background image

 

 

 

 

CHOROBY JELITA 

CHOROBY JELITA 

GRUBEGO

GRUBEGO

DR MED. ZYGMUNT M.KALICIŃSKI

DR MED. ZYGMUNT M.KALICIŃSKI

I KLINIKA CHIRURGII DZIECIĘCEJ AM W 

I KLINIKA CHIRURGII DZIECIĘCEJ AM W 

WARSZAWIE

WARSZAWIE

Kierownik Kliniki Prof. Andrzej Kamiński

Kierownik Kliniki Prof. Andrzej Kamiński

background image

 

 

 

 

CHOROBY JELITA GRUBEGO

CHOROBY JELITA GRUBEGO

ZAGADNIENIA

ZAGADNIENIA

Wrodzone niedrożności jelita grubego

Wrodzone niedrożności jelita grubego

Zaburzenia motoryki – dysganglionozy

Zaburzenia motoryki – dysganglionozy

IBD(inflamatory bowel disease, nieswoiste 

IBD(inflamatory bowel disease, nieswoiste 

zap. jelita grubego):

zap. jelita grubego):

   

   

ch. Crohna, wrzodziejące zap. jelita 

ch. Crohna, wrzodziejące zap. jelita 

grubego - colitis ulcerosa 

grubego - colitis ulcerosa 

Polipowatość jelita

Polipowatość jelita

background image

 

 

 

 

CHOROBY JELITA GRUBEGO

CHOROBY JELITA GRUBEGO

wrodzona niedrożność

wrodzona niedrożność

 

 

Występowanie: 

Występowanie: 

1:1500-20000   

1:1500-20000   

5%-15% wszystkich atrezji jelit

5%-15% wszystkich atrezji jelit

background image

 

 

 

 

CHOROBY JELITA GRUBEGO

CHOROBY JELITA GRUBEGO

niedrożność

niedrożność

Klasyfikacja – Bland-Suttona :

Klasyfikacja – Bland-Suttona :

1.

1.

przegroda – ciągłość jelita zachowana

przegroda – ciągłość jelita zachowana

2.

2.

ślepo zakończone odcinki z łączącym 

ślepo zakończone odcinki z łączącym 

pasmem włóknistym

pasmem włóknistym

3.

3.

ślepo zakończone odcinki bez łączności

ślepo zakończone odcinki bez łączności

background image

 

 

 

 

CZYNNOŚCIOWE CHOROBY JELITA GRUBEGO

CZYNNOŚCIOWE CHOROBY JELITA GRUBEGO

ZABURZENIA MOTORYKI

ZABURZENIA MOTORYKI

 

 

Rozwój unerwienia jelita – Okamoto i Ueda

Rozwój unerwienia jelita – Okamoto i Ueda

Migracja neuroblastów z n.błędnego wzdłuż cewy 

Migracja neuroblastów z n.błędnego wzdłuż cewy 

pokarmowej doogonowo

pokarmowej doogonowo

Kolonizacja jelita i wytworzenie autonomicznych  

Kolonizacja jelita i wytworzenie autonomicznych  

splotów śródsciennych na zewn. stronie warstwy 

splotów śródsciennych na zewn. stronie warstwy 

okrężnej

okrężnej

Pokrycie ich warstwą podłużną 

Pokrycie ich warstwą podłużną 

 sploty 

 sploty 

śródścienne

śródścienne

Sploty podśluzowe mniej bogate w neurony niż 

Sploty podśluzowe mniej bogate w neurony niż 

międzymięśniowe

międzymięśniowe

Komórki Cajala

Komórki Cajala

Włokna czuciowe – mechano i chemoreceptory

Włokna czuciowe – mechano i chemoreceptory

background image

 

 

 

 

CZYNNOŚCIOWE CHOROBY JELITA GRUBEGO

CZYNNOŚCIOWE CHOROBY JELITA GRUBEGO

ZABURZENIA MOTORYKI

ZABURZENIA MOTORYKI

 

 

Postacie:

Postacie:

Dysganglionozy

Dysganglionozy

-

-

wrodzone zaburzenia unerwienia 

wrodzone zaburzenia unerwienia 

śródściennego jelita (aganglionoza, hypoganglionoza, jelitowa 

śródściennego jelita (aganglionoza, hypoganglionoza, jelitowa 

dysplazja neuronalna)

dysplazja neuronalna)

Niedojrzałość 

Niedojrzałość 

unerwienia autonomicznego 

unerwienia autonomicznego 

jelita- 

jelita- 

niedojrzałość komórek zwojowych jelita

niedojrzałość komórek zwojowych jelita

Zmiany degeneracyjne

Zmiany degeneracyjne

 auton. unerwienia 

 auton. unerwienia 

jelita- 

jelita- 

zakażenie cytomegalią, ch.Chagasa, niedokrwienie

zakażenie cytomegalią, ch.Chagasa, niedokrwienie

 

 

Zespoły idiopatycznej pseudoniedrożności

Zespoły idiopatycznej pseudoniedrożności

 

 

jelita – 

jelita – 

miopatie trzewne pierwotne, miopatie trzewne 

miopatie trzewne pierwotne, miopatie trzewne 

wtórne (amyloidoza, dystrofie mięśniowe)

wtórne (amyloidoza, dystrofie mięśniowe)

background image

 

 

 

 

Zaburzenia unerwienia jelita grubego

Zaburzenia unerwienia jelita grubego

aganglionoza (ch. H.) 

aganglionoza (ch. H.) 

52%

52%

hypoganglionoza 

hypoganglionoza 

5%

5%

dysganglionoza (IND A i B) 

dysganglionoza (IND A i B) 

43%

43%

w 1/4 przypadków ch. H. towarzyszy 

w 1/4 przypadków ch. H. towarzyszy 

IND

IND

background image

 

 

 

 

IND Intestinal Neuronal 

IND Intestinal Neuronal 

Dysplasia

Dysplasia

background image

 

 

 

 

Choroba 

Choroba 

Hirschsprunga

Hirschsprunga

Zaburzony 

Zaburzony 

proces 

proces 

migracji 

migracji 

neuroblastów

neuroblastów

Dysplazja 

Dysplazja 

nerwowa jelit

nerwowa jelit

Zaburzony 

Zaburzony 

proces 

proces 

dojrzewania 

dojrzewania 

neuroblastów

neuroblastów

background image

 

 

 

 

JELITOWA DYSPLAZJA NEURONALNA 

JELITOWA DYSPLAZJA NEURONALNA 

(IND)

(IND)

Opóźnione dojrzewanie unerwienia 

Opóźnione dojrzewanie unerwienia 

autonomicznego jelita

autonomicznego jelita

Niedojrzałość morfologiczna i 

Niedojrzałość morfologiczna i 

czynnościowa komórek zwojowych 

czynnościowa komórek zwojowych 

objawy występują u noworodków i mają 

objawy występują u noworodków i mają 

charakter i nasilenie jak w 

charakter i nasilenie jak w 

dysganglionozach 

dysganglionozach 

tzw. „zespół małej lewej okrężnicy”

tzw. „zespół małej lewej okrężnicy”

Obraz radiologiczny jak w aganglionozie 

Obraz radiologiczny jak w aganglionozie 

ograniczonej do lewej okrężnicy

ograniczonej do lewej okrężnicy

background image

 

 

 

 

IND A

IND A

schorzenie włókien sympatycznych w 

schorzenie włókien sympatycznych w 

splotach mięśniówkowych i śluzówkowych

splotach mięśniówkowych i śluzówkowych

z powodu hypoplazji sploty mięśniówkowe 

z powodu hypoplazji sploty mięśniówkowe 

nie ulegają depolaryzacji, co prowadzi do 

nie ulegają depolaryzacji, co prowadzi do 

zwiększonego uwalniania ACH i wzrostu 

zwiększonego uwalniania ACH i wzrostu 

aktywności ACHE

aktywności ACHE

stałe napięcie mięśniówki okrężnej i 

stałe napięcie mięśniówki okrężnej i 

podłużnej jelita oraz wzrost wydzielania 

podłużnej jelita oraz wzrost wydzielania 

śluzu

śluzu

nawracające biegunki oraz wysokie ryzyko 

nawracające biegunki oraz wysokie ryzyko 

perforacji

perforacji

background image

 

 

 

 

