OSOBOWOŚĆ

OSOBOWOŚĆ

GENY CZY ŚRODOWISKO?

GENY CZY ŚRODOWISKO?

 

 

 

 

Natura osobowości

Natura osobowości

1. Dziedziczność stanowi 

1. Dziedziczność stanowi 

potencjał, który rozwinie się 

potencjał, który rozwinie się 

dopiero w trakcie 

dopiero w trakcie 

wychowania i pod wpływem 

wychowania i pod wpływem 

środowiska. 

środowiska. 

Ilość każdego składnika jest 

Ilość każdego składnika jest 

proporcjonalnie 

proporcjonalnie 

zdeterminowana przez stan 

zdeterminowana przez stan 

środowiska. 

środowiska. 

 

 

 

 

Natura osobowości

Natura osobowości

2. 

2. 

W stosunku do poszczególnych cech 

W stosunku do poszczególnych cech 

osobowości możemy zauważyć bardzo 

osobowości możemy zauważyć bardzo 

zmienny zakres działania zarówno 

zmienny zakres działania zarówno 

dziedziczności, jak i środowiska. 

dziedziczności, jak i środowiska. 

 

 

 

 

Natura osobowości

Natura osobowości

3. 

3. 

Żeby zrozumieć daną osobowość, należy 

Żeby zrozumieć daną osobowość, należy 

wziąć pod uwagę oba składniki 

wziąć pod uwagę oba składniki 

dziedziczności - genetyczny i uzyskany w 

dziedziczności - genetyczny i uzyskany w 

skutek wychowania - oraz ich wzajemną 

skutek wychowania - oraz ich wzajemną 

interakcję. 

interakcję. 

 

 

 

 

Natura osobowości

Natura osobowości

4. 

4. 

Dziedziczność determinuje zakres 

Dziedziczność determinuje zakres 

możliwości cech; dopiero w tak 

możliwości cech; dopiero w tak 

utworzonych ramach decydującą rolę 

utworzonych ramach decydującą rolę 

odgrywa wpływ środowiska. 

odgrywa wpływ środowiska. 

Uważa się, że genetyka jest 

Uważa się, że genetyka jest 

odpowiedzialna za około 60 – 70% różnic 

odpowiedzialna za około 60 – 70% różnic 

osobowościowych, a wychowanie za 

osobowościowych, a wychowanie za 

pozostałych 30 - 40% 

pozostałych 30 - 40% 

 

 

 

 

Wpływ środowiska

Wpływ środowiska

1.

1.

Kultura 

Kultura 

2.

2.

Rodzina 

Rodzina 

3.

3.

Przynależność do grupy 

Przynależność do grupy 

4.

4.

Doświadczenia życiowe 

Doświadczenia życiowe 

5.

5.

Sytuacje 

Sytuacje 

 

 

 

 

Kultura 

Kultura 

Osoby urodzone w danej cywilizacji 

Osoby urodzone w danej cywilizacji 

podlegają wpływom wartości, tradycji i 

podlegają wpływom wartości, tradycji i 

norm akceptowanych przez 

norm akceptowanych przez 

społeczeństwo. 

społeczeństwo. 

Muszą przestrzegać zasad, które są 

Muszą przestrzegać zasad, które są 

uważane za właściwe. 

uważane za właściwe. 

Kultura odpowiada za oczekiwania i role, 

Kultura odpowiada za oczekiwania i role, 

które są konieczne do życia w tej 

które są konieczne do życia w tej 

społeczności. 

społeczności. 

 

 

 

 

Rodzina

Rodzina

 

 



Rodzice swoimi zachowaniami wywołują sytuacje, 

Rodzice swoimi zachowaniami wywołują sytuacje, 

które prowokują pewien typ zachowań u ich 

które prowokują pewien typ zachowań u ich 

dzieci.

dzieci.



Rodzice funkcjonują jak wzory, modele zachowań, 

Rodzice funkcjonują jak wzory, modele zachowań, 

które mają przeważnie znaczący wpływ na dzieci. 

które mają przeważnie znaczący wpływ na dzieci. 

Z reguły jest to wpływ pozytywny. Jeżeli dzieci 

Z reguły jest to wpływ pozytywny. Jeżeli dzieci 

identyfikują się z tymi wzorami, to przejmują je, a 

identyfikują się z tymi wzorami, to przejmują je, a 

kiedy wpływ jest negatywny, odrzucają.

kiedy wpływ jest negatywny, odrzucają.



Poprzez swe postępowanie rodzice wybiórczo 

Poprzez swe postępowanie rodzice wybiórczo 

nagradzają i karzą pewne rodzaje zachowań

nagradzają i karzą pewne rodzaje zachowań

 

 

 

 

Przynależność do grupy

Przynależność do grupy

 

 

W grupach ta sama osoba może odgrywać 

W grupach ta sama osoba może odgrywać 

wiele ról, zdobywać doświadczenia i 

wiele ról, zdobywać doświadczenia i 

przeżycia, które z pewnością wywierają 

przeżycia, które z pewnością wywierają 

wpływ na jej późniejsze życie. 

wpływ na jej późniejsze życie. 

 

 

 

 

Doświadczenia życiowe 

Doświadczenia życiowe 

Udowodniono, że poczucie własnej wartości 

Udowodniono, że poczucie własnej wartości 

uzależnione jest od bardzo osobistych 

uzależnione jest od bardzo osobistych 

doświadczeń, do których należą:

doświadczeń, do których należą:



 

 

możliwości osiągania swoich celów, 

możliwości osiągania swoich celów, 



rozwój ambicji, 

rozwój ambicji, 



nie sprawianie zawodu i postępowanie w taki 

nie sprawianie zawodu i postępowanie w taki 

sposób, aby osiągać więcej, niż oczekują inni, 

sposób, aby osiągać więcej, niż oczekują inni, 



zdolność wywierania wpływu na innych, 

zdolność wywierania wpływu na innych, 



zwyciężanie własnych słabości. 

zwyciężanie własnych słabości. 

 

 

 

 

Współdziałanie genów i 

Współdziałanie genów i 

środowiska

środowiska

Geny nigdy nie występują bez środowiska a 

Geny nigdy nie występują bez środowiska a 

środowisko bez genów.

środowisko bez genów.