LEKI MOCZOPĘDNE

 

 

ZASTOSOWANIE LEKÓW 

MOCZOPĘDNYCH

• Nadciśnienie tętnicze
• Niewydolność serca
• Niewydolność nerek
• Zespół nerczycowy 
• Marskość wątroby

 

 

ADH

INHIBITORY 
ANHYDRAZY 
WĘGLANOW
EJ

DIURETYK
I 
PĘTLOWE

TIAZYDY

LEKI 
OSCZĘDZAJĄC
E POTAS

 

 

1. LEKI MOCZOPĘDNE DZIAŁAJĄCE NA KANALIK 

BLIŻSZY- INHIBITORY ANHYDRAZY WĘGLANOWEJ

2. PĘTLOWE LEKI MOCZOPĘDNE 

3. LEKI MOCZOPĘDNE DZIAŁAJĄCE NA KOROWY 

ODINEK KANALIKA DALSZEGO- TIAZYDY

4. LEKI OSZCZĘDZAJĄCE POTAS

4A. ANTAGONIŚCI ALDOSTERONU
4B. LEKI DZIAŁAJĄCE NIEZALEŻNIE OD 

ALDOSTERONU

6. KSANTYNY

7. OSMOTYCZNE LEKI MOCZOPĘDNE

 

 

Ad1. LEKI MOCZOPĘDNE DZIAŁAJĄCE NA KANALIK 

BLIŻSZY

 INHIBITORY ANHYDRAZY WĘGLANOWEJ

CO

2

+H

2

O          H

2

CO

3

H

+

 +HCO

3

-

KANALIK 
NERKOWY

Na

+

NaHC
O

3

KRWIOBIE
G

X

KWASICA

 

 

Aktywność anhydrazy hamują: 
CN

- 

,HS

-

 ,CNO

- 

,SCN

-

 ,CU

2+

,-NH

2

-hamowanie wydzielania płynu śródgałkowego 
przez ciało rzęskowe

-zmniejszają wydzielanie płynu mózgowo-
rdzeniowego

-hamują wydzielanie soku trzustkowego, łez, 
śliny, kwasu solnego

ZASTSOSOWANIA DODATKOWE
•jaskra
•padaczka

 

 

Wzmaga wydzielanie Na

+

,K

+ 

,PO4

3- 

,CO

32- (

hipokalemia, hipokalcemia)

Przeciwwskazania:

• Kwasica hiperchloremiczna

• Choroba Addisona

• Hiponatremia

• Hipokaliemia

• Niewydolnośc nadnerczy

• Marskość watroby; Nasila encefalopatię

DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE:

• kwasica metaboliczna

• Tworzą  kamienie nerkowe

• trombocytopenia

• Agranulocytoza

• Zaburzenia ze strony OUN

• 

ACETAZOLAMID

• ETOKSZOLAMID

• BRINZOLAMID

POCHODNE SULFONAMIDÓW:
Uszkodzenia szpiku
Reakcje alergiczne
Uszkodzeni nerek

 

 

 

 

DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE

• zapalenie naczyń, 
• ostre zapalenie 

trzustki, 

• żółtaczka 

• Zaburzenia równowagi kwasowo –zasadowej 

-

zasadowica

• MOGĄ zwiększać  poziom LDL i trójglicerydów a 

zmniejszają HDL

• niedokrwistość aplastyczna, małopłytkowość, 

agranulocytoza, leukopenia, 

• MOGĄ POWODOWAĆ hiperglikemiE

• Oto- i nefro- toksycznie
• Zaburzenia elektrolitowe
• - hiponatremia
• -hipokaliemia
• -hipochloremia

• -hiperurykemia
• -glikozuria

 

 

•   BUMETANID- 40x silniejszy
ma lepsze parametry farmakokinetyczne, działania 
niepożądane j.w

• TORASEMID-3x silniejszy

• KWAS ETAKRYNOWY-wskazany w marskości wątroby 

z puchlizną brzuszną

ZASTOSOWANIE:

• Niewydolność serca
• Nadciśnienie tętnicze
• Obrzęk nerczycowy-BARDZO SKUTECZNE
• MARSKOŚĆ WĄTROBY-ostrożnie encefalopatia!!!
• Zatrucia lekami

 

 

Mechanizm działania leków działających 

na korowy odcinek kanalika dalszego 

(tiazydów

)

Na

+

Cl

-

Światło 

kanalika

Przestrzeń śródmiąższowa nerki

Cl

-

ATPaza

Na

+

,K

+

K+

Na

+

Komórka kanalika

symporte

r

Na

+

Cl

-

Farmakodynamika, W.Janiec

KANALIK DALSZY

 

 

EFEKTY ELEKTROLITOWE

 

• HIPOKALEMIA

• Hipowolemia

• Hiponatremia

• Zmniejsząja wydalanie wapnia-

HIPERKALCEMIA!!!!!!!!!

