Wczesne wykrywanie nowotworów



Stan przedrakowy nie jest

dokładnie określony,ani pod

względem klinicznym,ani

histologicznym.



Ma określać zmianę patologiczną

na podłożu której,rozwinąć się

może nowotwór złośliwy.



W złożonej etiopatogenezie stanów

przednowotworowych i

nowotworowych,nie można pominąć

tzw. czynników promujących.



Są to czynniki,które same nie

posiadają cech onkogennych,mogą

jednak sprzyjać procesowi

nowotworzenia.



Rozpoznawanie i usuwanie wszystkich

stanów sprzyjających zapoczątkowaniu

procesów nowotworzenia jest jednym z

głównych zadań „profilaktyki raka”.



Nowotworzenie tkanek ujawnia się w

różnych postaciach,z których najczęściej

obserwowany jest uwypuklający się na

powierzchni tkanki guz egzofityczny.



Na jego wzrost wpływają różne

czynniki, przy czym musi zaistnieć

indywidualna gotowość organizmu do

nowotworzenia zależna od wieku i płci.



Wzrost guza jest wyrazem

spotęgowanej wydolności rozrostowej

tkanki polegający na pomnożeniu jej

elementów morfotycznych.



Nowotwory niezłośliwe mogą

stanowić podłoże zezłośliwienia.



Guzy łagodne mogą występować w

kążdym miejscu jamy ustnej,

czasami towarzyszą im zmiany na

powierzchni pokrywającej je błony

śluzowej.



rogowacenie białe, wg.WHO „jest

to biała plama lub białe miejsce,

którego ani klinicznie ani pod

względem patologii nie można

zaszeregować do jakiejś

choroby.Plamy tej nie można

zetrzeć”



- w postaci intensywnych plam

dobrze odgraniczonych od otoczenia ,

lekko opalizujacych.Przy badaniu

palpacyjnym wyczuwać można

szorstkość błony śluzowej



- leukoplakia brodawczakowata ,

która najczęściej pojawia się na

czerwieni warg i linii zgryzowej

policzków.W swoim rozwoju może

ulec zgrubieniu , a na jej powierzchni

tworzą się pęknięcia , które mogą

przejść w nie gojące się nadżerki



Histologicznie rozróżnia się cztery

stopnie leukoplakii



I°-ze znacznym pogrubieniem warstwy

nabłonkowej



II°-z wyraźnie zaznaczoną hyperkeratozą



III°-ze zmianami w warstwie nabłonkowej,

hyperkeratozą i hyperplazją.



