IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

Transport i drogi 

w XXI wieku

• Wzrost motoryzacji - 

środowisko

• Postęp :

– pojazd - droga - człowiek 
– zarządzanie drogami
– zarządzanie ruchem

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

Wzrost motoryzacji

• Poziom nasycenia?

– samochód na rodzinę
– samochód na pracujacego
– samochód na posiadacza prawa 

jazdy

– różnorodne pojazdy

  

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

C a r  o w n e r s h ip   a n d   G N P  p e r  c a r

0

5 0 0

1 0 0 0

1 5 0 0

T u r k e y

K o r e a ,  R e p .

A r g e n ti n a

D e n m a rk

U S A

U K

S p a in

G e r m a n y

C z e c h  R e p .

P o r tu g a l

H u n g a r y

P o l a n d

U k r a i n e

c a r s / 1 0 0 0 i n h .

G N P /p c v

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

Postęp techniczny - 

pojazd

• Źródło napędu
• Zaawansowane systemy 

sterowania AVCS:

– cele:

•ułatwienie prowadzenia, 
•zwiekszenie przepustowości, 
•bezpieczeństwo ruchu drogowego

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

Postęp techniczny - 

pojazd

• poziom I: kontrola odstępu
• poziom II: odstęp i prędkość 
• poziom III: j.w. plus 

manewrowanie

• poziom IV: automatyczna 

autostrada

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

Postęp techniczny - 

droga

• Planowanie - kategoryzacja
• Projektowanie geometryczne
• Nawierzchnie:

– trwałość,
– ekologiczność,
– utrzymanie

 

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

Pojazd + droga + 

człowiek  

Zaawansowane systemy transportu - 

ATS

 Inteligentny System Pojazd-

Droga 

(Intelligent Vehicle-Highway 

System - IVHS)

Inteligentny System 

Transportu 

(Intelligent Transport 

System - ITS)

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

W. Suchorzewski, IKKU, 14-
15.11.2002

ITS - drogi i ruch

ITS w Japonii - systemy

• VICS - informowanie i łączność z pojazdem,

 

 ETC - elektroniczne pobieranie opłat, 
 AHS -  system wspomagania kierowcy,
 sterowanie i zarządzanie ruchem, 
 wykrywanie incydentów, 
 informowanie  o warunkach 

atmosferycznych 

 wspomaganie transportu publicznego 
 ułatwienie  ruchu pieszym, w tym 

prowadzenie niewidomych.       

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

Łączność - informowanie

• RDS/TMS (Radio Data 

System/Traffic Message Channel)

• GSM 
• beacons
• łaczność satelitarna
• internet

 

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

INNE

• Detekcja
• Lokalizacja (np. GPS)
• Znaki o zmiennej treści
• Komputerowa analiza obrazów
• Centralne bazy danych
• Symulacja komputerowa

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

Sygnalizacja – obszarowe sterowanie 

ATC

 

JAPONIA:
1970 – Tokio – 1ATC - 100 skrzyżowań
2003 – 170 ATC – 173000 skrzyżowań – 35%
Efekty: 
• prędkość - 20%
• Czas podróży - 17%
• Zatłoczenie – 25%
• Efektywność B/K=4:1
POLSKA ???

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

Systemy Zarządzania 
Ruchem

Autostrady i DE

  

monitorowanie ruchu

  reagowanie na wypadki/incydenty
  ograniczanie dopływu 
  sterowanie prędkością
   informowanie/ostrzeganie
   pobieranie opłat

 

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

ITS - drogi i ruch

Systemy informowania i 

nawigacji (TTI)

Informowanie przed podróżą
• Rola internetu i łączności
• Rozwój w dwóch kierunkach:

-  informacja statyczna  dynamiczna
-  podgląd rzeczywistych warunków 

ruchu        

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

De Aéroport Roissy CDG à Etoile 
Situation du trafic à la date du 28/11/2004 22:26:29 

Trajet le plus rapide.
Temps de trajet total : 22 mn 
Distance parcourue : 25.3 km 
Indice de fiabilité du temps de parcours : 69 % 

A3 jusqu'à Roissy 

1.80 km 

1 mn 

A1 jusqu'à BP Chapelle 

15.40 km 

12 mn 

BP Ext jusqu'à BP Maillot 

6.37 km 

6 mn 

Avenue de Neuilly jusqu'à Pte Maillot 

0.59 km 

1 mn 

Avenue de la Grande-Armee jusqu'à Etoile 

1.16 km 

3 mn 

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

 

• De Aéroport Roissy CDG à Etoile 

Situation du trafic à la date du 
29/11/2004 09:07:37 
Trajet le plus rapide.