IND B

IND B

zaburzenie dotyczy splotu 

zaburzenie dotyczy splotu 

podśluzówkowego, nie dochodzi do 

podśluzówkowego, nie dochodzi do 

migracji komórek

migracji komórek

śluzówka nie posiada receptorów ciśnienia, 

śluzówka nie posiada receptorów ciśnienia, 

co prowadzi do zmniejszonej aktywności 

co prowadzi do zmniejszonej aktywności 

perystaltycznej lub perystaltyki 

perystaltycznej lub perystaltyki 

nieskoordynowanej

nieskoordynowanej

prawdopodobne dziedziczenie 

prawdopodobne dziedziczenie 

autosomalne

autosomalne

background image

 

 

 

 

Obraz kliniczny IND

Obraz kliniczny IND

opóźnione oddanie smółki

opóźnione oddanie smółki

korek smółkowy

korek smółkowy

okresowe wzdęcia brzucha

okresowe wzdęcia brzucha

okresowe objawy niedrożności

okresowe objawy niedrożności

biegunki i perforacje w IND A

biegunki i perforacje w IND A

w IND B częste, pełne bólu defekacje, 

w IND B częste, pełne bólu defekacje, 

nietrzymanie stolca z powodu 

nietrzymanie stolca z powodu 

przepełnienia

przepełnienia

background image

 

 

 

 

Diagnostyka IND

Diagnostyka IND

wlew kontrastowy - 

wlew kontrastowy - 

niecharakterystyczny

niecharakterystyczny

odruch odbytniczo-zwieraczowy w 

odruch odbytniczo-zwieraczowy w 

1/4 przypadków prawidłowy

1/4 przypadków prawidłowy

podstawa rozpoznania- biopsja:

podstawa rozpoznania- biopsja:

ACHE

ACHE

LDH

LDH

background image

 

 

 

 

JELITOWA DYSPLAZJA NEURONALNA 

JELITOWA DYSPLAZJA NEURONALNA 

(IND)

(IND)

Cechy patomorfologiczne IND typ B

Cechy patomorfologiczne IND typ B

histologia:

histologia:

przerost komórek zwojowych, przerost włókien 

przerost komórek zwojowych, przerost włókien 

cholinergicznych

cholinergicznych

zwoje olbrzymie

zwoje olbrzymie

heterotopia komórek zwojowych

heterotopia komórek zwojowych

hypoplazja włókien współczulnych w błonie 

hypoplazja włókien współczulnych w błonie 

podśluzowej (dodatkowo w IND typ A)

podśluzowej (dodatkowo w IND typ A)

histochemia: 

histochemia: 

ACHE (+) lub (+/-)

ACHE (+) lub (+/-)

NSE heterotopia komórek zwojowych

NSE heterotopia komórek zwojowych

background image

 

 

 

 

IND B 

IND B 

histologia (HE)

histologia (HE)

- olbrzymi śródścienny 

- olbrzymi śródścienny 

zwój nerwowy 

zwój nerwowy 

- przerost pni nerwowych

- przerost pni nerwowych

background image

 

 

 

 

Wskazania do leczenia 

Wskazania do leczenia 

operacyjnego w IND

operacyjnego w IND

IND A

IND A

 często wymaga leczenia w 

 często wymaga leczenia w 

trybie pilnym

trybie pilnym

IND B

IND B

 zaleca się leczenie 

 zaleca się leczenie 

zachowawcze, dywulsje, 

zachowawcze, dywulsje, 

ewentualnie sfinkterektomię

ewentualnie sfinkterektomię

resekcję wykonujemy tylko u 

resekcję wykonujemy tylko u 

pacjentów z poszerzeniem jelita 

pacjentów z poszerzeniem jelita 

wykluczającym prawidłowy pasaż

wykluczającym prawidłowy pasaż

background image

 

 

 

 

Choroba Hirschsprunga

Choroba Hirschsprunga

jedna z częstszych przyczyn niedrożności u 

jedna z częstszych przyczyn niedrożności u 

noworodków

noworodków

brak komórek zwojowych w ścianie jelita

brak komórek zwojowych w ścianie jelita

pierwszy opis 1691 r Frederick Ruysch

pierwszy opis 1691 r Frederick Ruysch

background image

 

 

 

 

CHOROBY JELITA GRUBEGO

CHOROBY JELITA GRUBEGO

Dysganglionozy 

Dysganglionozy 

Aganglionoza – Ch. Hirschsprunga

Aganglionoza – Ch. Hirschsprunga

całkowity brak komórek zwojowych w obu 

całkowity brak komórek zwojowych w obu 

splotach (podśluzowym i śródmięśniowym)

splotach (podśluzowym i śródmięśniowym)

przerost ślepych i błądzących pni nerwowych 

przerost ślepych i błądzących pni nerwowych 

wydzielających nadmierną ilość acetylocholiny i 

wydzielających nadmierną ilość acetylocholiny i 

tym samym 

tym samym 

acetylocholinesterazy

acetylocholinesterazy

Brak wszystkich typów kk.zwojowych w 

Brak wszystkich typów kk.zwojowych w 

ch.Hirschsprunga cholinergicznych  i 

ch.Hirschsprunga cholinergicznych  i 

adrenergicznych, komórek rozrusznikowych Cajala

adrenergicznych, komórek rozrusznikowych Cajala

background image

 

 

 

 

Patofizjologia ch.Hirschsprunga

Patofizjologia ch.Hirschsprunga

Funkcja komórek zwojowych: 

Funkcja komórek zwojowych: 

koordynacja aktywności ruchowej 

koordynacja aktywności ruchowej 

mięśni ściany jelita

mięśni ściany jelita

Włókna cholinergiczne 

Włókna cholinergiczne 

przedzwojowe- pobudzanie 

przedzwojowe- pobudzanie 

aktywności ruchowej

aktywności ruchowej

Włókna adrenergiczne pozazwojowe- 

Włókna adrenergiczne pozazwojowe- 

hamowanie aktywności ruchowej

hamowanie aktywności ruchowej

background image

 

 

 

 

 

 

Zakres aganglionozy 

Zakres aganglionozy 

U ltrakrótka postać

1%

Odbytnic a

7%

Esica

70%

Okrężnic a

11%

Całe j. grube

11%

background image

 

 

 

 

DYSGANGLIONOZY – CH. HIRSCHPRUNGA

DYSGANGLIONOZY – CH. HIRSCHPRUNGA

Dane ogólne

Dane ogólne

Częstość występowania: 1: 4200-7000

Częstość występowania: 1: 4200-7000

Częściej chorują chłopcy (3,5-4) ale w 

Częściej chorują chłopcy (3,5-4) ale w 

postaciach długoodcinkowych stosunek 

postaciach długoodcinkowych stosunek 

1:1 

1:1 

15% dzieci ma wady dodatkowe: trisomia 

15% dzieci ma wady dodatkowe: trisomia 

21, wady serca, przewodu pokarmowego

21, wady serca, przewodu pokarmowego

Występowanie rodzinne zwłaszcza postaci 

Występowanie rodzinne zwłaszcza postaci 

długoodcinkowych

długoodcinkowych

background image

 

 

 

 

CH. HIRSCHPRUNGA

CH. HIRSCHPRUNGA

 

 

Objawy

Objawy

Zaburzenie drożności przewodu 

Zaburzenie drożności przewodu 

pokarmowego – czynnościowa 

pokarmowego – czynnościowa 

niedrożność

niedrożność

Opóźnione oddawanie smółki, korek 

Opóźnione oddawanie smółki, korek 

smółkowy

smółkowy

Wzdęcie brzucha

Wzdęcie brzucha

Ulewanie, wymioty

Ulewanie, wymioty

Niechęć do karmienia

Niechęć do karmienia

Zaparcia stolca

Zaparcia stolca

Nietrzymanie stolca

Nietrzymanie stolca

Perforacja przewodu pokarmowego

Perforacja przewodu pokarmowego

background image

 

 

 

 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

HIRSCHPRUNGA

HIRSCHPRUNGA

 

 

Objawy

Objawy

Niedorozwój fizyczny, niedożywienie

Niedorozwój fizyczny, niedożywienie

Zapalenie jelit: zastój płynnej treści 

Zapalenie jelit: zastój płynnej treści 

kałowej, rozrost bakterii, inwazja 

kałowej, rozrost bakterii, inwazja 

ściany jelita, endotoksemia, 

ściany jelita, endotoksemia, 

posocznica, wstrząs septyczny

posocznica, wstrząs septyczny

Cuchnące wodniste stolce

Cuchnące wodniste stolce

Wymioty

Wymioty

gorączka

gorączka

background image

 

 

 

 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

HIRSCHPRUNGA

HIRSCHPRUNGA

 

 

