Układ Szkieletowy

 

 

Budowa kości kręgosłupa

 

 

- ruchoma oś tułowia położona pośrodkowo w części grzbietowej

- od podstawy czaszki do końca tułowia

- składa się z 33 lub 34 nieparzystych kręgów

- przybiera na mocy i odporności stopniowo ku dołowi 

 

 

Charakterystyka kręgu

 

 

- trzon kręgu - walec chropowaty na powierzchni górnej i dolnej
                        z brzeżną listewką
- łuk kręgu - nasada, wcięcie kręgowe górne i dolne, 
                      płytka łuku kręgu 
- otwór kręgowy
- kanał kręgowy
- wyrostki kręgowe - wszystkie wyrostki odchodzą od łuku
                                - wyrostek kolczysty - nieparzysty
                                - wyrostki stawowe górne - parzyste
                                - wyrostki stawowe dolne nieparzyste
                                - wyrostki poprzeczne parzyste

 

 

- wyrostki stawowe  - stawowe połączenia kręgów między sobą

- wyrostki kolczyste - przyczepy mięśni i więzadeł

- wyrostki poprzeczne - przyczepy mięśni i więzadeł

 

 

Kręgosłup szyjny

 

 

- 7 kręgów
- najmniejsze z kręgów prawdziwych
- trzon niski, łuki cienkie
- otwór kręgowy duży i trójkątny
- otwór wyrostka poprzecznego - od 6 kręgu biegną w nich
             żyła i tętnica kręgowa oraz sploty nerwów współczulnych
- guzek wyrostka poprzecznego 

 

 

Kręg pierwszy:

- brak trzonu

- brak wyrostka kolczystego

- łuk przedni

- łuk tylny

- guzek przedni

- guzek tylny  

- więzadło poprzeczne

 

 

Kręg drugi (obrotowy):

 - wyrostek zębowy

 

 

Kręgi piersiowe:

- 12 kręgów
- ruchomo połączone z żebrami 
- kręgi leżące niżej przybierają na szerokości
- dołki żebrowe - charakterystyczna  cecha
- łuki zwężone u nasady
- otwór kręgowy stosunkowo mały
- krąg piersiowy dwunasty zbliżony budową do kręgów lędźwiowych

 

 

Kręgi lędźwiowe:

- 5 kręgów
- znaczna wielkość
- wyrostki poprzeczne składają się głównie z szczątkowych żeber
   lędźwiowych (wyrostek żebrowy pierwszego kręgu)
- właściwy wyrostek poprzeczny to mały guzek zwany wyrostkiem
   dodatkowym
- wyrostki kolczyste maja kształt płytek schodzą ku dołowi
- wyrostek sutkowaty - na bocznej powierzchni wyrostków 
   stawowych górnych
- otwory kręgowe zazwyczaj trójkątne, rzadziej okrągłe

- odrębność budowy trzonu kręgu piątego lędźwiowego

 

 

Kość krzyżowa:

- 5 kręgów zrośniętych
- podstawa - kanał krzyżowy
- powierzchnia przednia - otwory krzyżowe przednie - odgraniczają
   część środkową kości krzyżowej od części bocznych, kresy
   poprzeczne
- powierzchnia tylna - grzebień krzyżowy środkowy, rożki krzyżowe,
   otwory krzyżowe tylne
- części boczne - zrośnięte wyrostki poprzeczne i szczątki żeber - 
   na swojej bocznej powierzchni maja nierówna powierzchnię stawową
   zwana powierzchnia uchowatą do połączenia z kością biodrową
- wierzchołek - skierowany ku dołowi i ma owalną powierzchnię do 
   połączenia z kością guziczną
- różnice płciowe
   

 

 

Kość guziczna:

- składa się z 4 - 5 szczątkowych kręgów
- kształt trójkąta
- podstawę stanowi powierzchnia górna pierwszego kręgu
- wyrostki stawowe górne pierwszego kręgu tworzą rożki ogonowe
- górna powierzchnia połączona z kością krzyżową chrząstkozrostem

 

 

Budowa żebra

12 par żeber (liczba par może być zmienna)
Żebro kostne -  koniec tylny i mostkowy
Koniec tylny - główka, szyjka, guzek, grzebień główki od
                         II - X żebra, grzebień szyjki żebra - przyczep
                         więzadła żebrowo poprzecznego, guzek żebra
                         tworzy staw z wyrostkiem poprzecznym
                         odpowiedniego kręgu
                      - trzon żebra, zawiera rowek żebra w pobliżu
                         brzegu dolnego - ochrona dla naczyń i nerwów
Koniec przedni - kończy się chropowatą powierzchnia, która
                            łączy się z częścią chrząstkową żebra
Żebro chrząstkowe

