Wady wrodzone i ostre stany jamy 

Wady wrodzone i ostre stany jamy 

brzusznej

brzusznej



 

 

Niedrożność  przełyku

Niedrożność  przełyku



  Niedrożność dwunastnicy



  Niedrożność jelit



  Przerostowe zwężenie odźwiernika



  Niedrożność odbytu i odbytnicy



   Martwicze zapalenie jelit



   Przepuklina pachwinowa



   Uchyłek Meckela



   Wgłobienie 



   

   

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego

 

 

 

 

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU



Wrodzona niedrożność przełyku jest 

Wrodzona niedrożność przełyku jest 

wadą rozwojową wymagającą 

wadą rozwojową wymagającą 

leczenia operacyjnego w trybie 

leczenia operacyjnego w trybie 

nagłym, precyzyjnego postępowania 

nagłym, precyzyjnego postępowania 

pooperacyjnego i częstych kontroli 

pooperacyjnego i częstych kontroli 

w długim okresie czasu.

w długim okresie czasu.



Częstość występowania wynosi 

Częstość występowania wynosi 

1:3000 – 1:4500 żywo urodzonych 

1:3000 – 1:4500 żywo urodzonych 

noworodków.

noworodków.

 

 

 

 

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

    

    

Częstość występowania poszczególnych typów wady:

Częstość występowania poszczególnych typów wady:

1.     niedrożność przełyku z dolną przetoka przełykowo-

1.     niedrożność przełyku z dolną przetoka przełykowo-

        

        

tchawiczą 85%,

tchawiczą 85%,

2.     niedrożność przełyku bez przetok 7%,

2.     niedrożność przełyku bez przetok 7%,

3.     przetoka przełykowo-tchawicza bez niedrożności 

3.     przetoka przełykowo-tchawicza bez niedrożności 

        

        

(typ H) 4%,

(typ H) 4%,

4.     niedrożność przełyku z przetoką górnego odcinka 

4.     niedrożność przełyku z przetoką górnego odcinka 

        

        

tchawicy do przełyku – 2%,

tchawicy do przełyku – 2%,

5.     niedrożność przełyku z przetokami górnego i 

5.     niedrożność przełyku z przetokami górnego i 

        

        

dolnego odcinka do tchawicy –2%.

dolnego odcinka do tchawicy –2%.

 

 

 

 

Niedrożność przełyku

Niedrożność przełyku

 

 

 

 

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

   

   

Niedrożność przełyku z dolną przetoką 

Niedrożność przełyku z dolną przetoką 

przełykowo-tchawiczą

przełykowo-tchawiczą



ś

ś

lepo kończący się przełyk w  postaci kieszonki 

lepo kończący się przełyk w  postaci kieszonki 

znajduje się w górnej części klatki 

znajduje się w górnej części klatki 

   

   

piersiowej (przerośnięty, dobrze unaczyniony)

piersiowej (przerośnięty, dobrze unaczyniony)



jest zrośnięty z tylno - boczną ścianą tchawicy,

jest zrośnięty z tylno - boczną ścianą tchawicy,



dolny odcinek jest połączony z tchawicą na 

dolny odcinek jest połączony z tchawicą na 

wysokości jego rozwidlenia (hypoplastyczny), 

wysokości jego rozwidlenia (hypoplastyczny), 

połączenie to jest 3-5 mm średnicy i łatwo się 

połączenie to jest 3-5 mm średnicy i łatwo się 

wypełnia powietrzem przy  wdechu lub 

wypełnia powietrzem przy  wdechu lub 

wstecznie zarzucanym kwasem żołądkowym.

wstecznie zarzucanym kwasem żołądkowym.

 

 

 

 

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

Objawy:

Objawy:



I objaw kliniczny nadmierne 

I objaw kliniczny nadmierne 

ślinienie się noworodka

ślinienie się noworodka



brzuch wzdęty

brzuch wzdęty

 

 



możliwość zachłyśnięcia

możliwość zachłyśnięcia



obserwowana duszność, może 

obserwowana duszność, może 

rozwinąć się zapalenie płuc lub 

rozwinąć się zapalenie płuc lub 

niedodma płuca 

niedodma płuca 

 

 

 

 

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

Rozpoznanie:

Rozpoznanie:



semiotyka

semiotyka



wprowadzenie do przełyku cienkiego 

wprowadzenie do przełyku cienkiego 

wiotkiego cewnika – natrafia na opór w 

wiotkiego cewnika – natrafia na opór w 

odległości około 10 cm od otworu nosowego

odległości około 10 cm od otworu nosowego



badania radiologiczne z użyciem wodnego 

badania radiologiczne z użyciem wodnego 

środka cieniującego (kontrast z przełyku 

środka cieniującego (kontrast z przełyku 

należy natychmiast odessać) – zdjęcie w 

należy natychmiast odessać) – zdjęcie w 

projekcji przednio-tylnej klatki piersiowej i 

projekcji przednio-tylnej klatki piersiowej i 

jamy brzusznej.

jamy brzusznej.

 

 

 

 

Niedrożność przełyku rtg

Niedrożność przełyku rtg

 

 

 

 

H- fistula

H- fistula

 

 

 

 

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

LECZENIE

LECZENIE

Z chwilą ustalenia rozpoznania należy:

Z chwilą ustalenia rozpoznania należy:



umieścić noworodka w cieplarce, w pozycji z 

umieścić noworodka w cieplarce, w pozycji z 

uniesiona głową,

uniesiona głową,



rozpocząć terapię antybiotykami,

rozpocząć terapię antybiotykami,



stosować przerywane ssanie  ślepego 

stosować przerywane ssanie  ślepego 

odcinka przełyku

odcinka przełyku



p

p

lan leczenia uzależniony od czynników 

lan leczenia uzależniony od czynników 

ryzyka – w ocenie noworodka bierze się 

ryzyka – w ocenie noworodka bierze się 

głównie pod uwagę wielkość masy ciała i 

głównie pod uwagę wielkość masy ciała i 

obecność wad  innych narządów (głównie 

obecność wad  innych narządów (głównie 

serca).

serca).

 

 

 

 

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

Leczenie

Leczenie



noworodki o masie ciała powyżej 2500 g 

noworodki o masie ciała powyżej 2500 g 

są operowane bez zwłoki

są operowane bez zwłoki



leczenie operacyjne noworodków z masą 

leczenie operacyjne noworodków z masą 

ciała 1800 – 2500 g 

ciała 1800 – 2500 g 

może 

może 

jest odraczane, 

jest odraczane, 

postępowanie lecznicze u wcześniaków 

postępowanie lecznicze u wcześniaków 

jest etapowe

jest etapowe

    

    

   

   

Leczenie operacyjne ma na celu 

Leczenie operacyjne ma na celu 

oddzielenie i zamkniecie przetok 

oddzielenie i zamkniecie przetok 

przełykowo-tchawiczych i odtworzenie 

przełykowo-tchawiczych i odtworzenie 

ciągłości przełyku przez zespolenie jego 

ciągłości przełyku przez zespolenie jego 

odcinków.

odcinków.

 

 

 

 

 

 

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

   

   

Operacja może być wykonana :

Operacja może być wykonana :



w ciągu kilku –kilkunastu godzin życia noworodka,

w ciągu kilku –kilkunastu godzin życia noworodka,

 

 



odroczona, kiedy stan noworodka może ulec poprawie w czasie 

odroczona, kiedy stan noworodka może ulec poprawie w czasie 

intensywnego leczenia przedoperacyjnego (najbezpieczniejszym 

intensywnego leczenia przedoperacyjnego (najbezpieczniejszym 

postępowaniem jest odssysanie górnego odcinka przełyku przy 

postępowaniem jest odssysanie górnego odcinka przełyku przy 

pomocy cewnika Riplogle, ułożenie z uniesiona głową, odżywianie 

pomocy cewnika Riplogle, ułożenie z uniesiona głową, odżywianie 

pozajelitowe, antybiotyki, drenaż poprzez gastrostomię

pozajelitowe, antybiotyki, drenaż poprzez gastrostomię

 

 

- to 

- to 

postępowanie pozwala na poprawę stanu płuc, rozpoznanie i 

postępowanie pozwala na poprawę stanu płuc, rozpoznanie i 

leczenie dodatkowej ciężkiej wady, zmniejszyć znacznie ryzyko 

leczenie dodatkowej ciężkiej wady, zmniejszyć znacznie ryzyko 

operacji, którą przeprowadza się nie później niż po 10 dniach),

operacji, którą przeprowadza się nie później niż po 10 dniach),



przeprowadzona etapowo, dotyczy wcześniaków z masą ciała 

przeprowadzona etapowo, dotyczy wcześniaków z masą ciała 

niższa niż 1800 g (noworodki te mają małe szanse na przeżycie, 

niższa niż 1800 g (noworodki te mają małe szanse na przeżycie, 

dlatego podejmuje się decyzje o etapowym postępowaniu 

dlatego podejmuje się decyzje o etapowym postępowaniu 

operacyjnym. Polega to w pierwszym etapie na otwarciu klatki 

operacyjnym. Polega to w pierwszym etapie na otwarciu klatki 

piersiowej i zamknięciu przetoki przełykowo-tchawiczej, oraz na 

piersiowej i zamknięciu przetoki przełykowo-tchawiczej, oraz na 

założeniu gastrostomii, noworodek musi mieć zapewniona stałą 

założeniu gastrostomii, noworodek musi mieć zapewniona stałą 

intensywna opiekę,  odssysanie górnego odcinka przełyku, 

intensywna opiekę,  odssysanie górnego odcinka przełyku, 

odżywianie pozajelitowe czasami przez wiele tygodni, kiedy 

odżywianie pozajelitowe czasami przez wiele tygodni, kiedy 

ponowne otwarcie klatki i zespolenie przełyku może być 

ponowne otwarcie klatki i zespolenie przełyku może być 

wykonane.

wykonane.

 

 

 

 

 

 

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

Postępowanie pooperacyjne:

Postępowanie pooperacyjne:



po operacji noworodek przebywa w oddziale 

po operacji noworodek przebywa w oddziale 

intensywnej terapii (cieplarka)

intensywnej terapii (cieplarka)



rurkę dotchawiczą usuwa się tak wcześnie jak 

rurkę dotchawiczą usuwa się tak wcześnie jak 

to tylko możliwe (planowo przedłużona 

to tylko możliwe (planowo przedłużona 

intubacja do 5-7 dni ze zwiotczeniem i 

intubacja do 5-7 dni ze zwiotczeniem i 

oddechem wspomaganym zaleca się po 

oddechem wspomaganym zaleca się po 

zespoleniu pod dużym napięciem)

zespoleniu pod dużym napięciem)



utrzymywanie  przez ten czas przygiętej 

utrzymywanie  przez ten czas przygiętej 

głowy dziecka  - zmniejsza napięcie szwów 

głowy dziecka  - zmniejsza napięcie szwów 

zespolenia

zespolenia

 

 

 

 

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

Postępowanie pooperacyjne:

Postępowanie pooperacyjne:



Kontynuacja podawanie płynów dożylnych 

Kontynuacja podawanie płynów dożylnych 

(przy dłuższym żywieniu pozajelitowym w 

(przy dłuższym żywieniu pozajelitowym w 

celu przeciwdziałania katabolizmowi pełne 

celu przeciwdziałania katabolizmowi pełne 

odżywianie pozajelitowe)

odżywianie pozajelitowe)



antybiotykoterapia, badania laboratoryjne i 

antybiotykoterapia, badania laboratoryjne i 

rtg klatki piersiowej

rtg klatki piersiowej



oddsysanie nosogardzieli

oddsysanie nosogardzieli



pielęgnacja zgłębnika żołądkowego, drenażu 

pielęgnacja zgłębnika żołądkowego, drenażu 

opłucnowego i ewentualnej przetoki 

opłucnowego i ewentualnej przetoki 

żołądkowej

żołądkowej



delikatna fizykoterapia

delikatna fizykoterapia

 

 

 

 

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

NIEDROŻNOŚĆ PRZEŁYKU

    

    

Postępowanie pooperacyjne:

Postępowanie pooperacyjne:



 

 

pokarm rozpoczyna się  podawać przez zgłębnik w 2-3 

pokarm rozpoczyna się  podawać przez zgłębnik w 2-3 

dobie po operacji 

dobie po operacji 



karmienie przez przetokę żołądkową po powrocie 

karmienie przez przetokę żołądkową po powrocie 

perystaltyki,  zwykle po 36 godzinach po operacji 

perystaltyki,  zwykle po 36 godzinach po operacji 

(zaleca się jednocześnie podawanie smoczka)

(zaleca się jednocześnie podawanie smoczka)



karmienie doustne po wyjęciu zgłębnika albo  obok 

karmienie doustne po wyjęciu zgłębnika albo  obok 

niego rozpoczyna się w 8-10 dobie po kontrastowym 

niego rozpoczyna się w 8-10 dobie po kontrastowym 

badaniu przełyku

badaniu przełyku



drenaż bierny (po operacji z dostępu pozaopłucnowego) 

drenaż bierny (po operacji z dostępu pozaopłucnowego) 

lub czynny (po dostępie przezopłucnowym) usuwa się w 

lub czynny (po dostępie przezopłucnowym) usuwa się w 

2-3 dobie, w przypadku zespolenia pod dużym 

2-3 dobie, w przypadku zespolenia pod dużym 

napięciem dopiero po badaniu kontrastowym przełyku

napięciem dopiero po badaniu kontrastowym przełyku



 

