Średniowieczny
szkielet po usunięciu
wierzchniej warstwy
gleby
Pochówek
średniowieczny.
Typowe
ułożenie, w osi
wschód -
zachód, z głową
na zachód.
Pochowany w
trumnie, na
desce lub w
całunie.
Ramiona wzdłuż
ciała, ręce na
piersiach, łonie
lub przy udach.
Z reguły brak
wyposażenia
lub słabo
znaczące.
Podstawowe problemy w badaniu
pochówków szkieletowych i
ciałopalnych
• Oszacowanie płci
• Ocena wieku w chwili śmierci
• Określenie przyczyny zgonu
• Przebyte schorzenia, rany
przyżyciowe.
• Określenie wysokości ciała,
konstytucji i innych parametrów.
Pochówek
wczesnośredniowiecz
ny dorosłej kobiety z
dzieckiem.
Najczęściej
zachowujące
się elementy
szkieletu w
pochówkach
szkieletowyc
h
Artystyczna wizja pochówków neolitycznych.
Południowa Anglia. (Ashbee 1966)
Klasyczny kurhan w lesie
Pochówki kultury ceramiki
sznurowej (Jan Machnik)
Pochówek
wczesnoneolityczn
y o charakterze
kurhanowym.
Południowa Anglia
Miednica
męska i żeńska.
Typowe
ukształtowanie
wcięcia
kulszowego
większego.
Miednica męska.
Charakterystyczny ostry
kąt podłonowy
Miednica żeńska.
Charakterystyczny łuk
podłonowy.
Czaszka żeńska
Czaszka męska
Po prawej
stronie nie
przyrośnięta
dolna nasada
kości udowej
osobnika
młodocianeg
o, po lewej
osobnika
dorosłego.
Ocena wieku u
osobników
młodocianych
Ocena wieku u
osobników
dorosłych
1. Stopień zarośnięcia
szwów czaszkowych
2. Kostnienie części
chrzęstnych żeber
3. Kostnienie stawu
biodrowo-krzyżowego
4. Morfologia spojenia
łonowego
5. Mikrostruktura istoty
zbitej i gąbczastej
6. Kompleksowa metoda
badań nasad kości
długich . Stosowana w
Centralnej Europie
(Acsadi i Nemeskeri
1970)
7. 7-9. Badanie struktury
zębów
Spojenie łonowe od lewej: osoby młodej, w średnim
wieku i starszej.
Kości
wstawkowe w
okolicach punktu
Lambda
Dwudzielność kości czołowej
(metopizm) i sutura metopica.
Vastus notch
Cmentarz średniowieczny (Alfedena - Włochy)
gdzie na podstawie cech niemetrycznych
wyróżniono trzy grupy pochówków.
Konsekwencje pracy w pozycji kucznej
Konsekwencje
przebytej
krzywicy w
dzieciństwie.
Niedobór
witaminy D
niezbędnej
do
przyswajania
wapnia i
fosforu.
Lewa
normalna,
prawa z
osteoartro
zą(zapalen
ie kości i
stawów).
Uogólnione
zmiany na
kręgach
bardzo
różnego
pochodzeni
a.
Normalna zmiana na
górnym obojczyku (koniec
mostkowy). To nie jest
zmiana patologiczna ale
miejsce przyczepu
więzadła żebrowo-
obojczykowego.
Porotic
hyperostosis (cribra
orbitalia)
Hypoplazja szkliwa (niedorozwój szkliwa)
Vasterhus (Centralna Szwecja) – średniowiecze 1025 – 1375))
Pochówek z
dekapitacją. IV wiek
po Chrystusie
(Stanwick, Anglia)
Najczęstsze
złamania w %.
Ale, uwaga !!!
Złamania kompresyjne kręgów lędźwiowych u starszej
kobiety (średniowiecze)
Najczęstsze rany cięte
na szkieletach (Wisby,
Anglia, średniowiecze)
Typowe naczynie kultury
łużyckiej
Rekonstrukcja grobu
popielnicowego
Zapoczątkowano
ciałopalenie w II
fazie epoki brązu
1700 – 1200 pne a
kończy się VIII do X
w. po Chrystusie.
Wracamy do
ciałopalenia
przede wszystkim
ze względów
utylitarnych a
także
snobistycznych.