploatacji majątku.

W takim przypadku stopa zyskowności

majątku (stosunek zysku netto do

majątku) jest analogiczna jak stopa

zyskowności kapitałów własnych.

Istota dźwigni finansowej:



wykorzystanie kapitałów

obcych daje szansę

poprawienia wyników

finansowych.



kredyty mogą umożliwiać

zwiększenie sprzedaży a w

rezultacie również zysków w

stosunku do tych, jakie

postają przy wykorzystywaniu

jedynie kapitałów własnych.

Specyfika dźwigni

finansowej:



firma ponosi dodatkowe koszty

odsetek od zaciągniętych

kredytów, ale jeśli w finansowaniu

majątku firmy zaangażowane są

obce kapitały (tj. pożyczki, kredyty

lub inne zobowiązania),



stopa (koszt) odsetek płaconych za

wykorzystanie kredytów jest niższa

od stopy zyskowności kapitału,



w rezultacie zwiększa się

odpowiednio stopa zyskowności

kapitałów własnych

Korzyści z zastosowania

dźwigni finansowej:



przy ustalaniu wyniku finansowego,

stanowiącego podstawę wymiaru

podatku dochodowego, uwzględnia

się należne kredytodawcom odsetki

jako koszt uzyskania przychodów,

natomiast nie uwzględnia się odsetek

od zaangażowanych w działalności

firmy jej własnych kapitałów.



odpowiednio ukształtowania struktura

kapitałów własnych i obcych – przy

efektywnym ich wykorzystaniu –

może dodatnio wpływać na korzyści

udziałowców. Zjawisko to jest

określane mianem dźwigni

finansowej.

Wzrost zyskowności

kapitałów:



stopa zyskowności kapitałów

własnych wzrasta w miarę

zwiększania się udziału kapitałów

obcych w finansowaniu majątku,

jeżeli stopa odsetek płaconych jest

niższa od zyskowności majątku

osiąganej przez przedsiębiorstwo.



jednocześnie efektywny koszt

angażowania obcego kapitału jest

mniejszy aniżeli odsetki należne

kredytodawcom, gdyż ich suma

pomniejsza podstawę wymiaru

podatku dochodowego.

Ujemna zyskowność:



wykorzystanie obcych kapitałów może

mieć ujemny wpływ na zyskowność

własnych kapitałów. Wystąpi to

wówczas, gdy zyskowność majątku

ukształtuje się na niższym poziomie

aniżeli wynosi stopa odsetek płaconych

kredytodawcom od wykorzystywanego

kapitału obcego. Wówczas korzystanie

z obcych kapitałów powoduje obniżenie

efektywności ekonomicznej

funkcjonowania firmy.



jeżeli firma nie może osiągnąć w

wyniku stosowania kredytów większego

zysku, aniżeli związane z nimi odsetki,

to wykorzystywanie dźwigni finansowej

staje się nieopłacalne. Wówczas odsetki

powodują obniżenie stopy zyskowności

kapitałów własnych

Kompromisowa relacja między

własnymi i obcymi kapitałami:



jeżeli jednak zwiększenie obcych

kapitałów umożliwia wzrost

stopy zyskowności kapitałów

własnych firmy, to trzeba

pamiętać, że zbyt wysoki poziom

zobowiązań może powodować

nadmierne uzależnienie firmy od

jej wierzycieli, a m.in. od ich

skłonności do udzielania nowych

kredytów.



niekiedy prowadzi to do

upadłości firmy lub jej przejęcia

przez wierzycieli.

Relacje między strukturą

majątku i kapitałów:



Z punktu widzenia utrzymania

równowagi finansowej

przedsiębiorstwa, zasadnicze

znaczenie ma relacja

zachodząca między podziałem

majątku na trwały i obrotowy

oraz między kapitałami

stałymi i krótkoterminowymi.

Składniki majątku

trwałego:



majątek trwały obejmuje

składniki rzeczowe i nie

mające rzeczowego

charakteru prawa, jakimi

przedsiębiorstwo dysponuje,

tj. wartości niematerialne i

prawne oraz tzw. finansowe

składniki majątku trwałego.