 

w 21 dobie wykonuje się badanie endoskopowe i 

w 21 dobie wykonuje się badanie endoskopowe i 

kalibrację zespolenia przełyku

kalibrację zespolenia przełyku

 

 

 

 

 

 

Niedrożność dwunastnicy

Niedrożność dwunastnicy

   

   

Terminem 

Terminem 

atresio

atresio

 dwunastnicy określamy 

 dwunastnicy określamy 

całkowite zamknięcie  w odróżnieniu od 

całkowite zamknięcie  w odróżnieniu od 

zwężenia lub ucisku z zewnątrz.

zwężenia lub ucisku z zewnątrz.



niedrożność odcinka powyżej brodawki Vatera

niedrożność odcinka powyżej brodawki Vatera



niedrożność poniżej brodawki Vatera (rzadko)

niedrożność poniżej brodawki Vatera (rzadko)



najczęściej przyczyna przegroda zbudowana z 

najczęściej przyczyna przegroda zbudowana z 

warstw śluzówki (całkowicie zamykająca 

warstw śluzówki (całkowicie zamykająca 

światło lub z otworem)

światło lub z otworem)



inna przyczyna –trzustka obrączkowata – 

inna przyczyna –trzustka obrączkowata – 

całkowicie zamykająca światło dwunastnicy

całkowicie zamykająca światło dwunastnicy

 

 

 

 

Niedrożność dwunastnicy

Niedrożność dwunastnicy

Objawy 

Objawy 



wymioty zaraz po urodzeniu - treścią 

wymioty zaraz po urodzeniu - treścią 

najczęściej zawierającą żółć

najczęściej zawierającą żółć



brzuch noworodka jest mały lub 

brzuch noworodka jest mały lub 

zapadnięty

zapadnięty



brak oddania smółki (30% wydala)

brak oddania smółki (30% wydala)



fizjologiczna żółtaczka jest nasilona u 

fizjologiczna żółtaczka jest nasilona u 

około 40% noworodków

około 40% noworodków

 

 

 

 

Niedrożność dwunastnicy - 

Niedrożność dwunastnicy - 

rozpoznanie

rozpoznanie



cechą charakterystyczna jest wielowodzie u 

cechą charakterystyczna jest wielowodzie u 

ciężarnych  (występuje w 50%)

ciężarnych  (występuje w 50%)



rtg w pozycji pionowej  przednio-tylne i  

rtg w pozycji pionowej  przednio-tylne i  

boczne  -uwidacznia w nadbrzuszu 2 bańki 

boczne  -uwidacznia w nadbrzuszu 2 bańki 

gazowe nad poziomem płynów , pozostała 

gazowe nad poziomem płynów , pozostała 

część jamy brzusznej jest zacieniona (w celu 

część jamy brzusznej jest zacieniona (w celu 

lepszego uwidocznienia można podać 20 ml 

lepszego uwidocznienia można podać 20 ml 

powietrza po wcześniejszym odessaniu treści 

powietrza po wcześniejszym odessaniu treści 



badanie kontrastowe jest niewskazane 

badanie kontrastowe jest niewskazane 

(możliwość zachłyśnięcia)

(możliwość zachłyśnięcia)

 

 

 

 

Niedrożność dwunastnicy

Niedrożność dwunastnicy

 

 

 

 

Niedrożność dwunastnicy rtg

Niedrożność dwunastnicy rtg

 

 

 

 

Niedrożność dwunastnicy

Niedrożność dwunastnicy

 

 

 

 

Niedrożność dwunastnicy - 

Niedrożność dwunastnicy - 

leczenie

leczenie

Przed zabiegiem operacyjnym

Przed zabiegiem operacyjnym



zapewnienie ciepła w czasie transportu jak i 

zapewnienie ciepła w czasie transportu jak i 

podczas diagnostyki

podczas diagnostyki



dekompresja żołądka i dwunastnicy

dekompresja żołądka i dwunastnicy



nawadnianie (przy odwodnieniu noworodki 

nawadnianie (przy odwodnieniu noworodki 

mogą otrzymywać objętość płynów równą 

mogą otrzymywać objętość płynów równą 

nawet 1% masy ciała na 1 godz.)

nawet 1% masy ciała na 1 godz.)



antybiotykoterapia nie jest konieczna w 

antybiotykoterapia nie jest konieczna w 

okresie przedoperacyjnym

okresie przedoperacyjnym

 

 

 

 

Niedrożność dwunastnicy – leczenie 

Niedrożność dwunastnicy – leczenie 

operacyjne

operacyjne



jamę brzuszną otwiera się w nadbrzuszu po stronie 

jamę brzuszną otwiera się w nadbrzuszu po stronie 

prawej cięciem poprzecznym

prawej cięciem poprzecznym



do dwunastnicy dociera się przez otwarcie torby 

do dwunastnicy dociera się przez otwarcie torby 

sieciowej i prześledzeniu jej na całej długości – ustala 

sieciowej i prześledzeniu jej na całej długości – ustala 

się miejsce i rozdaj niedrożności

się miejsce i rozdaj niedrożności



w przypadku przegrody – jej wycielcie – zachowana 

w przypadku przegrody – jej wycielcie – zachowana 

ostrożność ze względu na możliwość uszkodzenia 

ostrożność ze względu na możliwość uszkodzenia 

brodawki Vatera w fałdzie przegrody

brodawki Vatera w fałdzie przegrody



w przypadku trzustki obrączkowatej   - zespolenie  

w przypadku trzustki obrączkowatej   - zespolenie  

dwunasniczo-dwunastnicze omijające pzreszkodę.

dwunasniczo-dwunastnicze omijające pzreszkodę.

 

 

 

 

niedrożność dwunastnicy – leczenie 

niedrożność dwunastnicy – leczenie 

operacyjne

operacyjne

 

 

 

 

niedrożność dwunastnicy – leczenie 

niedrożność dwunastnicy – leczenie 

pooperacyjne

pooperacyjne



obarczenie jelit przez zgłębnik

obarczenie jelit przez zgłębnik



całkowite żywienie pozajelitowe (TPN)

całkowite żywienie pozajelitowe (TPN)



żywienie dojelitowe najczęściej 

żywienie dojelitowe najczęściej 

wprowadza się po upływie 7 dni 

wprowadza się po upływie 7 dni 

(czynność dwunastnicy opóźniona z 

(czynność dwunastnicy opóźniona z 

powodu wrodzonego rozciągnięcia i 

powodu wrodzonego rozciągnięcia i 

poszerzenie wrodzoną niedrożnością) 

poszerzenie wrodzoną niedrożnością) 

 

 

 

 

Przerostowe zwężenie odźwiernika

Przerostowe zwężenie odźwiernika



przyczyna

przyczyna

- niedojrzałość komórek 

- niedojrzałość komórek 

zwojowych w ścianie odźwiernika 

zwojowych w ścianie odźwiernika 

powoduje jego skurcz a następnie 

powoduje jego skurcz a następnie 

przerost 

przerost 



rodzinne predyspozycje do dziedziczenia 

rodzinne predyspozycje do dziedziczenia 

wady (7%)

wady (7%)



częstość 1:1500 do 1: 2000 żywo 

częstość 1:1500 do 1: 2000 żywo 

urodzonych noworodków

urodzonych noworodków



niemowlęta płci męskiej 4-krotnie częściej 

niemowlęta płci męskiej 4-krotnie częściej 

chorują

chorują



częściej dzieci z I ciąży

częściej dzieci z I ciąży

 

 

 

 

Przerostowe zwężenie odźwiernika - 

Przerostowe zwężenie odźwiernika - 

objawy

objawy



wymioty w 2-3 tygodniu życia treścią 

wymioty w 2-3 tygodniu życia treścią 

pokarmową prawie nigdy nie 

pokarmową prawie nigdy nie 

zawierająca żółci – z czasem chlustające

zawierająca żółci – z czasem chlustające



rzadko objawy u noworodków w I 

rzadko objawy u noworodków w I 

tygodniu życia i po I miesiącu życia

tygodniu życia i po I miesiącu życia



noworodki żywotne i mają wzmożony 

noworodki żywotne i mają wzmożony 

apatyt nawet po wymiotach

apatyt nawet po wymiotach



odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe 

odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe 

(z czasem zasadowica), skąpomocz i 

(z czasem zasadowica), skąpomocz i 

skąpe stolce

skąpe stolce

 

 

 

 

Przerostowe zwężenie odźwiernika - 

Przerostowe zwężenie odźwiernika - 

rozpoznanie

rozpoznanie



w czasie fizykalnego badania widoczna fala 

w czasie fizykalnego badania widoczna fala 

perystaltyczna żołądka w lewym kwadracie  

perystaltyczna żołądka w lewym kwadracie  

brzucha (stawianie się żołądka) i wyczuwalny 

brzucha (stawianie się żołądka) i wyczuwalny 

charakterystyczny guz przerośniętego 

charakterystyczny guz przerośniętego 

odźwiernika

odźwiernika



badanie usg 

badanie usg 



badanie radiologiczne z kontrastem – w 

badanie radiologiczne z kontrastem – w 

wątpliwościach diagnostycznych

wątpliwościach diagnostycznych



Badania biochemiczne – hypochloremia i 

Badania biochemiczne – hypochloremia i 

hypokaliemia, zasadowica – wielkość tych 

hypokaliemia, zasadowica – wielkość tych 

zaburzeń zależy od stopnia zwężenia 

zaburzeń zależy od stopnia zwężenia 

odźwiernika

odźwiernika

 

 

 

 

Przerostowe zwężenie odźwiernika – 

Przerostowe zwężenie odźwiernika – 

postępowanie przedoperacyjne

postępowanie przedoperacyjne



wyrównywanie zaburzeń gospodarki wodno-

wyrównywanie zaburzeń gospodarki wodno-

elektrolitowej i kwasowo zasadowej 

elektrolitowej i kwasowo zasadowej 

 – 

 – 

odwodnienie lekkie – nawadnianie przez  24 godziny 

odwodnienie lekkie – nawadnianie przez  24 godziny 

5% glukoza i 0,9% NaCl w stosunku 3:2 z jonami 

5% glukoza i 0,9% NaCl w stosunku 3:2 z jonami 

potasowymi  2 mmol/kg m.c.

potasowymi  2 mmol/kg m.c.

 

 

-  odwodnienie znaczne – nawadnianie przez 3 dni  - 

-  odwodnienie znaczne – nawadnianie przez 3 dni  - 

płyny w stosunku 1:1, + jony potasu 2-3 mmol/kg m.c.

płyny w stosunku 1:1, + jony potasu 2-3 mmol/kg m.c.



kontrola i wyrównywanie poziomu glukozy w surowicy 

kontrola i wyrównywanie poziomu glukozy w surowicy 

krwi (10% roztwór glukozy)

krwi (10% roztwór glukozy)



założenie zgłębnika w okresie przedoperacyjnym  

założenie zgłębnika w okresie przedoperacyjnym  

zapobiega wymiotom pooperacyjnym

zapobiega wymiotom pooperacyjnym

 

 

 

 

Przerostowe zwężenie odźwiernika – 

Przerostowe zwężenie odźwiernika – 

leczenie operacyjne

leczenie operacyjne



leczenie operacyjne jest konieczne

leczenie operacyjne jest konieczne



podłużne nacięcie surowicówki i mięśniówki 

podłużne nacięcie surowicówki i mięśniówki 

odźwiernika  daje wystarczające poszerzenie 

odźwiernika  daje wystarczające poszerzenie 

światła odźwiernika

światła odźwiernika



w okresie pooperacyjnym po 8 godz. podaje 

w okresie pooperacyjnym po 8 godz. podaje 

się 5% glukozę dojelitowo w ilości 10 ml - 

się 5% glukozę dojelitowo w ilości 10 ml - 

obserwacja tolerancji, następne doby 

obserwacja tolerancji, następne doby 

wprowadza się mleko.

wprowadza się mleko.

