ROZWÓJ PSYCHORUCHOWY

Ocena rozwoju

•

Wywiad:

•

Wiek rodziców,

•

Wykształcenie, zawód i
miejsce pracy rodziców,

•

Miejsce, w którym
wychowuje się dziecko.

Ocena rozwoju

•

Wywiad:

Kolejność ciąży,

•

Choroby matki w czasie

ciąży. Przyjmowane leki,

używki, stres psychiczny,

•

Wiek płodowy,

•

Rodzaj porodu,

•

Stan dziecka po

urodzeniu.

Ocena rozwoju

•

Wywiad:

•

Rodzina – pełna/ niepełna/

samotna matka; stosunek

do dziecka;

•

Inni członkowie rodziny –

dziadkowie, rodzeństwo;

•

Warunki socjalno-bytowe

rodziny.

Ocena rozwoju

•

Wywiad:

Choroby przebyte i
dotychczasowy rozwój
dziecka,

Hospitalizacje,

Unieruchomienia,

Wzorzec rozwoju
psychoruchowego w rodzinie.

Przyczyny zaburzeń

rozwoju

•

Uszkodzenie zarodka i
płodu

Choroby infekcyjne matki;

Choroby układu
oddechowego i krążenia,

Niedobory żywieniowe,

Używki.

Przyczyny zaburzeń

rozwoju

•

Uszkodzenia w czasie
porodu:

Zwężona miednica - duży

płód,

Poród przedłużony / szybki,

Niefizjologiczna pozycja płodu,

Niedojrzałość płodu,

Poród zabiegowy.

Przyczyny zaburzeń

rozwoju

•

Czynniki uszkadzające w
pierwszych latach życia
dziecka:

Zapalenia opon
mózgowych i mózgu,

Urazy czaszkowo-
mózgowe

Czynniki rozwoju

•

Wewnętrzne

– wrodzone

zadatki → rozwój polega

na ich ujawnianiu się i

dojrzewaniu;

•

Zewnętrzne

– wpływy

środowiskowe,

•

Czynnik ćwiczenia i

aktywności własnej.

Ocena rozwoju

psychoruchowego

1 - lokomocja i kontrola

postawy (duża motoryka),

2 – koordynacja wzrokowo-

ruchowa (mała motoryka),

3 – słuch (słyszenie) i mowa,

4 – sfera indywidualno-

społeczna.

Zestaw

podstawowych

wyznaczników

rozwoju

psychoruchowego

w 1 roku życia

WIDZI ?

SŁYSZY ?

STAN

NEUROLOGICZNY ?

OBECNOŚĆ

ODRUCHÓW

BEZWARUNKOWYCH

1 miesiąc życia

•

Ułożenie płodowe ze zgiętymi
kończynami; energicznie
zgina i prostuje kończyny,

•

Leżąc na brzuszku na krótko
unosi głowę,

•

Unoszone do pozycji siedzącej
nie jest w stanie utrzymać
głowy, która opada do tyłu.

1 miesiąc życia

•

Silnie reaguje na dotyk,
wzięte na ręce i
przytulone – uspokaja się,

•

Wyraźny odruch chwytny –
ręce zaciśnięte w piąstki,

•

Krzyk niezróżnicowany.

2 miesiąc życia

•

W pozycji na brzuszku unosi
główkę i utrzymuje ją około
10 sekund,

•

Śledzi jasne przedmioty w
polu widzenia,

•

Reaguje mimiką na widok
twarzy,

•

Wydaje gruchające dźwięki
a/e

3 miesiąc życia

•

Leżąc na brzuszku utrzymuje

uniesioną głowę przez minutę,

•

W pozycji siedzącej utrzymuje

głowę w pozycji pionowej,

•

W pozycji na brzuszku –

miednica leży płasko,

•

Przy oparciu o podłoże zgina

kończyny dolne,

3 miesiąc życia

•

Dłonie otwarte, przez

moment utrzymuje

przedmiot włożony do

rączki,

•

Reaguje silnym ożywieniem

na widok twarzy,

•

Uśmiecha się i „grucha”

spontanicznie.

