Drobnoustroje Gram-ujemne 

niefermentujące

 

 

Rodzaj: Pseudomonas



Gatunek: Pseudomonas aeruginosa



Gatunek: Pseudomonas stutzeri



Gatunek: Pseudomonas fluorescens



Gatunek: Pseudomonas putida

 

 

Pseudomonas aeruginosa - morfologia



Gram-ujemne pałeczki



Urzęsione

–

Pojedyncza, zlokalizowana 
biegunowo rzęska

 

 

Pseudomonas aeruginosa –właściwości 

fizjologiczne



Szeroko rozpowszechnione w 
środowisku naturalnym



Mogą stanowić przejściową florę 
przewodu pokarmowego



Bezwzględnie tlenowe



Bardzo niskie wymagania odżywcze



Wzrastają w temperaturze od +4 do 
+43

0

C, optimum 30-37

0

C

 

 

Pseudomonas aeruginosa - diagnostyka



Dobry wzrost na rutynowo stosowanych 

podłożach



Laktozo-ujemne, oksydazo-dodatnie, nie 

wykazują metabolizmu fermentacyjnego



Na agarze z krwią – kolonie szarozielone z 

metalicznym połyskiem



Świeże hodowle – zapach jaśminu, 

owoców, kredek świecowych



Identyfikacja: API 20NE, ID 32GN, Vitek 

GNI

 

 

Pseudomonas aeruginosa - diagnostyka



W diagnostyce stosuje się podłoże wybiórcze z 
cetrymidem i kwasem nalidyksowym – 
PseudoSel Agar, Cetrimide Agar – PYA



Wzrost w postaci zielonożółtych lub zielonych 
kolonii z zabarwieniem podłoża na kolory od 
jasnożółtego do brązowego



Wytwarzają rozpuszczalne w wodzie barwniki:

–

Piocyjaninę

–

Piowerdynę (fluorescencja)

–

Piorubinę

 

 

Pseudomonas aeruginosa – czynniki 

wirulencji



Czynniki adhezyjne

–

Fimbrie

–

Otoczka polisacharydowa

–

Śluz alginianowy



Czynniki inwazyjne

–

Elastaza

–

Fosfataza zasadowa

–

Hemolizyny

–

Cytotoksyna

–

Siderofory

–

Piocyjanina

 

 

Pseudomonas aeruginosa – czynniki 

wirulencji



Toksyny

–

Egzoenzym S



Syntetyzowany przez szczepy izolowane z ran 

oparzeniowych



Jego obecność stwierdza się w krwi przed 

wystąpieniem bakteriemii



Wykazano, że hamuje aktywność fagocytów

–

Egzotoksyna A



Działa tak samo jak toksyna błonicza



Synteza regulowana dostępnością Fe

3+



LPS

 

 

Pseudomonas aeruginosa - 

chorobotwórczość



Zakażenia układu oddechowego (VAP), 

chorzy na mukowiscydozę



Zakażenia układu moczowego



Bakteriemia i posocznica



ZOMR



Zakażenie wrzodu rogówki o 

piorunującym przebiegu



Zapalenie ucha zewnętrznego – otitis 

externa (maligna), ucho pływaka

 

 

Pseudomonas aeruginosa - 

chorobotwórczość



Zakażenia ran operacyjnych i 
oparzeniowych



IZW



Zapalenia kości i stawów

 

 

Pseudomonas aeruginosa – aktywne 

antybiotyki



Karbenicylina, Tikarcylina



Piperacylina + tazobaktam



Cefalosporyny III i IV generacji



Aminoglikozydy (Gentamicyna, Tobramicyna, 
Amikacyna)



Fluorochinolony



Monobaktamy



Karbapenemy



Kolistyna

 

 

Pseudomonas aeruginosa – mechanizmy 

oporności



Naturalna oporność na:

–

Penicylinę, ampicylinę

–

Cefalosporyny I i II generacji

–

Tetracykliny

–

Linkosamidy



Synteza enzymów modyfikujących leki



Efflux



Zaburzenia przepuszczalności osłon 
komórkowych (min. mutacje genów kodujących 
białka porynowe)

 

 

Rodzaj: Acinetobacter 



Gatunek: Acinetobacter baumanii



Gatunek: Acinetobacter calcoaceticus



Gatunek: Acinetobacter lwofii



Gatunek: Acinetobacter junii



Gatunek: Acinetobacter haemolylicus



Gatunek: Acinetobacter radioresistens

 

 

Rodzaj: Acinetobacter



21 grup DNA, 7 gatunków, przy 
kłopotach z identyfikacją proponuje się 
określać izolowane szczepy jako A. 
calcoaceticus – A. baumanii complex

 

 

Acinetobacter baumanii - morfologia



Gram-ujemne ziarniakopałeczki



Nie wytwarzają rzęsek



Mogą wytwarzać mikrootoczkę

 

 

Acinetobacter baumanii – właściwości 

fizjologiczne i diagnostyka



Szeroko rozpowszechnione w 

środowisku naturalnym



W środowisku szpitalnym występują w 

miejscach wilgotnych



Mogą kolonizować skórę człowieka



Dobry wzrost na rutynowo stosowanych 

podłożach



Laktozo-ujemne, oksydazo-ujemne 



Identyfikacja: API 20 NE, Vitek GNI

 

 

Acinetobacter baumanii – czynniki 

wirulencji



Hemolizyny



Lecytynazy



Proteazy



Lipazy



Właściwości adhezyjne (fimbrie, 
mikrootoczka)

 

 

Acinetobacter baumanii - 

chorobotwórczość



Zakażenia układu oddechowego



Bakteriemia



Zakażenia układu moczowego



ZOMR



Zakażenia ran oparzeniowych

 

 

Acinetobacter baumanii – aktywne 

antybiotyki



Penicyliny szerokowachlarzowe z 
inhibitorami ß-laktamaz



Sulbaktam wykazuje aktywność w 
stosunku do Acinetobacter spp.