 

 

 

 

Niedrożność jelit - etiologia i postacie

     

            



 

 

Wrodzone zarośnięcie jelit

Wrodzone zarośnięcie jelit



 

 

Niedrożności obturacyjne

Niedrożności obturacyjne



 

Niedrożność smółkowa

Niedrożność smółkowa



 

 

Zespół korka smółkowego

Zespół korka smółkowego



 

 Niedrożności z ucisku



 Skręt jelit



 Niedrożność pozapalna



 Niedrożność pourazowa



 Niedrożność zrostowa



 Niedrożność w wyniku zaburzeń 

   metabolicznych i wodno - elektrolitowych

 

 

 

 

Typy niedrożności jelit

Typy niedrożności jelit

   

   

Rozróżnia się 5 typów niedrożności:

Rozróżnia się 5 typów niedrożności:

1. przegroda zamykająca całkowicie światło z 

1. przegroda zamykająca całkowicie światło z 

zachowana ciągłością jelita,

zachowana ciągłością jelita,

2. dwa ślepo kończące się odcinki jelita połączone 

2. dwa ślepo kończące się odcinki jelita połączone 

włóknistym pasmem,

włóknistym pasmem,

3. dwa ślepe odcinki z dużym ubytkiem w krezce w 

3. dwa ślepe odcinki z dużym ubytkiem w krezce w 

kształcie litery V,

kształcie litery V,

4. wielokrotna niedrożność jelita,

4. wielokrotna niedrożność jelita,

5. niedrożność spowodowana zaburzeniami 

5. niedrożność spowodowana zaburzeniami 

rozwojowymi krezki, dookoła której okręcony jest 

rozwojowymi krezki, dookoła której okręcony jest 

obwodowy odcinek jelita  - nazywane to jest 

obwodowy odcinek jelita  - nazywane to jest 

apple 

apple 

peel 

peel 

(skręconą łupiną z obranego jabłka wokół 

(skręconą łupiną z obranego jabłka wokół 

pojedynczych naczyń

pojedynczych naczyń

)

)

 

 

 

 

Etiologia i typy

 

niedrożności jelit

       

         

 

 

 

 

Typy niedrożności jelit

 

 

 

 

Niedrożność spowodowana zaburzeniami 

Niedrożność spowodowana zaburzeniami 

rozwojowymi krezki, dookoła której okręcony jest 

rozwojowymi krezki, dookoła której okręcony jest 

obwodowy odcinek jelita

obwodowy odcinek jelita

 

 

 

 

Objawy  niedrożności jelit 

              

-

  

  

wielowodzie u ciężarnej występuje w około 40% gdy 

wielowodzie u ciężarnej występuje w około 40% gdy 

   

   

niedrożność jest  zlokalizowana w jelicie czczym, w 

niedrożność jest  zlokalizowana w jelicie czczym, w 

   

   

25% gdy wystąpi niżej,

25% gdy wystąpi niżej,

-

-

 

 

 pierwszym objawem są wymioty podbarwione 

 pierwszym objawem są wymioty podbarwione 

żółcią,

żółcią,
-

  

  

wzdęcia brzucha są częstsze w wypadku 

wzdęcia brzucha są częstsze w wypadku 

niedrożności

niedrożności

    

    

jelita biodrowego,

jelita biodrowego,

-

 

 

zaburzenia oddechowe związane z uniesieniem 

zaburzenia oddechowe związane z uniesieniem 

   

   

przepony i uciskiem płuc,

przepony i uciskiem płuc,

-

 

 

w powłokach brzucha widoczne są poszerzone 

w powłokach brzucha widoczne są poszerzone 

   

   

naczynia krwionośne oraz  rysujące się pętle 

naczynia krwionośne oraz  rysujące się pętle 

jelitowe,

jelitowe,

- noworodki nie oddają smółki.

- noworodki nie oddają smółki.

 

 

 

 

Rozpoznanie niedrożności jelit

Rozpoznanie niedrożności jelit

-

na zdjęciu rtg w pozycji pionowej widoczne są 

na zdjęciu rtg w pozycji pionowej widoczne są 

poszerzone pętle jelit wypełnione powietrzem z 

poszerzone pętle jelit wypełnione powietrzem z 

poziomem płynów 

poziomem płynów 

-

wysoka niedrożność demonstruje pojedyncze 

wysoka niedrożność demonstruje pojedyncze 

poszerzone

poszerzone

 pętle, na poziomie jelita biodrowego jest 

 pętle, na poziomie jelita biodrowego jest 

ich znacznie więcej

ich znacznie więcej

-

miejsce niedrożności znajduje się poniżej  pętli 

miejsce niedrożności znajduje się poniżej  pętli 

najbardziej rozdętej z poziomem płynów

najbardziej rozdętej z poziomem płynów

-

we wlewie kontrastowym doodbytniczym można 

we wlewie kontrastowym doodbytniczym można 

rozróżnić jelito cienkie od  grubego, sprawdzić czy 

rozróżnić jelito cienkie od  grubego, sprawdzić czy 

jelito grube jest czynne, określić położenie kątnicy,

jelito grube jest czynne, określić położenie kątnicy,

-

w przypadku płodowego przedziurawienia zarośniętego 

w przypadku płodowego przedziurawienia zarośniętego 

jelita i smółkowego zapalenia otrzewnej mogą być 

jelita i smółkowego zapalenia otrzewnej mogą być 

widoczne zwapnienia na zdjęciu   radiologicznym.

widoczne zwapnienia na zdjęciu   radiologicznym.

 

 

 

 

Niedrożność jelita cienkiego

         

     

 

 

 

 

Niedrożność jelita grubego              

 

 

 

 

Niedrożność jelita- poziomy płynów 

Niedrożność jelita- poziomy płynów 

w rtg

w rtg

 

 

 

 

Różnicowanie 

Różnicowanie 

niedrożności

niedrożności



niedrożność jelita grubego,

niedrożność jelita grubego,



niedrożność porażenna w przebiegu 

niedrożność porażenna w przebiegu 

posocznicy

posocznicy

,

,



niedrożność smółkowa,

niedrożność smółkowa,

Postępowanie przedoperacyjne

Postępowanie przedoperacyjne



wyrównywanie zaburzeń wodno-

wyrównywanie zaburzeń wodno-

elektrolitowych i kwasowo-zasadowych

elektrolitowych i kwasowo-zasadowych



dekompresja przewodu pokarmowego

dekompresja przewodu pokarmowego



zabezpieczenie krwi

zabezpieczenie krwi



antybiotykoterapia okołooperacyjna

antybiotykoterapia okołooperacyjna

 

 

 

 

Leczenie niedrożności

Leczenie niedrożności



resekcja jelita i zespolenie „koniec do 

resekcja jelita i zespolenie „koniec do 

końca”

końca”



resekcja jelita i wytworzenie czasowego 

resekcja jelita i wytworzenie czasowego 

   

   

sztucznego odbytu (stomii)

sztucznego odbytu (stomii)



 „

 „

odetkanie” jelita

odetkanie” jelita



 „

 „

odkręcenie” jelita

odkręcenie” jelita



usunięcie przyczyny powodującej ucisk na 

usunięcie przyczyny powodującej ucisk na 

   

   

jelito

jelito



plastyka miejsca zwężonego

plastyka miejsca zwężonego

 

 

 

 

Leczenie niedrożności

Leczenie niedrożności



operacja polega na wycięciu rozdętego odcinka jelita do 

operacja polega na wycięciu rozdętego odcinka jelita do 

miejsca o średnicy ok. 1,5 cm a wąski odcinek obwodowy 

miejsca o średnicy ok. 1,5 cm a wąski odcinek obwodowy 

nacięty skośnie zespalany jest koniec do końca, zespolenie  

nacięty skośnie zespalany jest koniec do końca, zespolenie  

koniec do końca wykonuje się również przy dysproporcji 

koniec do końca wykonuje się również przy dysproporcji 

przekrojów jelita 1:4,

przekrojów jelita 1:4,

 

 



przetoki – enterostomie wykonuje się jedynie w przypadku 

przetoki – enterostomie wykonuje się jedynie w przypadku 

zapalenia otrzewnej lub w przypadku wyjątkowo dużej, 

zapalenia otrzewnej lub w przypadku wyjątkowo dużej, 

nieredukowalnej chirurgicznie dysproporcji obu odcinków 

nieredukowalnej chirurgicznie dysproporcji obu odcinków 

jelita na okres 3-6 tygodni,

jelita na okres 3-6 tygodni,



całkowite odżywianie pozajelitowe stosuje się w przypadkach 

całkowite odżywianie pozajelitowe stosuje się w przypadkach 

przedłużającej się nieprawidłowej  czynności jelit, 

przedłużającej się nieprawidłowej  czynności jelit, 

wcześniactwie, zapaleniu otrzewnej i w przypadkach po 

wcześniactwie, zapaleniu otrzewnej i w przypadkach po 

rozległych wycięciach jelita,  gdy prawdopodobne jest 

rozległych wycięciach jelita,  gdy prawdopodobne jest 

wystąpienie zespołu krótkiego jelita (Short Bowel Syndrome 

wystąpienie zespołu krótkiego jelita (Short Bowel Syndrome 

SBS)

SBS)

 

 

 

 

Leczenie niedrożności jelit

              

 

 

 

 

 

Leczenie niedrożności jelit

              

 

 

 

 

 

Leczenie niedrożności jelit

              

 

 

 

 

 

Niedrożność smółkowa 

Niedrożność smółkowa 

(Meconium ileus)

(Meconium ileus)

 

 

   

   

Typowa niedrożność obturacyjna - 

Typowa niedrożność obturacyjna - 

zatkanie światła jelita cienkiego 

zatkanie światła jelita cienkiego 

masami zagęszczonej smółki 

masami zagęszczonej smółki 

rozpoczynająca w życiu płodowym.

rozpoczynająca w życiu płodowym.

   

   

Występuje w około 25% przypadków 

Występuje w około 25% przypadków 

mukowiscydozy.

mukowiscydozy.

 

 

 

 

Niedrożność smółkowa -objawy

Niedrożność smółkowa -objawy



są podobne do innego typu niedrożności okresu  

są podobne do innego typu niedrożności okresu  

noworodkowego, choć rzadko  występują u 

noworodkowego, choć rzadko  występują u 

wcześniaków,

wcześniaków,



w 24-48 godz. po urodzeniu wymioty 

w 24-48 godz. po urodzeniu wymioty 

podbarwione żółcią, wzdęcia brzucha, 

podbarwione żółcią, wzdęcia brzucha, 



noworodek nie oddaje smółki, widoczne są 

noworodek nie oddaje smółki, widoczne są 

poszerzone pętle jelitowe.

poszerzone pętle jelitowe.



w postaci powikłanej szybko narastają wzdęcia 

w postaci powikłanej szybko narastają wzdęcia 

brzucha, zaburzenia oddechowe, widoczne są

brzucha, zaburzenia oddechowe, widoczne są

 

 

poszerzone żyły powłok brzucha, obrzęk i 

poszerzone żyły powłok brzucha, obrzęk i 

zaczerwienienie, 

zaczerwienienie, 



może wystąpić hypowolemia.

może wystąpić hypowolemia.

 

 

 

 

Rozpoznanie

Rozpoznanie

 

 



badanie radiologiczne jamy brzusznej w pozycji 

badanie radiologiczne jamy brzusznej w pozycji 

pionowej uwidacznia poszerzone pętle jelitowe o 

pionowej uwidacznia poszerzone pętle jelitowe o 

różnej średnicy, 

różnej średnicy, 



nieraz w prawym kwadracie brzucha występuje 

nieraz w prawym kwadracie brzucha występuje 

zacienienie z plamkowatymi przejaśnieniami (jest to 

zacienienie z plamkowatymi przejaśnieniami (jest to 

obraz smółki przemieszanej z powietrzem jeśli jej 

obraz smółki przemieszanej z powietrzem jeśli jej 

lepkość nie jest zbyt duża) 

lepkość nie jest zbyt duża) 



widoczne zwapnienia w jamie brzusznej świadczą o 

widoczne zwapnienia w jamie brzusznej świadczą o 

płodowym smółkowym  zapaleniu otrzewnej,

płodowym smółkowym  zapaleniu otrzewnej,



obrazy poszerzonych pętli jelitowych są typowe dla 

obrazy poszerzonych pętli jelitowych są typowe dla 

niedrożności

niedrożności

 

 

 

 

 

 

Leczenie

Leczenie

 

 

niedrożności 

niedrożności 

smółkowej

smółkowej



próby leczenia zachowawczego wlewami 

próby leczenia zachowawczego wlewami 

doodbytniczymi hiperosmotycznymi roztworami 

doodbytniczymi hiperosmotycznymi roztworami 

cieniującymi – Gastrografin -  rozrzedzenie smółki  

cieniującymi – Gastrografin -  rozrzedzenie smółki  

(możliwość hypowolemii, perforacji jelita – dlatego 

(możliwość hypowolemii, perforacji jelita – dlatego 

wskazuje się na leczenie chirurgiczne)

wskazuje się na leczenie chirurgiczne)



leczenie chirurgiczne - mechaniczne usunięcie gęstej 

leczenie chirurgiczne - mechaniczne usunięcie gęstej 

smółki z odcinka bliższego i dalszego jelita 

smółki z odcinka bliższego i dalszego jelita 

biodrowego przez przecięte jelito (enterostomię) oraz 

biodrowego przez przecięte jelito (enterostomię) oraz 

na wycięciu odcinka poszerzonego; śródoperacyjnie 

na wycięciu odcinka poszerzonego; śródoperacyjnie 

płucze się jelito NaCl z 2% N-acetylocysteiną,

płucze się jelito NaCl z 2% N-acetylocysteiną,



bezpieczne -wyłonienie jelita  (ileostomię zamyka się 

bezpieczne -wyłonienie jelita  (ileostomię zamyka się 

w 3-6 tygodni od jej założenia),

w 3-6 tygodni od jej założenia),



częste powikłania - niedrożność (pomimo leczenia 

częste powikłania - niedrożność (pomimo leczenia 

farmakologicznego), przetoki i rozejście zespolenia, 

farmakologicznego), przetoki i rozejście zespolenia, 

zrosty,, powikłania płucne, zespół złego wchłaniania 

zrosty,, powikłania płucne, zespół złego wchłaniania 

czy zespół krótkiego jelita

czy zespół krótkiego jelita

 

 

 

 

Choroba Hirschsprunga

Choroba Hirschsprunga

 

 

 

 

Ostre zapalenie wyrostka 

robaczkowego u dzieci           

      

 

 

 

 

Ostre zapalenie wyrostka 

robaczkowego u dzieci           

      

 

 

 

 

Ostre zapalenie wyrostka 
robaczkowego u dzieci

                 

Epidemiologia:

Epidemiologia:

•

 

 

Dotyczy 7 % populacji do 18 r.ż.