Do rzeczowych składników

majątku trwałego zalicza się:



środki trwałe, tj.

nieruchomości, maszyny i

urządzenia, budynki i budowle,

środki transportowe oraz inne

przedmioty długoterminowego

użytkowania,



wartości niematerialne i

prawne, które obejmują

wartość nabytych patentów,

licencji oraz innych praw z

których firma będzie

korzystała przez dłuższy czas,

Do finansowych

elementów majątku

trwałego wchodzą:



nabyte obligacje o okresie

wykupu ponad 1 rok,



akcje innych emitentów



udziały w spółkach



udzielone określonym

dłużnikom długoterminowe

pożyczki.

Finansowanie majątku

trwałego:



zaangażowanie kapitałów w

finansowanie majątku trwałego

oznacza ich zamrożenie na dłuższy

czas,



wycofanie kapitałów ulokowanych w

środkach trwałych oraz w wartościach

niematerialnych i prawnych odbywa

się stopniowo przez szereg lat za

pośrednictwem amortyzacji,



odzyskanie środków, którymi pokryto

finansowe składniki majątku trwałego,

może nastąpić w razie odsprzedaży

akcji lub obligacji a także w miarę

spłaty udzielonych dłużnikom

pożyczek.

Konieczność pokrycia majątku

trwałego kapitałami stałymi:



w celu utrzymania równowagi

finansowej przez przedsiębiorstwo

niezbędne jest pełne pokrycie

majątku trwałego stabilnymi źródłami

finansowania, niewymagającymi

szybkiego zwrotu, a więc kapitałami

stałymi,



częściowe tylko finansowanie majątku

trwałego krótkoterminowymi

kapitałami obcymi grozi istotnymi

napięciami w zachowaniu płynności

finansowej firmy, a często prowadzi

do jej upadłości. Wymaga to bowiem

stałego, częstego odnawiania

zobowiązań przez długi okres

Finansowanie majątku

obrotowego:



w odróżnieniu od majątku trwałego

środki obrotowe uczestniczą w

operacjach cyklicznie

powtarzających się w krótkich

okresach,



dlatego mogą one być finansowane

krótkoterminowymi kapitałami

obcymi, w klasycznym ujęciu – w

celu zmniejszenia ryzyka – w

finansowaniu środków obrotowych

powinny być także zaangażowane

częściowo kapitały stałe.

Majątek obrotowy stały i

zmienny:

Pewna wielkość środków obrotowych

utrzymuje się przez dłuższy czas na

jednakowym, minimalnym poziomie.

Można więc rozróżnić:



majątek obrotowy stały – nieulegający

zmianom, nawet w przypadku

określonych wahań sprzedaży (np.

równowartość minimalnych zapasów

wyrobów i towarów niezbędnych do

kontynuowania sprzedaży na

najniższym poziomie),



majątek obrotowy zmienny – tj.

zwiększony w razie okresowego wzrostu

sprzedaży powyżej jej minimalnego

poziomu (np. w okresach wzmożonego

sezonu) a następnie zmniejszany w

powiązaniu z obniżaniem sprzedaży.

Zapotrzebowanie na kapitał

obrotowy:



podejmując decyzję w sprawie

wielkości i struktury kapitałów

obrotowych, trzeba przede

wszystkim dokonać oceny potrzeb

w tej dziedzinie, uwzględniając nie

tylko zmienny poziom stanu

środków obrotowych, ale także

fakt, iż w przedsiębiorstwie

występują stale pewne

zobowiązania bieżące wynikające z

normalnego cyklu rozliczeń

finansowych z dostawcami, z

tytułów publiczno-prawnych, itp.

Punktem wyjściowym do takiej

oceny może być przeciętny cykl

obrotu.