Aminoglikozydy



Cefalosporyny



Fluorochinolony



Karbapenemy

 

 

Acinetobacter baumanii – mechanizmy 

oporności



ESßLs



Mutacje genów kodujących PBP



Synteza enzymów modyfikujących leki



Mutacja w genie gyrazy

 

 

Stenotrophomonas maltophilla



Morfologia

–

Gram-ujemne pałeczki



Właściwości fizjologiczne i diagnostyka

–

Powszechnie występują w środowisku naturalnym

–

Dobry wzrost na rutynowo stosowanych 
podłożach

–

Kolonie z zielonkawym nalotem o zapachu 
amoniaku

–

Oksydazo-ujemne

–

Nie fermentują glukozy

 

 

Stenotrophomonas maltophilla



Czynniki wirulencji

–

Proteazy

–

Lipazy

–

Hemolizyny

–

Hialuronidazy

 

 

Stenotrophomonas maltophilla



Chorobotwórczość

–

Zakażenia oportunistyczne

–

Bakteriemia

–

Zgorzelinowe zapalenie skóry

–

IZW

–

Zakażenia ran pooperacyjnych i 
pourazowych

–

ZOMR

 

 

Stenotrophomonas maltophilla



Aktywne antybiotyki

–

Kotrimoksazol



Mechanizmy oporności

–

Naturalna oporność na antybiotyki ß-
laktamowe wynikająca z syntezy MBL

 

 

Neisseria meningitidis 



Morfologia

–

Gram-ujemne ziarenkowce układające się w 
preparacie w dwoinki



Właściwości fizjologiczne

–

Wysokie wymagania odżywcze

–

Bardzo wrażliwe na niekorzystne warunki 
środowiska zewnętrznego

–

Wzrost wyłącznie na podłożach 
wzbogaconych w atmosferze wzbogaconej 
10% CO

2

 

 

Neisseria meningitidis



Diagnostyka

–

W przypadku ZOMR do badania należy przesłać 
płyn mózgowo-rdzeniowy (pobrany do 
JAŁOWEJ, ZAMYKANEJ PROBÓWKI) w ilości 1-2 
ml i krew pobraną do podłoża transportowego

–

Transport w temperaturze 37

0

C

–

Metody hodowlane (preparat bezpośredni, 
posiew bezpośredni PMR i do bulionu 
namnażającego)

–

Diagnostyka serologiczna: Slidex Meningité 

 

 

Neisseria meningitidis



Czynniki wirulencji

–

Czynniki adhezyjne – fimbrie ułatwiające 

przyleganie do błony śluzowej jamy 

nosowo-gardłowej i opon M-R

–

LPS – dziesięciokrotnie wyższa 

aktywność biologiczna od LPS innych 

drobnoustrojów

–

Proteazy IgA

–

Otoczka o właściwościach 

antyfagocytarnych

 

 

Neisseria meningitidis - chorobotwórczość



Patogeneza

–

Do zarażenia dochodzi drogą kropelkową

–

Drobnoustroje przylegają i namnażają się 
na powierzchni błon śluzowych 
nosogardzieli

–

U osób wrażliwych wnikają do krwiobiegu

–

Z prądem krwi osiągają opony mózgowo-
rdzeniowe

 

 

Neisseria meningitidis - chorobotwórczość



Choroba gorączkowa

–

Najbardziej łagodna postać zakażenia

–

Zwykle ustępuje samoistnie

–

Posiewy krwi mogą wykazać obecność 
meningokoków

 

 

Neisseria meningitidis - chorobotwórczość



ZOMR – objawy kliniczne

–

Bóle głowy, objawy oponowe (+)

–

Nudności, wymioty

–

Objawy neurologiczne

–

Bóle mięśniowo-stawowe

–

Zaburzenia świadomości

–

Śpiączka

 

 

Neisseria meningitidis - chorobotwórczość



Ostra posocznica meningokokowa

–

Zakażenie uogólnione prowadzące do 
śmierci w ciągu 8-12 godzin od 
wystąpienia pierwszych objawów

–

Zaczerwienienie skóry i drobne 
wybroczyny

–

Zmiany martwiczo-zgorzelinowe

–

Wstrząs septyczny i niewydolność 
wielonarządowa

 

 

Neisseria meningitidis - chorobotwórczość



Zespół Waterhouse’a – Friderichsen’a

–

Posocznica meningokokowa o 
piorunującym przebiegu

–

Zapalenie mięśnia sercowego

–

Ogniska zawałowe w nadnerczach

 

 

Neisseria meningitidis – aktywne 

antybiotyki



Cefalosporyny III i IV generacji



Monobaktamy



Karbapenemy



Chloramfenikol



Likwidacja nosicielstwa: 
ciprofloksacyna, ceftriakson