Dotyczy 7 % populacji do 18 r.ż.

• Sporadycznie poniżej 3 r.ż.
• Najczęstsza operacja wykonywana u 
  dzieci

 

 

 

 

Etiologia zapalenia wyrostka 
robaczkowego       

         



 

 

stan zapalny tkanki limfatycznej u      

stan zapalny tkanki limfatycznej u      

   

   

podstawy wyrostka robaczkowego 

podstawy wyrostka robaczkowego 

„migdałek

„migdałek

   

   

brzuszny”) 

brzuszny”) 



 zatkane wyrostka przez kamień kałowy



 zapalenie naczyń chłonnych krezki



 wtórnie (odczynowo) zmieniony wyrostek 

   robaczkowy

 

 

 

 

Objawy kliniczne zapalenia wyrostka 
robaczkowego

                



 

 

Bóle brzucha

Bóle brzucha



 Wymioty



 Objawy otrzewnowe (obrona mięśniowa)



 Gorączka



 Biegunka



 Częstomocz



 Osłabienie



 Cechy odwodnienia



 Badania laboratoryjne

 

 

 

 

Inne formy zapalenia              

      wyrostka robaczkowego   

        



 

 

Przewlekłe zapalenie wyrostka 

Przewlekłe zapalenie wyrostka 

   

   

robaczkowego

robaczkowego



 Nawrotowe zapalenie wyrostka 

   robaczkowego



 Kolka wyrostkowa

 

 

 

 

Rozpoznanie zapalenia wyrostka 
robaczkowego 



 

 

badanie fizykalne

badanie fizykalne



 

 

semiotyka 

semiotyka 



 USG



 badania laboratoryjne



 leukocytoza



 badanie ogólne moczu

 

 

 

 

Powikłania wczesne    zapalenia wyrostka 
robaczkowego 

         



 

 

Perforacja wyrostka i zapalenie otrzewnej

Perforacja wyrostka i zapalenie otrzewnej



 Ropień okołowyrostkowy



 Ropnie międzyjelitowe



 Naciek okołowyrostkowy



 Niedrożność



 Krwawienie



 Rozejście się kikuta wyrostka



 Ropienie rany 



 Zakrzep żyły wrotnej



 Ropnie przerzutowe (wątroba, śledziona)



 Wysięk w jamie opłucnowej

 

 

 

 

Powikłania późne zapalenia 
wyrostka robaczkowego 

            



 

 

niedrożność zrostowa

niedrożność zrostowa



 przepuklina w ranie



 niepłodność u dziewczynek

 

 

 

 

Leczenie zapalenia                 

    wyrostka robaczkowego     

      



 

 

Leczenie operacyjne:

Leczenie operacyjne:



 

Operacja klasyczna (laparotomia)

Operacja klasyczna (laparotomia)



 

 Operacja endoskopowa 

(laparoskopia)



 Leczenie zachowawcze ?

 

 

 

 

Leczenie zapalenia                 

    wyrostka robaczkowego     

      

 

 

 

 

Leczenie zapalenia                 

    wyrostka robaczkowego     

      

 

 

 

 

Leczenie zapalenia                 

    wyrostka robaczkowego     

      

 

 

 

 

MARTWICZE ZAPALENIE JELIT

MARTWICZE ZAPALENIE JELIT

(

(

Enterocolitis necroticans, - NEC)

Enterocolitis necroticans, - NEC)

       

       

Jest ciężką chorobą okresu noworodkowo-niemowlęcego, zagrażającą 

Jest ciężką chorobą okresu noworodkowo-niemowlęcego, zagrażającą 

życiu, 

życiu, 

 

 

o niewyjaśnionej etiologii.

o niewyjaśnionej etiologii.

     

     

W powstawaniu podkreśla się udział wielu czynników:

W powstawaniu podkreśla się udział wielu czynników:



niedotlenienie przebyte lub utrzymujące się powodujące zaburzenia 

niedotlenienie przebyte lub utrzymujące się powodujące zaburzenia 

w mikrokrążeniu jelit z rozwojem zmian martwiczych,

w mikrokrążeniu jelit z rozwojem zmian martwiczych,



wcześniactwo i niski ciężar urodzeniowy,

wcześniactwo i niski ciężar urodzeniowy,



ciężkie przedłużające się porody,

ciężkie przedłużające się porody,



nieodpowiednie żywienie powodujące zakażenia przewodu 

nieodpowiednie żywienie powodujące zakażenia przewodu 

pokarmowego,

pokarmowego,



brak odżywiania pokarmem matki,

brak odżywiania pokarmem matki,



transfuzja wymienna przez żyłę pępowinową

transfuzja wymienna przez żyłę pępowinową

 

 



dożylne wlewy roztworów hiperosmicznych.

dożylne wlewy roztworów hiperosmicznych.

 

 

 

 

 

 

Etiologia NEC

Etiologia NEC



czynniki te mogą doprowadzić do martwicy 

czynniki te mogą doprowadzić do martwicy 

błony śluzowej i drobnych nadżerek, 

błony śluzowej i drobnych nadżerek, 

pozbawiona błony śluzowej ściana jelita stanowi 

pozbawiona błony śluzowej ściana jelita stanowi 

dobre podłoże do wtargnięcia i rozwoju bakterii 

dobre podłoże do wtargnięcia i rozwoju bakterii 

wydzielających gaz oraz zakażenia grzybiczego

wydzielających gaz oraz zakażenia grzybiczego



 

 

zmiany mogą wystąpić w każdym odcinku 

zmiany mogą wystąpić w każdym odcinku 

przewodu pokarmowego, najczęściej w jelicie 

przewodu pokarmowego, najczęściej w jelicie 

cienkim i grubym

cienkim i grubym



martwica obejmuje wszystkie jej warstwy lub 

martwica obejmuje wszystkie jej warstwy lub 

poszczególne błony

poszczególne błony

.

.

 

 

 

 

 

 

Objawy NEC

Objawy NEC



występują w pierwszych dniach lub 

występują w pierwszych dniach lub 

tygodniach życia,

tygodniach życia,



mogą być zamaskowane przez objawy 

mogą być zamaskowane przez objawy 

chorób współistniejących,

chorób współistniejących,



objawy wskazują na niedrożność 

objawy wskazują na niedrożność 

mechaniczną z utratą łaknienia, 

mechaniczną z utratą łaknienia, 

wymiotami, wzdęciami brzucha, stolce 

wymiotami, wzdęciami brzucha, stolce 

śluzowe z domieszką krwi,

śluzowe z domieszką krwi,



pogarsza się stan kliniczny dziecka.

pogarsza się stan kliniczny dziecka.

 

 

 

 

Rozpoznanie NEC

Rozpoznanie NEC



o

o

braz przemawia za niedrożnością porażenną lub mechaniczną,

braz przemawia za niedrożnością porażenną lub mechaniczną,



badanie fizykalne (powtarzane)

badanie fizykalne (powtarzane)



RTG jamy brzusznej (A-P) 

RTG jamy brzusznej (A-P) 

w badaniu

w badaniu

 

 

radiologicznym występuje 

radiologicznym występuje 

rozdęcie 

rozdęcie 

 

 

pętli jelitowych, później obecność odmy pęcherzykowej 

pętli jelitowych, później obecność odmy pęcherzykowej 

ściany jelita, czasem gaz w obrzeżu żyły wrotnej,

ściany jelita, czasem gaz w obrzeżu żyły wrotnej,



badanie kontrastowe przewodu pokarmowego

badanie kontrastowe przewodu pokarmowego



b

b

adanie USG – pogrubienie ściany jelit może świadczyć o 

adanie USG – pogrubienie ściany jelit może świadczyć o 

wczesnej fazie rozwoju NEK i przyspieszyć wdrożenie właściwego 

wczesnej fazie rozwoju NEK i przyspieszyć wdrożenie właściwego 

postępowania 

postępowania 



CT

CT



posiewy z krwi i płynu z jamy otrzewnej i stolca wykazują te 

posiewy z krwi i płynu z jamy otrzewnej i stolca wykazują te 

same bakterie w końcowej fazie choroby stwierdza się płyn i gaz 

same bakterie w końcowej fazie choroby stwierdza się płyn i gaz 

w jamie otrzewnej, 

w jamie otrzewnej, 

 

 

 

 

Pneumatosis in NEC

Pneumatosis in NEC

 

 

 

 

Necrotic colon (NEC)

Necrotic colon (NEC)

 

 

 

 

Leczenie NEC

Leczenie NEC

Zachowawcze:

Zachowawcze:



stabilizowani

stabilizowani

e

e

 stanu ogólnego,

 stanu ogólnego,



kontrol

kontrol

a

a

 zakażenia uogólnionego,

 zakażenia uogólnionego,



wspomag

wspomag

anie

anie

 układu krążenia,

 układu krążenia,



odbarcz

odbarcz

anie

anie

 przewodu pokarmowego

 przewodu pokarmowego

,

,



obserwacj

obserwacj

a

a

 zmian w obrębie jelit

 zmian w obrębie jelit

,

,



o

o

dstawienie żywienia doustnego,

dstawienie żywienia doustnego,



wprowadzenie sondy żołądkowej w celu 

wprowadzenie sondy żołądkowej w celu 

dekompresji przewodu pokarmowego, ocena

dekompresji przewodu pokarmowego, ocena

 

 

charakteru i ilości zalegań żołądkowych,

charakteru i ilości zalegań żołądkowych,

 

 

 

 

Leczenie zachowawcze NEC

Leczenie zachowawcze NEC



usunięcie wszelkich cewników z naczyń pępowinowych,

usunięcie wszelkich cewników z naczyń pępowinowych,



zastosowanie całkowitego żywienia pozajelitowego,

zastosowanie całkowitego żywienia pozajelitowego,



wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych pod kontrolą 

wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych pod kontrolą 

powtarzanego co 6-8 godz. poziomu w surowicy

powtarzanego co 6-8 godz. poziomu w surowicy



wprowadzenie antybiotykoterapii o szerokim spektrum 

wprowadzenie antybiotykoterapii o szerokim spektrum 

działania,

działania,



wykonywanie codzienne posiewu krwi – podstaw do 

wykonywanie codzienne posiewu krwi – podstaw do 

modyfikowania antybiotykoterapii,

modyfikowania antybiotykoterapii,



przetaczanie krwi, osocza oraz masy płytkowej w zależności od 

przetaczanie krwi, osocza oraz masy płytkowej w zależności od 

potrzeb w celu wyrównania niedokrwistości  i zaburzeń 

potrzeb w celu wyrównania niedokrwistości  i zaburzeń 

krzepnięcia (utrzymać należy poziom 

krzepnięcia (utrzymać należy poziom 

  

  

 płytek  co najmniej na 

 płytek  co najmniej na 

poziomie 50 000/mm³.

poziomie 50 000/mm³.



wspomaganie układu krążenia i zwiększenie przepływu 

wspomaganie układu krążenia i zwiększenie przepływu 

tkankowego przez    zastosowanie Dopaminy,

tkankowego przez    zastosowanie Dopaminy,

 

 

 

 

Leczenie zachowawcze NEC

Leczenie zachowawcze NEC



kontrol

kontrol

a

a

 gazometrii  co 6-8 godzin, wyrównywanie kwasicy 

 gazometrii  co 6-8 godzin, wyrównywanie kwasicy 

metabolicznej, w przypadku niewydolności oddechowej 

metabolicznej, w przypadku niewydolności oddechowej 

intubacja i sztuczna wentylacja,

intubacja i sztuczna wentylacja,



powtarzanie co 6-8 godzin zdjęcie przeglądowe jamy 

powtarzanie co 6-8 godzin zdjęcie przeglądowe jamy 

brzusznej  w 2 pozycjach: AP i bocznej poziomym 

brzusznej  w 2 pozycjach: AP i bocznej poziomym 

promieniem aż do stanu stabilizacji dziecka,

promieniem aż do stanu stabilizacji dziecka,



ocena wszystkich parametrów klinicznych, radiologicznych 

ocena wszystkich parametrów klinicznych, radiologicznych 

i biochemicznych co 6-8 godzin do czasu stabilizacji stanu 

i biochemicznych co 6-8 godzin do czasu stabilizacji stanu 

dziecka z każdorazową oceną stopnia zaawansowania,

dziecka z każdorazową oceną stopnia zaawansowania,



jeżeli uzyskuje się poprawę i nie ma wskazań do 

jeżeli uzyskuje się poprawę i nie ma wskazań do 

interwencji chirurgicznej to kontynuuje się terapię 

interwencji chirurgicznej to kontynuuje się terapię 

antybiotykami i żywienie pozajelitowe przez okres 2-3 

antybiotykami i żywienie pozajelitowe przez okres 2-3 

tygodni.

tygodni.

