background image

Leki przeciwbólowe i 

Leki przeciwbólowe i 

przeciwzapalne 

przeciwzapalne 

stosowane w 

stosowane w 

stomatologii.

stomatologii.

background image

Czym jest ból?

Czym jest ból?

Ból – nieprzyjemne doznanie zmysłowe 

Ból – nieprzyjemne doznanie zmysłowe 

i emocjonalne związane z aktualnie 

i emocjonalne związane z aktualnie 

występującym lub potencjalnym 

występującym lub potencjalnym 

uszkodzeniem tkanek albo opisywane 

uszkodzeniem tkanek albo opisywane 

w kategoriach takiego uszkodzenia. 

w kategoriach takiego uszkodzenia. 

W stomatologii uporczywe, 

długotrwałe i coraz częstsze bóle są 

sygnałem narastającego zapalenia i 

martwicy miazgi zęba, która może 

przedostać się do tkanek otaczających 

ząb. 

background image

Najczęściej stosowanymi lekami p/zapalnymi 

Najczęściej stosowanymi lekami p/zapalnymi 

i p/bólowymi w stomatologii są NLPZ-ty:

i p/bólowymi w stomatologii są NLPZ-ty:

Aspiryna                 
Ibuprofen
Metamizol
Propyfenazon
Ketoprofen
Salicylan choliny

background image

Mechanizm działania 

Mechanizm działania 

NLPZ

NLPZ

Mechanizm działania leków z tej grupy 

Mechanizm działania leków z tej grupy 

polega na hamowaniu 

polega na hamowaniu 

aktywności

aktywności

 enzymów z 

 enzymów z 

grupy COX (cyklooksygenazy 1 i 2) 

grupy COX (cyklooksygenazy 1 i 2) 

katalizujących reakcje powstawania 

katalizujących reakcje powstawania 

substancji prozapalnych nazywanych 

substancji prozapalnych nazywanych 

prostaglandynami. Większość NLPZtów 

prostaglandynami. Większość NLPZtów 

blokuje zarówno COX1 jak i COX2, różnią się 

blokuje zarówno COX1 jak i COX2, różnią się 

przede wszystkim siłą działania i efektami 

przede wszystkim siłą działania i efektami 

dodatkowymi. Na przykład: aspiryna blokuje 

dodatkowymi. Na przykład: aspiryna blokuje 

niemal wyłącznie COX1 a diclofenak znacznie 

niemal wyłącznie COX1 a diclofenak znacznie 

silniej COX2 niż COX1 oraz dodatkowo działa 

silniej COX2 niż COX1 oraz dodatkowo działa 

miorelaksacyjnie (wywołuje rozkurcz mięśni). 

miorelaksacyjnie (wywołuje rozkurcz mięśni). 

background image
background image
background image

Przewód pokarmowy:
•   niestrawność
•   krwawienia
•   nadżerki
•   owrzodzenia
•   perforacje
Krew i układ krwiotwórczy:
•   zmniejszenie krzepliwości
•   hamowanie agregacji płytek krwi
•   agranulozytoza (metamizol)
OUN  
•   ból głowy, szum w uszach, zawroty (indometacyna, kwas 
acetylosalicylowy)

Ciężkie uszkodzenia wątroby
•   Zespół   Zespół  Reye’a - najczęściej u dzieci chorych na ospę 
wietrzną lub grypę (salicylany)
•   marskość wątroby
•   podwyższenie transaminaz
•   działanie hepatotoksyczne (nimesulid, paracetamol)

NLPZ – działanie niepożądane

background image

-Żylaki przełyku
-Czynna choroba wrzodowa
-Niewydolność nerek lub wątroby
-Nabyte i wrodzone skazy krwotoczne
-Nadwrażliwość
-Dychawica oskrzelowa
-Ostrożnie w ciąży i w okresie karmienia; 

ostatnie 3 m-ce ciąży – nie stosować 

(niebezpieczeństwo przedwczesnego zamknięcia  
przewodu  tętniczego (Botalla)
-Dzieci – zawsze sprawdzić na ulotce, od którego 
roku życia można stosować dany preparat (ASA)

Przeciwwskazania:

Przeciwwskazania:

background image

Preparaty p/bólowe i p/zapalne:

Preparaty p/bólowe i p/zapalne:

Kwas acetylosalicylowy

Kwas acetylosalicylowy

 (aspiryna) – należy do salicylanów, przeciwwskazany u 

 (aspiryna) – należy do salicylanów, przeciwwskazany u 

osób uczulonych na tą grupę leków, u których może wywołać niebezpieczne dla 

osób uczulonych na tą grupę leków, u których może wywołać niebezpieczne dla 

życia reakcje alergiczne w postaci skurczu oskrzeli i rozszerzenia naczyń.

