background image

DEFINICJE

DEFINICJE

DEFINICJA

DEFINICJA

JEST WYRAŻENIEM,

JEST WYRAŻENIEM,

KTÓRE WSKAZUJE JAK 

KTÓRE WSKAZUJE JAK 

ZASTĘPOWAĆ PEWIEN WYRAZ 

ZASTĘPOWAĆ PEWIEN WYRAZ 

(WYRAZ DEFINIOWANY) ZA 

(WYRAZ DEFINIOWANY) ZA 

POMOCĄ SŁÓW ZNANYCH JUŻ 

POMOCĄ SŁÓW ZNANYCH JUŻ 

OSOBIE, KTÓREJ TO ZNACZENIE 

OSOBIE, KTÓREJ TO ZNACZENIE 

WYRAZU CHCEMY DAĆ POZNAĆ.

WYRAZU CHCEMY DAĆ POZNAĆ.

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

KAŻDA DEFINICJA JEST 

KAŻDA DEFINICJA JEST 

ZŁOŻONYM WYRAŻENIEM ALBO 

ZŁOŻONYM WYRAŻENIEM ALBO 

SEKWENCJĄ ZŁOŻONYCH 

SEKWENCJĄ ZŁOŻONYCH 

WYRAŻEŃ OKREŚLONEGO 

WYRAŻEŃ OKREŚLONEGO 

JĘZYKA STĄD JEST ONA 

JĘZYKA STĄD JEST ONA 

SFORMUŁOWANA W TYM 

SFORMUŁOWANA W TYM 

JĘZYKU

JĘZYKU

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

KAŻDA DEFINICJA ODNOSI SIĘ DO 

KAŻDA DEFINICJA ODNOSI SIĘ DO 

OKREŚLONEGO JĘZYKA 

OKREŚLONEGO JĘZYKA 

INFORMUJĄC O ZNACZENIU 

INFORMUJĄC O ZNACZENIU 

JAKIEGOŚ JEGO WYRAŻENIA LUB 

JAKIEGOŚ JEGO WYRAŻENIA LUB 

NADAJĄC JAKIEMUŚ JEGO 

NADAJĄC JAKIEMUŚ JEGO 

WYRAŻENIU NOWE ZNACZENIE 

WYRAŻENIU NOWE ZNACZENIE 

ALBO WPROWADZAJĄC DO NIEGO 

ALBO WPROWADZAJĄC DO NIEGO 

NOWE WYRAŻENIE STĄD JEST ONA 

NOWE WYRAŻENIE STĄD JEST ONA 

SFORMUŁOWANA DLA TEGO JĘZYK

SFORMUŁOWANA DLA TEGO JĘZYK

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Wyrażenie „być studentem” 

Wyrażenie „być studentem” 

znaczy w języku J tyle samo, co 

znaczy w języku J tyle samo, co 

wyrażenie „być uczniem szkoły 

wyrażenie „być uczniem szkoły 

wyższej”.

wyższej”.

 

 

DEFINICJA METAJĘZYKOWA

DEFINICJA METAJĘZYKOWA

JĘZYK, W KTÓRYM SFORMUŁOWANA 

JĘZYK, W KTÓRYM SFORMUŁOWANA 

JEST TA DEFINICJA JEST METAJĘZYKIEM 

JEST TA DEFINICJA JEST METAJĘZYKIEM 

JĘZYKA, DLA KTÓREGO SFOMUŁOWANA 

JĘZYKA, DLA KTÓREGO SFOMUŁOWANA 

JEST TA DEFINICJA

JEST TA DEFINICJA

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

X jest nauczycielem akademickim 

X jest nauczycielem akademickim 

wtedy i tylko wtedy, gdy X jest 

wtedy i tylko wtedy, gdy X jest 

nauczycielem wykładającym w szkole 

nauczycielem wykładającym w szkole 

wyższej.

wyższej.

DEFINICJA PRZEDMIOTOWA

DEFINICJA PRZEDMIOTOWA

JEST SFORMUŁOWANA W TYM SAMYM 

JEST SFORMUŁOWANA W TYM SAMYM 

JĘZYKU, DO KTÓREGO NALEŻY 

JĘZYKU, DO KTÓREGO NALEŻY 

WYRAŻENIE W NIEJ DEFINIOWANE.

WYRAŻENIE W NIEJ DEFINIOWANE.

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Wyraz „kot” w dawnym języku 

Wyraz „kot” w dawnym języku 

myśliwych w Polsce znaczy tyle, co 

myśliwych w Polsce znaczy tyle, co 

„zając”.

„zając”.

