POSTĘPOWANIE 

FIZJOTERAPEUTYCZNE PO 

URAZACH NASAD DALSZYCH 

KOŚCI GOLENI

Sona Abrahamyan

Bartosz Bibrowicz

Wrocław 2010

Uszkodzenia stawu skokowo goleniowego 

stanowią 18% ogólnej liczby urazów kończyny 

dolnej, a złamania w obrębie kostek goleni 

ocenia się na 4,5% ogólnej liczby złamań.

Dotyczą one często osób w średnim wieku w 

okresie ich największej aktywności zawodowej 

i życiowej. Złożona patobiomechanika i 

patomorfologia złamań sprawia, że często 

wyniki leczenia odbiegają od zamierzonych- 

niepowodzenia wynoszą 20- 60% a 

inwalidztwo występuje u 5% leczonych.

(Kalewski, Siwek)

Najczęstsze przyczyny 

urazu:

•Sport
•Wypadki 

komunikacyj
ne

•Upadki z 

wysokości

(Dziak, Tylmana)

Spośród wielu podziałów złamań nasady dalszej 

piszczeli najczęściej w piśmiennictwie uwzględniany 

jest trzystopniowy podział Ruedi-Allgovera oraz 

podział A-O .

Podział złamań dalszego końca 

piszczeli wg A-O.

•

W podziale A-O wyróżnia się również 
trzy typy złamań:

•

Typ A: złamanie pozastawowe.

•

Typ B: złamania wewnątrzstawowe:

•

B 1 – proste złamanie fragmentu bez 
przemieszczenia i obniżenia 
powierzchni stawowej,

•

B 2 – niewielkie przemieszczenie 
odłamu powierzchni stawowej,

•

B 3 – wgniecenie nasady,

•

Typ C – złamania wewnątrzstawowe 
wieloodłamowe:

•

C 1 – bez przemieszczenia,

•

C 2 – z przemieszczeniem i 
wgnieceniem powierzchni stawowej,

•

C 3 – złamania zmiażdżeniowe, 
wybuchowe 

Wybór leczenia zależy od 

wielu istotnych 

czynników:

•

Wywiadu i okoliczności 
urazu

•

Rodzaju złamania: otwarte 
zamknięte, wielodłamowe 
itp.

•

Ocena urazów 
towarzyszących

•

Dokładne zbadanie tkanek 
miękkich

•

Oceny kończyny pod 
względem neurologicznym 
i naczyniowym

 

Leczenie:

•Zachowawcze: 

opatrunek 

gipsowy, Aquaform*

•Operacyjne: 

wewnętrzne i 

zewnętrzne stabilizatory

•Czynnościowe :

szyna 

wyciągowo- rehabilitacyjna

Fizjoterapia:

• Decyzja lekarza 

prowadzącego

• Rodzaju uszkodzenia
• Rodzaju 

unieruchomienia

• Chorób i urazów 

współistniejący

• Indywidualnego celu 

pacjenta

• Doświadczenia zespołu 

medycznego

Główne cele leczenia :

Dążenie do anatomicznego 

ustawienia powierzchni stawowej 

względem trzonu kości piszczelowej, 

uzyskanie zrostu kostnego i 

wygojenia tkanek miękkich, powrót 

do stabilności i funkcji ruchowej 

stawu sprzed urazu.

(Giannoudis)

Cele szczegółowe:

Okres unieruchomienia: 
- zapobieganie powstaniu powikłań
 -poprawa uwapnienia tk. kostnej, 
-zwiększenie obniżonej liczby krwinek 
czerwonych i hemoglobiny, 
-zapobieganie powstaniu zaburzeń ogólno 
ustrojowych, 
-utrzymanie sprawności mięśni i stawów nie 
objętych unieruchomieniem, 
-zapobieganie zanikom mm , 
-pionizacja i nauka chodzenia o kulach, 
(Garisson).

Okres po usunięciu unieruchomienia: 
-złagodzenie bólu, 
-przeciwdziałanie przykurczom, 
-poprawa odżywiania i uelastycznienia skóry, 
-wzmacnianie siły mięśniowej, 
-zwiększenia masy mięśniowej, 
-zwiększeni zakresu ruchu i zmniejszenie 
nieodwracalnych skutków urazu i ich 
kompensacja (Garrison) 

Etapy fizjoterapii:

• Etap I: unieruchomienia, zakaz obciążania 

operowanych kończyn. Lokomocja : na 
wózku, balkonikiem lub o kulach.

• Etap II :częściowego obciążania kończyny 

oraz przywracania zakresu ruchu w 
stawach. Przywracanie funkcji

• Etap III :Etap przywracania lokomocji
• Etap IV : przygotowania do pracy 

zawodowej

Kiedy dochodzi do uszkodzenia tkanek 

miękkich zarówno 

bezpośrednio( makrouraz w krótkim 

czasie ), jak i pośrednio( mikrouraz w 

przeciągu długiego czasu), zasady 

leczenia muszą się stosować do zasad 

naturalnego procesu gojenia się tkanek. 

Ponieważ wątpliwym jest, że można 

cokolwiek zrobić, by przyspieszyć ten 

proces toteż leczenie polega na 

zapobieganiu i /lub odwracaniu 

czynników, które mogą opóźniać 

zdrowienie

Diane Lee

Literatura

• Tylmana D., Dziak A. :Traumatologia narządu ruchu. Tom II
•  Tylmana D. :Czynnościowe leczenie złamań, Biblioteka chirurga i anestezjologia
• Giannoudis P., Pape H.: Postępowanie praktyczne w ortopedii i traumatologii
• Borrelli J:  Traumatologia, Złamania pilonowe , 20 Elsevier Urban &  Partner
• Kubacki J. Zarys ortopedii i traumatologii, Podręcznik dla studentów rehabilitacji, 

AWF Katowice

• Lee D., Obręcz biodrowa, DB Publishing
• Kubacki J.: Sposoby leczenia złamań dostawowych kolana i nasady dalszej 

piszczeli w materiale własnym, Nowiny lekarskie 1999, 68, Supl I, 161-168

• Orłowski J., Marczak D.: Złamania typu pilon, Postępy nauk medycznych, 6, 

2007, 230-238

• Kwolek A.(red) Rehabilitacja medyczna  I i II,Urban & Partner, Wrocław 2003 
• Garrison S.: Podstawy rehabilitacji i medycyny fizykalnej, PZWL Warszawa 1997

Dziękujemy za uwagę