życia reakcje alergiczne w postaci skurczu oskrzeli i rozszerzenia naczyń.

Preparaty aspiryny: Encopiryna, Aspiryn, Polopiryna, Calcipiryna (z dodatkiem 

Preparaty aspiryny: Encopiryna, Aspiryn, Polopiryna, Calcipiryna (z dodatkiem 

weglanu wapnia, który osłania błonę śluzową żołądka przed drażniącym 

weglanu wapnia, który osłania błonę śluzową żołądka przed drażniącym 

działaniem aspiryny).

działaniem aspiryny).

Ibuprofen

Ibuprofen

 – chemicznie: jest pochodną kwasu propionowego.

 – chemicznie: jest pochodną kwasu propionowego.

Preparaty ibuprofenu: Bolinet, Ibupar, Ibum, Nurofen, Ibuprom. 

Preparaty ibuprofenu: Bolinet, Ibupar, Ibum, Nurofen, Ibuprom. 

Metamizol

Metamizol

 – przekroczenie dopuszczalnych dawek stwarza zagrożenie powstania 

 – przekroczenie dopuszczalnych dawek stwarza zagrożenie powstania 

niewydolności nerek. Preparaty metamizolu: Pyralginum, Pyralgin. 

niewydolności nerek. Preparaty metamizolu: Pyralginum, Pyralgin. 

Solpadeine

Solpadeine

 (z kofeiną i kodeiną) – ten preparat jest przeciwskazany u  kobiet w 

 (z kofeiną i kodeiną) – ten preparat jest przeciwskazany u  kobiet w 

ciązy i karmiących piersią oraz poniżej 18 roku życia, ze względu na zawartość 

ciązy i karmiących piersią oraz poniżej 18 roku życia, ze względu na zawartość 

kodeiny.

kodeiny.

Paracetamol

Paracetamol

 – jako jedyny lek p/bólowy może być krótkotrwale 

 – jako jedyny lek p/bólowy może być krótkotrwale 

stosowany u kobiet w ciąży (oprócz I trymestru). W związku z tym, że nie 

stosowany u kobiet w ciąży (oprócz I trymestru). W związku z tym, że nie 

powoduje ryzka zwiększonego krwawienia pozabiegowego może być 

powoduje ryzka zwiększonego krwawienia pozabiegowego może być 

użyty do uśmierzania bólu przed wszelkimi zabiegami chirurgicznymi (np. 

użyty do uśmierzania bólu przed wszelkimi zabiegami chirurgicznymi (np. 

ekstrakcja zęba czy inne zabiegi operacyjne w obrębie jamy ustnej). 

ekstrakcja zęba czy inne zabiegi operacyjne w obrębie jamy ustnej). 

Może być stosowany u pacjentów z wrzodami żołądka. Nie należy 

Może być stosowany u pacjentów z wrzodami żołądka. Nie należy 

spożywać alkoholu podczas przymowania paracetamolu! Takie 

spożywać alkoholu podczas przymowania paracetamolu! Takie 

połaczenie, choćby w niewielkiej ilości może doprowadzić do martwicy 

połaczenie, choćby w niewielkiej ilości może doprowadzić do martwicy 

rozpływnej wątroby. 

rozpływnej wątroby. 