DEFINICJA TA WSKAZUJE, JAKIE 

DEFINICJA TA WSKAZUJE, JAKIE 

ZNACZENIE MIAŁO (MA JUŻ) 

ZNACZENIE MIAŁO (MA JUŻ) 

WYRAŻENIE DEFINIOWANE W 

WYRAŻENIE DEFINIOWANE W 

DANYM JĘZYKU.

DANYM JĘZYKU.

DEFINICJA SPRAWOZDAWCZA

DEFINICJA SPRAWOZDAWCZA

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Wyrażenie „korkociąg” oznaczać będzie 

Wyrażenie „korkociąg” oznaczać będzie 

studenta, który unika zdawania egzaminów 

studenta, który unika zdawania egzaminów 

w pierwszym terminie.

w pierwszym terminie.

Wyrażenie „blabladka” oznacza wypowiedź, 

Wyrażenie „blabladka” oznacza wypowiedź, 

w której używa się zwrotów powtarzanych 

w której używa się zwrotów powtarzanych 

bezmyślnie za środkami masowego 

bezmyślnie za środkami masowego 

przekazu.

przekazu.

Pełnoletnim jest osoba, która ukończyła 18 

Pełnoletnim jest osoba, która ukończyła 18 

lat.

lat.

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

DEFINICJE TE INFORMUJĄ O 

DEFINICJE TE INFORMUJĄ O 

PROJEKTOWANYCH DOPIERO 

PROJEKTOWANYCH DOPIERO 

ZNACZENIACH WYRAŻEŃ.

ZNACZENIACH WYRAŻEŃ.

DEFINICJE PROJEKTUJĄCE

DEFINICJE PROJEKTUJĄCE

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Wyrażenie „korkociąg” oznaczać będzie studenta, 

Wyrażenie „korkociąg” oznaczać będzie studenta, 

który unika zdawania egzaminów w pierwszym 

który unika zdawania egzaminów w pierwszym 

terminie.

terminie.

Wyrażenie „blabladka” oznacza wypowiedź, w 

Wyrażenie „blabladka” oznacza wypowiedź, w 

której używa się zwrotów powtarzanych 

której używa się zwrotów powtarzanych 

bezmyślnie za środkami masowego przekazu.

bezmyślnie za środkami masowego przekazu.

DEFINICJE TE INFORMUJĄ O PROJEKTOWANYCH 

DEFINICJE TE INFORMUJĄ O PROJEKTOWANYCH 

DOPIERO ZNACZENIACH WYRAŻEŃ NIE LICZĄC 

DOPIERO ZNACZENIACH WYRAŻEŃ NIE LICZĄC 

SIĘ ZUPEŁNIE Z EWENTUALNYM 

SIĘ ZUPEŁNIE Z EWENTUALNYM 

DOTYCHCZASOWYM ICH ZNACZENIEM.

DOTYCHCZASOWYM ICH ZNACZENIEM.

DEFINICJE KONSTRUKCYJNE

DEFINICJE KONSTRUKCYJNE

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Pełnoletnim jest osoba, która 

Pełnoletnim jest osoba, która 

ukończyła 18 lat.

ukończyła 18 lat.

DEFINICJA TA USTALA NA PRZYSZŁOŚĆ 

DEFINICJA TA USTALA NA PRZYSZŁOŚĆ 

ZNACZENIE WYRAŻENIA LICZĄC SIĘ Z JEGO 

ZNACZENIE WYRAŻENIA LICZĄC SIĘ Z JEGO 

DOTYCHCZASOWYM ZNACZENIEM.

DOTYCHCZASOWYM ZNACZENIEM.

DEFINICJA REGULUJĄCA

DEFINICJA REGULUJĄCA

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Pełnoletni

Pełnoletni

jest to

jest to

osoba, która ukończyła 18 lat.

osoba, która ukończyła 18 lat.

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

DEFINICJA RÓWNOŚCIOWA

DEFINICJA RÓWNOŚCIOWA

WYRAŻENIE DEFINIOWANE 

WYRAŻENIE DEFINIOWANE 

(DEFINIENDUM)

(DEFINIENDUM)

SPÓJKA DEFINICYJNA (ŁĄCZNIK)

SPÓJKA DEFINICYJNA (ŁĄCZNIK)

WYRAŻENIE DEFINIUJĄCE 

WYRAŻENIE DEFINIUJĄCE 

(DEFINIENS)

(DEFINIENS)

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

DEFINICJA KLASYCZNA

DEFINICJA KLASYCZNA

Deffinitio fit per genus et 

Deffinitio fit per genus et 

differentiam specifi

differentiam specifi

c

c

am.

am.