    

    

Połowa do 2/3 dzieci z NEC jest skutecznie leczona 

Połowa do 2/3 dzieci z NEC jest skutecznie leczona 

zachowawczo.

zachowawczo.

 

 

 

 

Leczenie chirurgiczne NEC

Leczenie chirurgiczne NEC

 

 

  

  

L

L

eczenie operacyjne

eczenie operacyjne

 musi być bardzo rozważne,

 musi być bardzo rozważne,

uważa się, że powinno się je rozpocząć w momencie

uważa się, że powinno się je rozpocząć w momencie

pojawienia się wolnego powietrza w przeglądowym

pojawienia się wolnego powietrza w przeglądowym

bocznym zdjęciu radiologicznym jamy brzusznej 

bocznym zdjęciu radiologicznym jamy brzusznej 

(wykonywanym regularnie)

(wykonywanym regularnie)

Celem leczenia operacyjnego jest:

Celem leczenia operacyjnego jest:



usuniecie martwiczego jelita,

usuniecie martwiczego jelita,



zachowanie możliwie jak najdłuższego odcinka 

zachowanie możliwie jak najdłuższego odcinka 

zdrowego jelita.

zdrowego jelita.

  

  

 

 

 

 

Kryteria leczenia operacyjnego NEC 

Kryteria leczenia operacyjnego NEC 

bez cech perforacji

bez cech perforacji



pogarszanie się stanu ogólnego pomimo 

pogarszanie się stanu ogólnego pomimo 

intensywnego postępowania zachowawczego,

intensywnego postępowania zachowawczego,



spadek liczby płytek krwi i leukocytów,

spadek liczby płytek krwi i leukocytów,



zaburzenia oddechowe i kwasica metaboliczna,

zaburzenia oddechowe i kwasica metaboliczna,



zaczerwienienie, obrzęk i tkliwość powłok 

zaczerwienienie, obrzęk i tkliwość powłok 

brzusznych,

brzusznych,



nasilające się wodobrzusze,

nasilające się wodobrzusze,



niedrożność mechaniczna przewodu 

niedrożność mechaniczna przewodu 

pokarmowego,

pokarmowego,



masywne krwawienie z przewodu pokarmowego,

masywne krwawienie z przewodu pokarmowego,

 

 

 

 

Leczenie chirurgiczne

Leczenie chirurgiczne



w

w

ybór metody operacyjnej zależy od zaawansowania, rozległości i 

ybór metody operacyjnej zależy od zaawansowania, rozległości i 

lokalizacji zmian martwiczych

lokalizacji zmian martwiczych

;

;



laparotomia powinna być poprzedzona (w ośrodkach dysponujących  

laparotomia powinna być poprzedzona (w ośrodkach dysponujących  

laparoskopią) laparoskopią diagnostyczną; 

laparoskopią) laparoskopią diagnostyczną; 



za pomocą zabiegu laparoskopowego można założyć drenaż i płukać 

za pomocą zabiegu laparoskopowego można założyć drenaż i płukać 

jamę otrzewną, wykonać resekcję martwiczego jelita czy założyć 

jamę otrzewną, wykonać resekcję martwiczego jelita czy założyć 

stomię; 

stomię; 



podczas laparotomii usuwa się martwiczo zmienione jelito,

podczas laparotomii usuwa się martwiczo zmienione jelito,



wątpliwe odcinki jelita pozostawia się wykonując ponownie 

wątpliwe odcinki jelita pozostawia się wykonując ponownie 

laparoskopię lub laparotomię „secend look” po 24 godz. od pierwszej 

laparoskopię lub laparotomię „secend look” po 24 godz. od pierwszej 

operacji; 

operacji; 



podczas operacji należy rozstrzygnąć jakie rozwiązanie należy 

podczas operacji należy rozstrzygnąć jakie rozwiązanie należy 

zastosować: wyłonienie bliższego odcinka jelita „proxymal ileostomy”, 

zastosować: wyłonienie bliższego odcinka jelita „proxymal ileostomy”, 

czy wycięcie jelita i założenie ileostomii, lub wycięcie jelita i pierwotne 

czy wycięcie jelita i założenie ileostomii, lub wycięcie jelita i pierwotne 

zespolenie obu końców.

zespolenie obu końców.



 

 

 

 

 

 

Postępowanie pooperacyjne

Postępowanie pooperacyjne

     

     

C

C

el

el

: o

: o

panowanie zakażenia uogólnionego, rozwiązanie problemu 

panowanie zakażenia uogólnionego, rozwiązanie problemu 

żywienia,

żywienia,

 

 

wyrównanie zaburzeń krążenia, oddychania, równowagi 

wyrównanie zaburzeń krążenia, oddychania, równowagi 

kwasowo-zasadowej i elektrolitowej

kwasowo-zasadowej i elektrolitowej

;

;



a

a

ntybiotyki o szerokim spektrum działania przez 10-14 dni,

ntybiotyki o szerokim spektrum działania przez 10-14 dni,



sonda żołądkowa do czasu powrotu perystaltyki,

sonda żołądkowa do czasu powrotu perystaltyki,



całkowite żywienie pozajelitowe kontynuuje się przez okres 2-3 

całkowite żywienie pozajelitowe kontynuuje się przez okres 2-3 

tygodni po operacji,

tygodni po operacji,



obecnie tendencja do wczesnego żywienia doustnego po operacji 

obecnie tendencja do wczesnego żywienia doustnego po operacji 

(zaleca się stosowanie mieszanek elementarnych ze względu na 

(zaleca się stosowanie mieszanek elementarnych ze względu na 

występujące u większości dzieci z wyłoniona enterostomią zaburzeń 

występujące u większości dzieci z wyłoniona enterostomią zaburzeń 

wchłaniania treści jelitowej)

wchłaniania treści jelitowej)



niezależnie od sposobu żywienia noworodki po NEC wymagają 

niezależnie od sposobu żywienia noworodki po NEC wymagają 

suplementacji jonów, mikroelementów i wyrównywania kwasicy 

suplementacji jonów, mikroelementów i wyrównywania kwasicy 

metabolicznej

metabolicznej



czas utrzymywania enterostomii zależy od wielu czynników ( stan 

czas utrzymywania enterostomii zależy od wielu czynników ( stan 

ogólny dziecka, możliwość odżywienia doustnego), najczęściej 

ogólny dziecka, możliwość odżywienia doustnego), najczęściej 

przetoki zamyka się po około 3 miesiącach,  chociaż aktualnie 

przetoki zamyka się po około 3 miesiącach,  chociaż aktualnie 

przeważa tendencja wczesnego zamykania enterostomii).

przeważa tendencja wczesnego zamykania enterostomii).

 

 

 

 

Powikłania późne

Powikłania późne

 NEC

 NEC



zwężenia jelit, będące następstwem 

zwężenia jelit, będące następstwem 

gojenia się niedokrwionych obszarów 

gojenia się niedokrwionych obszarów 

ściany przewodu pokarmowego oraz 

ściany przewodu pokarmowego oraz 

u dzieci operowanych,

u dzieci operowanych,



zespoły krótkiego jelita ( po 

zespoły krótkiego jelita ( po 

rozległych resekcjach lub 

rozległych resekcjach lub 

wytworzeniu licznych enterostomii)

wytworzeniu licznych enterostomii)

 

 

 

 

WADY I CHOROBY ODBYTU I 

WADY I CHOROBY ODBYTU I 

ODBYTNICY

ODBYTNICY

 

 



Występują w różnorakich postaciach 

Występują w różnorakich postaciach 

klinicznych.

klinicznych.



Mogą przybierać „łagodną postać” i wtedy 

Mogą przybierać „łagodną postać” i wtedy 

wymagają minimalnej interwencji 

wymagają minimalnej interwencji 

chirurgicznej, lub jako „ciężkie”, kompleksowe 

chirurgicznej, lub jako „ciężkie”, kompleksowe 

wymagające etapowego skomplikowanego 

wymagające etapowego skomplikowanego 

leczenia chirurgicznego.

leczenia chirurgicznego.



Noworodek z niedrożnością odbytu czy innymi 

Noworodek z niedrożnością odbytu czy innymi 

postaciami wad odbytu i odbytnicy wymaga 

postaciami wad odbytu i odbytnicy wymaga 

najczęściej operacji w trybie pilnym.

najczęściej operacji w trybie pilnym.



Wady odbytu i odbytnicy występują najczęściej 

Wady odbytu i odbytnicy występują najczęściej 

z częstością 1:4000 – 5000 noworodków.

z częstością 1:4000 – 5000 noworodków.

 

 

 

 

Wady u chłopców:

Wady u chłopców:

(

(

wg Alberto Pena z 1982 r)

wg Alberto Pena z 1982 r)



Niskie wady:

Niskie wady:

         

         

przetoka skórna,

przetoka skórna,

        

        

 

 

zwężenie odbytu,

zwężenie odbytu,

     

     

    

    

błoniasta niedrożność,

błoniasta niedrożność,

         

         

odbyt częściowo pokryty fałdem skórnym (w postaci 

odbyt częściowo pokryty fałdem skórnym (w postaci 

„rączki 

„rączki 

 

 

koszyka”

koszyka”



Przetoka odbytniczo - cewkowa do części opuszkowej,

Przetoka odbytniczo - cewkowa do części opuszkowej,



Przetoka odbytniczo – cewkowa do części sterczowej,

Przetoka odbytniczo – cewkowa do części sterczowej,



Przetoka odbytniczo – pęcherzowa do szyi pęcherza,

Przetoka odbytniczo – pęcherzowa do szyi pęcherza,



Niedrożność odbytu bez przetoki,

Niedrożność odbytu bez przetoki,



Zarośnięcie lub zwężenie odbytnicy

Zarośnięcie lub zwężenie odbytnicy

 

 

 

 

Wady u dziewczynek

Wady u dziewczynek



Przetoka odbytniczo-skórno-kroczowa

Przetoka odbytniczo-skórno-kroczowa



Przetoka odbytniczo-przedsionkowa

Przetoka odbytniczo-przedsionkowa



Przetoka odbytniczo-pochwowa (bardzo 

Przetoka odbytniczo-pochwowa (bardzo 

rzadka)

rzadka)



Niedrożność odbytu bez przetoki

Niedrożność odbytu bez przetoki



Zarośnięcie lub zwężenie odbytnicy

Zarośnięcie lub zwężenie odbytnicy



Przetrwały stek (cloaca)

Przetrwały stek (cloaca)

 

 

 

 

Leczenie wad odbytu i 

Leczenie wad odbytu i 

odbytnicy

odbytnicy

        

        

Głównym celem leczenia operacyjnego jest zapewnienie trzymania 

Głównym celem leczenia operacyjnego jest zapewnienie trzymania 

stolca i umieszczenie odbytu w jego typowym miejscu.

stolca i umieszczenie odbytu w jego typowym miejscu.

     

     

Operacje wytwórcze odbytu poprzedza zwykle odbyt sztuczny 

Operacje wytwórcze odbytu poprzedza zwykle odbyt sztuczny 

(colostomia) wykonywany w okresie noworodkowym. 

(colostomia) wykonywany w okresie noworodkowym. 



Radykalne leczenie przeprowadza się w okresie późniejszym, gdy 

Radykalne leczenie przeprowadza się w okresie późniejszym, gdy 

dziecko osiągnie masę ciała 10 kg (łatwiejsze operacyjne 

dziecko osiągnie masę ciała 10 kg (łatwiejsze operacyjne 

zamknięcie przetoki odbytniczo-moczowej oraz umiejscowienie jelita 

zamknięcie przetoki odbytniczo-moczowej oraz umiejscowienie jelita 

dokładnie wewnątrz kompleksu mięśniowego odbytu).

dokładnie wewnątrz kompleksu mięśniowego odbytu).



W niskich postaciach wad odbytu  leczenie operacyjne 

W niskich postaciach wad odbytu  leczenie operacyjne 

przeprowadza się jednoczasowo, wykonując operacje plastyczną z 

przeprowadza się jednoczasowo, wykonując operacje plastyczną z 

dostępu kroczowego.

dostępu kroczowego.



Operacyjne zamknięcie colostomii poprzedzone jest poszerzaniem 

Operacyjne zamknięcie colostomii poprzedzone jest poszerzaniem 

wytworzonego odbytu prze okres 1-3 miesięcy wg przyjętego 

wytworzonego odbytu prze okres 1-3 miesięcy wg przyjętego 

schematu (rozszerzadła Hegara o średnicy od 8-15mm). - w 

schematu (rozszerzadła Hegara o średnicy od 8-15mm). - w 

przypadku zaniechania rozszerzań- zwężenia i możliwość 

przypadku zaniechania rozszerzań- zwężenia i możliwość 

zamknięcia.

zamknięcia.

 

 

 

 

 

 

Współpraca pielęgniarki z rodzicami w procesie

Współpraca pielęgniarki z rodzicami w procesie

pielęgnowania dziecka 

pielęgnowania dziecka 

z wrodzoną wadą odbytu i odbytnicy.

z wrodzoną wadą odbytu i odbytnicy.

 

 

Opieka nad dzieckiem z wrodzoną niedrożnością 

Opieka nad dzieckiem z wrodzoną niedrożnością 

 

 

o

o

dbytu w pierwszych dniach życia.

dbytu w pierwszych dniach życia.

