CHOROBY JELITA GRUBEGO.

Nieswoiste zapalenie jelita grubego:

• Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (colitis ulcerosa),

• Choroba Leśniowskiego - Chrona,

Etiologia:

Nie wiadomo ską się wzięły te choroby, etiologia nie jest do końca znana. Ale wiadomo, że przyczyną są m.in.:

• Czynniki genetyczne,

• Diety ubogoresztkowe,

Choroba dotyka głównie ludzi młodych, (20 - 30 do 40 r.ż.) często są to ludzie bardzo ambitni podlegający dużym stresom.

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego:

• Występuje częściej niż choroba Leśniowskiego - Chrona. Na 1000 tyś 10 osób choruje rocznie,

• Tworzą się owrzodzenia, nadżerki w błonie śluzowej jelita grubego, najczęściej w odbytnicy,

• Przebieg:

• Podstępny, nietypowy,

• Bóle brzucha,

• Biegunki (luźne stolce) - śluzowe z domieszką krwi,

• Czasem zaparcia!,

• Ubytek wagi ciała,

• Stany podgorączkowe,

• Anemizacja,

• Często ludzie młodzi ignorujący biegunki z powodu, których schudli np.: 10 kg,

• Przebieg jest indywidualny,

• Łagodny,

• Ostry cały czas oporny na leczenie,

• Rozpoznanie:

• Wywiad - to za mało,

• Badanie endoskopowe jelita grubego,

• Czasem wystarcza rektoskopia (błona śluzowa zaczerwieniona, krucha, przy dotknięciu krwawi, widoczne ubytki, owrzodzenia, nadżerki),

• Najwięcej zmian w końcowym odcinku jelita grubego, ale mogą również pojawiać się głębiej, wówczas konieczna kolonoskopia,

• Powikłania:

• Krwotok,

• Perforacja, (gdy owrzodzenie jest bardzo głębokie),

• Gwałtowne rozdęcie pętli jelitowej - megakulum toksikum?

• Polipy - nowotwór - rak jelita grubego (im wcześniejsze zachorowanie tym większe ryzyko nowotworu),

• Gdy powikłania - natychmiastowe leczenie,

• Leczenie:

Nie chirurgiczne:

• Dieta bezmleczna,

• Preparaty:

• Sulfazalazyna (salazopiryna),

• Mesalazyna,

• Preparaty podawane po w łagodnych (małe dawki) i zaostrzonych postaciach choroby (duże dawki),

• Ostry okres choroby - sterydy iv potem po a potem odstawić; czasem sterydy trzeba brać cały czas, bo na inne leki choroba „nie idzie”,

• Gdy wyciszenie choroby - cały czas salozapiryna,

• Chirurgiczne:

• Gdy przebieg ostry oporny na leczenie: usunięcie w całości jelita grubego i założenie stomi lub nowa możliwość - wytworzenie sztucznego odbytu z jelita cienkiego z zachowaniem zwieraczy odbytu,

• Gdy powikłania np.: perforacja - chemikolektomia - usunięcie pół jelita grubego (pół a nie tylko obszaru, którego dotyczy powikłanie ze względu na unaczynienie jelita grubego),

Choroba Leśniowskiego - Chrona:

• Może dotyczyć każdeo odcinka przewodu pokarmowego,

• Występuje rzadziej niż wrzodziejące zap j grubego,

• Tworzenie się ziarniniaków, które mogą tworzyć przetoki do sąsiadujących narządów lub skóry; są to zmiany wieloogniskowe,

• Objawy:

• Bóle brzucha,

• Wyczówalny guz w powłokach (guzy zapalne w obrębie jamy brzusznej),

• Chudnięcie,

• Tworzenie przetok,

• Gorączka,

• Rozpoznanie jest bardzo trudne:

• Endoskopia - trudności w pobraniu wycinka (trzeba pobrać cały wycinek), sama endoskopia nie wystarczy potrzebny jest wynik badania histopatologicznego!!!

• Wzrost leukocytów,

• Wzrost OB,

• Może imitować zapalenie wyrostka robaczkowego,

• Gdy przetoka - to może dojść do zapalenia otrzewnej,

• Rzadko krwawienie,

• Leczenie:

• Sterydy,

• Sulfazalazyna - czasami,

• Identycznie może przebiegać gruźlica jelit, więc zanim poda się sterydy należy być pewnym, że ma się do czynienia z chorobą Leśniowskiego - Chrona bo podanie sterydów w przypadku gruźlicy = śmierć,

• Choroba Leśniowskiego Chrona a wrzodziejące zapalenie jelita grubego

• Choroba L - C: leczenie lepsze, łatwiejsze, rzadko po usunięciu nawroty choroby, rzadko nowotwory.

• Wrzodziejące zap j g: często nowotwory, często konieczność Stomil.

Polipowatość jelita grubego:

• Występuje bardzo często, jest bardzo powszechna; 10% po 60 r.ż. ma polipy,

• Polipowatość rodzinna (genetycznie uwarunkowane występowanie polipów), diagnozowanie całej rodziny natychmiast po stwierdzeniu w wywiadzie podejrzeń o polipowatość rodzinną:

• Gdy nowotwór kosmkowy - ryzyko nowotworu złośliwego bardzo duże

• Co 10 polip złośliwej winien śmierć na raka jest nieuchronna chyba że zostanie wykryta bardzo wcześnie u dziecka wówczas wykonanie kolonoskopi i usuwanie polipów pętlą diatermiczną,

• Objawy: krwawienie z przewodu pokarmowego,

• Leczenie:

• Pojedyncze polipy - usuwanie pętlą diatermiczną,

• Liczne - odcinkowa resekcja jelita,

Rak jelita grubego:

• 60 % nowotworów złośliwych lokalizuje się w:

• Odbytnicy,

• Początkowym odcinku esicy, więc są w zasięgu rektoskopu a w 30 % w zasięgu palca (per rectum),

• Per rectum jest bardzo ważnym badaniem; najwięcej zaawansowanych nowotworów wynika z braku wykonania per rectum,

• Objawy:

• Nietypowe,

• Bardzo długo może przebiegać bezobjawowo (wywiad: czy w rodzinie ktoś nie umarł na raka jelita grubego, gdy tak: kolonoskopia),

• Ubytek wagi, (gdy zaawansowany rak),

• Anemia najczęściej z niedoboru żelaza (morfologia, krwisty mocz),

• Powiększenie brzucha, wodobrzusze,

• Zaburzenia pasażu jelitowego,

• Zmiana rytmu wypróżnień (zaparcia lub luźne stolce),

• Gdy duży guz - niedrożność jelit,

• Coraz więcej młodych ludzi ma nowotwory j grubego,

• Większe szanse mają kobiety, bo szybciej idą do lekarza,

• Mylenie z hemoroidami:

• Bardzo często występują,

• Gdy krwawienie z odbytu to w pierwszej kolejności podejrzenie hemoroidów bez wykonania badania per rectum,

• Nowotwór bez przerzutów - całkowicie wyleczalny,

• Po 10 latach od usunięcia nowotwory uznaje się osobę za zdrową (do 10 lat mogą pojawić się późne przerzuty),

3