Przeciętny cykl obrotu:



może być nazwany również cyklem

gotówkowym,



obejmuje średni okres, jaki występuje

między wydatkami gotówkowymi

poniesionymi na nabycie składników

majątku obrotowego, niezbędnych do

prowadzenia działalności oraz wpływami

pieniężnymi ze sprzedaży produktów i

towarów,



ze względu na różny stopień płynności

zapasów i należności, stanowiących

istotną część niegotówkowych

składników majątku obrotowego, trzeba

pierwszej kolejności ustalić cykle

cząstkowe tych składników, po

zsumowaniu których uzyskuje się cykl

łączny

Przeciętny cykl obrotu:



jeżeli zapłata za dostawy materiałów,

usług i

towarów regulowana jest z

pewnym opóźnieniem w stosunku do

daty otrzymania dostawy, a ponadto

występują spłacane po upływie

określonego czasu zobowiązania z

tytułu podatków, wynagrodzeń

pracowników, itp. to część cyklu obrotu

finansowana jest automatycznie tymi

pasywami



jeżeli zatem od łącznego cyklu obrotu

zapasami i należnościami (cyklu brutto)

odejmie się okres czasu przypadający

przeciętnie na regulowanie zobowiązań

(z wyjątkiem zobowiązań z tytułu

kredytów bankowych i pożyczek oraz

kredytów handlowych), to uzyskuje się

przeciętny cykl netto, w którym środki

obrotowe powinny być sfinansowane z

innych niż te zobowiązania kapitałów.

Strategie finansowania środków

obrotowych:

Rozpatrując alternatywy strategii

finansowania majątku

obrotowego, trzeba uwzględnić:



związki zachodzące miedzy

stałymi i zmiennymi

składnikami tego majątku,



stopień realności

przewidywanych wpływów ze

sprzedaży oraz ich

regularności,



koszty wykorzystania kapitałów.

Wykorzystanie kredytów

długoterminowych:



maksymalizacja udziału kapitałów

stałych w finansowaniu środków

obrotowych umacnia równowagę

finansową (płatniczą) firmy oraz jej

standing,



korzystanie z kredytów

długoterminowych łączy się zazwyczaj z

kosztami wyższych odsetek, niż wynosi

ich stopa przy kredytach

krótkoterminowych,



w przypadkach zaś gdy kapitał stały

koncentruje się niemal jedynie na

własnych źródłach, zmniejszają się

potencjalne korzyści, jakie mogłyby być

osiągnięte dzięki scharakteryzowanemu

już efektowi dźwigni finansowej.

Finansowanie środków obrotowych

zobowiązaniami

krótkookresowymi:



maksymalizacja pokrycia środków

obrotowych krótkoterminowymi

zobowiązaniami daje szansę wyższych

zysków i korzystniejszej ich relacji w

stosunku do kapitałów własnych,



jednocześnie rośnie ryzyko

pogorszenia lub utraty płynności

płatniczej,



to zaś może pociągnąć na sobą

zaostrzenie napięć płatniczych

spowodowane ograniczeniami

kredytowymi ze strony partnerów,

którzy utracili zaufanie do solidności

płatniczej firmy.

Wybór strategii finansowania:

Uwzględniając różny stopień ryzyka

wiążącego się ze strukturą

kapitałów służących finansowaniu

majątku obrotowego, można

wyodrębnić trzy zasadnicze

rodzaje strategii w tej dziedzinie:



strategię zachowawczą,



strategię umiarkowaną,



strategię dynamiczną

Strategia zachowawcza:



Strategia zachowawcza (tradycyjna), przy

której ryzyko finansowe sprowadza się niemal

do zera, opera się na założeniu, że prawie

całość majątku oborowego (a więc nie tylko

majątek trwały) powinna być pokryta

kapitałami stałymi.



Kapitał stały firmy powinien zatem odpowiadać

wartości netto majątku trwałego powiększonej

o maksymalne stany środków obrotowych. W

razie zaś niższego stanu niegotówkowych

środków obrotowych, wyzwolone w ten sposób

środki pieniężne powinny być lokowane

przejściowo w sposób zapewniający osiąganie

określonych korzyści (np. w bonach

skarbowych, bankowych lub w depozytach

terminowych wyżej znacznie oprocentowanych,

aniżeli gotówka na rachunku bieżącym). W

przypadku ponownego wzrostu

zapotrzebowania na cele płatnicze wycofuje się

lokaty, przeznaczając gotówkę na potrzeby

bieżące przedsiębiorstwa.