   

   

1.  przygotowanie psychiczne rodziców do opieki nad 

1.  przygotowanie psychiczne rodziców do opieki nad 

 

 

chorym dzieckiem,

chorym dzieckiem,

   

   

2.  pozyskanie zaufania rodziców,

2.  pozyskanie zaufania rodziców,

   

   

3.  zorganizowanie spotkania z psychologiem 

3.  zorganizowanie spotkania z psychologiem 

klinicznym,

klinicznym,

   

   

4.  przekazanie wiedzy na temat:  postaci wady, z 

4.  przekazanie wiedzy na temat:  postaci wady, z 

którą urodziło

którą urodziło

 

 

się dziecko,  zapoznanie rodziców z 

się dziecko,  zapoznanie rodziców z 

możliwością leczenia dziecka

możliwością leczenia dziecka

 

 

 

 

Współpraca pielęgniarki z rodzicami w procesie 

Współpraca pielęgniarki z rodzicami w procesie 

pielęgnowania 

pielęgnowania 

dziecka z wrodzoną wadą odbytu i odbytnicy.

dziecka z wrodzoną wadą odbytu i odbytnicy.

 

 

 

 

II. 

II. 

Opieka nad dzieckiem w kolejnych fazach leczenia

Opieka nad dzieckiem w kolejnych fazach leczenia

 

 

1.  wyłonienie kolostomii jako pierwszy etap -pielęgnowanie noworodka ze 

1.  wyłonienie kolostomii jako pierwszy etap -pielęgnowanie noworodka ze 

sztucznym odbytem

sztucznym odbytem

 

 

a) we wczesnym okresie pooperacyjnym

a) we wczesnym okresie pooperacyjnym

 (

 (

 specjalistyczna opieka pielęgniarska,  

 specjalistyczna opieka pielęgniarska,  

zaspokajanie potrzeb dziecka

zaspokajanie potrzeb dziecka

)

)

 

 

b

b

)  w kolejnych dobach po zabiegu

)  w kolejnych dobach po zabiegu

 

 



udzielanie wsparcia rodzicom w akceptacji dziecka z wyłonionym odbytem, 

udzielanie wsparcia rodzicom w akceptacji dziecka z wyłonionym odbytem, 

przekazanie wiedzy na temat higieny kolostomii,

przekazanie wiedzy na temat higieny kolostomii,

 

 

współdziałanie pielęgniarki z 

współdziałanie pielęgniarki z 

rodzicami podczas zabiegów higienicznych (kąpiel, zmiana płytek i worków 

rodzicami podczas zabiegów higienicznych (kąpiel, zmiana płytek i worków 

stomijnych),

stomijnych),

 

 

udzielanie informacji na temat zaopatrzenia stomijnego, 

udzielanie informacji na temat zaopatrzenia stomijnego, 

zorganizowanie spotkania z rodzicami dzieci mających podobne problemy 

zorganizowanie spotkania z rodzicami dzieci mających podobne problemy 

(będącymi po kolejnych etapach leczenia),

(będącymi po kolejnych etapach leczenia),

 

 

fachowe przygotowanie do opieki 

fachowe przygotowanie do opieki 

nad dzieckiem w domu,

nad dzieckiem w domu,



nauczenie obserwacji i właściwego postępowania w przypadku wystąpienia 

nauczenie obserwacji i właściwego postępowania w przypadku wystąpienia 

powikłań, np. krwawienia śluzówki, odparzenia skóry wokół stomii, wypadanie 

powikłań, np. krwawienia śluzówki, odparzenia skóry wokół stomii, wypadanie 

śluzówki, zwężenia ujścia kolostomii, pojawienie się nieprawidłowych stolców,

śluzówki, zwężenia ujścia kolostomii, pojawienie się nieprawidłowych stolców,



skierowanie rodziców do  poradni chirurgicznej, do pielęgniarki stomijnej – z 

skierowanie rodziców do  poradni chirurgicznej, do pielęgniarki stomijnej – z 

którą będą w stałym kontakcie aż do końca leczenia,

którą będą w stałym kontakcie aż do końca leczenia,

 

 

 

 

 

 

Współpraca z rodzicami w opiece 

Współpraca z rodzicami w opiece 

nad dzieckiem

nad dzieckiem

      

      

Przyjęcie dziecka do szpitala celem wykonania zabiegu 

Przyjęcie dziecka do szpitala celem wykonania zabiegu 

odtwórczego odbytu.

odtwórczego odbytu.



przekazanie rodzicom wiedzy na temat opieki po zabiegu

przekazanie rodzicom wiedzy na temat opieki po zabiegu

     

     

operacyjnym (wyjaśnienie wszelkich niejasności),

operacyjnym (wyjaśnienie wszelkich niejasności),



współpraca podczas badań diagnostycznych (kolonogram 

współpraca podczas badań diagnostycznych (kolonogram 

obwodowy),

obwodowy),



przygotowanie rodziców do programu rozszerzania nowo 

przygotowanie rodziców do programu rozszerzania nowo 

wytworzonego odbytu, wskazanie celu, wiedzy na ten temat,

wytworzonego odbytu, wskazanie celu, wiedzy na ten temat,



udzielenie pomocy w rozpoczęciu i prowadzeniu masowania 

udzielenie pomocy w rozpoczęciu i prowadzeniu masowania 

odbytu    rozszerzadłami Hegara, prowadzenie nadzoru,

odbytu    rozszerzadłami Hegara, prowadzenie nadzoru,



udzielanie wsparcia, wypożyczenie rozszerzadeł Hegara do 

udzielanie wsparcia, wypożyczenie rozszerzadeł Hegara do 

domu,

domu,



pouczenie o możliwości wystąpienia powikłań przy 

pouczenie o możliwości wystąpienia powikłań przy 

niestosowaniu  

niestosowaniu  



się do poleceń lekarsko- pielęgniarskich,

się do poleceń lekarsko- pielęgniarskich,



przypomnienie o możliwości korzystania z fachowej wiedzy 

przypomnienie o możliwości korzystania z fachowej wiedzy 

pielęgniarki  stomijnej.

pielęgniarki  stomijnej.

 

 

 

 

Współpraca z rodzicami w opiece nad 

Współpraca z rodzicami w opiece nad 

dzieckiem

dzieckiem

Końcowy etap leczenia wady – odtworzenie ciągłości przewodu pokarmowego

Końcowy etap leczenia wady – odtworzenie ciągłości przewodu pokarmowego

a.  opieka nad dzieckiem w okresie przedoperacyjnym:

a.  opieka nad dzieckiem w okresie przedoperacyjnym:



przekazanie informacji na temat zabiegu,

przekazanie informacji na temat zabiegu,

 

 



współpraca rodziców w specjalistycznym przygotowaniu dziecka do 

współpraca rodziców w specjalistycznym przygotowaniu dziecka do 

operacji celem zmniejszenia stresu dziecka (pomoc w wykonaniu wlewu 

operacji celem zmniejszenia stresu dziecka (pomoc w wykonaniu wlewu 

do pętli obwodowej bliższej i dalszej oraz płukaniu jelit wg schematu), 

do pętli obwodowej bliższej i dalszej oraz płukaniu jelit wg schematu), 

b. pooperacyjna obserwacja i pielęgnacja dziecka:

b. pooperacyjna obserwacja i pielęgnacja dziecka:

 

 



procedury stosowane w przebiegu gojenia się rany po zabiegu 

procedury stosowane w przebiegu gojenia się rany po zabiegu 

(stosowanie pełnego odżywiania pozajelitowego, wczesne wprowadzanie 

(stosowanie pełnego odżywiania pozajelitowego, wczesne wprowadzanie 

żywienia doustnego, kontrola rany pooperacyjnej, obserwacja pierwszych 

żywienia doustnego, kontrola rany pooperacyjnej, obserwacja pierwszych 

stolców),

stolców),



włączenie rodziców do zabiegów higienicznych,

włączenie rodziców do zabiegów higienicznych,

 

 

omówienie metod walki z 

omówienie metod walki z 

odparzeniami wokół odbytu,

odparzeniami wokół odbytu,

 

 

udzielenie rodzicom instruktażu o 

udzielenie rodzicom instruktażu o 

postępowaniu z dzieckiem po zakończeniu leczenia (powrót do masowania 

postępowaniu z dzieckiem po zakończeniu leczenia (powrót do masowania 

odbytu, zapobieganie odparzeniom skóry, kontrola wypróżnień, nauka 

odbytu, zapobieganie odparzeniom skóry, kontrola wypróżnień, nauka 

dziecka korzystania z toalety),

dziecka korzystania z toalety),



 

 

przypomnienie o potrzebie okresowej kontroli w poradni chirurgicznej,

przypomnienie o potrzebie okresowej kontroli w poradni chirurgicznej,

 

 

przekazanie dziecka pod kontrolę pielęgniarki stomijnej. 

przekazanie dziecka pod kontrolę pielęgniarki stomijnej. 

 

 

 

 

 

 

Przepuklina pępowinowa i 

Przepuklina pępowinowa i 

wytrzewienie

wytrzewienie

   

   

Wady embriologiczne

Wady embriologiczne

 zaliczane do grupy 

 zaliczane do grupy 

celosoomii środkowych (

celosoomii środkowych (

przetrwania 

przetrwania 

pozazarodkowej jamy ciała – celomy)

pozazarodkowej jamy ciała – celomy)

 

 

Częstość występowania:

Częstość występowania:



przepuklina pępowinowa – około 1: 6 000

przepuklina pępowinowa – około 1: 6 000

   

   

porodów

porodów



wytrzewienie – 1: 30 000 porodów

wytrzewienie – 1: 30 000 porodów

 

 

 

 

Przepuklina pępowinowa i 

Przepuklina pępowinowa i 

wytrzewienie

wytrzewienie

   

   

I trymestr życia płodowego

I trymestr życia płodowego

 

 

(

(

5-11 tydzień)

5-11 tydzień)

 – 

 – 

fizjologiczny okres, kiedy pętle jelitowe znajdują się poza 

fizjologiczny okres, kiedy pętle jelitowe znajdują się poza 

jamą brzuszną (pływają swobodnie w jamie owodniowej 

jamą brzuszną (pływają swobodnie w jamie owodniowej 

umocowane jedynie na pierwotnej długiej krezce, otoczone 

umocowane jedynie na pierwotnej długiej krezce, otoczone 

tylko z dala nie domkniętymi fałdami brzusznymi, 

tylko z dala nie domkniętymi fałdami brzusznymi, 

-

w 11 tygodniu

w 11 tygodniu

 wstępują do brzucha, ulegają umocowaniu 

 wstępują do brzucha, ulegają umocowaniu 

do tylnej ściany, a nad nimi zamykają się fałdy brzuszne 

do tylnej ściany, a nad nimi zamykają się fałdy brzuszne 

wytwarzając ścianę przednią oraz pierścień pępkowy w 

wytwarzając ścianę przednią oraz pierścień pępkowy w 

miejscu spotkania fałdów).

miejscu spotkania fałdów).

    

    

W celosomiach na skutek nieznanych przyczyn pętle jelitowe 

W celosomiach na skutek nieznanych przyczyn pętle jelitowe 

pozostają poza jamą brzuszną – uniemożliwiając zamknięcie 

pozostają poza jamą brzuszną – uniemożliwiając zamknięcie 

przedniej ściany brzucha.

przedniej ściany brzucha.

 

 

 

 

Przepuklina pępowinowa

Przepuklina pępowinowa

   

   

Przepuklina pępowinowa

Przepuklina pępowinowa

 

 

(omphalocoele) – 

(omphalocoele) – 

jest to 

jest to 

przemieszczenie części zawartości jamy brzusznej na 

przemieszczenie części zawartości jamy brzusznej na 

zewnątrz brzucha przez przetrwały bardzo szeroki 

zewnątrz brzucha przez przetrwały bardzo szeroki 

pierścień pępkowy.

pierścień pępkowy.

    

    

W wadzie tej:

W wadzie tej:



przemieszczone narządy nie są pokryte skórą, a 

przemieszczone narządy nie są pokryte skórą, a 

półprzeźroczystą błoną owodniową stanowiącą worek 

półprzeźroczystą błoną owodniową stanowiącą worek 

przepuklinowy,

przepuklinowy,



zawartość worka może stanowić dowolny odcinek 

zawartość worka może stanowić dowolny odcinek 

przewodu pokarmowego od żołądka do esicy włącznie 

przewodu pokarmowego od żołądka do esicy włącznie 

(czasami wątroba),

(czasami wątroba),



po porodzie worek owodniowy jest bardzo wrażliwy na 

po porodzie worek owodniowy jest bardzo wrażliwy na 

uraz i wysychanie, 

uraz i wysychanie, 



często współwystępują wady towarzyszące, głównie 

często współwystępują wady towarzyszące, głównie 

układu krążenia.

układu krążenia.