Diagnostyka różnicowa

Diagnostyka różnicowa

Niedrożność jelita cienkiego

Niedrożność jelita cienkiego

Atrezja

Atrezja

Wrodzony skręt

Wrodzony skręt

Niedrożność smółkowa

Niedrożność smółkowa

NEC

NEC

Niedrożność jelita grubego

Niedrożność jelita grubego

Atrezja

Atrezja

Zespół korka smółkowego

Zespół korka smółkowego

background image

 

 

 

 

Objawy kliniczne aganglionozy w 

Objawy kliniczne aganglionozy w 

okresie do 7 dnia życia

okresie do 7 dnia życia

98,9

78,6

78,6

76,5

39,8

16,3

9,2

0

10

20

30

40

50

60

70

80

90

100

wzdęcie brzucha

(pod)niedrożność p.pok.

smółka<24g/zaparcie stolca

wymioty

zapalenie jelita

posocznica

perforacja

background image

 

 

 

 

Objawy kliniczne aganglionozy w 

Objawy kliniczne aganglionozy w 

okresie od 7 do 30 dnia życia

okresie od 7 do 30 dnia życia

96,5

82,8

58,6

52,7

39,8

27,6

24,1

6,9

0

10

20

30

40

50

60

70

80

90

100

zaparcia

wzdęcia

hypotrepsja

zapalenie jelita

zapalenie jelita

wymioty

(pod)niedrożność p.pok.

posocznica

background image

 

 

 

 

ROZKŁAD ZABURZEŃ INNYCH NIŻ 

ROZKŁAD ZABURZEŃ INNYCH NIŻ 

AGANGLIONOZA U DZIECI Z OBJAWAMI 

AGANGLIONOZA U DZIECI Z OBJAWAMI 

KLINICZNYMI PRZYPOMINAJĄCYMI CH. 

KLINICZNYMI PRZYPOMINAJĄCYMI CH. 

HIRSCHSPRUNGA U 66 DZIECI (PURI I IN.)

HIRSCHSPRUNGA U 66 DZIECI (PURI I IN.)

23

6

15

15

3

4

0

5

10

15

20

25

IND

HY P OGANGL

NIEDOJ RZ

IS ACHAL

MIOP AT IE

INNE

podstaw ow e zaburzenie

J Pediatr Surg, 1997

background image

 

 

 

 

ROZKŁAD ZABURZEŃ UNERWIENIA JELITA 

ROZKŁAD ZABURZEŃ UNERWIENIA JELITA 

W MATERIALE 141 PACJENTÓW 

W MATERIALE 141 PACJENTÓW 

(HOLSCHNEIDER i in.)

(HOLSCHNEIDER i in.)

 

 

74

20

9

38

0

10

20

30

40

50

60

70

80

AGANGLION

IND

HYPOGANGL

NIE DOJ RZAŁOŚĆ I

IN

podstawowe zaburzenie

Pediatr Surg Int, 1997

background image

 

 

 

 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

HIRSCHPRUNGA

HIRSCHPRUNGA

 

 

Diagnostyka

Diagnostyka

Badanie elektromanometryczne

Badanie elektromanometryczne

Podwyższone ciśnienie w kanale odbytu

Podwyższone ciśnienie w kanale odbytu

Brak reakcji hamowania ze zwieracza 

Brak reakcji hamowania ze zwieracza 

wewnętrznego

wewnętrznego

Zaburzone czucie parcia

Zaburzone czucie parcia

U starszych pacjentów cechy rozdęcia 

U starszych pacjentów cechy rozdęcia 

odbytnicy

odbytnicy

background image

 

 

 

 

 

 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

HIRSCHPRUNGA

HIRSCHPRUNGA

 

 

Diagnostyka obrazowa

Diagnostyka obrazowa

Zdjęcie w pozycji poziomej

Zdjęcie w pozycji poziomej

   

   

- rozdęte pętle jelit

- rozdęte pętle jelit

poziomy płynów

poziomy płynów

Wlew doodbytniczy

Wlew doodbytniczy

Widoczna wąska strefa bezzwojowa, 

Widoczna wąska strefa bezzwojowa, 

poszerzone jelito grube powyżej

poszerzone jelito grube powyżej

zgładzone haustracje, cechy zapalenia 

zgładzone haustracje, cechy zapalenia 

jelita

jelita

zaleganie kontrastu p 24 h

zaleganie kontrastu p 24 h

background image

 

 

 

 

Choroba Hirschsprunga

Choroba Hirschsprunga

Noworodek z niedrożnością przewodu 

pokarmowego spowodowaną obecnością odcinka  

bezzwojowego okrężnicy od odbytu do zgięcia 

śledzionowego 

      projekcja A-P           projekcja 
boczna

background image

 

 

 

 

RTG - zdjęcie przeglądowe j. 

RTG - zdjęcie przeglądowe j. 

brzusznej

brzusznej

rozdęte pętle 

rozdęte pętle 

jelitowe z 

jelitowe z 

poziomami płynu

poziomami płynu

obecne powietrze 

obecne powietrze 

w odcinku 

w odcinku 

bezzwojowym

bezzwojowym

zgrubienie ściany 

zgrubienie ściany 

jelit (NEC)

jelit (NEC)

perforacja

perforacja

background image

 

 

 

 

Obraz radiologiczny ch. Hirschsprun

Obraz radiologiczny ch. Hirschsprun

wlew doodbytniczy

wlew doodbytniczy

zawsze na 

zawsze na 

nieoczyszczone jelito

nieoczyszczone jelito

nie badać per rectum

nie badać per rectum

podczas wlewu 

podczas wlewu 

pozycja boczna

pozycja boczna

charakterystyczne 

charakterystyczne 

przewężenie

przewężenie

zaleganie kontrastu po 

zaleganie kontrastu po 

24 godzinach

24 godzinach

background image

 

 

 

 

Obraz radiologiczny ch. 

Obraz radiologiczny ch. 

Hirschsprunga

Hirschsprunga

background image

 

 

 

 

Choroba Hirschsprunga

Choroba Hirschsprunga

Badanie kontrastowe jelita 

grubego pacjenta z aganglionozą 

całej okrężnicy

background image

 

 

 

 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

HIRSCHPRUNGA

HIRSCHPRUNGA

 

 

RTG – TCA - microcolon

RTG – TCA - microcolon

background image

 

 

 

 

Wlew kontrastowy doodbytniczy u dziecka 
z całkowitą bezzwojowością j. grubego

Obraz po 24 
godzinach

Po 72 godzinach

background image

 

 

 

 

 

 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

HIRSCHPRUNGA

HIRSCHPRUNGA

 

 

RTG - enterocolitis

RTG - enterocolitis

background image

 

 

 

 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

HIRSCHPRUNGA

HIRSCHPRUNGA

 

 

Diagnostyka

Diagnostyka

Jedyne badanie potwierdzające chorobę 

Jedyne badanie potwierdzające chorobę 

Hirschsprunga to badanie hist-pat 

Hirschsprunga to badanie hist-pat 

oceniające komórki zwojowe

oceniające komórki zwojowe

Biopsja kleszczykowa odbytnicy

Biopsja kleszczykowa odbytnicy

Biopsja ssąca

Biopsja ssąca

Biopsja chirurgiczna

Biopsja chirurgiczna

Barwienie preparatu HE oraz reakcja ACHE 

Barwienie preparatu HE oraz reakcja ACHE 

(poszukiwanie pni nerwowych 

(poszukiwanie pni nerwowych 

parasympatycznych gromadzenie 

parasympatycznych gromadzenie 

acetylocholinesterazy) 

acetylocholinesterazy) 

background image

 

 

 

 

DYSGANGLIONOZY – CH. HIRSCHPRUNGA

DYSGANGLIONOZY – CH. HIRSCHPRUNGA

 

 

ACHE

ACHE

background image

 

 

 

 

AGANGLIONOZA

AGANGLIONOZA

Badanie 

Badanie 

histochemiczne na 

histochemiczne na 

obecność 

obecność 

acetylocholnesterazy 

acetylocholnesterazy 

w błonie śluzowej i 

w błonie śluzowej i 

blaszce mięśniowej bł. 

blaszce mięśniowej bł. 

sluzowej 

sluzowej 

ACHE 
(+)

ACHE

 (-)

background image

 

 

 

 

Obraz histopatologiczny ch. 

Obraz histopatologiczny ch. 