IV°-w którym ulega zatarciu strukturalna

budowa nabłonka-dyskeratoza-postać ta

najczęściej ulega zezłośliwieniu



-występuje u obu płci jednakowo, w

wieku 40-60 lat



-częściej u osób

niezrównoważonych nerwowo



-zmiany skórne, symetrycznie na

powierzchni zginaczy kończyn jako

ograniczone czerwone lub brunatne,

kilku milimetrowe grudki



-w jamie ustnej jako białe lub szarawe

pasma rozgałęziające się drzewkowato

lub jak ptasie pióra, łącząc się w

struktury podobne do koronek z żywo

czerwonymi ubytkami nabłonka



-lokalizacja: błona śluzowa policzków,

warg, języka i dziąsła



-rozwija się bez większych dolegliwości,

czasami powoduje pieczenie



-histologicznie: w obrębie nabłonka

występuje

hyperkeratoza

akantoza

w postaci „ zębów piły ”, ogniska

martwicy nacieki leukocytów i

komórek plazmatycznych



-przy cechach stwardnienia podłoża

duża możliwość rozwoju raka



-obrzęk przewlekły błony śluzowej o

nieznanej etiologii



-zmiana ta często towarzyszy

leukoplakii



-opalizacja błony śluzowej na dużej

powierzchni , w okresie późniejszym

staje się biało-szara , grubo

pomarszczona , nabłonek może

ulegać złuszczeniu



-lokalizacja:błona śluzowa policzków i

wewnętrzna powierzchnia warg



-histologicznie:obrzęk

śródkomórkowy warstwy kolczystej

, bez cech rogowacenia , komórki

bardzo duże , blade , brak jąder , z

zanikiem cytoplazmy



-w typowym przebiegu nie wykazuje

cech inwazji złośliwej



-podobny do leukoplakii , gdy zmiana

pokryta jest zrogowaciałym

nabłonkiem



-bez rogowacenia jest to czerwona

plama o aksamitnej powierzchni

uniesionej nad otaczający nabłonek



-lokalizacja: podniebienie miękkie ,

języczek , łuki podniebienne , język ,

dno jamy ustnej , policzki , wargi



-histologicznie: obraz zróżnicowany

, hyperkeratoza , akantoza ,

dyskeratoza, nieprawidłowa

mitoza(komórki olbrzymie) , bez

naruszania warstwy podstawnej

komórek nabłonka



-pojedyńcza plama, dobrze

ograniczona,jaskrawo czerwona ,

błyszcząca , o nieznacznym

stwardnieniu podłoża



-histologicznie: obraz podobny do

choroby Bowena , akantoza w

postaci trójkontnych czopów ,

komórki warstwy kolczystej

obrzękłe, nacieki komórek

plazmatycznych

Zapalenie

przemieszczonych do warg

gruczołów ślinowych-

cheilitis glandularis



-lokalizacja: strefa przejściowa Kleina

( 1/3 środkowej części wargi

dolnej ) , gdy proces rozszerza się

obejmuje kąty ust



-plamki ciemno czerwone lub sinawe ,

wielkości główki szpilki , rozsiane

nieregularnie , przy ucisku pojawiają

się kropelki rosy , mogą się

powiększać z aureolą leukoplakii ,

palpacyjnie wyczuwa się stwardniały

guzek - jest to rozrośnięty

gruczołowato gruczoł ślinowy . Przy

infekcji warga staje się obrzękła ,

mogą tworzyć się ropnie



-początkowo jako wykwit na języku

podobny do glossitis mediana

rhomboidalis , następnie w obrębie

błony śluzowej policzków , warg i

kątów ust jako utkanie

brodawczakowate



-przebarwienie skóry w otoczeniu ust i

otworów nosowych



-towarzyszy złośliwym nowotworom

jamy brzusznej



Etiopatogeneza rozwoju guzów w

jamie ustnej tak o charakterze

niezłośliwym,jak i złośliwym nie jest

dokładnie wyjaśniona.W

nowotworzeniu dużą rolę przypisuje

się czynnikom rakotwórczym.Są to

przede wszystkim czynniki o

charakterze miejscowym, które

podzielić można:



1.Czynnik mechaniczny-urazowy:są to

urazy związane z aktem żucia:urazy

niedostosowaną płytą protezy

(szczególnie w okresie adaptacji,oraz

protez używanych zbyt długo),ostrymi

brzegami ubytku próchnicowego ,

nawisającymi wypełnieniami ,

nieprawidłową koroną protetyczną.



2.Czynnik chemiczny: palenie

tytoniu, ostre przyprawy, gorące

posiłki, prądy elektrogalwaniczne.



3.Czynnik zapalny:utrudnione

wyrzynanie,głębokie zapalenie

przyzębia z obecnością kieszonek

kostnych,powikłane ekstrakcje

zębów.



Czynniki miejscowe potęgują swoje

działanie przy obecności zaburzeń

ogólnoustrojowych lub osłabieniu

organizmu.Często obserwuje się wzrost

guza w rozkojarzeniu hormonalnym w

przebiegu

ciąży,klimakterium,doustnym

stosowaniu środków

antykoncepcyjnych lub w okresie

dojrzewania płciowego oraz w

przebiegu leczenia hormonalnego.



Sprzyjające warunki do

nowotworzenia mogą powstać także

w przebiegu zaburzeń przemiany

materii np.w cukrzycy.Urazy i stany

zapalne uważane są za przyczyny

wyzwalajace i powodujące gwałtowny

wzrost tkanek dziąsła.W wielu

przypadkach nie usunięcie czynnika

drażniącego miejscowo jest powodem

wznowy guza.



Kwalifikując do zabiegu pacjentów

ze zmianami o charakterze

niezłośliwym w jamie ustnej

należy ustalić przyczynę

wystąpienia zmiany i usunąć ją

przed lub w trakcie zabiegu.



są to uszypułowane guzy dziąsła.



Wywodzą się z tkanki łącznej.