4 miesiąc życia

•

W pozycji na brzuchu unosi głowę
i górną część klatki piersiowej,
opierając się na przedramionach,

•

Podnoszone do pozycji siedzącej
utrzymuje głowę,

•

Bawi się rączkami,

•

Wyciąga rączki (obie) do
zabawki- próbuje chwytać,
prowadzi do ust.

5 miesiąc życia

•

Obraca się z pleców na boki,

•

W pozycji na brzuchu unosi
głowę i górną część tułowia,
opierając się na dłoniach,

•

Chwyta przedmioty i manipuluje
nimi; trzyma 2 przedmioty

•

Wydaje okrzyki radości,
gaworzy.

6 miesiąc życia

•

Przewraca się z brzuszka na

plecy i odwrotnie,

•

Próbuje samodzielnie

siedzieć,

•

Chwyta zabawki całą dłonią i

przekłada je z ręki do ręki,

•

Odróżnia obce osoby,

•

Odwraca głowę na dźwięk,

•

Wyraźnie, długo gaworzy.

7 miesiąc życia

•

Samodzielnie siedzi,

•

Bawi się nóżkami,

•

Trzyma jednocześnie dwa

przedmioty w dwóch

rączkach,

•

Szuka wzrokiem przedmiotu,

który upadł,

•

Dużo gaworzy, zmieniając

głośność i intonację.

8 miesiąc życia

•

Obraca się wokół własnej osi,

•

Podciąga się do siadania,

•

Sprawnie obraca i manipuluje
trzymanym przedmiotem,

•

Komunikuje się za pomocą
gestów, mających stałe
znaczenie (wyciąga rączki by
wziąć je na ręce).

•

Mówi do siebie, szepce.

9 miesiąc życia

•

Samo siada i siedzi długo,

•

Raczkuje,

•

Stoi trzymane za rączki,

•

Kojarzy słowa ze znaczeniem
– robi „pa-pa”, bawi się w
chowanego („a-kuku”),

•

Łączy sylaby : ma-ma, ta-ta.

10 miesiąc życia

•

Stoi samodzielnie przez

chwilę,

•

Próbuje chodzić trzymając się

przedmiotów,

•

Samo siada,

•

Chwyt „pensetkowy”,

•

Wykonuje proste czynności na

komendę, rozumie mowę.

11 miesiąc życia

•

Chodzi bokiem przytrzymując
się mebli, a trzymane za
rączki chodzi także do
przodu,

•

Samodzielnie je herbatniki,
pije z filiżanki,

•

Potrafi na dłużej skupić
uwagę na jednym
przedmiocie czy czynności.

12 miesiąc życia

•

Chodzi samo kilka kroków,
wpełza na schody, wspina się
na małe krzesło, łóżko,

•

Podaje przedmiot do ręki,
precyzyjnie wkłada i wyjmuje
małe przedmioty z pojemnika,

•

Mówi 2 - 3 słowa ze
zrozumieniem.

Niemowlę 5-mies., urodzone o

czasie z prawidłową masą

ciała:

- w pozycji pionowej nie

utrzymuje głowy,

- w pozycji na brzuszku –

odrywa głowę na chwilę od

podłoża,

nie próbuje chwytać

grzechotki,

- uśmiecha się spontanicznie, i

na widok twarzy matki,

- wydaje dźwięki

przypominające gruchanie.

Rozwój

psychomotoryczny

przedstawionego

dziecka jest:

♦

prawidłowy,

♦

nieprawidłowy,

♦

wątpliwy (wymagający

pogłębionej diagnostyki)

Niemowlę 6-mies., urodzone o

czasie, z ciąży prawidłowej:

- pewnie siedzi,

- podciąga się do siadania,

- w pozycji leżącej obraca się

wokół własnej osi,

- przekłada zabawkę z rączki

do rączki,

- wyciąga rączki, gdy chce by

wziąć je na ręce,

- gaworzy.

