Zespoły 

chorobowe w 

neurologii

ZESPÓŁ CHOROBOWY

To współistniejące ze sobą objawy 

kliniczne, laboratoryjne i inne, 
które występują łącznie i są 
charakterystyczne dla określenia 
jednostek chorobowych. 
Wykrycie odpowiednich 
zespołów chorobowych ułatwia 
diagnozę.

ZESPÓŁ OSTREGO 

ROZLANEGO USZKODZENIA 

MÓZGU

Występuje w:
Zapaleniach mózgu
Ciężkich zatruciach
Urazach czaszkowo-mózgowych
Zaburzeniach metabolicznych
Niedotlenieniu mózgu

Objawy:

Zaburzenia świadomości (stopień 

kontaktu z otoczeniem)

1.Ilościowe 
 Zmniejszony stopień kontaktu z 

otoczeniem

 Utrata przytomności

2. Jakościowe
Występują objawy wytwórcze, które nie 

występują u zdrowego człowieka

Iluzje (złudzenia) – nieadekwatne 

spostrzeganie zjawisk lub rzeczy w danej 

chwili rzeczywiście istniejących

Halucynacje (omamy) – spostrzeganie rzeczy 

lub zjawisk w danej chwili nie istniejących, z 

głębokim przekonaniem o ich istnieniu 

(wzrokowe, słuchowe)

Urojenia – nieprawdziwe wyobrażenia, co do 

których pacjent ma głębokie przekonanie, że 

istnieją np. Zesp. Otella

Czynności natrętne
Fobie

Drgawki (uszkodzenie układu 

pozapiramidowego)

Objawy wieloogniskowe
Objawy somatyczne:

Uszkodzenie nerwów czaszkowych
Niedowłady
Porażenia

Objawy ogniskowe

Uszkodzenia pamięci
Zaburzenia pamięci
Zaburzenia krytycyzmu (wyższe czynności 

nerwowe)

Rozlane zmiany w EEG

ZESPÓŁ OSTREGO 

ROZLANEGO 

USZKODZENIA MÓZGU

Występuje w:
 Choroba Alzheimera
 Po przebytym zapaleniu mózgu
 Zejście ciężkich urazów czaszki
 Niedotlenienie mózgu
 Miażdżyca
 Choroby metaboliczne

Objawy:
 Otępienie – obniżenie sprawności 

intelektualnej

 Zaburzenia charakterologiczne 
 Zaburzenia: pamięci, krytycyzmu, zmiany 

nastroju, zachowania, osobowości

 Objawy wieloogniskowe
 Podłożem anatomicznym pamięci jest płat 

skroniowy, a substratem biochemicznym są 
kwasy nukleinowe. Zaburzenia pamięci: 
amnezja, osłabienie pamięci świeżej 
(pacjent nie pamięta tego, co robił przed 
chwilą) i długotrwałej.

 Objawy wieloogniskowe:

 AFAZJA – na skutek uszkodzenia ośrodka 

mowy płata skroniowego lewej półkuli u 

osób praworęcznych

 APRAKSJA – zaburzenia w wykonywaniu 

ruchów precyzyjnych

 AGRAFIA – niemożność pisania
 MAKROGRAFIA – pisanie dużych liter
 MIKROGRAFIA – pisanie małymi literami
 ALEKSJA – niemożność czytania

 Ruchy mimowolne – uszkodzenie ukł. 

pozapiramidowego (drżenia, tiki)

 Nasilenie tych objawów może być 

różne

Zespół bólowy kręgosłupa 

szyjnego –dyskopatia szyjna

Są to zmiany chorobowe dotyczące jednej przestrzeni 

międzykręgowej. Najczęściej zmiany rozpoczynają się 

od połączenia piątego i szóstego kręgu szyjnego. 

Nieco rzadziej dochodzi do zajęcia sąsiednich 

przestrzeni. Z reguły dyskopatia jest wczesnym 

stadium choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa. Jeśli 

uszkodzenie krążków ma miejsce na wielu poziomach, 

zaś zdjęcia rentgenowskie wykazują cechy wtórnych 

nieprawidłowych procesów kościotwórczych czy 

niestabilności kręgosłupa, mówimy o zaawansowanej 

formie choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa zwanej 

spondylozą.

Czynniki wpływające na powstanie dyskopatii:
Wielkość kanału kręgowego
Wiek
Ruchomość kręgosłupa szyjnego
Osłabienie pierścienia włóknistego krążka 

międzykręgowego 

Przewlekłe drażnienie więzadeł i stawów kręgosłupa, 

spowodowane przeciążeniami lub urazami powoduje 

rozwój procesu zapalnego uszkadzającego stawy 

kręgosłupa 

Krążki międzykręgowe (tzw. dyski) pełniące rolę 

amortyzatorów pomiędzy trzonami kręgów, w miarę 

starzenia się organizmu tracą elastyczność, 

twardnieją kurczą się - powoduje to przewlekłe 

podrażnienie tkanek otaczających kręgosłup, 

miejscowe stany zapalne oraz reakcje wytwórcze, 

prowadzące do powstawania na kręgach wyrośli 

kostnych

Objawy:

Ucisk na więzadła kręgosłupa i nerwy wychodzące z rdzenia 

kręgowego - przyczyna bólu karku i rwy ramieniowej

Ból i drętwienie promieniujące do barku, ramienia i ręki

Osłabienie i zaniki mięśni objawiające się mniejszą 

pewnością chwytu, obniżeniem sprawności precyzyjnych 

ruchów palców lub utratą kontroli nad stawem ramiennym 

czy łokciowym

Bóle głowy, zwłaszcza w okolicy potylicznej, z towarzyszącą 

sztywnością karku

Uczucie sztywności szyi, utrudniającej ruchy skrętne głowy

Zawroty głowy, nudności, wymioty i omdlenia

Osłabienie mięśni szyi i karku

Mielopatia szyjna – to rzadkie, ale poważne powikłanie 

choroby dyskowej kręgosłupa szyjnego. Jest to choroba 

samego rdzenia kręgowego. Chociaż proporcje między 

rozmiarem rdzenia i kanału kręgowego w odcinku szyjnym 

pozostawiają pewną rezerwę przestrzeni, nieraz zdarza się, 

że centralna przepuklina krążka wywiera ucisk na rdzeń.