Hirschsprunga

Hirschsprunga

odcinek aganglionarny:

odcinek aganglionarny:

*

brak komórek zwojowych w splotach 

brak komórek zwojowych w splotach 

mięśniowych i podśluzówkowych

mięśniowych i podśluzówkowych

*

obecność przerośniętych, 

obecność przerośniętych, 

bezmielinowych włókien nerwowych w 

bezmielinowych włókien nerwowych w 

miejsce komórek  zwojowych

miejsce komórek  zwojowych

odcinek hypoganglionarny

odcinek hypoganglionarny

:

:

*

zredukowana liczba komórek zwojowych 

zredukowana liczba komórek zwojowych 

i włókien nerwowych

i włókien nerwowych

background image

 

 

 

 

Choroba Hirschsprunga

Choroba Hirschsprunga

leczenie operacyjne

leczenie operacyjne

Jednoetapowe- jelito bez zmian zapalnych, 

Jednoetapowe- jelito bez zmian zapalnych, 

bez enterocolitów w wywiadzie, 

bez enterocolitów w wywiadzie, 

niezniszczone, jałowe

niezniszczone, jałowe

Dwuetapowe – colostomia, oper. 

Dwuetapowe – colostomia, oper. 

Radykalna z likwidacją colostomii

Radykalna z likwidacją colostomii

Trzyetapowe – colostomia, oper. radykalna 

Trzyetapowe – colostomia, oper. radykalna 

pod zabezp. colostomii, likwidacja 

pod zabezp. colostomii, likwidacja 

colostomii

colostomii

background image

 

 

 

 

Leczenie ch. Hirschsprunga w 

Leczenie ch. Hirschsprunga w 

okresie noworodkowym

okresie noworodkowym

zachowawcze

zachowawcze

operacyjne

operacyjne

jednoetapowe 

jednoetapowe 

wieloetapowe

wieloetapowe

Kolostomia

Kolostomia

miejsce założenia

miejsce założenia

background image

 

 

 

 

Leczenie ch. Hirschsprunga w 

Leczenie ch. Hirschsprunga w 

okresie noworodkowym

okresie noworodkowym

Leczenie Zachowawcze :

Leczenie Zachowawcze :

polega na odbarczaniu przewodu pokarmowego, płukaniem 

polega na odbarczaniu przewodu pokarmowego, płukaniem 

i oczyszczaniem z mas kałowych 

i oczyszczaniem z mas kałowych 

Zapobieganie lub leczenie zapalenia jelit-żywienie 

Zapobieganie lub leczenie zapalenia jelit-żywienie 

pozajelitowe, bilans płynowy i elektrolitowy, odbarczanie, 

pozajelitowe, bilans płynowy i elektrolitowy, odbarczanie, 

antybiotykoterapia

antybiotykoterapia

Toksyczne zapalenie jelita - posocznica

Toksyczne zapalenie jelita - posocznica

leczenie zachowawcze ma być krótkie, i albo definitywne 

leczenie zachowawcze ma być krótkie, i albo definitywne 

albo etapowe leczenie chirurgiczne

albo etapowe leczenie chirurgiczne

background image

 

 

 

 

Choroba Hirschsprunga

Choroba Hirschsprunga

colostomia

colostomia

Cięcie skóry

Cięcie skóry

background image

 

 

 

 

Choroba Hirschsprunga

Choroba Hirschsprunga

colostomia

colostomia

Zawsze na zdrowym 

Zawsze na zdrowym 

jelicie, to zn. na 

jelicie, to zn. na 

odcinku gdzie są 

odcinku gdzie są 

zwoje

zwoje

background image

 

 

 

 

Choroba Hirschsprunga

Choroba Hirschsprunga

colostomia 

colostomia 

Przeciągnięcie 

Przeciągnięcie 

trójkątnego płata 

trójkątnego płata 

skóry pod pętlą 

skóry pod pętlą 

jelita

jelita

background image

 

 

 

 

Choroba Hirschsprunga

Choroba Hirschsprunga

colostomia

colostomia

Nacięcie jelita 

Nacięcie jelita 

grubego diatermią 

grubego diatermią 

wzdłuż taśmy

wzdłuż taśmy

background image

 

 

 

 

Choroba Hirschsprunga

Choroba Hirschsprunga

Obszycie 

Obszycie 

warstwowe, stomii.

warstwowe, stomii.

background image

 

 

 

 

 

 

Choroba Hirschsprunga

Choroba Hirschsprunga

 

 

Leczenie operacyjne

Leczenie operacyjne

 

 

Swenson

Swenson

Duhamel

Duhamel

Soave

Soave

Del Toro

Del Toro

background image

 

 

 

 

Leczenie operacyjne ch. 

Leczenie operacyjne ch. 

Hirschsprunga

Hirschsprunga

Usunięcie odcinka bezzwojowego i 

Usunięcie odcinka bezzwojowego i 

zespolenie w odbytnicy

zespolenie w odbytnicy

Swenson

Swenson

-wycięcie odcinka bezzwojowego przez odbytnicę 

-wycięcie odcinka bezzwojowego przez odbytnicę 

poprzez wynicowanie.

poprzez wynicowanie.

Duhamel

Duhamel

- z pozostawieniem odcinka zaotrzewnowego 

- z pozostawieniem odcinka zaotrzewnowego 

odbytnicyw celu zachowania funkcji

odbytnicyw celu zachowania funkcji

Soave

Soave

-przeprowadzenie przez  światło odbytnicy po 

-przeprowadzenie przez  światło odbytnicy po 

usunięciu jej błony sluzowej, zespolenie tuż nad linią zebata

usunięciu jej błony sluzowej, zespolenie tuż nad linią zebata

Rehbein

Rehbein

-przednia resekcja odcinka 

-przednia resekcja odcinka 

bezzwojowego, z pozostawieniem krótkiego odc. 

bezzwojowego, z pozostawieniem krótkiego odc. 

Bezzwojowego, zespolenie od brzucha

Bezzwojowego, zespolenie od brzucha

background image

 

 

 

 

Leczenie 

Leczenie 

operacyjne 

operacyjne 

ch. 

ch. 

Hirschsprunga

Hirschsprunga

Swenson

Duhamel

Soave

Rehbein

Swenson

Duhamel

Soave

background image

 

 

 

 

Choroba Hirschsprunga

Choroba Hirschsprunga

Operacja 

Operacja 

Swensona 

Swensona 

brzuszno-kroczowa

brzuszno-kroczowa

background image

 

 

 

 

Choroba Hirschsprunga

Choroba Hirschsprunga

Soave – endorectal 

Soave – endorectal 

pull-through

pull-through

background image

 

 

 

 

Choroba Hirschsprunga

Choroba Hirschsprunga

Zespolenie 

Zespolenie 

staplerem

staplerem

background image

 

 

 

 

Choroba Hirschsprunga

Choroba Hirschsprunga

Rhehbein niskie 

Rhehbein niskie 

zespolenie od 

zespolenie od 

przodu

przodu

background image

 

 

 

 

Operacja sp. Duhamela w 

Operacja sp. Duhamela w 

ch. Hirschsprunga

ch. Hirschsprunga

zstępnica, 
kz(+) 

Odbytnica 
kz(-)

background image

 

 

 

 

Obraz śródoperacyjny okrężnicy 

Obraz śródoperacyjny okrężnicy 

olbrzymiej z widoczną strefą przejściową 

olbrzymiej z widoczną strefą przejściową 

w odcinku odbytniczo-esiczym

w odcinku odbytniczo-esiczym

Obraz taki praktycznie nie 
jest widywany u noworodka

background image

 

 

 

 

Wskazania do leczenia 

Wskazania do leczenia 

operacyjnego w ch. Hirschsprunga

operacyjnego w ch. Hirschsprunga

ZAWSZE

ZAWSZE

Czas i rodzaj zabiegu zależą od:

Czas i rodzaj zabiegu zależą od:

wieku

wieku

stanu odżywienia

stanu odżywienia

długości odcinka bezzwojowego

długości odcinka bezzwojowego

stopnia poszerzenia jelita

stopnia poszerzenia jelita

ewentualnego NEC

ewentualnego NEC

background image

 

 

 

 

DYSGANGLIONOZY – CH. HIRSCHPRUNGA

DYSGANGLIONOZY – CH. HIRSCHPRUNGA

 

 

Leczenie

Leczenie

Leczenie 

Leczenie 

wieloetapowe

wieloetapowe

Leczennie 

Leczennie 

jednoetapowe

jednoetapowe

Zapalenie jelit

Zapalenie jelit

Brak rozległych 

Brak rozległych 

wtórnych  z mian w 

wtórnych  z mian w 

jelicie prawidł. unerw.

jelicie prawidł. unerw.