Strategia umiarkowana:



nawiązuje do podziału środków obrotowych na

część stałą i zmienną. Stała wielkość majątku

obrotowego powinna być pokryta kapitałami

stałymi, a wszelkie jego okresowe zwiększenia

powyżej stałego tj. minimalnego poziomu

należy finansować krótkookresowymi

kapitałami (zobowiązaniami bieżącymi),



poszukuje kompromisu między ryzykiem

finansowym i zyskami, występującymi w

rezultacie korzystania z tańszych przeważnie

aniżeli długoterminowe pożyczki i kredyty –

krótkoterminowych kredytów bankowych i

handlowych,



jest ona stosunkowo bezpieczna pod

względem utrzymania bieżącej płynności

finansowej, aczkolwiek istnieje potrzeba

dysponowania przez firmę elastycznymi

możliwościami pozyskiwania w razie potrzeby

– kapitałów krótkoterminowych.

Strategia dynamiczna:



zmierzając do maksymalizacji zysków w relacji

do kapitałów własnych, przewiduje, iż

kapitałami stałymi powinien być finansowany

jedynie majątek trwały,



środki obrotowe – ze względu na stosunkowo

krótki, nie przekraczający 1 roku cykl obrotowy

– finansuje się w całości zobowiązaniami

krótkoterminowymi,



jest niebezpieczna, a przez większość

wierzycieli oceniana ujemnie. Wówczas w

przypadku nawet stosunkowo niedużego

zmniejszenia się wpływów ze sprzedaży,

generujących gotówkę, albo wskutek

okresowego jedynie zmniejszenia podaży

kredytów krótkoterminowych lub przejściowego

wzrostu ich kosztów, przedsiębiorstwo może

utracić zdolność do terminowego regulowania

zobowiązań ze wszystkimi płynącymi stąd

ujemnymi skutkami.

Związki między strukturą kapitału

a ryzykiem:

Zwiększa się skala niebezpieczeństwa

utraty tej płynności, które może

nastąpić na przykład w przypadku:



konieczności opłacania odsetek w

wysokości wynikającej z zawartych

porozumień lub z ceny pieniądza na

rynku kapitałowym, nawet wtedy, gdy

następuje znaczne zmniejszenie

zysków, albo pojawiają się okresowo

starty wskutek recesji gospodarczej

lub innych niepowodzeń,



trudności w uzyskaniu nowych

pożyczek i kredytów w miejsce tych,

których termin spłaty mija, co może

prowadzić do załamania sytuacji

finansowej przedsiębiorstwa.

Granice ryzyka płynności

finansowej:

W praktyce granice te mogą zostać

określone za pomocą następujących

wskaźników:



wskaźnika obrazującego relację między

wielkością majątku obrotowego oraz

stanu krótkoterminowych zobowiązań,

której utrzymywanie powinno umożliwiać

zachowanie zdolności do terminowego

regulowania tych zobowiązań,



stopy zadłużenia ilustrującej relację

pomiędzy łączna kwotą kapitałów

własnych oraz ogólną wartością majątku

(aktywów), której przestrzeganie pozwala

zachować dostateczną elastyczność

finansową tj. uniknąć nadmiernego

uzależnienia się od kredytodawców.

Elastyczność finansowa



firma, która nie posiada elastyczności

finansowej, tzn. nie może korzystać z

realnie występujących alternatywnych

źródeł finansowania, jest skazana na

uzależnienie od określonych

kredytodawców, którzy narzucają jej

niejednokrotnie warunki umowne.



na elastyczność finansową

przedsiębiorstwa znaczny wpływ

wywiera dywersyfikacja wierzycieli

(kredytodawców). Im obszerniejsza jest

ich lista i brak wierzycieli, wobec których

indywidualne zadłużenie dominuje, tym

mniejsze jest ryzyko finansowe,



koncentracja zadłużenia wobec jednego

wierzyciela wzmaga to ryzyko, a

niekiedy może być sygnałem jego

przygotowań do wrogiego przejęcia

firmy.

Kształtowanie wielkości i struktury

aktywów obrotowych - zapasy:

Prowadzenie działalności produkcyjnej lub

usługowej łączy się z reguły z koniecznością

gromadzenia zapasów materiałowych i

surowców do produkcji, produkcji toku, części

zapasowych i przedmiotów nietrwałych oraz

wyrobów gotowych:



niedostateczne zapasy materiałów i

surowców do produkcji, produkcji w toku i

wyrobów gotowych mogą być przyczyną strat

przedsiębiorstwa wynikających z przerwania

ciągłości procesu produkcji i sprzedaży,



gromadzenie zapasów przekraczających

racjonalnie uzasadnione potrzeby naraża

przedsiębiorstwo na zbędne koszty, także

prowadzące do zmniejszenia wielkości

realizowanych zysków.

