Wodociągi i kanalizacje

Zadaniem trasowania w planie i przekroju
podłużnym jest takie ustalenie tras kanałów, aby w
miarę możliwości przepływ ścieków mógł się odbywać
grawitacyjnie i zgodnie z naturalnymi spadkami
terenu.

Jeżeli jest to niemożliwe, należy stosować odpowiednio
stacje pomp przetłaczających ścieki.

Dla  wód  opadowych  stosowanie  pompowni  w
powiązaniu  ze  zmianami  zlewni  naturalnych  jest
dopuszczalne  jedynie  w  wyjątkowych  przypadkach,  w
ogóle  należy  unikać  przepompowywania  wód
opadowych.

Określając

szczegóły

położenia

kanałów

przekrojach należy:

•zapewnić zachowanie przez nie odpowiednich
spadków i zagłębień oraz powiązać pomiędzy sobą
wszystkie odcinki,

•  wyeliminować  występowanie  kolizji  pomiędzy
siecią  kanalizacyjną  i  obiektami  znajdującymi  się  na
niej  oraz  pozostałymi  elementami      uzbrojenia
terenu.

Podstawę

trasowania

planie

stanowi

perspektywiczny

plan

zagospodarowania

przestrzennego,

którym

obok

wszystkich

elementów

tego

zagospodarowania

muszą

być

wykazane:

•rzeźba powierzchni terenu,
•położenie gruntów nienośnych,
•cieki i zbiorniki wodne,
•istniejące oraz projektowane uzbrojenie itp.

Uzupełnienie planu zagospodarowania przestrzennego
stanowią

uzgodnienia

obejmujące

szczegóły

planowanego  lub  istniejącego  uzbrojenia  terenu,
ograniczenia  wykonawstwa,  specjalne  uwarunkowania
oraz  inne  informacje  niezbędne  z  punktu  widzenia
danego projektu.

Rozmieszczając przewody w planie należy zwrócić
uwagę na to, aby stworzyć możliwość odprowadzania
ścieków ze wszystkich dzielnic.

Jeżeli nie będzie to możliwe, konieczne jest wykazanie
rejonów, które nie nadają się do przyłączania do
kanalizacji sieciowej.

Strefy te mogą posiadać odrębny system
kanalizacyjny w oparciu o miejscowe oczyszczalnie.
Może być również uzasadnione tworzenie lokalnych
układów grawitacyjnych połączonych z systemem
centralnym za pośrednictwem przepompowni
ścieków.

W niektórych przypadkach niezbędne będzie dokonanie
korekt planów zagospodarowania przestrzennego.

O przyjętym rozwiązaniu powinny decydować zawsze
konkretne warunki miejscowe w powiązaniu z
odpowiednią analizą techniczno-ekonomiczną.

Trasując sieć odprowadzającą wody opadowe należy
również rozważyć możliwości spływu wód
pochodzących z terenów sąsiadujących z terenami
kanalizowanymi.

Trasowanie sieci na planie należy rozpocząć od
określenia generalnego kierunku odprowadzania
ścieków.

W  przypadku  kanalizacji  odprowadzającej  ścieki
sanitarne  trasowanie  rozpoczyna  się  od  przyjęcia
oczyszczalni  ścieków,  a  kanalizacji  opadowej  -  od
określania możliwych miejsc zrzutu ścieków.

Po  ogólnym  zapoznaniu  się  z  rzeźbą  powierzchni
terenu  trzeba  wyznaczyć  trasy  głównych  kolektorów.
Pod  tym  pojęciem  rozumie  się  najdłuższe  lub
przechodzące  w  najniekorzystniejszych  warunkach
przewody kanalizacyjne.

Ponieważ kolektory te stanowią zasadniczy element
systemu

kanałów,

posiadają

one

stosunkowo

największe średnice, dzięki czemu można nadawać im
mniejsze spadki.

Jeżeli  spadek  kolektora  głównego  będzie  mniejszy,  a
co  za  tym  idzie  głębokość.jego  ułożenia  będzie
większa  niż  dochodzących  do  niego  przewodów
drugorzędnych,  wykonanie  połączeń  nie  wiąże  się  z
poważniejszymi utrudnieniami.