Stanowią pogranicze procesów

przerostowych i nowotworowych



Powstają z młodych komórek tkanki

łącznej,które w zależności od

wpływających na nie czynników

różnicują się,dając w efekcie różne

typy histologiczne



Obraz kliniczny może stwarzać pozory

rozrostu nowotworowego.



Cechuje go szybki wzrost, duża

skłonność do owrzodzeń i krwawień.



Osadzony jest na szerokiej podstawie.



O zabarwieniu żywoczerwonym do

sinawego.



Mikroskopowo: pokryty jest

nabłonkiem wielowarstwowym

płaskim, który może wykazywać cechy

rogowacenia białego. Utkanie guza

stanowi młoda tkanka łączna z

niedojrzałymi komórkami tzn.

olbrzymimi (ich cytoplazma posiada

liczne jądra).



Występują też liczne drobne naczynia

krwionośne,włókna srebrochłonne i

złogi hemosyderyny.



Wzrost guza jest bardzo szybki.



Koloru żywoczerwonego,uszypułowany,

konsystencji miękkiej.



Mikroskopowo:pokryty jest nabłonkiem

wielowarstwowym płaskim,

przerosłym lub wrastającym w głąb

podścieliska

łącznotkankowego( akantoza),

występują liczne nacieki zapalne

złożone z komórek plazmatycznych i

limfatycznych oraz liczne naczynia

krwionośne.



Może być zejściem nie leczonego

nadziąślaka ziarninowego, który

uległ zwłóknieniu.



Jest bladoróżowy,uszypułowany

elastyczno twardy.



Mikroskopowo:pokryty jest zgrubiałym,

akantotycznie przerosłym nabłonkiem

wielowarstwowym płaskim z ogniskami

leukoplakii.



W tkance łącznej występuje duża ilość

włókien kolagenowych z nielicznymi

naczyniami krwionośnymi, oraz

ogniskami zwapnień jako zejście

procesu zapalnego.



Objawy:



silne przekrwienie



obrzęk dziąsła brzeżnego

(szczególnie brodawek

międzyzębowych)



skłonność do krwawień



Częstść występowania czd waha się

w granicach 30% populacji kobiet

ciężarnych.



Narastają stopniowo:uwidaczniają się w

II miesiącu, osiągając pierwszy szczyt

w III miesiącu.



Do IV miesiąca nasilenie zmian słabnie,

osiągając drugi szczyt w VIII miesiącu.

W IX miesiącu następuje nagły i

spadek do poziomu obserwowanego w

pierwszym okresie.

Bezpośrednio po porodzie

występuje remisja, a po upływie 3

miesięcy stan dziąseł wraca do normy.



W czd przeważają zmiany o

charakterze zapalnym.Może to być

proces uogólniony lub ograniczony do

kilku zębów.W żuchwie najczęściej

zajęte jest przyzębie w odcinku

przednim,zaś w szczęce całe łuki

zębowe.Przeciętna głębokość

kieszonek wynosi 3,2 mm.W czd

obserwuje się zwiększoną ruchomość

zębów między III a IV miesiącem



Pojawia się około III miesiąca.



Wzrost ma szybki, jest uszypułowany,

barwy żywoczerwonej, łatwo krwawi,

niebolesny,czasem z pourazowymi

zmianami martwiczymi na

powierzchni.



Lokalizuje się najczęściej w szczęce.



Guz może nawracać podczas

kolejnych ciąż, a nawet tej samej

mimo chirurgicznego usunięcia.Po

porodzie może się samoistnie wycofać

lub ulec zmniejszeniu.



Etiologia:



1.Higiena jamy ustnej ( wzrost

akumulacji złogów nazębnych w III

i VIII miesiącu, wzmożona reakcja

przyzębia na czynniki drażniące,

zmieniony metabolizm tkanek

dziąsła).



2.Fizjologiczne wahania poziomu

żeńskich hormonów płciowych

a) nasilenie się stanu zapalnego

dziąseł w IIImiesiącu pokrywa się z

nadprodu- kcją gonadotropin

b) drugi szczyt w VIII miesiącu

odpo-wiada maksymalnemu

wydzielaniu estrogenów i progesteronu



Próba jodowa Schillera



Badanie cytologiczne - wymaz



Biopsja



Biopsja wiertarkowa

Document Outline