Jeżeli przyjmiemy, że o wielkości

zapasów gromadzonych w

przedsiębiorstwie decyduje

przewidywana wielkość sprzedaży,

to równocześnie możemy

stwierdzić, że podstawowe

problemy optymalizacyjne

sprowadzają się do kształtowania

optymalnego poziomu:



zapasów materiałów i surowców

zużywanych w procesie produkcji

oraz



zapasów produkcji w toku i

wyrobów gotowych.

Struktura zapasów materiałów i

surowców:

Poziom zapasów materiałów i surowców

do produkcji wykazuje znaczne

wahania w czasie. Wynikają one

głównie z organizacji i częstotliwości

dostaw przedsiębiorstwo powinno je

utrzymywać na pewnym minimalnym

poziomie. Poziom ten jest wyznaczany:



z jednej strony wielkością zużycia

dziennego oraz liczbą dni, jaka upływa

od momentu złożenia zamówienia do

momentu otrzymania dostawy, oraz



z drugiej strony, pewnym stanem

rezerwowym na wypadek wystąpienia

nieprzewidzianych zjawisk

zwiększających zapotrzebowanie na

zapasy lub opóźniających otrzymanie

dostawy.

Wielkość zapasów materiałów i

surowców:



określenie wielkości i struktury zapasów

produkcji w toku i wyrobów gotowych

może być stosunkowo proste w sytuacji,

gdy procesy produkcyjne mają charakter

ciągły. Optymalnym poziomem w takim

przypadku będzie taki poziom, przy

którym krańcowy koszt magazynowania

jest równy startom, jakie

przedsiębiorstwo poniosłoby w przypadku

przerwania ciągłości sprzedaży na skutek

braku wyrobów gotowych w magazynie.



w przypadku gdy przedsiębiorstwo

wytwarza za pomocą tych samych

maszyn i urządzeń kilka rodzajów

wyrobów, poszczególne wyroby

produkowane są pewnymi seriami

(partiami).

Proces produkcyjny nieciągły:

Organizacja procesu produkcyjnego

zakładająca wytwarzanie

produktów w kilku seriach pociąga

za sobą dwa rodzaje kosztów:



koszty przestawienia

(przygotowania) nowej partii

produktów, które uznaje się za

koszty stałe, niezależnie od

wielkości serii,



koszty magazynowania wyrobów

gotowych, które są w większości

kosztami zmiennymi, a więc

zależnymi od wielkości serii.

Zapasy wyrobów gotowych:



w przypadku zapasów wyrobów

gotowych przedsiębiorstwo powinno

utrzymywać pewną rezerwę na

wypadek nadzwyczajnego wzrostu

zapotrzebowania lub też

wystąpienia nieprzewidzianych

okoliczności po stronie procesu

produkcji,



poziom zapasów wyrobów gotowych

będzie wykazywał podobne wahania

jak zapasy surowców i materiałów

do produkcji, osiągając stan

minimalny tuż przed rozpoczęciem

produkcji kolejnej partii oraz

maksymalny w momencie jej

zakończenia.

Struktura kapitału obrotowego –

należności:



należności firmy są głównie

rezultatem sprzedaży produktów i

towarów, jeżeli zapłata

dokonywana jest przez odbiorcę

w okresie późniejszym niż data

odbioru świadczenia i

dostarczenia rachunku klientowi,



odraczanie zapłaty oznacza

udzielenie odbiorcom kredytu,

stanowiącego jeden z istotnych

instrumentów umożliwiających

wzrost opłacalnej sprzedaży oraz

umocnienie pozycji firmy na

rynku.