Posocznica

Posocznica

Uniknięcie powikłań  

Uniknięcie powikłań  

z kolejnymi 

z kolejnymi 

operacjami

operacjami

Perforacja

Perforacja

Zakończenie leczenia 

Zakończenie leczenia 

chir. w okresie nowor

chir. w okresie nowor

Inne ciężkie wady 

Inne ciężkie wady 

wrodzone lub ciężki 

wrodzone lub ciężki 

stan dziecka

stan dziecka

Uniknięcie wielokr. 

Uniknięcie wielokr. 

Hospitaliz.

Hospitaliz.

Brak doświadczenia 

Brak doświadczenia 

ośrodka w chir. 

ośrodka w chir. 

noworodka

noworodka

Obniżenie kosztów

Obniżenie kosztów

background image

 

 

 

 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

HIRSCHPRUNGA

HIRSCHPRUNGA

 

 

Przygotowanie do operacji radykalnej

Przygotowanie do operacji radykalnej

Dieta bezresztkowa lub 

Dieta bezresztkowa lub 

ubogoresztkowa

ubogoresztkowa

Wlewki oczyszczające końcowy 

Wlewki oczyszczające końcowy 

odcinek jelita grubego

odcinek jelita grubego

Czasem 1 doba antybiotykoterapii 

Czasem 1 doba antybiotykoterapii 

p.o

p.o

1 dawka antybiotyku osłonowo przed 

1 dawka antybiotyku osłonowo przed 

zjazdem na blok operacyjny

zjazdem na blok operacyjny

background image

 

 

 

 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

HIRSCHSPRUNGA

HIRSCHSPRUNGA

 

 

Opieka nad pacjentem po operacji 

Opieka nad pacjentem po operacji 

radykalnej

radykalnej

W czasie operacji zostają założone:

W czasie operacji zostają założone:

Sonda do żołądka

Sonda do żołądka

1-2 dreny redona drenujące okolicę 

1-2 dreny redona drenujące okolicę 

zaotrzewnową – zassane

zaotrzewnową – zassane

Rurka doodbytnicy szynująca jelito 

Rurka doodbytnicy szynująca jelito 

grube

grube

Cewnik do pęcherza moczowego

Cewnik do pęcherza moczowego

Ewentualnie cewnik zo do podawania 

Ewentualnie cewnik zo do podawania 

środków przeciwbólowych

środków przeciwbólowych

background image

 

 

 

 

 

 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

HIRSCHSPRUNGA

HIRSCHSPRUNGA

 

 

Opieka nad pacjentem po operacji 

Opieka nad pacjentem po operacji 

radykalnej

radykalnej

Monitorowanie czynności życiowych:

Monitorowanie czynności życiowych:

 

 

EKG, 

EKG, 

saturacja krwi, 

saturacja krwi, 

Ciśnienie tętnicze

Ciśnienie tętnicze

Ocena bilansu płynów

Ocena bilansu płynów

Podaż dożylna

Podaż dożylna

Straty: przez sondę, cewnik, dreny

Straty: przez sondę, cewnik, dreny

background image

 

 

 

 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

DYSGANGLIONOZY – CH. 

HIRSCHPRUNGA

HIRSCHPRUNGA

 

 

Najczęstsze przyczyny niepowodzenia 

Najczęstsze przyczyny niepowodzenia 

leczenia

leczenia

brak wykonania badania 

brak wykonania badania 

histopatologicznego

histopatologicznego

niewłaściwa interpretacja preparatów

niewłaściwa interpretacja preparatów

niewłaściwe pobranie wycinków (nie 

niewłaściwe pobranie wycinków (nie 

pobranie ich w miejscu planowanego 

pobranie ich w miejscu planowanego 

wyłonienia stomii

wyłonienia stomii

background image

 

 

 

 

PODSUMOWANIE

PODSUMOWANIE

Zaburzenia czynnościowe drożności przewodu 

Zaburzenia czynnościowe drożności przewodu 

pokarmowego u noworodków mogą być spowodowane 

pokarmowego u noworodków mogą być spowodowane 

całym spektrum przyczyn, z których najczęstszą jest 

całym spektrum przyczyn, z których najczęstszą jest 

aganglionoza

aganglionoza

Każde dziecko z tymi zaburzeniami wymaga szybkiej 

Każde dziecko z tymi zaburzeniami wymaga szybkiej 

diagnostyki i właściwego leczenia opartego o pełne 

diagnostyki i właściwego leczenia opartego o pełne 

rozpoznanie, różnicowanie i badanie zakresu zmian

rozpoznanie, różnicowanie i badanie zakresu zmian

Leczenie noworodków z ch. Hirschsprunga powinno 

Leczenie noworodków z ch. Hirschsprunga powinno 

być zawsze chirurgiczne, podczas gdy w innych 

być zawsze chirurgiczne, podczas gdy w innych 

zaburzeniach uzależnione od rozpoznania, nasilenia 

zaburzeniach uzależnione od rozpoznania, nasilenia 

objawów i ewentualnie odpowiedzi na leczenie 

objawów i ewentualnie odpowiedzi na leczenie 

zachowawcze

zachowawcze

Największym błędem jest brak konsekwencji 

Największym błędem jest brak konsekwencji 

diagnostycznej i podejmowanie leczenia operacyjnego 

diagnostycznej i podejmowanie leczenia operacyjnego 

bez możliwości prawidłowej oceny patomorfologicznej

bez możliwości prawidłowej oceny patomorfologicznej

background image

 

 

 

 

Nieswoiste zapalenia 

Nieswoiste zapalenia 

jelit

jelit

Choroba Leśniowskiego Crohna

Choroba Leśniowskiego Crohna

Illeitis terminalis

Illeitis terminalis

IBD (inflamatory bowel.disease)

IBD (inflamatory bowel.disease)

background image

 

 

 

 

IBD (infl.bowel.disease)

IBD (infl.bowel.disease)

Choroba Lesniowskiego-Crohna

Choroba Lesniowskiego-Crohna

 

 

Choroba Leśniowskiego-Crohna, opisana po raz pierwszy 

przez polskiego lekarza Leśniowskiego w 1904 roku, 
dokładniejszego opisu dostarczył Crohn w 1932 roku. Stąd 
też znana jest powszechnie w innych krajach jako choroba 
Crohna

Jest to przewlekły, nieswoisty 

proces zapalny

 ściany 

przewodu pokarmowego

. Może dotyczyć każdego jego 

odcinka, lecz najczęściej lokalizuje się w końcowej części 

jelita cienkiego

 oraz początkowej 

jelita grubego

. Z tego 

względu dawniej określane także jako ileitis terminalis

background image

 

 

 

 

IBD (infl.bowel.disease)

IBD (infl.bowel.disease)

Choroba Lesniowskiego-Crohna

Choroba Lesniowskiego-Crohna

Epidemiologia

Epidemiologia

w 20% występowanie rodzinne, dziedziczenie 

w 20% występowanie rodzinne, dziedziczenie 

złożone, 

złożone, 

chromosom

chromosom

 16 

 16 

początek zwykle 2. i 3. dekada życia, niekiedy 

początek zwykle 2. i 3. dekada życia, niekiedy 

później 

później 

częstość występowania 5-10/100 tys. 

częstość występowania 5-10/100 tys. 

Choroba dotyka najczęściej ludzi w wieku 14 - 30 lat. 

Choroba dotyka najczęściej ludzi w wieku 14 - 30 lat. 

W ostatnich latach odnotowuje się jednak dużo 

W ostatnich latach odnotowuje się jednak dużo 

przypadków zachorowań również u małych dzieci.

przypadków zachorowań również u małych dzieci.