 

 

 

 

Wytrzewienie wrodzone

Wytrzewienie wrodzone

Wytrzewienie wrodzone 

Wytrzewienie wrodzone 

(gastroschisis)

(gastroschisis)



 

 

przemieszczone poza jamę brzuszną narządy nie 

przemieszczone poza jamę brzuszną narządy nie 

są pokryte workiem osierdziowym,

są pokryte workiem osierdziowym,



wytrzewione jelita są obrzękłe, niekiedy do tego 

wytrzewione jelita są obrzękłe, niekiedy do tego 

stopnia, że są całkowicie pozbawione światła

stopnia, że są całkowicie pozbawione światła



od zewnątrz jelita pokryte grubą warstwą 

od zewnątrz jelita pokryte grubą warstwą 

zielonkawo-szarego włóknika, posklejane 

zielonkawo-szarego włóknika, posklejane 

masywnymi zrostami, 

masywnymi zrostami, 



w wadzie tej obserwuje się niedobory odporności 

w wadzie tej obserwuje się niedobory odporności 

spowodowane utratą immunoglobilin do płynu 

spowodowane utratą immunoglobilin do płynu 

owodniowego,

owodniowego,

 

 

 

 

Wytrzewienie wrodzone

Wytrzewienie wrodzone

   

   

Najbardziej charakterystyczne cechy 

Najbardziej charakterystyczne cechy 

różnicujące wytrzewienie wrodzone:

różnicujące wytrzewienie wrodzone:



ubytek powłok zlokalizowany jest na 

ubytek powłok zlokalizowany jest na 

prawo od sznura pępowinowego,

prawo od sznura pępowinowego,



normalny wygląd i prawidłowy przyczep 

normalny wygląd i prawidłowy przyczep 

sznura pępowinowego,

sznura pępowinowego,



brak worka pokrywającego 

brak worka pokrywającego 

przemieszczone trzewia.

przemieszczone trzewia.

 

 

 

 

Wytrzewienie wrodzone

Wytrzewienie wrodzone

  

  

Postępowanie lecznicze

Postępowanie lecznicze

 

 

Prowadzenie przedoperacyjne:

Prowadzenie przedoperacyjne:



 

 

przepuklina pępowinowa i wytrzewienie 

przepuklina pępowinowa i wytrzewienie 

wrodzone to klasyczne wady wymagające 

wrodzone to klasyczne wady wymagające 

interwencji chirurgicznej w pierwszych 

interwencji chirurgicznej w pierwszych 

godzinach życia noworodka – 

godzinach życia noworodka – 

krytyczne 

krytyczne 

znaczenie dla noworodka ma prawidłowa 

znaczenie dla noworodka ma prawidłowa 

opieka, przed i w trakcie transportu do 

opieka, przed i w trakcie transportu do 

wyspecjalizowango ośrodka chirurgii 

wyspecjalizowango ośrodka chirurgii 

dziecięcej.

dziecięcej.

 

 

 

 

Wytrzewienie wrodzone 

Wytrzewienie wrodzone 

Prowadzenie przedoperacyjne:

Prowadzenie przedoperacyjne:

Najistotniejsz

Najistotniejsz

e

e

  w tym okresie 

  w tym okresie 

jest

jest

:

:



z

z

apewnienie komfortu cieplnego – natychmiastowe 

apewnienie komfortu cieplnego – natychmiastowe 

umieszczenie w inkubatorze, wytrzewione jelita 

umieszczenie w inkubatorze, wytrzewione jelita 

pokryć jałową serwetą zwilżoną w ciepłym 

pokryć jałową serwetą zwilżoną w ciepłym 

roztworze soli fizjologicznej – następnie całość 

roztworze soli fizjologicznej – następnie całość 

pokryć jałową folią z tworzyw sztucznych – 

pokryć jałową folią z tworzyw sztucznych – 

opatrunek zabezpiecza również przed parowanie 

opatrunek zabezpiecza również przed parowanie 

wody z przemieszczonych narządów i zakażeniem.

wody z przemieszczonych narządów i zakażeniem.



w celu zabezpieczenia przed wymiotami i 

w celu zabezpieczenia przed wymiotami i 

zachłyśnięciem – wprowadzenie sondy żołądkowej i 

zachłyśnięciem – wprowadzenie sondy żołądkowej i 

okresowo odssysać treść żołądkową 

okresowo odssysać treść żołądkową 

(objętość 

(objętość 

odessanego płynu zanotować w dokumentacji),

odessanego płynu zanotować w dokumentacji),

 

 

 

 

Wytrzewienie wrodzone

Wytrzewienie wrodzone

    

    

Prowadzenie przedoperacyjne 

Prowadzenie przedoperacyjne 

cd. 

cd. 

:

:



przed transportem skorygować zaburzenia 

przed transportem skorygować zaburzenia 

równowagi kwasowo-zasadowej,

równowagi kwasowo-zasadowej,



 

 

transport pod fachową opieką w przenośnym 

transport pod fachową opieką w przenośnym 

inkubatorze z własnym źródłem tlenu i ciepła,

inkubatorze z własnym źródłem tlenu i ciepła,



bezpośrednio po przyjęciu dziecka na oddział 

bezpośrednio po przyjęciu dziecka na oddział 

zaczyna się przygotowanie dziecka do operacji,

zaczyna się przygotowanie dziecka do operacji,



należy skontrolować i wyrównywać zaburzenia 

należy skontrolować i wyrównywać zaburzenia 

gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-

gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-

zasadowej,

zasadowej,



 

 

podanie domięśniowo 1 mg witaminy K oraz 

podanie domięśniowo 1 mg witaminy K oraz 

antybiotyk o szerokim zakresie działania

antybiotyk o szerokim zakresie działania

 

 

 

 

Wytrzewienie wrodzone

Wytrzewienie wrodzone

   

   

Leczenie operacyjn

Leczenie operacyjn

1.

1.

leczenie operacyjne jednoczasowe – polega na 

leczenie operacyjne jednoczasowe – polega na 

odprowadzeniu do brzucha przemieszczonych 

odprowadzeniu do brzucha przemieszczonych 

narządów i warstwowym zamknięciu powłok – ta 

narządów i warstwowym zamknięciu powłok – ta 

metoda , gdy tylko niewielka objętość trzewi,

metoda , gdy tylko niewielka objętość trzewi,

2. leczenie etapowe z zastosowanie tworzyw 

2. leczenie etapowe z zastosowanie tworzyw 

sztucznych – istotą tego leczenia jest 

sztucznych – istotą tego leczenia jest 

wytworzenie worka przepuklinowego z tworzyw 

wytworzenie worka przepuklinowego z tworzyw 

sztucznych,

sztucznych,

3. 

3. 

leczenie zachowawcze – tylko w przypadku 

leczenie zachowawcze – tylko w przypadku 

przepukliny pępowinowej

przepukliny pępowinowej

.

.

 

 

 

 

Krwawienia z przewodu 

Krwawienia z przewodu 

pokarmowego u dziecka

pokarmowego u dziecka



jest zawsze alarmującym objawem, stwarzającym 

jest zawsze alarmującym objawem, stwarzającym 

zagrożenie życia  dziecka i skłaniającym 

zagrożenie życia  dziecka i skłaniającym 

opiekunów do szukania szybkiej pomocy,

opiekunów do szukania szybkiej pomocy,



objawami krwawienia z przewodu pokarmowego są 

objawami krwawienia z przewodu pokarmowego są 

krwiste wymioty i/lub krwisty stolec, osłabienie, 

krwiste wymioty i/lub krwisty stolec, osłabienie, 

blada, spocona skóra, szybkie, słabo napięte tętno 

blada, spocona skóra, szybkie, słabo napięte tętno 

może wskazywać na krwawienie z przewodu 

może wskazywać na krwawienie z przewodu 

pokarmowego, mimo braku krwawych wymiotów i 

pokarmowego, mimo braku krwawych wymiotów i 

stolca.

stolca.

 

 

 

 

Cechy charakterystyczne populacji 

Cechy charakterystyczne populacji 

dziecięcej:

dziecięcej:

    

    

1. w diagnostyce, poza podstawowymi zasadami badania 

1. w diagnostyce, poza podstawowymi zasadami badania 

- zebrania dokładnego wywiadu i badania fizykalnego, 

- zebrania dokładnego wywiadu i badania fizykalnego, 

pomocna jest analiza najczęstszych przyczyn krwawienia 

pomocna jest analiza najczęstszych przyczyn krwawienia 

w danym wieku.

w danym wieku.

    

    

2. w odróżnieniu od dorosłych dzieci krwawią częściej z 

2. w odróżnieniu od dorosłych dzieci krwawią częściej z 

dolnego odcinka przewodu pokarmowego, krwawienie z 

dolnego odcinka przewodu pokarmowego, krwawienie z 

górnego odcinka jest 3-4 razy rzadsze niż z dolnego, ale 

górnego odcinka jest 3-4 razy rzadsze niż z dolnego, ale 

zwiększa swój udział w ogólnej liczbie krwawień wraz z 

zwiększa swój udział w ogólnej liczbie krwawień wraz z 

wiekiem dziecka.

wiekiem dziecka.

 

 

   

   

3

3

. wymioty krwawe występują tylko w kilku zespołach 

. wymioty krwawe występują tylko w kilku zespołach 

chorobowych u dzieci, do masywnej utraty krwi dochodzi 

chorobowych u dzieci, do masywnej utraty krwi dochodzi 

u nich przez wydalenie krwawego stolca. Krwawy stolec 

u nich przez wydalenie krwawego stolca. Krwawy stolec 

jest zasadniczym i zwykle pierwszym objawem 

jest zasadniczym i zwykle pierwszym objawem 

krwawienia z przewodu pokarmowego.

krwawienia z przewodu pokarmowego.

 

 

 

 

Cechy charakterystyczne populacji 

Cechy charakterystyczne populacji 

dziecięcej

dziecięcej

 cd

 cd

:

:

   

   

4

4

. chłopcy stanowią 60% dzieci krwawiących z 

. chłopcy stanowią 60% dzieci krwawiących z 

przewodu pokarmowego, niezależnie od 

przewodu pokarmowego, niezależnie od 

przyczyny, niemowlęta i dzieci w wieku szkolnym 

przyczyny, niemowlęta i dzieci w wieku szkolnym 

częściej krwawią  z przewodu pokarmowego niż 

częściej krwawią  z przewodu pokarmowego niż 

noworodki i dzieci w wieku przedszkolnym.

noworodki i dzieci w wieku przedszkolnym.

 

 

   

   

5

5

. u dzieci obserwuje się krwawienie z nieustalonej 

. u dzieci obserwuje się krwawienie z nieustalonej 

przyczyny. W trakcie obserwacji klinicznej i po 

przyczyny. W trakcie obserwacji klinicznej i po 

leczeniu zachowawczym krwawienie ustaje i 

leczeniu zachowawczym krwawienie ustaje i 

zwykle nie powtarza się więcej.

zwykle nie powtarza się więcej.

 

 

 

 

Najbardziej charakterystyczne 

Najbardziej charakterystyczne 

przyczyny krwawienia

przyczyny krwawienia

u noworodków

u noworodków

 to:

 to:



choroba krwotoczna noworodków i krwotoczne 

choroba krwotoczna noworodków i krwotoczne 

zapalenie żołądka o charakterze ostrego 

zapalenie żołądka o charakterze ostrego 

owrzodzenia ostrego śluzówki; 

owrzodzenia ostrego śluzówki; 



połknięta  krew matki – w okresie porodu lub 

połknięta  krew matki – w okresie porodu lub 

karmienia piersią, szczeliny odbytu, 

karmienia piersią, szczeliny odbytu, 



odczyny zapalno-krwotoczne jelit, martwicze 

odczyny zapalno-krwotoczne jelit, martwicze 

zapalenie jelit,

zapalenie jelit,



skręt jelita środkowego przy niedokonanym 

skręt jelita środkowego przy niedokonanym 

zwrocie jelit,

zwrocie jelit,

 

 

 

 

 

 

Najbardziej charakterystyczne 

Najbardziej charakterystyczne 

przyczyny krwawienia

przyczyny krwawienia

u  niemowląt

u  niemowląt



przyczyną wystąpienia ponad połowy 

przyczyną wystąpienia ponad połowy 

krwistych stolców jest wgłobienie, 

krwistych stolców jest wgłobienie, 



krwawienie z górnego odcinka przewodu 

krwawienie z górnego odcinka przewodu 

pokarmowego jest rzadkie (w tym wieku u co 

pokarmowego jest rzadkie (w tym wieku u co 

6 dziecka nie wykrywa się źródła krwawienia),

6 dziecka nie wykrywa się źródła krwawienia),



inne przyczyny to szczelina odbytu, skręt 

inne przyczyny to szczelina odbytu, skręt 

jelita środkowego, zdwojenia przewodu 

jelita środkowego, zdwojenia przewodu 

pokarmowego, zapalenia żołądka i jelit o 

pokarmowego, zapalenia żołądka i jelit o 

różnej etiologii,

różnej etiologii,

 

 

 

 

 

 

Najbardziej charakterystyczne 

Najbardziej charakterystyczne 

przyczyny krwawienia

przyczyny krwawienia

u dzieci przedszkolnych

u dzieci przedszkolnych

 (2-6 r.ż.) 

