Chirurgia w chorobach 

tarczycy

Klinika Chirurgii Ogólnej AM w 

Bydgoszczy

prof. dr hab. med. A.Jawień

Poradnia Endokrynologiczna 

Wojewódzki Szpital im. Dr J Biziela w 

Bydgoszczy

dr n.med. D. Drewniak

 

 

 

Anatomia

 

 

Nerwy krtaniowe 

wsteczne

• gałęzie nerwu błędnego
• unerwiają mięśnie wewnętrzne krtani, 

oprócz mięśnia pierścienno- tarczowego

 

 

Nerwy krtaniowe 

wsteczne- c.d.

 

 

Nerwy krtaniowe górne

• Przestrzeń pierścienno- tarczowa
• do 15-20% poniżej szczytu górnego bieguna
• gdy duże wole większe niebezpieczeństwo

 

 

Tarczyca

 

 

Wole tarczycy

• to każde powiększenie tarczycy 

lub ektopowo położona tkanka 
tarczycowa

• wg WHO występuje, gdy płaty 

boczne są większe niż paliczek 
końcowy kciuka osoby badanej

• wg PAHO stopnie od 0 do III

 

 

Zalecenia 

przedoperacyjne

• konsultacja endokrynologiczna
• usg tarczycy, BAC
• najczęściej scyntygrafia
• TSH, FT4
• Ca ++, fosforany
• konsultacja laryngologiczna
• konsultacja anestezjologiczna

 

 

Wole guzkowe obojętne

• zwykle niedobór jodu
• wole bez nadczynności
• najczęstsza przyczyna 

powiększenia tarczycy

 

 

Wole guzkowe obojętne 

- definicja

  to niezapalne i nienowotworowe 

powiększenie tarczycy, 
przebiegające ze stanem 
eutyreozy

 

 

Wole guzkowe obojętne 

- etiopatogeneza

• niedobór jodu
• związki wolotwórcze- w pokarmie, 

zanieczyszczeniach

• defekty enzymatyczne
• procesy immunologiczne
• leki hamujące syntezę hormonów tarczycy
• oporność na hormony tarczycy
• nadmiar jodu

 

 

Wole guzkowe obojętne 

- epidemiologia

• 1 miliard ludzi żyje na terenach 

niedoboru jodu, u około 300 
milionów stwierdza się wole 
obojętne endemiczne

• w Polsce z powodu niedoboru 

jodu, wole endemiczne 22% 
populacji dorosłych i 35% dzieci

 

 

Wole guzkowe obojętne 

- leczenie

• jod
• hormony tarczycy
• hormony tarczycy i jod
• operacja
• radiojod

 

 

Wole guzkowe obojętne- 

wskazania do operacji

• podejrzenie lub rozpoznanie 

zmiany złośliwej w BAC

• objawy uciskowe ze strony układu 

oddechowego, naczyń, nerwów

• kosmetyczne (względne)

 

 

Choroba Graves- 

Basedow

• wole miąższowe ze szmerem 

naczyniowym

• nadczynność tarczycy
• oftalmopatia, obrzęk 

przedgoleniowy

• współistnienie innych chorób 

autoimmunologicznych

 

 

Choroba Graves- 

Basedow- etiologia

• czynniki genetyczne- (defekt 

limfocytów Ts, obecność receptora 
HLA klasy II na tyreocycie)

• czynniki środowiskowe
• czynniki wewnątrztarczycowe

 

 

Choroba Graves- 

Basedow - 

epidemiologia

• w każdym wieku, ale dzieci 10 - 15 

x rzadziej niż dorośli

• do 65 roku życia kobiety 10-15 x  

częściej

• od 75 roku życia mężczyźni tak 

często jak kobiety

 

 

Choroba Graves- 

Basedow- leczenie

• tyreostatyki
• radiojod
• prawie całkowite wycięcie 

tarczycy