Nasilenie choroby może następować w odstępie kilku 

Nasilenie choroby może następować w odstępie kilku 

miesięcy lub lat.

miesięcy lub lat.

background image

 

 

 

 

IBD (infl.bowel.disease)

IBD (infl.bowel.disease)

Choroba Lesniowskiego-Crohna

Choroba Lesniowskiego-Crohna

Objawy

Objawy

dotyczą przewodu pokarmowego:

dotyczą przewodu pokarmowego:

przewlekła 

przewlekła 

biegunka

biegunka

 (zwykle bez krwi), czasem 

 (zwykle bez krwi), czasem 

nocna 

nocna 

bóle brzucha (często prawe podbrzusze) 

bóle brzucha (często prawe podbrzusze) 

niedrożność jelit

niedrożność jelit

 

 

guzowaty opór w jamie brzusznej 

guzowaty opór w jamie brzusznej 

zmiany okołoodbytniczne (

zmiany okołoodbytniczne (

szczelina

szczelina

przetoka

przetoka

ropień

ropień

Oprócz tego mogą występować gorączka, spadek 

Oprócz tego mogą występować gorączka, spadek 

masy ciała (wyniszczenie), zahamowanie wzrostu 

masy ciała (wyniszczenie), zahamowanie wzrostu 

(u dzieci), osłabienie i męczliwość

(u dzieci), osłabienie i męczliwość

background image

 

 

 

 

IBD (infl.bowel.disease)

IBD (infl.bowel.disease)

Choroba Lesniowskiego-Crohna

Choroba Lesniowskiego-Crohna

Diagnostyka

Diagnostyka

kolonoskopia

kolonoskopia

 (pobranie materiału do badania 

 (pobranie materiału do badania 

histo-patologicznego) 

histo-patologicznego) 

wlew kontrastowy jelita grubego 

wlew kontrastowy jelita grubego 

pasaż jelitowy 

pasaż jelitowy 

badania laboratoryjne: podwyższenie OB, 

badania laboratoryjne: podwyższenie OB, 

niedokrwistość 

niedokrwistość 

Rozpoznanie różnicowe

Rozpoznanie różnicowe

 

 

colitis ulcerosa (szczególnie gdy tylko zmiany w 

colitis ulcerosa (szczególnie gdy tylko zmiany w 

j. grubym) 

j. grubym) 

gruźlica jelit 

gruźlica jelit 

background image

 

 

 

 

IBD (infl.bowel.disease)

IBD (infl.bowel.disease)

Choroba Lesniowskiego-Crohna

Choroba Lesniowskiego-Crohna

Powikłania

Powikłania

zmiany okołoodbytnicze 

zmiany okołoodbytnicze 

rak jelita grubego (mniej niż colitis ulcerosa) 

rak jelita grubego (mniej niż colitis ulcerosa) 

perforacja jelita z tworzeniem ropni 

perforacja jelita z tworzeniem ropni 

niedokrwistość

niedokrwistość

 

 

niedobory pokarmowe 

niedobory pokarmowe 

osteoporoza

osteoporoza

 

 

kamica żółciowa

kamica żółciowa

 

 

kamica nerkowa

kamica nerkowa

 

 

background image

 

 

 

 

IBD (infl.bowel.disease)

IBD (infl.bowel.disease)

Choroba Lesniowskiego-Crohna

Choroba Lesniowskiego-Crohna

ocena aktywności choroby - 1

ocena aktywności choroby - 1

Postać łagodna

Postać łagodna

:

:

    

    

-leczenie ambulatoryjne i tolerancja diety 

-leczenie ambulatoryjne i tolerancja diety 

doustnej

doustnej

-bez dolegliwości bólowych, odwodnienia, gorączki

-bez dolegliwości bólowych, odwodnienia, gorączki

Postac średnio-ciężka

Postac średnio-ciężka

:

:

-łagodna postać bez poprawy

-łagodna postać bez poprawy

-gorączka, bóle brzucha, nudności, utrata masy 

-gorączka, bóle brzucha, nudności, utrata masy 

ciała

ciała

background image

 

 

 

 

IBD (infl.bowel.disease)

IBD (infl.bowel.disease)

Choroba Lesniowskiego-Crohna

Choroba Lesniowskiego-Crohna

ocena aktywności choroby -2

ocena aktywności choroby -2

Postać ciężka – piorunujaca

Postać ciężka – piorunujaca

:

:

-objawy pomimo ambulatoryjnego leczenia 

-objawy pomimo ambulatoryjnego leczenia 

sterydami

sterydami

-wysoka gorączka, bolesna masa w jamie 

-wysoka gorączka, bolesna masa w jamie 

brzusznej, niedrożność jelit, wymioty, 

brzusznej, niedrożność jelit, wymioty, 

wyniszczenie

wyniszczenie

Choroba w remisji

Choroba w remisji

:

:

-brak objawów klinicznych

-brak objawów klinicznych

-pacjenci po leczeniu zachowawczym lub 

-pacjenci po leczeniu zachowawczym lub 

chirurgicznym bez objawów

chirurgicznym bez objawów

background image

 

 

 

 

IBD (infl.bowel.disease)

IBD (infl.bowel.disease)

Choroba Lesniowskiego-Crohna

Choroba Lesniowskiego-Crohna

Leczenie

Leczenie

Nieznane jest leczenie przyczynowe.

Nieznane jest leczenie przyczynowe.

 

 

Celem leczenia jest:

Celem leczenia jest:

        

        

-doprowadzenie do 

-doprowadzenie do 

remisji

remisji

 objawów 

 objawów 

        

        

-poprawa jakości życia chorego  

-poprawa jakości życia chorego  

        

        

-zapobieganie ewentualnym          

-zapobieganie ewentualnym          

         

         

powikłaniom. 

powikłaniom. 

background image

 

 

 

 

Choroba Lesniowskiego-Crohna

Choroba Lesniowskiego-Crohna

Farmakologiczne

Farmakologiczne

 leczenie zachowawcze :

 leczenie zachowawcze :

Przewlekłe podawanie 

Przewlekłe podawanie 

sulfasalazyny

sulfasalazyny

, która działa 

, która działa 

przeciwzapalnie i hamuje rozwój bakterii. 

przeciwzapalnie i hamuje rozwój bakterii. 

W zaostrzeniach stosuje się 

W zaostrzeniach stosuje się 

kortykosteroidy

kortykosteroidy

 w 

 w 

dawkach równoważnych 30-60 mg 

dawkach równoważnych 30-60 mg 

prednizonu

prednizonu

 na 

 na 

dobę. 

dobę. 

W opornych przypadkach używa się niekiedy 

W opornych przypadkach używa się niekiedy 

leków o działaniu immunosupresyjnym np. 

leków o działaniu immunosupresyjnym np. 

azatiopryna

azatiopryna

 (50-100mg/d) oraz wlewy dożylne 

 (50-100mg/d) oraz wlewy dożylne 

dużych dawek 

dużych dawek 

metronidazolu

metronidazolu

 (1-1,4g/d).

 (1-1,4g/d).

background image

 

 

 

 

IBD (infl.bowel.disease)

IBD (infl.bowel.disease)

Choroba Lesniowskiego-Crohna

Choroba Lesniowskiego-Crohna

Leczenie chirurgiczne

Leczenie chirurgiczne

Usunięcie zajętego fragmentu nie 

Usunięcie zajętego fragmentu nie 

leczy choroby.

leczy choroby.

Zabiegi stosowane są w celu 

Zabiegi stosowane są w celu 

zapobiegania lub usunięcia powikłań. 

zapobiegania lub usunięcia powikłań. 

-do poszerzania plastycznego 

-do poszerzania plastycznego 

powstałych zwężeń lub  resekcji,

powstałych zwężeń lub  resekcji,

-likwidowania przetok, tamowania 

-likwidowania przetok, tamowania 

krwawienia, usuwania niedrożności.

krwawienia, usuwania niedrożności.

background image

 

 

 

 

Wrzodziejące zapalenie jelita 

Wrzodziejące zapalenie jelita 

grubego (w.z.j.g.)

grubego (w.z.j.g.)

 

 

Colitis ulcerosa

Colitis ulcerosa

 

 

IBD

IBD

(inflamatory bowel disease)

(inflamatory bowel disease)

(nieswoiste zapalenia jelit)

(nieswoiste zapalenia jelit)

background image

 

 

 

 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

w.z.j.g.

w.z.j.g.

wzjg jest przewlekłym nieswoistym 

wzjg jest przewlekłym nieswoistym 

zapaleniem błony śluzowej jelita grubego – 

zapaleniem błony śluzowej jelita grubego – 

nigdy cienkiego

nigdy cienkiego

zaczyna się od odbytnicy i postępuje 

zaczyna się od odbytnicy i postępuje 

proksymalnie

proksymalnie

płaskie owrzodzenia i polipowate zmiany

płaskie owrzodzenia i polipowate zmiany

background image

 

 

 

 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

w.z.j.g.

w.z.j.g.

40% - odbytnica

40% - odbytnica

30% - lewa okrężnica

30% - lewa okrężnica

30% - całe jelito grube – 

30% - całe jelito grube – 

duże ryzyko ch. 

duże ryzyko ch. 

nowotworowej

nowotworowej

background image

 

 

 

 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

w.z.j.g.

w.z.j.g.

Klinika

Klinika

Biegunki z krwią i śluzem

Biegunki z krwią i śluzem

Uczucie parcia

Uczucie parcia

Bóle brzucha

Bóle brzucha

Gorączka

Gorączka

Utrata masy ciała

Utrata masy ciała

background image

 

 

 

 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

w.z.j.g.

w.z.j.g.

