1
Podstawy zarządzania
Wykładowca:
Prof. zw. dr hab. inż. Andrzej
Matczewski
Kierownik katedry Organizacji i Zarządzania WZiKS UJ
Asystent:
Mgr Joanna Kozub
Doktorant WZiKS UJ
1
Podstawy zarządzania
Wykładowca:
Prof. zw. dr hab. inż. Andrzej
Matczewski
Kierownik katedry Organizacji i Zarządzania WZiKS UJ
Asystent:
Mgr Joanna Kozub
Doktorant WZiKS UJ
2
Podstawy zarządzania
Zakres przedmiotu:
1. Kontekst
społeczny
współczesnego
zarządzania
•
wyzwania dla zarządzania,
•
współczesne podejścia do zarządzania.
2. Przedmiot i charakter nauk zarządzania
•
organizacja - konieczny element cywilizowanego
życia,
•
zarządzanie; rodzaj działalności kierowniczej,
•
elementy składowe procesu zarządzania.
3
Podstawy zarządzania
3.
Kierownicy
•
cechy kierowników,
•
rodzaje kierowników,
•
pożądane kwalifikacje i zadania,
•
przywództwo.
4.
Ewolucja
teorii
organizacji
i
zarządzania
•
nauki zasilające zarządzanie,
•
szkoły zarządzania.
4
Podstawy zarządzania
4. Funkcje
przedsiębiorstwa
a
funkcje zarządzania
•
wykształcanie się funkcji przedsiębiorstwa
•
relacje między funkcjami przedsiębiorstwa a
funkcjami zarządzania
5
Podstawy zarządzania
5.
Planowanie
•
treść i rola planowania gospodarce i w przedsiębiorstwie,
•
więź między planowaniem i kontrolą,
•
planowanie strategiczne: formułowanie strategii w
planowaniu długookresowym, planowanie celów i zadań,
proces planowania strategicznego,
•
planowanie
operatywne:
plany
operatywne
i
krótkookresowe,
•
rozwiązywanie problemów i podejmowanie decyzji:
rodzaje problemów i decyzji,
•
instrumenty planowania i rozwiązywania problemów
.
6
Podstawy
zarządzania
6. Kontrola
•
miejsce i niezbędność kontroli w procesie
zarządzania,
•
rodzaje kontroli,
•
ewolucja funkcji kontroli,
•
projektowanie procesu kontroli
7
Podstawy zarządzania
7. Organizowanie
• podział pracy i struktura organizacyjna,
• władza, delegacja i decentralizacja,
• więzi organizacyjne i inne czynniki
determinujące struktury organizacyjne,
• Rodzaje
i
kształtowanie
struktur
organizacyjnych.
8
Podstawy zarządzania
8. Motywowanie
• podstawy teoretyczne motywowania:
człowiek jako przedmiot i podmiot w
organizacji i zarządzaniu, znaczenie
motywacji,
• ewolucja podejścia w motywowaniu do
pracy,
• podstawowe teorie
9
Podstawy zarządzania
9. Zmiany organizacyjne
•
twórczość i innowacja organizacyjna,
•
zmiany organizacyjne i kierowanie zmianą: pojęcie
zmiany, obszary zmian organizacyjnych, strategie
zmian organizacyjnych.
10.Konflikty
•
podłoże konfliktów,
•
konflikt w organizacji,
•
kierowanie konfliktami; zasady i metody regulowania
konfliktów.
10
Podstawy zarządzania
11.Rola informatyki w zarządzaniu
•
systemy informacyjne a systemy
informatyczne,
•
informatyka a funkcje zarządzania,
•
systemy informowania kierownictwa,
systemy wspomagania decyzji i systemy
eksperckie, ich wpływ na kierowników i
organizacje.
11
Podstawy zarządzania
12.Organizacje wirtualne
• natura pracy sieciowej i
zarządzania w sieciach,
• telepraca
• e-biznes
12
Podstawy zarządzania
Literatura podstawowa:
1)
Stoner
James
A.F.,
Wankel
Charles:
Kierowanie. Warszawa, PWE, 1992 i kolejne.