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Pełnoletni jest to

Pełnoletni jest to

osoba, [

osoba, [

genus

genus

]

]

która ukończyła 18 lat. [

która ukończyła 18 lat. [

differentia 

differentia 

specifica

specifica

]

]

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Student jest to uczeń szkoły wyższej.

Student jest to uczeń szkoły wyższej.

DEFINICJA WYRAŹNA

DEFINICJA WYRAŹNA

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

N

N

-tą potęgą liczby 

-tą potęgą liczby 

A

A

 nazywamy 

 nazywamy 

liczbę otrzymaną w wyniku 

liczbę otrzymaną w wyniku 

pomnożenia 

pomnożenia 

N

N

 czynników, z których 

 czynników, z których 

każdy równa się liczbie 

każdy równa się liczbie 

A

A

.

.

DEFINICJA KONTEKSTOWA

DEFINICJA KONTEKSTOWA

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Jeżeli dorosły mężczyzna mierzy 

Jeżeli dorosły mężczyzna mierzy 

powyżej 185 cm wzrostu, to jest 

powyżej 185 cm wzrostu, to jest 

wysokim mężczyzną.

wysokim mężczyzną.

Jeżeli dorosły mężczyzna mierzy poniżej 

Jeżeli dorosły mężczyzna mierzy poniżej 

175 cm wzrostu, to nie jest wysokim 

175 cm wzrostu, to nie jest wysokim 

mężczyzną.

mężczyzną.

DEFINICJA CZĄSTKOWA

DEFINICJA CZĄSTKOWA

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Żołnierz-patriota to taki żołnierz, 

Żołnierz-patriota to taki żołnierz, 

który wykona bez wahania każdy 

który wykona bez wahania każdy 

rozkaz dowódcy.

rozkaz dowódcy.

Kara śmierci to morderstwo w 

Kara śmierci to morderstwo w 

majestacie prawa.

majestacie prawa.

DEFINICJE PERSWAZYJNE

DEFINICJE PERSWAZYJNE

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

być żółtym”

być żółtym”

to jest żółte”

to jest żółte”

to nie jest żółte”

to nie jest żółte”

DEINICJE OSTENSYWNE

DEINICJE OSTENSYWNE

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

§ 146.

§ 146.

 1. W ustawie lub innym akcie 

 1. W ustawie lub innym akcie 

normatywnym formułuje się definicję 

normatywnym formułuje się definicję 

danego określenia, jeżeli:

danego określenia, jeżeli:

1)

1)

dane określenie jest wieloznaczne;

dane określenie jest wieloznaczne;

2)

2)

dane określenie jest nieostre, a jest 

dane określenie jest nieostre, a jest 

pożądane ograniczenie jego nieostrości;

pożądane ograniczenie jego nieostrości;

3)

3)

znaczenie danego określenia nie jest 

znaczenie danego określenia nie jest 

powszechnie zrozumiałe;

powszechnie zrozumiałe;

4)

4)

ze względu na dziedzinę regulowanych 

ze względu na dziedzinę regulowanych 

spraw istnieje potrzeba ustalenia nowego 

spraw istnieje potrzeba ustalenia nowego 

znaczenia danego określenia.

znaczenia danego określenia.

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

§ 151.

§ 151.

 1. Definicję formułuje się tak, 

 1. Definicję formułuje się tak, 

aby wskazywała w sposób niebudzący 

aby wskazywała w sposób niebudzący 

wątpliwości, że odnosi się do znaczenia 

wątpliwości, że odnosi się do znaczenia 

określeń, w szczególności nadaje się jej 

określeń, w szczególności nadaje się jej 

postać: "Określenie "a" oznacza 

postać: "Określenie "a" oznacza 

przedmioty b." albo "Określenie "a" 

przedmioty b." albo "Określenie "a" 

znaczy tyle co wyrażenie "b".".

znaczy tyle co wyrażenie "b".".

2. Jeżeli względy stylistyczne 

2. Jeżeli względy stylistyczne 

przemawiają za inną formą definicji, 

przemawiają za inną formą definicji, 

używa się zwrotu łączącego "jest to".

używa się zwrotu łączącego "jest to".