 (2-6 r.ż.) 



polip odbytnicy, 

polip odbytnicy, 



wypadanie śluzówki odbytu,

wypadanie śluzówki odbytu,



 

 

wgłobienie, 

wgłobienie, 



uraz mechaniczny, 

uraz mechaniczny, 



gastroenterocolitis,

gastroenterocolitis,

 

 

 

 

Najbardziej charakterystyczne 

Najbardziej charakterystyczne 

przyczyny krwawienia

przyczyny krwawienia

u dzieci w wieku szkolnym 

u dzieci w wieku szkolnym 

dominuje:

dominuje:



krwawienie z dolnego odcinka przewodu 

krwawienie z dolnego odcinka przewodu 

pokarmowego, spowodowane polipem 

pokarmowego, spowodowane polipem 

odbytu, 

odbytu, 



krwawienie z górnego odcinka najczęściej 

krwawienie z górnego odcinka najczęściej 

spowodowane chorobą wrzodową 

spowodowane chorobą wrzodową 

dwunastnicy i żylakami przełyku, 

dwunastnicy i żylakami przełyku, 



może pojawić się choroba Crohna lub colitis 

może pojawić się choroba Crohna lub colitis 

ulcerosa

ulcerosa

 

 

 

 

W każdym wieku krwawienie może 

W każdym wieku krwawienie może 

wystąpić w przypadku

wystąpić w przypadku

:

:

 

 



obecności guza naczyniakowatego w każdym przypadku,

obecności guza naczyniakowatego w każdym przypadku,



ciała obcego przewodu pokarmowego (przełyk, odbytnica),

ciała obcego przewodu pokarmowego (przełyk, odbytnica),



uporczywych wymiotów (refluks żołądkowo-przełykowy, 

uporczywych wymiotów (refluks żołądkowo-przełykowy, 

przepuklina okołoprzełykowa, zwężenie odźwiernika),

przepuklina okołoprzełykowa, zwężenie odźwiernika),



owrzodzenia stresowego (wstrząs, uraz głowy, oparzenie, 

owrzodzenia stresowego (wstrząs, uraz głowy, oparzenie, 

zespół Reya, niewydolność nerek),

zespół Reya, niewydolność nerek),



zdwojenia przewodu pokarmowego w każdym odcinku,

zdwojenia przewodu pokarmowego w każdym odcinku,



mechanicznego uszkodzenia odbytnicy (termometr, 

mechanicznego uszkodzenia odbytnicy (termometr, 

lewatywa, uraz),

lewatywa, uraz),



zakażenia przewodu pokarmowego (bakteryjne, wirusowe, 

zakażenia przewodu pokarmowego (bakteryjne, wirusowe, 

pasożytnicze)

pasożytnicze)

 

 

 

 

Przepuklina pachwinowa  uwięźnięta

 

Patofizjologia

                 



 

 

Wsunięcie się pętli jelita we 

Wsunięcie się pętli jelita we 

wrota 

wrota 

   

   

przepukliny

przepukliny



 Ucisk



 Niedokrwienie



 Zgorzel, martwica, perforacja

 

 

 

 

Leczenie operacyjne  w trybie pilnym

  

              



 

 

Leki przeciwbólowe

Leki przeciwbólowe



 Wyrównanie zaburzeń wodno – 

   elektrolitowych



 Znieczulenie ( zwiotczenie m.m.

   brzucha)



 Chirurgiczne zaopatrzenie 

   przepukliny

 

 

 

 

Uchyłek Meckela

 - p

atofizjologia

    

   

        



 

 

Pozostałość rozwojowa przewodu 

Pozostałość rozwojowa przewodu 

żółtkowo – 

żółtkowo – 

   

   

jelitowego

jelitowego



 Patologia:



 

krwawienie

krwawienie



 

 

stan zapalny uchyłka Mecleka

stan zapalny uchyłka Mecleka



 

 

czynnik sprzyjający zadzierzgnięciu

czynnik sprzyjający zadzierzgnięciu



 

 

punkt wyjścia wgłobienia

punkt wyjścia wgłobienia

 

 

 

 

Uchyłek Meckela

                 

 

 

 

 

Anatomia               

 

 

 

 

Anatomia               

 

 

 

 

Anatomia               

 

 

 

 

Uchyłek Meckela

Objawy: 

Objawy: 



 

 

Bóle brzucha (podobne do zapalenia  

Bóle brzucha (podobne do zapalenia  

   

   

wyrostka robaczkowego)

wyrostka robaczkowego)



 Krwawienie z przewodu pokarmowego



 Objawy niedrożności przewodu 

   pokarmowego

Rozpoznanie 



 Scyntygrafia 



 USG



 CT

Leczenie 

•

 

 

Wycięcie uchyłka Meckela

Wycięcie uchyłka Meckela

• Resekcja fragmentu jelita z uchyłkiem Meckela

 

 

 

 

Wgłobienie



  

  

W 96 % punkt wyjścia wgłobienia 

W 96 % punkt wyjścia wgłobienia 

   

   

nieznany

nieznany



 

 

Wsuwanie się fragmentu jelita w jelito

Wsuwanie się fragmentu jelita w jelito



 

 

Pociąganie naczyń krezki powoduje 

Pociąganie naczyń krezki powoduje 

   

   

niedokrwienie ściany jelita

niedokrwienie ściany jelita



 Leczenie operacyjne

 

 

 

 

Wgłobienie              

 

 

 

 

Wgłobienie              

 

 

 

 

Rozpoznanie 

 

wgłobienia

           



 

 

Typowy wiek: 8 – 18 mieś miesiecy

Typowy wiek: 8 – 18 mieś miesiecy



 

 

Przebyta infekcja wirusowa w wywiadzie

Przebyta infekcja wirusowa w wywiadzie



 

 

Napadowe bóle brzucha z podkurczanie nóg

Napadowe bóle brzucha z podkurczanie nóg



 

 

Ból ustępuje, po czym ponownie się powtarza 

Ból ustępuje, po czym ponownie się powtarza 

   

   

z coraz krótszymi odstępami czasu

z coraz krótszymi odstępami czasu



 Krwisty stolec o wyglądzie „galaretki 

   porzeczkowej”



 Badanie fizykalne:



 wyczuwalny guz przez powłoki



 wyczuwalne czoło wgłobienia w badaniu przez   

   odbytnicę

 

 

 

 

Rozpoznanie   wgłobienia          



 

 

USG

USG



 

 

RTG jamy brzusznej (A-P)

RTG jamy brzusznej (A-P)

 

 

 

 

Rozpoznanie             

 

 

 

 

Rozpoznanie   wgłobienia

 



 

 

Wlew kontrastowy doodbytniczy

Wlew kontrastowy doodbytniczy



 

 

Odgłobienie powietrzem 

Odgłobienie powietrzem 

   

   

doodbytniczo

doodbytniczo



 

 

Operacyjne odgłobienie:

Operacyjne odgłobienie:



 

bez resekcji jelita

bez resekcji jelita



 

 

z resekcją martwiczo  

z resekcją martwiczo  

   

   

zmienionego fragmentu jelita

zmienionego fragmentu jelita

 

 

 

 

Leczenie            

 

 

 

 

Przygotowanie fizyczne dziecka  do 
operacji           



 

 

Wyłączenie z karmienia

Wyłączenie z karmienia



 

 

Odbarczenie przewodu pokarmowego:

Odbarczenie przewodu pokarmowego:



 

zgłębnik żołądkowy

zgłębnik żołądkowy



 

 

wlew doodbytniczy

wlew doodbytniczy



 

 

kanka doodbytnicza

kanka doodbytnicza



 

 

Uzupełnienie niedoborów wodno – 

Uzupełnienie niedoborów wodno – 

   

   

elektrolitowych

elektrolitowych



 

 

Wyrównanie zaburzeń gospodarki             

Wyrównanie zaburzeń gospodarki             

   

   

kwasowo – zasadowej

kwasowo – zasadowej

 

 

 

 

Opieka pooperacyjna

            



 

 

Monitorowanie objawów podstawowych

Monitorowanie objawów podstawowych

   

   

czynności życiowych

czynności życiowych



 

 

Ocena stopnia nasilenia bólu i postępowanie 

Ocena stopnia nasilenia bólu i postępowanie 

   

   

przeciwbólowe

przeciwbólowe



 Zapewnienie bezpieczeństwa dziecku



 

 

Podaż dożylna płynów

Podaż dożylna płynów



 

 

Zapobieganie nudnościom i wymiotom, 

Zapobieganie nudnościom i wymiotom, 

   

   

pomoc w razie ich występowania

pomoc w razie ich występowania



 

 

Kontrola elektrolitów i wskaźników 

Kontrola elektrolitów i wskaźników 

   

   

równowagi kwasowo - zasadowej

równowagi kwasowo - zasadowej

 

 

 

 

Przygotowanie fizyczne dziecka

           

 



 

 

Wykonanie podstawowych badań 

Wykonanie podstawowych badań 

   

   

laboratoryjnych i badań 

laboratoryjnych i badań 

   

   

specjalistycznych

specjalistycznych



 

 

Oznaczenie grupy krwi i czynnika 

Oznaczenie grupy krwi i czynnika 

Rh

Rh



 Toaleta ciała dziecka



 

 

Premedykacja przed operacją

Premedykacja przed operacją

 

 

 

 

Opieka pooperacyjna

            



 

 

Ocena kliniczna stanu dziecka

Ocena kliniczna stanu dziecka



 

 

Antybiotykoterapia w schorzeniach 

Antybiotykoterapia w schorzeniach 

   ropnych  jamy brzusznej

   ropnych  jamy brzusznej



 Kontrola drożności założonych drenów              

  
   i ocena treści z nich wydzielanej



 

 

Kontrola opatrunku i rany pooperacyjnej

Kontrola opatrunku i rany pooperacyjnej



 

 

Zapobieganie powikłaniom pooperacyjnym      

Zapobieganie powikłaniom pooperacyjnym      

   

   

u dziecka

u dziecka



 

 

Profilaktyka bólu 

Profilaktyka bólu 



 

 

Kinezyterapia

Kinezyterapia

 

 

 

 

Podaż dożylna płynów

          



 

 

Rodzaj wejścia dożylnego w zależności od 

Rodzaj wejścia dożylnego w zależności od 

   

   

rodzaju schorzenia i wieku  pacjenta:

rodzaju schorzenia i wieku  pacjenta:



 

wejścia dożylne obwodowe

wejścia dożylne obwodowe



 

 

wejścia centralne

wejścia centralne



 

 

wejścia typu Broviac

wejścia typu Broviac



 

 

vascu - port

vascu - port



 Sposób podawania:



 wlew kroplowy



 pompy infuzyjne

 

 

 

 

Ból pooperacyjny

           



 

 

Drogi podaży środków przeciwbólowych:

Drogi podaży środków przeciwbólowych:



 

dożylnie

dożylnie



 

 

doopłucnowo

doopłucnowo



 

 

podskórnie

podskórnie



 

 

zewnątrzoponowo

zewnątrzoponowo



 Sposób podawania:



 

wlew ciągły

wlew ciągły



 

 

w równych odstępach czasu

w równych odstępach czasu



 „

 „

na żądanie”

na żądanie”

 

 

 

 

Zapobieganie nudnościom     
                   i wymiotom

       

  



 

 

zgłębnik żołądkowy

zgłębnik żołądkowy



 

 

leki przeciwwymiotne

leki przeciwwymiotne



 

 

leki usprawniające motorykę 

leki usprawniające motorykę 

   

   

przewodu pokarmowego

przewodu pokarmowego



 

 

terapia ułożeniowa

terapia ułożeniowa



 

 

leczenie dietetyczne w odpowiednim 

leczenie dietetyczne w odpowiednim 

   

   

czasie

czasie

 

 

 

 

Antybiotykoterapia 

       



 

 

Profilaktyka okołooperacyjna

Profilaktyka okołooperacyjna



 

 

Leczenie zakażeń

Leczenie zakażeń



 

 

Leczenie powikłań

Leczenie powikłań



 

 

Leczenie miejscowe

Leczenie miejscowe



 

 

Pobranie materiału do badań 

Pobranie materiału do badań 

   

   

mikrobiologicznych

mikrobiologicznych

 

 

 

 

Drenaż

        



 

 

Rodzaje drenażu: 

Rodzaje drenażu: 



 

ssący

ssący



 „

 „

do wolnego spływu”

do wolnego spływu”



 

 

Redona

Redona



 

 

okresowe odciąganie drenowanej treści

okresowe odciąganie drenowanej treści



 

 

Wielkość drenażu (karta płynów)

Wielkość drenażu (karta płynów)



 

 

Jakość drenażu i jego zmiany w czasie

Jakość drenażu i jego zmiany w czasie



 

 

Umocowanie drenów

Umocowanie drenów



 

 

Leczenie miejscowe

Leczenie miejscowe

 

 

 

 

Powikłania pooperacyjne

        



 

 

Wyrwanie (wypadnięcie):

Wyrwanie (wypadnięcie):



 

rurki intubacyjnej

rurki intubacyjnej



 

 

rurki tracheostomijnej

rurki tracheostomijnej



 

 

drenu

drenu



 

 

Zakażenie wejścia dożylnego

Zakażenie wejścia dożylnego



 

 

Wynaczynienie płynów poza żyłę

Wynaczynienie płynów poza żyłę



 

 

Wyrwanie wejścia dożylnego

Wyrwanie wejścia dożylnego



 

 

Zachłyśnięcie:

Zachłyśnięcie:



 

przy karmieniu

przy karmieniu



 

 

przy wymiotach

przy wymiotach



 

 

Zbyt ciasny opatrunek

Zbyt ciasny opatrunek