Na takim profilu należy wykazać istniejące i
projektowane uzbrojenie terenu, którego trasy
przecinają się lub kolidują z trasami projektowanych
kanałów.

Pomiędzy punktami węzłowymi – w początkowym
etapie będą to:

• miejsca przecięcia się trasy przewodu z
warstwicami,

• miejsca zmian kierunku kanałów,
• punkty połączeń z innymi przewodami,
•punkty rozpoczęcia oraz zakończenia budowy
odcinków specjalnych itp.

oblicza się spadki terenu.

W  przeciętnych  warunkach  minimalne  zagłębienie
kanału  sanitarnego  i  ogólnospławnego  wynosi  H  =
2,50  m,  natomiast  kanału  deszczowego  H  =  1,7  -  2,0
m.

Na terenach niezabudowanych przykrycie kanału
powinno wynosić minimalnie 1,4 m.
Natomiast nie powinno przekraczać 6 m (max 9 m).

Najmniejsze zagłębienie kanału ulicznego H

min

, które

umożliwia odprowadzenie ścieków z przylegających
budynków w sposób grawitacyjny, można obliczyć ze
wzoru:

min

= h + d + g + iL + (Z

-Z

) [m]

gdzie:

min

- najmniejsze zagłębienie kanału ulicznego,

   h   - wzniesienie dna przykanalika nad dnem kanału  ulicznego,

          równe maksymalnemu napełnieniu kanału ściekami [m],
   d   - średnica przykanalika [m],
   g   - zagłębienie przykanalika lub przewodu odpływowego w
          miejscu  najbardziej  oddalonym od  przewodu  ulicznego
          zapewniające grubość warstwy przykrywającej l,4 m [m],
    i   - spadek   przykanalika, który wynosi 2% (w wyjątkowych
         przypadkach 1%),
   L  - długość przykanalika lub głębokość budynku [m],
Z

, Z

- rzędne terenu nad kanałem ulicznym i najbardziej

oddalonym kanałem odpływowym [m].

1. Rozwiązanie optymalne: spadek terenu jest równy
spadkowi
kanału (i

= i

). Kanał prowadzony jest wówczas

równolegle

terenu, na stałej głębokości - równej minimalnemu
zagłębieniu kanału.

2. W terenie płaskim, gdy spadek terenu jest
mniejszy od
spadku kanału (i

< i

), zagłębienie kanału rośnie od

wartości minimalnej aż do głębokości maksymalnej
uwarunkowanej względami techniczno-
ekonomicznymi. Dalsze prowadzenie kanału jest
możliwe po zastosowaniu pompowni ścieków w
najniższych punktach profilu podłużnego kanału.

3. W przypadku gdy spadek terenu znacznie
przewyższa spadek kanału (i

> i

) stosowane są

kaskady umożliwiające utrzymanie w każdym węźle
sieci wymaganego minimalnego zagłębienia.

4. Prowadzenie kanału w terenie pofałdowanym
(garb terenowy) może odbywać się w przeciw spadzie,
powodując znaczne zagłębienie sieci (a) lub zgodnie z
naturalnym spadem terenu, lecz z koniecznością
stosowania pompowni ścieków (b).

(a
)

(b
)

Dość często, szczególnie przy urozmaiconej rzeźbie
powierzchni

terenu

zachodzi

konieczność

pokonywania wododziałów.

Powstaje wówczas w zasadzie kilka pracujących
niezależnie grawitacyjnych systemów kanałów, które
należy połączyć ze sobą.

Jeżeli nie można wykonać tego przy pomocy odcinka
grawitacyjnego,

ścieki

pochodzące

systemu

podporządkowanego zbiera, się w jego najniższym
punkcie, gdzie lokalizuje się przepompownię tzw.
rejonową.

Ścieki przepompowuje się do systemu głównego, skąd
płyną dalej grawitacyjnie na oczyszczalnię.