ALE WYKORZYSTYWANE W LECZENIU OSTEOPOROZY I 

KAMICY NERKOWEJ

 

 

3. LEKI DZIAŁAJĄCE NA KOROWY 

ODCINEK KANALIKA DALSZEGO

3A. TIAZYDY
Hydrochlorotiazyd

Efekty;
-zwiększają wydzielanie aldosteronu
-zwiększają wymianę Na

+ 

na K

+

-

zmniejszą wydzielanie kwasu moczowego

-Zwiększają poziom glukozy we krwi
-w moczówce prostej zwiększa poliurię

-Zwiększa aktywność reninowa osocza

-nie powoduje kwasicy
- hiperlipidemia

ZASTOSOWANIE:
-obrzęki w niewydolności serca
NIE W MARSKOŚCI WĄTROBY(małe 

zaburzenia elektrolitowe-śpiączka)
-nadciśnienie tętnicze

DZIAŁANIEANIEPOŻĄDANE:
-hieperglikemia
-zaburzenia elektrolitowe
-Uszkodzenie układu krwiotwórczego
(leukopenia, agranulocytoza) 
– uszkodzenie wątroby
-nadwrażliwość na światło, wysypki 

skórne

 

 

3B. TIAZYDY HETEROCYKLICZNE

CHLORTALIDON, 
KLOPAMID

INDAPAMID

-działanie moczopędne występuje 

po 2 godz i działanie utrzymuje 

się przez 48 godz
-zastosowanie j.w +Chlortalidon 

zatrucie ciążowe

-dodatkowo hamuje transport 

wapnia w komórkach mięśni 

gładkich

DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE:
-uszkodzenie układu 

krwiotwórczego
-uszkodzenie wątroby
-zaburzenia elektrolitowe

DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE:
-zwiększa stęż. Kwasu 

moczowego i glukozy (ale nie 

wpływa na profil lipidowy)
-bardzo rzadko małopłytkowość, 

leukopenie, agranulocytozę, 

niedokrwistość aplastyczną i 

hemolityczna; 
-zwiększona aktywność enzymów 

wątrobowych 

 

 

4. LEKI MOCZOPĘDNE DZIAŁAJĄCE NA 

KANALIKI ZBIORCZE (OSZCZĘDZAJĄCE 

POTAS)

Światło 

kanalika

Przestrzeń śródmiąższowa nerki

Cl

-

ATPaza

Na

+

,K

+

K+

Na

+

Komórka kanalika

Kanał 

jonowy

Na

+

Cl

-

K+

Na

+

Jądro 
komórkowe

mRNA

•SŁABO 
MOCZOPĘDNIE

•OSZCZĘDZAJĄ 
POTAS

 

 

4A. Antagoniści aldosteronu

SPIRONOLAKTON (Kanrenon), EPLERENON

-wykazują właściwości antyandrogenalne

ZASTSOSWANIE:

•hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny
•Hipokaliemia
•Niewydolność mięśnia sercowego

DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE:

•HIPERKALIEMIA
•Hirsutyzm, ginekomastimia, zaburzenia miesiączkowania
•Zaburzenia hematologiczne (zwłaszcza agranulocytoza)
•Pogorszenie glikemii
•osteoporoza

 

 

4B. LEKI OSZCZĘDZAJĄCE POTAS 
DZIAŁAJĄCE NIEZALEŻNIE OD 
ALDOSTERONU

TRIAMTEREN, AMILORID

-najczęściej kojarzone z innymi 
lekami moczopędnymi

 

 

DIURETYKI OSMOTYCZNE

-rozpuszczalne w wodzie nieelektrolity, nieaktywne 
farmakologicznie

-działają poprzez wywoływanie wzrostu ciśnienia 
osmotycznego w świetle kanalika

MANNITOL

-utrzymuje diurezę zapobiegając 
ostrej niewydolności nerek

-zapobieganie OBRZĘKÓW 
MÓZGU