Rozpoznanie

Rozpoznanie

Wykładniki stanu zapalnego

Wykładniki stanu zapalnego

Markery – immunologiczne (ASCA, Panca)

Markery – immunologiczne (ASCA, Panca)

Endoskopia – przekrwienie, obrzęk i 

Endoskopia – przekrwienie, obrzęk i 

kruchość błony śluzowej, zlewne, 

kruchość błony śluzowej, zlewne, 

nieregularne owrzodzenia

nieregularne owrzodzenia

histpat – błona śluzowa

histpat – błona śluzowa

 

 

background image

 

 

 

 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

w.z.j.g.

w.z.j.g.

Badania obrazowe

Badania obrazowe

Wlew- zatarcie haustracji, skrócenie i 

Wlew- zatarcie haustracji, skrócenie i 

usztywnienie jelita

usztywnienie jelita

Stopnie radiologiczne wzjg

Stopnie radiologiczne wzjg

:

:

1.

1.

Spłaszczenie haustracji

Spłaszczenie haustracji

2.

2.

Nieprawidłowy obraz błony śluzowej

Nieprawidłowy obraz błony śluzowej

3.

3.

Owrzodzenia

Owrzodzenia

4.

4.

Pseudopolipy

Pseudopolipy

5.

5.

Zmiany bliznowate

Zmiany bliznowate

background image

 

 

 

 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

skala ciężkości

skala ciężkości

background image

 

 

 

 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

w.z.j.g.

w.z.j.g.

Powikłania:

Powikłania:

Posocznica

Posocznica

Megacolon toxicum

Megacolon toxicum

Perforacja

Perforacja

Zwężenie jelita grubego

Zwężenie jelita grubego

Przetoki jelitowe do powłok, układu 

Przetoki jelitowe do powłok, układu 

moczowego

moczowego

Rak jelita grubego

Rak jelita grubego

background image

 

 

 

 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

w.z.j.g.

w.z.j.g.

Farmakoterapia

Farmakoterapia

leki przeciwzapalne z grupy aminosalicylanów 

leki przeciwzapalne z grupy aminosalicylanów 

(sulfasalazyna, mesalamina), 

(sulfasalazyna, mesalamina), 

kortykosteroidy

kortykosteroidy

leki immunosupresyjne (azatiopryna, 

leki immunosupresyjne (azatiopryna, 

merkaptopuryna, metotreksat, cyklosporyna)

merkaptopuryna, metotreksat, cyklosporyna)

antybiotyki (metronidazol, ciprofloksacyna)

antybiotyki (metronidazol, ciprofloksacyna)

miejscowe stosowanie leków 

miejscowe stosowanie leków 

przeciwzapalnych

przeciwzapalnych

racjonalne żywienie

racjonalne żywienie

korzystne wpływanie na psychikę pacjentów

korzystne wpływanie na psychikę pacjentów

background image

 

 

 

 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

w.z.j.g.

w.z.j.g.

Leczenie zachowawcze (80% 

Leczenie zachowawcze (80% 

przypadków) i operacyjne (20% 

przypadków) i operacyjne (20% 

przypadków).

przypadków).

Wykładnikiem skuteczności leczenia jest 

Wykładnikiem skuteczności leczenia jest 

ustępowanie objawów tzn. biegunki, 

ustępowanie objawów tzn. biegunki, 

krwawień z przewodu pokarmowego, 

krwawień z przewodu pokarmowego, 

ustępowanie zmian zapalnych w obrazie 

ustępowanie zmian zapalnych w obrazie 

błony śluzowej w kolonoskopii oraz 

błony śluzowej w kolonoskopii oraz 

poprawa samopoczucia. 

poprawa samopoczucia. 

background image

 

 

 

 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

wskazania do leczenia operacyjnego

wskazania do leczenia operacyjnego

1.

1.

ciężki przebieg kliniczny nie poddający się 

ciężki przebieg kliniczny nie poddający się 

leczeniu zachowawczemu,

leczeniu zachowawczemu,

2.

2.

często nawracające, prowadzące do inwalidztwa 

często nawracające, prowadzące do inwalidztwa 

 rzuty chorobowe,

 rzuty chorobowe,

3.

3.

rozwój powikłań: perforacja, krwotok, 

rozwój powikłań: perforacja, krwotok, 

niedrożność, megacolon toxicum, zwężenie 

niedrożność, megacolon toxicum, zwężenie 

jelita,

jelita,

4.

4.

powstawanie i szerzenie się opornych na 

powstawanie i szerzenie się opornych na 

leczenie ropni lub przetok, 

leczenie ropni lub przetok, 

5.

5.

zahamowanie wzrostu i dojrzewania dziecka, 

zahamowanie wzrostu i dojrzewania dziecka, 

spadek masy ciała, 

spadek masy ciała, 

6.

6.

zaburzenia elektrolitowe, gazometryczne, 

zaburzenia elektrolitowe, gazometryczne, 

mikroelementów, 

mikroelementów, 

7.

7.

utrzymywanie się choroby ponad 10 lat,

utrzymywanie się choroby ponad 10 lat,

8.

8.

dysplazja nabłonka jelita grubego w badaniu

dysplazja nabłonka jelita grubego w badaniu

 

 

histopatologicznym,   

histopatologicznym,   

background image

 

 

 

 

 

 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

cel leczenia operacyjnego

cel leczenia operacyjnego

Usunięcie całego narządu objętego 

Usunięcie całego narządu objętego 

chorobą umożliwia całkowite 

chorobą umożliwia całkowite 

wyleczenie przewlekłej choroby i 

wyleczenie przewlekłej choroby i 

pozwala na szybkie zakończenie 

pozwala na szybkie zakończenie 

niezwykle obciążającego leczenia 

niezwykle obciążającego leczenia 

farmakologicznego. 

farmakologicznego. 

background image

 

 

 

 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

cel leczenia operacyjnego

cel leczenia operacyjnego

Całkowite usunięcie jelita grubego i śluzówki 

Całkowite usunięcie jelita grubego i śluzówki 

odbytnicy, gdyż częściowe usunięcie jelita 

odbytnicy, gdyż częściowe usunięcie jelita 

zawsze prowadzi do nawrotu choroby lub 

zawsze prowadzi do nawrotu choroby lub 

rozwoju raka jelita.

rozwoju raka jelita.

Nie należy u dziecka wykonywać jako 

Nie należy u dziecka wykonywać jako 

pierwotnej operacji totalnej kolektomii wraz 

pierwotnej operacji totalnej kolektomii wraz 

z odbytnicą z wytworzeniem definitywnego 

z odbytnicą z wytworzeniem definitywnego 

sztucznego odbytu.

sztucznego odbytu.

Dążyć należy do usunięcia całej okrężnicy 

Dążyć należy do usunięcia całej okrężnicy 

wraz z błoną śluzową odbytnicy z 

wraz z błoną śluzową odbytnicy z 

odtworzeniem normalnej drogi pokarmowej z 

odtworzeniem normalnej drogi pokarmowej z 

zachowaniem kompleksu zwieraczowego 

zachowaniem kompleksu zwieraczowego 

odbytu

odbytu

background image

 

 

 

 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

leczenie operacyjne

leczenie operacyjne

Całkowite wycięcie okrężnicy i odbytnicy z 

Całkowite wycięcie okrężnicy i odbytnicy z 

wytworzeniem stałego sztucznego odbytu 

wytworzeniem stałego sztucznego odbytu 

(ileostomia).

(ileostomia).

Prawie całkowite wycięcie okrężnicy z zespoleniem 

Prawie całkowite wycięcie okrężnicy z zespoleniem 

jelitowo-odbytniczym (zabieg Ayletta).

jelitowo-odbytniczym (zabieg Ayletta).

Wykonanie zbiornika jelitowego z przetoką 

Wykonanie zbiornika jelitowego z przetoką 

sposobem Kocka. 

sposobem Kocka. 