Odroczenie płatności (kredyt handlowy)

może przybierać dwojaką postać:



kredyt manipulacyjny (techniczny),

jeżeli sprzedaż traktowana jest jako

gotówkowa, ale data płatności

wyznaczana jest przeważnie o kilka dni

później od daty wystawienia faktury;

okres ten jest przeznaczony w zasadzie

na przyjęcie dostawy przez odbiorcę i

na czynności związane z zapłatą (np.

sprawdzenie zgodności dostawy z

zamówieniem i fakturą, wystawienie i

złożenie w banku polecenia przelewu),



właściwy kredyt handlowy, jeżeli

ustalany jest dłuższy termin zapłaty,

który oznacza już rzeczywiste

kredytowanie aktywów kredytobiorcy;

kredyt taki jest rezultatem świadomego

finansowania zapasów u swego

odbiorcy w celu utrwalania z nim

współpracy.

Strategie udzielania kredytu odbiorcom:

strategia konserwatywna

–

całkowite niemal wyeliminowanie

ryzyka niewypłacalności klientów

i rezygnacja z utrzymywania

stosunków z odbiorcami

regulującymi zobowiązania z

opóźnieniem. Kredyt handlowy

jest udzielany tylko stałym

klientom.



+ możliwość uniknięcia strat



- ograniczenie możliwości

rozwoju sprzedaży

strategia agresywna

– przewiduje

możliwość udzielania kredytu

nawet odbiorcom o wysokim

ryzyku wypłacalności.



+ większa rzesza nowych klientów

i wydatniejszy wzrost sprzedaży



- poważniejsze źródła

finansowania należności,



- ponoszenie wyższych kosztów



- ryzyko strat

strategia umiarkowana

– która

polega na dość elastycznym

udzielaniu kredytów handlowych

odbiorcom, ale przy odpowiedniej

weryfikacji ich wypłacalności

Udzielanie klientom skonta:



niezależnie od przyjętej strategii

kredytowania odbiorców celowe jest

jednoczesne oferowanie klientom skonta,

które jest swojego rodzaju upustem za

regulowanie zobowiązań gotówką,



klientowi pozostawia się wówczas wybór,

czy lepiej opłaca się mu korzystać z

kredytu, czy płacić za dostawy gotówką,



decyzje w sprawie udzielenia skonta

powinny być poprzedzone kalkulacją

określającą, jaki jego poziom można

zaoferować odbiorcom bez zmniejszenia

zysku osiągniętego na sprzedaży

kredytowej.

Kalkulacja opłacalności sprzedaży

kredytowej powinna uwzględniać:



wielkość oczekiwanego – na podstawie

analizy rynku – przyrostu wartości sprzedaży

w stosunku do stanu wyjściowego w wyniku

wprowadzenia lub zwiększenia

dotychczasowego zakresu kredytowania;



towarzyszący temu wzrost kosztów

zmiennych działalności operacyjnej,

przyjmując założenie, że zwiększenie

sprzedaży nie będzie wymagało wzrostu

kosztów względnie stałych;



wzrost należności od odbiorców,

spowodowany wprowadzeniem lub

rozszerzeniem sprzedaży kredytowej;



koszt zaangażowania dodatkowych kapitałów

na sfinansowanie wzrostu należności, a także

przewidywane starty, jakie mogą powstać na

skutek opóźnień w regulowaniu zobowiązań

przez odbiorców lub ich niewypłacalność.

Ocena wiarygodności płatniczej

klienta

Analiza przyczyn upadłości polskich firm

dowodzi, że jedną z zasadniczych przyczyn

tego jest utrata płynności finansowej

spowodowana opóźnionym regulowaniem

należności przez odbiorców oraz stratami

ponoszonymi na skutek ich niewypłacalności.

Konieczne jest określenie zasad i kryteriów

oceny solidności płatniczej przyszłych

kredytobiorców:



stwierdzenie tożsamości klienta;



rozpoznanie skłonności klienta do

terminowego wywiązywania się z

zobowiązań wobec dostawców;



wywiad gospodarczy (raport prawno-

organizacyjny i finansowy)



podatność klienta na zmiany

koniunktury gospodarcze

Windykacja należności:



różne sposoby wykorzystywane w

tym zakresie różnią się kosztami

(np. upomnienia listowne,

telefoniczne, przekazanie zaległych

należności wyspecjalizowanym

firmom zajmującym się windykacją

długów),



mogą również – np. przez zbyt

rygorystyczne traktowanie

dłużników – zniechęcać

potencjalnych klientów

przedsiębiorstwa.