• Temps de trajet total : 56 mn 

Distance parcourue : 25.6 km 
Indice de fiabilité du temps de 
parcours : 53 % 

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

Operatywne 
zarządzanie 
ruchem 

Sterowanie ruchem 
Reagowanie na zdarzenia 
Prowadzenie do celu 
Kontrola i redukcja emisji zanieczyszczeń 
Informowanie podróżnego 

Modyfikowanie 
zachowań 

Informowanie o warunkach ruchu 
Kojarzenie podróżnych w systemie car-pool 

i car-sharing 

Wspomaganie 
transportu 
zbiorowego 

Informacja dla pasażerów w czasie realnym 
Priorytety w ruchu ulicznym 
Dostosowanie trasy do zgłoszeń 
Zapewnienie bezpieczeństwa osobistego 

Pobieranie 
opłat 

Systemy elektronicznego pobierania opłat: 

myta, 

opłat za parkowanie 

 

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

Ruch 

samoch. 

ciężarowych  

Pokładowy monitor bezpieczeństwa jazdy   

Automatyczna inspekcja stanu technicznego  

Śledzenie pojazdu (ładunku) 

Optymalne dostawy - logistyka 

Sytuacje 

awaryjne 

Priorytet w ruchu pojazdów 

uprzywilejowanych 

Bezpieczeństwo osobiste 

Zabezpieczenie ładunku  

Zaawansow

ane 

systemy 

sterowania 

pojazdu 

Ochrona przed najechaniem na poprzednika 

Ochrona przed kolizją boczną 

Ochrona przed kolizją na skrzyżowaniu 

Wspomaganie postrzegania drogi  

Wyprzedzające uruchomienie wyposażenia 

zabezpieczającego kierowcę i pasażerów 

Automatyczny system droga-pojazd  

 

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

ITS - drogi i ruch

Opłaty (myto) - ewolucja 

celów

• Początkowo - sfinansowanie budowy i 

 utrzymania infrastruktury

• Obecnie - zmiana zachowań - 

 

ograniczyć zatłoczenie dróg oraz 

zredukować wpływ  na 

środowisko.

• UE - "użytkownik płaci" i 

     

"zanieczyszczający płaci".   

• Zapowiedziana dyrektywa - zasady 

pobierania opłat i ustalania stawek

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

USA

• Szerokie stosowania opłat za przejazd 

drogami i przez mosty

• opór przeciw congestion pricing.  

• "opłata za dodatkową korzyść"  (value 

pricing)

• Rząd federalny -  55 mln USD na pilotowe 

zastosowania value pricing: 

-  zróżnicowanie stawek myta  w godzinach 

szczytu  + 25 %,

-  HOV =>HOT (high occupancy/toll lanes)  

    

   

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

Elektroniczne pobieranie 

opłat

• ETC - Electronic Toll Collection 

• EFC - Electronic Fee Collection 

• VES - Violation Enforcement System    
       

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

 

LONDYN (2003)  

MYTO ZA POBYT W CENTRUM 

 

okres obowiązywania:  7:00 – 19:00 

stawka:  £5 (34 zł)/dzień  

 

Wpływ planowany/rzeczywisty  

 

centrum 

otoczenie 

centrum 

natężenia ruchu 

- 12 % 

/-18%

 

- 3% 

średnia prędkość  + 12 % 

/+40%

 

+ 5 % 

 

Korzyści użytkowników)  90–60 mln £/rok 

Wpływy do budżetu  230 – 270 mln £/rok 

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

Kierunki rozwoju 

• ZR na DSR i arteriach
• Integracja systemów sterowania na 

skrzyżowaniach (UTC) i na DSR 

• Integracja ZRD i TP 
• Priorytety dla TP
• Informacja przed i w czasie podróży 

(wszystkie środki transportu)

• ERP (elektroniczne pobieranie opłat)  

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

FP5 - 1998-2002, FP6 –2002-2006

•

IMAGE

IMAGE - ITS and Mobility Applications using 

Galileo in Europe 

•

MOBISERVICE

MOBISERVICE  - MOBIlity Management SERVICE 

CENTRES  

•  

ITSWAP

ITSWAP - Intelligent Transport Services over 

Wireless Application Protocol 

•

PRIME

PRIME - Intelligent incident Management and 

Emergency traffic management 

•

CARTALK2000

CARTALK2000

 

 - Safe And ComfoRTAbLe driving 

based upon inter-vehicle communication 

• MITRA - Monitoring and Intervention for the 

TRAnsportation

 of Dangerous Goods

• EURORAMP – EUROpean RAMP metering project 

• ATLANTIC -   projekt EU/USA

IK  - 2004/05   W. Suchorzews
ki

Inżynier XXI wieku

• otwartość na innowacje 
• ustawiczne kształcenie
• kwalifikacje menadżerskie 
• wielojęzyczny
• kooperatywność/komunikatywność 

zdolność adaptacji

• mobilność