Całkowita proktokolektomia – opiera się na operacji 

Całkowita proktokolektomia – opiera się na operacji 

zaproponowanej  przez Soave w 1964r. w leczeniu 

zaproponowanej  przez Soave w 1964r. w leczeniu 

choroby Hirschprunga. Pozostawienie mankietu 

choroby Hirschprunga. Pozostawienie mankietu 

mięśniowego odbytu pozwala na zachowanie 

mięśniowego odbytu pozwala na zachowanie 

zwieracza wewnętrznego i zewnętrznego.  Technika 

zwieracza wewnętrznego i zewnętrznego.  Technika 

ta umożliwia zachowanie czucia wypełnienia i parcia

ta umożliwia zachowanie czucia wypełnienia i parcia

background image

 

 

 

 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

met. Soave

met. Soave

Ułożenie pacjenta w pozycji 

Ułożenie pacjenta w pozycji 

ginekologicznej.  Dojścia 

ginekologicznej.  Dojścia 

brzuszne przez cięcie 

brzuszne przez cięcie 

przyśrodkowe lewostronne od 

przyśrodkowe lewostronne od 

łuku żebrowego do spojenia 

łuku żebrowego do spojenia 

łonowego. Uruchamia się całą 

łonowego. Uruchamia się całą 

okrężnicę wraz z końcowym 

okrężnicę wraz z końcowym 

odcinkiem jelita krętego. 

odcinkiem jelita krętego. 

Mięśniówkę odbytnicy nacina 

Mięśniówkę odbytnicy nacina 

się okrężnie 2  cm poniżej 

się okrężnie 2  cm poniżej 

miedniczego zachyłka 

miedniczego zachyłka 

otrzewnej (ok. 4-5 cm od 

otrzewnej (ok. 4-5 cm od 

odbytu). Odzziela się śluzówkę 

odbytu). Odzziela się śluzówkę 

do mankietu mięśniowego aż 

do mankietu mięśniowego aż 

do granicy skórno- 

do granicy skórno- 

śluzówkowej odbytu.  

śluzówkowej odbytu.  

 

 

background image

 

 

 

 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

met. Soave

met. Soave

Przez odbyt przeprowadza się 

Przez odbyt przeprowadza się 

całe jelito grube wraz z 

całe jelito grube wraz z 

końcowym odcinkiem jelita 

końcowym odcinkiem jelita 

cienkiego. Resekuje się jelito 

cienkiego. Resekuje się jelito 

grube oraz ok. 3 cm jelita 

grube oraz ok. 3 cm jelita 

cienkiego. Następnie wszywa 

cienkiego. Następnie wszywa 

się całą grubość ściany jelita 

się całą grubość ściany jelita 

cienkiego w pozostawiony 

cienkiego w pozostawiony 

mankiet mięśniowy odbytnicy 

mankiet mięśniowy odbytnicy 

do krawędzi odbtyu skórnego 

do krawędzi odbtyu skórnego 

(zespolenie krętniczo-

(zespolenie krętniczo-

odbytowe

odbytowe

).

).

background image

 

 

 

 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

następstwa usunięcia jelita grubego i 

następstwa usunięcia jelita grubego i 

zastawki krętniczo-kątniczej

zastawki krętniczo-kątniczej

nadmierna utrata wody,

nadmierna utrata wody,

odwodnienie,

odwodnienie,

nadmierna utrata elektrolitów i mikroelementów,

nadmierna utrata elektrolitów i mikroelementów,

hipokalemia, hipowolemia, hiponatremia, 

hipokalemia, hipowolemia, hiponatremia, 

hipomagnezemia,

hipomagnezemia,

utrata bariery między jelitem grubym a cienkim, 

utrata bariery między jelitem grubym a cienkim, 

kolonizacja j. krętego bakteriami typowymi dla j. 

kolonizacja j. krętego bakteriami typowymi dla j. 

grubego,

grubego,

przyspieszenie pasażu jelitowego,

przyspieszenie pasażu jelitowego,

zaburzenie wchłaniania kwasów zółciowych i wit. 

zaburzenie wchłaniania kwasów zółciowych i wit. 

B12, 

B12, 

zaburzenie stanu odżywienia,  

zaburzenie stanu odżywienia,  

liczne wypróżnienia, czynniki psychiczne, 

liczne wypróżnienia, czynniki psychiczne, 

ograniczenia dietetyczne, 

ograniczenia dietetyczne, 

background image

 

 

 

 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

wyniki leczenia operacyjnego

wyniki leczenia operacyjnego

Ponad 90% dzieci w czasie ponad 5 lat od 

Ponad 90% dzieci w czasie ponad 5 lat od 

operacji wykazuje pełną rehabilitację, 

operacji wykazuje pełną rehabilitację, 

prawidłowy rozwój fizyczny i stan 

prawidłowy rozwój fizyczny i stan 

odżywienia. 

odżywienia. 

Liczba stolców po 2 latach zmniejsza się z 

Liczba stolców po 2 latach zmniejsza się z 

kilkunastu do kilku.

kilkunastu do kilku.

Poprawia się konsystencja oraz trzymanie 

Poprawia się konsystencja oraz trzymanie 

stolców. 

stolców. 

Doszczętna operacja zabezpiecza przed 

Doszczętna operacja zabezpiecza przed 

nowotworzeniem. Rak okrężnicy rozwija się 

nowotworzeniem. Rak okrężnicy rozwija się 

u 3 do 5 % pacjentów z zachowaną 

u 3 do 5 % pacjentów z zachowaną 

okrężnicą.   

okrężnicą.   

background image

 

 

 

 

POLIPY

POLIPY

1.Polipy młodzieńcze i polipowatość - 

1.Polipy młodzieńcze i polipowatość - 

2. Zespół Peutz-Jeghersa  – mnogie, 

2. Zespół Peutz-Jeghersa  – mnogie, 

krwawiące polipy  – jelito cienkie, 

krwawiące polipy  – jelito cienkie, 

dwunastnica, żołądek, brązowo-sina 

dwunastnica, żołądek, brązowo-sina 

pigmentacja, 

pigmentacja, 

3.Rodzinna  polipowatość jelita grubego – 

3.Rodzinna  polipowatość jelita grubego – 

rzadko 

rzadko 

liczne (setki) polipy 

liczne (setki) polipy 

 złośliwy 

 złośliwy 

adenocarcinoma

adenocarcinoma

background image

 

 

 

 

Nie są nowotworami i nie mają tendencji 

Nie są nowotworami i nie mają tendencji 

do zezłośliwienia

do zezłośliwienia

Mogą ulegać samoistnemu oddzieleniu i 

Mogą ulegać samoistnemu oddzieleniu i 

wydaleniu

wydaleniu

Leczenie chirurgiczne gdy są krwawienia

Leczenie chirurgiczne gdy są krwawienia

Rzadko ale mogą występować na całej 

Rzadko ale mogą występować na całej 

długości przewodu pokarmowego – duża 

długości przewodu pokarmowego – duża 

śmiertelność

śmiertelność

POLIPY

POLIPY

młodzieńcze i polipowatość

młodzieńcze i polipowatość

background image

 

 

 

 

POLIPY

POLIPY

polipowatość rodzinna  

polipowatość rodzinna  

Dziedziczy się jako cecha dominująca nie 

Dziedziczy się jako cecha dominująca nie 

związana z płcią 

związana z płcią 

do 40 r.ż., u ponad 90% nie leczonych  rozwija 

do 40 r.ż., u ponad 90% nie leczonych  rozwija 

się rak jelita

się rak jelita

okrężnica i odbytnica pokryta mnogimi 

okrężnica i odbytnica pokryta mnogimi 

polipami różnej wielkości

polipami różnej wielkości

Całkowite wycięcie okrężnicy wraz z odbytnicą 

Całkowite wycięcie okrężnicy wraz z odbytnicą 

eliminuje ryzyko pojawienia się raka

eliminuje ryzyko pojawienia się raka

Zespół Gardnera – polipowatość rodzinna + 

Zespół Gardnera – polipowatość rodzinna + 

kostniaki czaszki i żuchwy, torbieli łojowych – 

kostniaki czaszki i żuchwy, torbieli łojowych – 

ryzyko zezłośliwienia takie samo jak w 

ryzyko zezłośliwienia takie samo jak w 

polipow. rodzinnej

polipow. rodzinnej

background image

 

 

 

 

POLIPY

POLIPY

Zespół Peutz-Jeghersa

Zespół Peutz-Jeghersa

 

 

Rzadka wrodzona choroba 

Rzadka wrodzona choroba 

dziedziczna – cecha dominujaca

dziedziczna – cecha dominujaca

Mnogie polipy występują w żołądku, 

Mnogie polipy występują w żołądku, 

jelicie cienkim i okrężnicy

jelicie cienkim i okrężnicy

Czarne przebarwienia skóry, błon 

Czarne przebarwienia skóry, błon 

śluzowych zwłaszcza wokół ust i 

śluzowych zwłaszcza wokół ust i 

dziąseł

dziąseł

łagodna

łagodna


Document Outline