Występowanie gruntów o niewystarczającej nośności,
a zwłaszcza torfów, stwarza szereg problemów przy
trasowaniu sieci kanalizacyjnej.

Na etapie trasowania w planie należy rozważyć
możliwość ominięcia obszaru występowania gruntów
słabo nośnych.

Jeżeli nie jest to możliwe, lub prowadzi do
nadmiernego wydłużania trasy, można, zależnie od
miąższości torfów, rozwiązać przejście dwiema
metodami.

W przypadku, gdy warstwa nienośna jest płytka,
wymienia się grunt nienośny na nośny i w nim układa
się kolektor.

Dla warstw o znacznej miąższości takie postępowanie
nie jest uzasadnione. Trzeba wówczas wykonać na
palach żelbetową ławę fundamentową (zachowując
potrzebny spadek), po której prowadzi się przewód.

W trakcie wykonywania profilu roboczego należy
zwrócić uwagę na to, aby dna kanałów bocznych nie
wypadały poniżej dna kolektora.

Jeżeli ma to miejsce niezbędna jest korekta spadku
kanału lub kolektora, w ostateczności można
zastosować również w tym przypadku
przepompownię pośrednią.

Trasując sieć w przekrojach wyznacza się ostateczny
przebieg przewodów przy uwzględnianiu powiązań z
pozostałymi elementami uzbrojenia terenu.

W przekroju podłużnym przeprowadza się zasadniczo
wymiarowanie kanału, a w poprzecznym ustala
lokalizację w nawiązaniu do pozostałego uzbrojenia
terenu.

Przed przystąpieniem do trasowania w przekrojach
należy ustalić przepływy obliczeniowe oraz w oparciu
o sporządzone profile robocze określić wstępnie
spadki przewodów.

Proces trasowania sieci w przekroju można podzielić
na kilka etapów.

Po ustaleniu przepływu obliczeniowego można
ostatecznie określić spadek przewodu.

Najmniejsze spadki kanałów powinny umożliwić
zachowanie minimalnych dopuszczalnych prędkości
przepływu ścieków, które

•w  kanałach    ściekowych    i  deszczowych    systemu
rozdzielczego,    przy  całkowicie      wypełnionym
przekroju,   nie   powinny   być   mniejsze  niż 0,8 m/s,

•w kanałach ogólnospławnych, przy całkowitym
napełnieniu, nie powinny być mniejsze niż 1,0 m/s.

Wskazane jest, aby prędkość samooczyszczania 0,6
m/s była utrzymana nawet przy minimalnych
przepływach i napełnieniach kanału.

1. Określenie spadku kanału

Przybliżoną wartość minimalnego spadku kanału (z

min

)

można obliczyć z zależności:

1000

min



gdzie: d - średnica kanału [m].

Najmniejsze spadki kanałów powinny w zasadzie

zapewnić dopuszczalne minimalne prędkości
przepływu.

Zasadniczo przyjmuje się, że:

- minimalny spadek dla kanałów ściekowych wynosi

min

= 0,5 - 1%

, a wyjątkowo i

min

= 0,3%

- minimalne dopuszczalne spadki kanałów w

kanalizacji ogólnospławnej i rozdzielczej – kanały
deszczowe

Największe dopuszczalne spadki kanałów wynikają z
konieczności ograniczenia maksymalnych prędkości
przepływu

podyktowanego

wytrzymałością

ścieranie materiałów używanych do produkcji
przewodów kanalizacyjnych.

2. Ustalenie położenia kanałów względem siebie

Połączenia kanałów wykonywane są w specjalnych
studzienkach rewizyjnych.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami wzajemny układ
kolektorów należy projektować opierając się na
wyrównywaniu poziomów zwierciadeł ścieków w
studzienkach rewizyjnych.

Zamiast tego bardzo często kanały wyrównuje się
sklepieniami.

Łączenie dnem nie jest zalecane, ponieważ może
powodować obniżenie zdolności przepustowej sieci.

Należy też pamiętać o tym, że kanał o określonej
średnicy może być połączony jedynie z kanałem o
większej lub co najmniej takiej samej średnicy.

Document Outline