Factoring:



olega on na odsprzedaży przez

firmę należności z tytułu

wyświadczonych odbiorcom

dostaw produktów i towarów

przed terminem płatności –

bankowi lub innej instytucji

finansowej specjalizującej się w

inkasie wierzytelności.



wówczas firma, która dokonała

sprzedaży, udzielając odbiorcy

kredytu handlowego, ceduje

(odstępuje) należności z tego

tytułu instytucji finansowej – z

reguły bezpośrednio po

dokonaniu transakcji –

otrzymując w zamian gotówkę.

Specyfika factoringu:

W przypadku factoringu występują

3 strony, tj.:



faktorant czyli podmiot

sprzedający należności przed

terminem ich inkasa;



dłużnik, tj. odbiorca, któremu

faktorant sprzedał towary lub

produkty, udzielając mu kredytu

handlowego;



faktor, przejmujący funkcję

inkasa należności w zamian za

wynagrodzenie ustalone w

umowie z faktorantem,

przeważnie w formie określonego

odsetka od nabytych należności.

Rodzaje factoringu:

W praktyce występują różne formy

factoringu, zasadniczo jednak

wyróżnia się:



factoring pełny, jeżeli faktor,

nabywając należność, przejmuje na

siebie pełne ryzyko jej inkasa, a więc

zarówno ryzyko niewypłacalności

dłużnika jak i opóźnienia wpływów;



factoring niepełny, w przypadku gdy

faktor dochodzi zwrotu należności od

faktoranta, jeżeli dłużnik staje się

niewypłacalny lub przejmuje ryzyko z

tym związane tylko częściowo

Zalety factoringu:



przejęcie przez faktora operacji

związanych z kontrolą inkasa oraz

ewentualną egzekucją należności,



uniknięcie – w razie pełnego

factoringu – ewentualnych strat

spowodowanych

niewypłacalnością dłużnika lub

opóźnieniem wpływu należności



możliwość oferowania odbiorcom

korzystniejszych warunków zakupu

przez wydłużenie okresu ich

kredytowania, dzięki wykupywaniu

należności przez faktora

bezpośrednio po przekazaniu mu

faktury wystawionej dla odbiorcy

Kształtowanie struktury kapitałów

obrotowych – zasoby pieniężne:

Zasoby pieniężne przedsiębiorstwa mogą

występować w następujących

podstawowych formach:



gotówka w kasach firmy



lokaty na rachunkach bieżących, płatne

na każde żądanie, od których bank płaci

niskie odsetki, lub odsetki w ogóle nie

przysługują



terminowe lokaty bankowe, które

umożliwiają uzyskanie odsetek wyższych

przeważnie przekraczających poziom

inflacji



lokaty dokonywane bezpośrednio na

rynku pieniężnym w postaci nabywania

krótkoterminowych papierów dłużnych

lub na rynku międzybankowym, które

przynoszą przeważnie najwyższe odsetki.

Zarządzanie zasobami

gotówkowymi:

Bieżące zarządzanie

zasobami

gotówkowymi

powinno zmierzać do:



przyspieszenia dyspozycyjności

wpływami gotówkowymi przez

skracanie czasu ich obiegu,



regulowania zobowiązań w terminie



lokowanie przejściowych nadwyżek

środków pieniężnych



pozyskanie najtańszych źródeł

finansowania przejściowych

niedoborów gotówki

Pozostałe zasoby pieniężne:

Lokaty na rachunku bieżącym

gromadzą

środki pieniężne przeznaczone na regulowanie

przy pomocy przelewów lub czeków

zobowiązań oraz na uzupełnianie pogotowia

kasowego

Bankowe lokaty terminowe

umożliwiają

otrzymywanie odsetek, których stopa

przeważnie rośnie wraz z wydłużeniem okresu

lokaty. Depozyt taki wymaga jednak rezygnacji

z dysponowania pieniądzem, co powoduje

ograniczenie płynności finansowej firmy.

Lokowanie środków na rynku pieniężnym

obejmuje przede wszystkim:



bony (weksle) skarbowe;



bony pieniężne emitowane przez niektóre

banki;



bony komercyjne;



certyfikaty pieniężne

Document Outline