2)
Praca
zbiorowa
pod
redakcją
A.K.
Koźmińskiego
i
Wł.
Piotrowskiego:
Zarządzanie. Teoria i praktyka. Warszawa,
PWN, wyd. V, 2000
3)
Griffin
R.W.:
Podstawy
zarządzania
organizacjami. Wydawnictwa Naukowe PWN,
Warszawa 1996.
13
Podstawy zarządzania
Forma zaliczenia:
egzamin (testy)
ćwiczenia: ocena referatów i
aktywności.
14
Podstawy zarządzania
1. Kontekst społeczny
współczesnego zarządzania
15
16
Globalizacja
• Globalizacja gospodarki: tworzenie gospodarki
światowej, w której istnieje swobodna możliwość
przepływu
dóbr,
usług
oraz
czynników
wytwórczych
(czynniki
produkcyjne),
czyli
materialne i niematerialne środki niezbędne do
prowadzenia procesu.
• Materialnymi czynnikami produkcji są ziemia i jej
zasoby
naturalne
oraz
(budynki,
maszyny,
urządzenia, surowce, materiały itp.).
• Czynnikami niematerialnymi są praca i wiedza
(know-how).
17
Globalizacja
• Globalizacja:
świadomość
organizacji,
że
w
interesach
należy
uwzględniać
ogólnoświatowy, a nie
lokalny
punkt
widzenia
(Stoner, Freeman, Gilbert, Kierowanie, s.
137).
18
Globalizacja
Globalizacja interesów -
zjawisko obejmujące trzy wzajemnie powiązane czynniki:
1.
Bliskość – bliższa styczność z coraz większą niż
kiedykolwiek w przeszłości ilością klientów, konkurentów,
dostawców i z różnego rodzaju instytucjami dzięki
rozwojowi technik telekomunikacyjnych i informatycznych.
Wyrazem bliskości są też coraz bardziej zbliżone wiedza i
umiejętności menedżerów na całym świecie.
19
Globalizacja
2. Lokalizacja – umiejscowienie
operacji danej organizacji w
różnych
krajach
przy
jednoczesnej ich integracji
20
Globalizacja
3. Postawa – otwartość w odniesieniu do
zarządzania w skali międzynarodowej.
Postawa ta łączy ciekawość świata z
pragnieniem
wyrabiania
w
sobie
umiejętności
uczestniczenia
w
gospodarce światowej
.
(
Zarządzanie ponadnarodowe – Barlett, Ghoshal).
21
R
R
E
E
G
G
I
I
O
O
N
N
A
A
L
L
I
I
Z
Z
M
M
Kraje rozwijają się w regionach
22
a tak naprawdę o rozwoju regionu decydują
współcześnie siły endogeniczne (własne, wewnętrzne),
przy czym na czoło wysuwa się czynnik technologiczny
oraz nowe zasady międzynarodowego podziału pracy;
ujawniają się nowe relacje pomiędzy badaniami
naukowymi a kształceniem oraz mechanizmy
transferu wyników badań naukowych do praktyki.
23
N
N
I
I
E
E
Z
Z
W
W
Y
Y
K
K
Ł
Ł
A
A
D
D
Y
Y
N
N
A
A
M
M
I
I
K
K
A
A
P
P
R
R
O
O
C
C
E
E
S
S
Ó
Ó
W
W
I
I
N
N
N
N
O
O
W
W
A
A
C
C
Y
Y
J
J
N
N
Y
Y
C
C
H
H
O
O
s
s
i
i
ą
ą
g
g
n
n
i
i
ę
ę
c
c
i
i
a
a
n
n
a
a
u
u
k
k
i
i
i
i
t
t
e
e
c
c
h
h
n
n
i
i
k
k
i
i
z
z
a
a
c
c
z
z
y
y
n
n
a
a
j
j
ą
ą
d
d
e
e
c
c
y
y
d
d
o
o
w
w
a
a
ć
ć
o
o
s
s
u
u
k
k
c
c
e
e
s
s
i
i
e
e
r
r
y
y
n
n
k
k
o
o
w
w
y
y
m
m
24
25
U
U
W
W
A
A
R
R
U
U
N
N
K
K
O
O
W
W
A
A
N
N
I
I
A
A
E
E
K
K
O
O
L
L
O
O
G
G
I
I
C
C
Z
Z
N
N
E
E
1. Ma miejsce i nasila się postęp naukowo
technologiczny, pozwalający na coraz
bardziej intensywne opanowanie – przyrody.