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

DEFINICJA W STYLIZACJI SEMANTYCZNEJ

DEFINICJA W STYLIZACJI SEMANTYCZNEJ

Art. 2. Określenia użyte w ustawie 

Art. 2. Określenia użyte w ustawie 

oznaczają: 

oznaczają: 

  

  

1)  abonent - podmiot, który jest stroną 

1)  abonent - podmiot, który jest stroną 

umowy zawartej w formie pisemnej o 

umowy zawartej w formie pisemnej o 

świadczenie usług z dostawcą publicznie 

świadczenie usług z dostawcą publicznie 

dostępnych usług telekomunikacyjnych; 

dostępnych usług telekomunikacyjnych; 

  

  

2)  aparat publiczny - publicznie dostępny 

2)  aparat publiczny - publicznie dostępny 

telefon, w którym połączenie opłacane jest 

telefon, w którym połączenie opłacane jest 

automatycznie, w szczególności za pomocą 

automatycznie, w szczególności za pomocą 

monety, żetonu, karty telefonicznej lub 

monety, żetonu, karty telefonicznej lub 

karty płatniczej; 

karty płatniczej; 

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

§ 153.

§ 153.

 1. Definicję zakresową (wyliczającą elementy 

 1. Definicję zakresową (wyliczającą elementy 

składowe zakresu) formułuje się w jednym przepisie 

składowe zakresu) formułuje się w jednym przepisie 

prawnym i obejmuje się nią cały zakres definiowanego 

prawnym i obejmuje się nią cały zakres definiowanego 

pojęcia.

pojęcia.

2. Jeżeli wyliczenie wszystkich elementów zakresu 

2. Jeżeli wyliczenie wszystkich elementów zakresu 

definiowanego pojęcia w jednym przepisie prawnym nie 

definiowanego pojęcia w jednym przepisie prawnym nie 

jest możliwe, w definicji wyraźnie zaznacza się, że tekst 

jest możliwe, w definicji wyraźnie zaznacza się, że tekst 

tej samej lub innej ustawy zawiera nadto elementy 

tej samej lub innej ustawy zawiera nadto elementy 

uzupełniające tę definicję, w szczególności przez użycie 

uzupełniające tę definicję, w szczególności przez użycie 

zwrotu: "..... i inne wskazane w przepisach .....".

zwrotu: "..... i inne wskazane w przepisach .....".

3. Jeżeli nie jest możliwe sformułowanie definicji, o 

3. Jeżeli nie jest możliwe sformułowanie definicji, o 

której mowa w ust. 1 lub 2, można objaśnić znaczenie 

której mowa w ust. 1 lub 2, można objaśnić znaczenie 

danego określenia przez przykładowe wyliczenie jego 

danego określenia przez przykładowe wyliczenie jego 

zakresu, wyraźnie wskazując przykładowy charakter 

zakresu, wyraźnie wskazując przykładowy charakter 

wyliczenia przez posłużenie się zwrotami: "w 

wyliczenia przez posłużenie się zwrotami: "w 

szczególności" albo "zwłaszcza". 

szczególności" albo "zwłaszcza". 

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Wyraz „zboże” oznacza 

Wyraz „zboże” oznacza 

pszenicę, żyto, jęczmień, 

pszenicę, żyto, jęczmień, 

owies, kukurydzę, grykę 

owies, kukurydzę, grykę 

lub proso.

lub proso.

Wyraz „zboże” oznacza w 

Wyraz „zboże” oznacza w 

szczególności żyto, 

szczególności żyto, 

kukurydzę lub proso.

kukurydzę lub proso.

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Ignotum per ignotum 

Ignotum per ignotum 

(nieznane 

(nieznane 

przez nieznane)

przez nieznane)

System dynamiczny jest to zbiór 

System dynamiczny jest to zbiór 

elementów połączonych więziami 

elementów połączonych więziami 

formalnymi.

formalnymi.

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Idem per idem 

Idem per idem 

(to samo przez to samo)

(to samo przez to samo)

Droga to część pasa drogowego drogi 

Droga to część pasa drogowego drogi 

publicznej przeznaczona do ruchu lub 

publicznej przeznaczona do ruchu lub 

postoju pojazdów oraz do ruchu 

postoju pojazdów oraz do ruchu 

pieszych.

pieszych.

Klerykał jest to osoba zwalczająca 

Klerykał jest to osoba zwalczająca 

antyklerykalizm. 

antyklerykalizm. 

(błąd definiowania przez 

(błąd definiowania przez 

zaprzeczenie)

zaprzeczenie)

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Błędne koło pośrednie

Błędne koło pośrednie

Ustawa jest to akt zawierający 

Ustawa jest to akt zawierający 

normy generalne.

normy generalne.

Norma generalna jest to norma 

Norma generalna jest to norma 

zawarta w ustawie.

zawarta w ustawie.

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Błędy zakresowe

Błędy zakresowe

Skrzypek jest to osoba grająca na 

Skrzypek jest to osoba grająca na 

instrumencie strunowym.

instrumencie strunowym.