Preparaty paracetamolu w postaci tabletek czy syropu:

Preparaty paracetamolu w postaci tabletek czy syropu:

Apap, Efferalgan, Panadol, Paracetamol, Tazamol,

Apap, Efferalgan, Panadol, Paracetamol, Tazamol,

background image

Preparat kw.acetylosalicylowego- Nipas (tabletki dozębodołowe)

Preparat kw.acetylosalicylowego- Nipas (tabletki dozębodołowe)

     

     

jako wkładka lecznicza po powikłanych ekstrakcjach zębów (bóle 

jako wkładka lecznicza po powikłanych ekstrakcjach zębów (bóle 

poekstrakcyjne, zapalenie kości, suche zapalenie zębodołu).

poekstrakcyjne, zapalenie kości, suche zapalenie zębodołu).

 

 

Salicylan choliny:

Salicylan choliny:

Cholinex – działa p/bólowo i p/zapalnie, zwiększa wydzielanie 

Cholinex – działa p/bólowo i p/zapalnie, zwiększa wydzielanie 

śliny, przyjmowany w pastylkach wskazany w leczeniu stanów 

śliny, przyjmowany w pastylkach wskazany w leczeniu stanów 

zapalnych dziąsęł i przyzębia 

zapalnych dziąsęł i przyzębia 

Sachol- żel o działaniu p/zapalnym i slabym p/bólowym, 

Sachol- żel o działaniu p/zapalnym i slabym p/bólowym, 

p/wskazany dla dzieci przed 3 r.ż.

p/wskazany dla dzieci przed 3 r.ż.

 

 

Metamizol

Metamizol

Lek o działaniu: 

Lek o działaniu: 

 

 

-przeciwbólowym (ból zęba, bóle pooperacyjne, neurologiczne)

-przeciwbólowym (ból zęba, bóle pooperacyjne, neurologiczne)

 

 

-przeciwgorączkowym  

-przeciwgorączkowym  

 

 

-spazmolitycznym

-spazmolitycznym

  

  

Interwencyjny,  szczególnie w bólach kolkowych

Interwencyjny,  szczególnie w bólach kolkowych

500 - 1000 mg co 4 godz. Lek nie może być stosowany dłużej niż 7 

500 - 1000 mg co 4 godz. Lek nie może być stosowany dłużej niż 7 

dni:

dni:

 

 

-uszkodzenie szpiku => zagrożenie agranulocytozą  

-uszkodzenie szpiku => zagrożenie agranulocytozą  

 

 

-krwawienia z przewodu pokarmowego

-krwawienia z przewodu pokarmowego

  

  

METAMIZOL MOŻE WYWOŁAĆ WSTRZĄS ANAFILAKTYCZNY !!!

METAMIZOL MOŻE WYWOŁAĆ WSTRZĄS ANAFILAKTYCZNY !!!

background image

Istnieją również środki znieczulające w 

Istnieją również środki znieczulające w 

postaci żelu, stosowane bezpośrednio na 

postaci żelu, stosowane bezpośrednio na 

ubytek próchnicowy: Orajel Regular 

ubytek próchnicowy: Orajel Regular 

Strength Care, Orajel Maximum Strength. 

Strength Care, Orajel Maximum Strength. 

     

     

Bóle związane z wyrzynaniem 

Bóle związane z wyrzynaniem 

zębów u niemowlaków, ale również 

zębów u niemowlaków, ale również 

zębów mądrości u starszych osób, 

zębów mądrości u starszych osób, 

można złagodzić stosując na 

można złagodzić stosując na 

dziąsło żele ze środkiem 

dziąsło żele ze środkiem 

znieczulającym.

znieczulającym.

Są to m. in.: Baby Orajel, Bobodent 

Są to m. in.: Baby Orajel, Bobodent 

Calgel, Dentinox, Lidodent ( >4 m. 

Calgel, Dentinox, Lidodent ( >4 m. 

ż).

ż).

 

 

background image

Nie należy łączyć ze sobą różnych leków z 
grupy NLPZ np.. ibuprofenu i metamizolu lub 
ibuprofenu i ketoprofenu (silny NLPZ 
przepisywany na receptę).
Długotrwałe stosowanie i przedawkowanie 
paracetamolu i/lub NLPZ może doprowadzić 
do niewydolności wątroby, nerek, bądź 
wrzodów żołądku (w przypadku NLPZ), a także 
stać się przyczyną innych dolegliwości. Należy 
zawsze zapoznać się z treścią ulotki 
informacyjnej dołączonej do leku.

Uwaga!

 


Document Outline