Rozwój

przedstawionego

dziecka ocenisz jako:

►

prawidłowy,

►

nieprawidłowy,

►

wątpliwy.

Niemowlę 4-mies.,

urodzone w 34 tygodniu

ciąży:

- zaczyna się spontanicznie

śmiać,

- śledzi przedmioty na łuku

90 stopni,

-reaguje na dźwięk

dzwonka,

- unosi na chwilę głowę,

- w pozycji pionowej głowa

opada do tyłu.

Niemowlę 5-mies.,

urodzone z ciąży

donoszonej:

- leżąc na brzuszku podnosi

głowę chwiejnie,

- pozycji pionowej prostuje

kończyny dolne opierając

się o podłoże,

- w pozycji pionowej głowa

opada do tyłu,

- silny odruch chwytny.

Rozwój

psychomotoryczny

przedstawionego dziecka

ocenisz jako:

●

prawidłowy,

●

nieprawidłowy,

●

wątpliwy.

Rozwój przedstawionego

dziecka ocenisz jako:

▼

prawidłowy,

▼

nieprawidłowy,

▼

wątpliwy

Skala Brazeltona opiera się

na fakcie, że dzieci potrafią

się komunikować i

niewerbalnie wyrażają

swoje emocje. Skala

behewioralnej oceny

noworodka (NBAS)

poporzez cykliczne

obserwacje dziecka pomaga

rodzicom i specjalistom

"rozszyfrować" język

noworodka.

Założenia NBAS są

następujące:

- noworodki, nawet te, które

wydają się słabe, są wysoce

uzdolnione już w chwili

narodzin,

- noworodki poprzez

zachowanie komunikują się z

otoczeniem,

- niemowlęta nie tylko reagują

na sygnały wokół ich, ale

podejmują także kroki by

kontrolować swoje środowisko

np. poprzez płacz zwracają

uwagę swoich opiekunów.

Skala opiera się na 28

czynnikach behawioralnych

i 18 odruchach w celu

zrozumienia wszystkiego,

co niemowlę ma do

powiedzenia. Test nie daje

jednego wyniku, lecz

ocenia zdolności dziecka w

różnych obszarach

rozwojowych i opisuje jak

dziecko łączy te obszary.

Najlepiej jeśli ocena rozpocznie się

w ciągu kilku dni po przyjściu

dziecka na świat. Przeprowadza

się ją w ciepłym, zacisznym

półciemnym pokoju, na dziecku w

stabilnym stanie klinicznym

pomiędzy karmieniami. Ocena

zajmuje ok. 20-30 minut.

Odpowiedzi są specyficzne dla

każdego dziecka i dostarczają

wielu cennych wskazówek. NBAS

odgrywa istotną rolę w przypadku

dzieci upośledzonych,

uszkodzonych lub wcześniaków.

Skala jest także narzędziem

pomagającym w nawiązaniu

kontaktu z dzieckiem u kobiet z

depresją poporodową, matek

wcześniaków, matek dzieci z

wadami wrodzonymi lub matek

mających problemy z

zaakceptowaniem dziecka.

Została ona tak zaprojektowana

by odkrywać silne strony

noworodka, jego indywidualne

zachowania a jednocześnie

badać jego stan zdrowia.

Specjaliści z całego świata stosują

skalę do oceny zachowań niemowląt w

przypadku:

1. ekspozycji na niebezpieczne

substancje podczas ciąży

2. wpływu leków użytych podczas

akcji porodowych

3. wcześniaków

4. dzieci z niedowagą

5. dzieci „odrzuconych”

Rodzice otrzymują spostrzeżenia i poradę;

nie używamy słowa „test” ponieważ nie

jest to test, nie ma „złych” i „dobrych”

odpowiedzi

Document Outline