Nieinfekcyjne 

choroby 

neurologiczne w 

pediatrii

•  Mózgowe porażenie 
dziecięce

•  Zespoły padaczkowe

•  Bóle głowy

•  Szczepienia

Mózgowe porażenie 

dziecięce

Niepostępujące 

zaburzenie czynności 

ruchowych i postawy 

spowodowane 

uszkodzeniem oun w 

okresie jego 

intensywnego rozwoju

Częstość:  1,5-3/1000 żywych 

noworodków

W USA i Polsce ok. 2,5/1000 

Etiologia

• Czynniki przedporodowe: 
genetyczne, TORCH, konflikt 
serologiczny, choroby matki, 
nikotynizm, alkohol, zagrażające 
poronienie

• Czynniki okołoporodowe (60%): 
encefalopatia niedotlenieniowo-
niedokrwienna, wcześniactwo, 
krwawienie śródczaszkowe, 
kernicterus, urazy

• Czynniki poporodowe: neuroinfekcje, 
urazy

• Obustronne porażenie kurczowe 
- diplegia spastica

• Porażenie połowicze - hemiplegia

• Obustronne porażenie połowicze 
- hemiplegia bilateralis

• Postać móżdżkowa

• Postać pozapiramidowa

• Postacie mieszane

Objawy towarzyszące

•  Drgawki 50%

•  Upośledzenie umysłowe 60%

•  Zaburzenia widzenia, słuchu 
i czucia

•  Zaburzenia funkcji przewodu 
pokarmowego

•  Zaburzenia kostne

•  Nietrzymanie moczu

Objawy wczesne:

• Hipotonia

• Krzyżowanie nóg

• Zaciśnięte pięści

• Przetrwałe odruchy 
noworodkowe

• Asymetria napięcia i 
odruchów

• Pląsawice i klonusy

Terapia

•  Profilaktyka!

•  Fizykoterapia – metoda 
Vojty lub Bobathów

•  Wielospecjalistyczne 
podejście do leczenia 
schorzeń współistniejących

Padaczka

Częstość <1% w populacji

Pierwszy napad <14 rż  70%

Przyczyny

• Objawowe (<30%)

• Idiopatyczna

• Kryptogenna

Napady pierwotnie uogólnione

• Napad nieświadomości

• Napad atoniczny

• Napad toniczny

• Napad toniczno-kloniczny

• Napad kloniczny

• Napad miokloniczny

Napady częściowe

• Z objawami prostymi

• Z objawami złożonymi

• Wtórnie uogólnione

Zespół Westa

Drgawki gorączkowe

• Towarzyszą chorobom 
przebiegającym z gorączką 
>38

o

C

• 6 miesiąc – 5 (6) rok życia

• Wykluczono ostrą chorobę 
oun

3-4% populacji

Drgawki gorączkowe proste

pierwotnie uogólnione drgawki 

toniczno-kloniczne lub toniczne

1.Ustalić przyczynę gorączki!
2.Hospitalizacja po napadzie gdy:

• Dodatkowe objawy sugerujące 

ZOMR

• Stan dziecka lekarz POZ ocenia 

jako niezadowalający lub budzący 
wątpliwości

• Brak możliwości obserwacji w 

ciągu kilku dni po napadzie

3. Badanie płynu m-r gdy:

• Podejrzenie zakażenia ukł. 

nerwowego

• Dziecko otrzymało antybiotyk 

przed wystąpieniem drgawek

• Krótkotrwałe doświadczenie 

zawodowe lekarza

4. Zwykle nie ma konieczności 

wykonywania badań dodatkowych

Drgawki gorączkowe złożone

• Ogniskowe

• >15 minut

• > 1 napadu w ciągu 24 godzin

• Ponapadowe zaburzenia czucia

• Uszkodzenia mózgu w wywiadach

• Diagnoza po wykluczeniu innych 
przyczyn drgawek

1. Hospitalizacja w celu wykluczenia 

chorób obrazie drgawek 
gorączkowych

2. Badanie płynu m-r <18m.ż.; >18 

m.ż. ze wskazań jak dla drgawek 
prostych

3. Wskazane badania dodatkowe: 

• elektrolity, glukoza, mocznik

• EEG 

• CT, MRI
4.  Jeśli nie ustalono przyczyn – dalsza 

obserwacja pediatry i neurologa

Leczenie

• Przerwanie napadu: 
diazepam/Relsed doodbytniczo 
0,5mg/kg m.c.

• Obniżenie gorączki: paracetamol 
w czopkach 

• Długotrwałe leczenie 
przeciwdrgawkowe tylko w 
wyjątkowych przypadkach

Bóle głowy

• Napięciowy

• Naczyniowy

• Zaburzenia refrakcji

• Przeniesiony

• Oponowy

• Neuralgia

• Kostne

• Zmiany ciśnienia śródczaszkowego

• Psychogenne

Migrena

1-3% w wieku przedszkolnym
4-11% w wieku szkolnym
8-23% młodzieży

BEZ AURY

Przynajmniej 5 ataków spełniających 

kryteria A-D

A.Ból głowy trwający 4-72 godzin

B.Ból głowy posiadający dwie z poniższych 

cech:

1. Jednostronna lokalizacja

2. Pulsujący

3. Intensywność umiarkowana do ciężkiej

4. Nasilający się bądź powodujący 

unikanie wysiłku fizycznego

C.Podczas bólu jedno z poniższych:

1. Nudności i/lub wymioty

2. Światłowstręt i nadwrażliwość na 

dźwięki

D.Brak innej przyczyny

Z AURĄ

Przynajmniej 2 ataki spełniające kryteria A-D

A. Aura z przynajmniej 1 z poniższych cech ale 

bez osłabienia mięśniowego

1. Odwracalne objawy wzrokowe „pozytywne” 

(błyski, plamki, linie) lub „negatywne” 

(utrata widzenia)

2. Odwracalne objawy czuciowe pozytywne  

(kłucia) i/lub negatywne (brak czucia)

3. Odwracalne zaburzenia mowy (typu 

dysfazji)

B. Przynajmniej 2 z poniższych

1. Jednostronne wzrokowe i/lub jednostronne 

czuciowe objawy

2. Przynajmniej jeden objaw rozwija się 

powyżej 5 minut i/lub różne objawy 

następują po sobie przez dłużej niż 5 minut

3. Każdy objaw trwa powyżej 5 minut i mniej 

niż 60 minut

C. Ból głowy spełniający kryteria A-D dla migreny 

następuję po aurze w ciągu 60 minut

D. Brak innej przyczyny

Przeciwwskazania do szczepień

• Ciężkie reakcje alergiczne na 
składnik szczepionki

• Ostre stany chorobowe

• Zaostrzenia przewlekłych 
procesów chorobowych

Dla DTPa:

Postępujące zaburzenia 

neurologiczne lub encefalopatia

Przeciwwskazania do szczepienia 

szczepionkami żywymi

•Ciężkie niedobory odporności

•Białaczki i chłoniaki

•Uogólniony proces nowotworowy

•Radioterapia, leki antymetaboliczne, 
wysokie dawki kortykosteroidów 

•Po transplantacjach

•Ciąża