J ego konsekwencją, być może nieuchronną,
jest wzrost liczby ludności oraz ilości
zasobów naturalnych przetwarzanych na
potrzeby jednostki.
26
Musi to w konsekwencji napotkać barierę zasobów
naturalnych ziemi .
Napotkanie na barierę naturalnych cech i zasobów może
prowadzić do zmian nieodwracalnych środowiska, lecz
również przeszkodzić w pogarszaniu się jego jakości na
szerszą skalę
.
27
M
M
a
a
j
j
ą
ą
n
n
a
a
t
t
o
o
w
w
p
p
ł
ł
y
y
w
w
:
:
opóźnione w czasie następstwa ekologiczne
spowodowane przez rosnące ilości szkodliwych
substancji chemicznych;
wpływ globalnych przemian w stanie naturalnego
środowiska;
różnica między czasem, jaki należy oczekiwać zmian
w środowisku, a czasem jakiego potrzebuje
społeczność ludzka, aby tym zmianom zaradzić.
28
K
K
o
o
l
l
e
e
j
j
n
n
a
a
c
c
e
e
c
c
h
h
a
a
i
i
w
w
s
s
p
p
ó
ó
ł
ł
c
c
z
z
e
e
s
s
n
n
e
e
g
g
o
o
z
z
a
a
r
r
z
z
ą
ą
d
d
z
z
a
a
n
n
i
i
a
a
–
–
„
„
e
e
l
l
a
a
s
s
t
t
y
y
c
c
z
z
n
n
o
o
ś
ś
ć
ć
”
”
PRODUKCJ I
LUDZI
29
D
D
o
o
b
b
r
r
z
z
e
e
w
w
y
y
k
k
s
s
z
z
t
t
a
a
ł
ł
c
c
o
o
n
n
e
e
,
,
d
d
y
y
n
n
a
a
m
m
i
i
c
c
z
z
n
n
e
e
k
k
a
a
d
d
r
r
y
y
k
k
i
i
e
e
r
r
o
o
w
w
n
n
i
i
c
c
z
z
e
e
.
.
30
Z
Z
a
a
r
r
z
z
ą
ą
d
d
z
z
a
a
n
n
i
i
e
e
w
w
i
i
e
e
d
d
z
z
ą
ą
„Wiedza staje się kluczowym czynnikiem w produkcji, a tradycyjne
zasoby: praca, ziemia i kapitał staja się raczej przeszkodami niż
siłą napędową w rozwoju przedsiębiorstwa” P. Drucker
Wiedza jest fundamentalnym
składnikiem
współczesnych
korporacji, a zrozumienie jak
przełożyć potencjał wiedzy na
strumień gotówki jest wielkim
wyzwaniem obecnej epoki.
31
P
P
a
a
r
r
t
t
y
y
c
c
y
y
p
p
a
a
c
c
j
j
a
a
p
p
r
r
a
a
c
c
o
o
w
w
n
n
i
i
c
c
z
z
a
a
32
Kontekst społeczny
współczesnego zarządzania
• WYKLUCZENI
LUKA EDUKACYJNA
SYNDROM SOMALIJSKI
DYSKRYMINACJA POZYTYWNA
• PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ
WYMUSZONA
TRANSFORMACJE
RESTRUKTURYZACJE