Definicja za szeroka

Definicja za szeroka

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Błędy zakresowe

Błędy zakresowe

Człowiek nieuczciwy jest to ktoś, kto 

Człowiek nieuczciwy jest to ktoś, kto 

popełnił poważniejsze przestępstwo.

popełnił poważniejsze przestępstwo.

Definicja za wąska

Definicja za wąska

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Błędy zakresowe

Błędy zakresowe

Student jest to uczeń szkoły 

Student jest to uczeń szkoły 

ponadpodstawowej, który zna język 

ponadpodstawowej, który zna język 

francuski.

francuski.

Błąd krzyżowania się

Błąd krzyżowania się

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Błędy zakresowe

Błędy zakresowe

Pająk jest to owad drapieżny.

Pająk jest to owad drapieżny.

BŁĄD PRZESUNIĘCIA KATEGORIALNEGO

BŁĄD PRZESUNIĘCIA KATEGORIALNEGO

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Poniższej definicji nadaj stylizację 

Poniższej definicji nadaj stylizację 

przedmiotową. 

przedmiotową. 

Określenie „Bozon” znaczy tyle, co 

Określenie „Bozon” znaczy tyle, co 

wyrażenie „cząstka, która interferuje 

wyrażenie „cząstka, która interferuje 

ze znakiem dodatnim”

ze znakiem dodatnim”

.

.

Bozon jest to cząstka, która 

Bozon jest to cząstka, która 

interferuje ze znakiem dodatnim

interferuje ze znakiem dodatnim

.

.

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Czy, a jeżeli tak, to jaki błąd (błędy) 

Czy, a jeżeli tak, to jaki błąd (błędy) 

zawiera powyższa definicja? Objaśnij 

zawiera powyższa definicja? Objaśnij 

krótko na czym polega (polegają) 

krótko na czym polega (polegają) 

błąd (błędy).

błąd (błędy).

Ignotum per ignotum 

Ignotum per ignotum 

(nieznane przez 

(nieznane przez 

nieznane)

nieznane)

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Poniższej definicji nadaj stylizację 

Poniższej definicji nadaj stylizację 

słownikową.

słownikową.

Adiunkt to osoba zatrudniona na 

Adiunkt to osoba zatrudniona na 

stanowisku adiunkta

stanowisku adiunkta

.

.

 

 

Wyrażenie „adiunkt” znaczy tyle, co 

Wyrażenie „adiunkt” znaczy tyle, co 

wyrażenie „osoba zatrudniona na 

wyrażenie „osoba zatrudniona na 

stanowisku adiunkta”

stanowisku adiunkta”

.

.

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Czy, a jeżeli tak, to jaki błąd (błędy) 

Czy, a jeżeli tak, to jaki błąd (błędy) 

zawiera powyższa definicja? Objaśnij 

zawiera powyższa definicja? Objaśnij 

krótko na czym polega (polegają) błąd 

krótko na czym polega (polegają) błąd 

(błędy).

(błędy).

 

 

Idem per idem 

Idem per idem 

(to samo przez to samo)

(to samo przez to samo)

 

 

Ignotum per ignotum 

Ignotum per ignotum 

(nieznane przez 

(nieznane przez 

nieznane)

nieznane)

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Poniższej definicji zawartej w przepisie 

Poniższej definicji zawartej w przepisie 

ustawy nadaj stylizację semantyczną.

ustawy nadaj stylizację semantyczną.

Art. 1.

Art. 1.

 Określenie „student” użyte w 

 Określenie „student” użyte w 

ustawie  znaczy tyle, co wyrażenie 

ustawie  znaczy tyle, co wyrażenie 

„młodzieniec zwolniony z odbywania 

„młodzieniec zwolniony z odbywania 

zasadniczej służby wojskowej”

zasadniczej służby wojskowej”

.

.

 

 

Art. 1.

Art. 1.

 Określenie „student” użyte w 

 Określenie „student” użyte w 

ustawie  oznacza młodzieńca zwolnionego 

ustawie  oznacza młodzieńca zwolnionego 

z odbywania zasadniczej służby wojskowej

z odbywania zasadniczej służby wojskowej

.

.

background image

DEFINICJE

DEFINICJE

Czy, a jeżeli tak, to jaki błąd (błędy) 

Czy, a jeżeli tak, to jaki błąd (błędy) 

zawiera powyższa definicja? Objaśnij 

zawiera powyższa definicja? Objaśnij 

krótko na czym polega (polegają) 

krótko na czym polega (polegają) 

błąd (błędy). 

błąd (błędy). 


Document Outline