 

 

Odrębności budowy żebra I i II

Żebro I:
- najbardziej wygięte, szerokie i płaskie
- guzek mięśnia pochyłego
- powierzchnia dolna pozbawiona rowka żebra
Żebro II:
- znacznie dłuższe od pierwszego
- w części środkowej chropowata guzowatość stanowiąca miejsce
   przyczepu części pierwszego i całego drugiego zęba mięśnia
   zębatego

 

 

Budowa mostka

Rękojeść mostka

Trzon mostka

Wyrostek mieczykowaty

 

 

Rękojeść mostka

- czworokątna
- wcięcie szyjne mostka
- wcięcie obojczykowe
- wcięcia żebrowe

 

 

Wyrostek mieczykowaty

- najmniejsza część mostka, cienki, wydłużony, duża zmienność
   kształtu

 

 

Obojczyk:

- kształt litery S
- stanowi granicę między szyją a klatką piersiową
- część środkowa:
                             - powierzchnia górna  - przyczep mięsni:
   mostkowo-obojczykowo-sutkowy, piersiowy większy, 
   mięsień naramienny i czworoboczny
                             - powierzchnia dolna - guzowatość żebrowa
   przyczep więzadła żebrowo-obojczykowego,  rowek  
   podobojczykowy - bocznie przyczep więzadła 
   kruczo-obojczykowego
- koniec przyśrodkowy - trójkątna powierzchnia stawowa 
   obojczykowa, na powierzchni dolne przyczep mięśnia
   mostkowo-gnykowego 
- koniec boczny - barkowy - powierzchnia stawowa łącząca z
  wyrostkiem barkowym łopatki

 

 

Łopatka:

- cienka, płaska, szeroka kość, przylega do ściany grzbietowej
   klatki piersiowej
- powierzchnia przednia żebrowa - wklęsła, kresy mięśniowe, 
  dół podłopatkowy, brzeg przyśrodkowy - przyczep mięśnia
  zębatego przedniego
- powierzchnia tylna - wypukła, grzebień dzieli ją na dwa doły:
   nadgrzebieniowy - mieści mięsień  nadgrzebieniowy 
   podgrzebieniowy - mieści mięsień podgrzebieniowy
   wzdłuż brzegu bocznego przyczep od góry mięśnia obłego
   mniejszego, u dołu mięśnia obłego większego
- grzebień łopatki początek na powierzchni tylnej, przy brzegu 
   przyśrodkowym, bocznie przedłuża się w wyrostek barkowy;
   ma dwie wargi: - górna - przyczep mięśnia czworobocznego
   dolna przyczep mięśnia naramiennego

 

 

Łopatka c.d.:

- wyrostek barkowy - nad kątem bocznym łopatki, powierzchnia 
   stawowa dla obojczyka, na brzegu bocznym przyczep mięśnia 
   naramiennego, na przednim więzadło kruczo-barkowe
brzegi łopatki - przyśrodkowy (kręgowy) - warga przednia i tylna,
tylna - przyczepy mięśnia nadgrzebieniowego i podgrzebieniowego
przednia - przyczep mięśnia zębatego przedniego
między wargami  - u góry przyczep dźwigacza łopatki, niżej mięsień
równoległoboczny
- brzeg górny z wcięciem łopatki, przyczep mięśnia 
łopatkowo-gnykowego
- brzeg zewnętrzny - panewka stawu barkowego - łączy się, z trzonem
  łopatki szyjka łopatki guzowatość podpanewkowa - przyczep głowy 
  długiej mięśnia trójgłowego
- kąty łopatki - dolny, przyśrodkowy i boczny

 

 

Łopatka c.d.:

- wyrostek kruczy  - rozpoczyna się między panewką,  
   a wcięciem łopatki, stanowi miejsce przyczepu więzadeł:
   kruczo-obojczykowego, kruczo-ramiennego, kruczo barkowego

 

 

Kość ramienna:

- trzon - walcowaty, u dołu trójgraniasty, na powierzchni przedniej
  bocznej guzowatość do której przyczepia się m. naramienny, 
  na powierzchni przedniej przyśrodkowej powyżej otworu 
  odżywczego przyczep m. kruczo-ramiennego, poniżej m. ramiennego
  na powierzchni tylnej bruzda nerwu promieniowego, do powierzchni 
  tylnej przyczepia się m. trójgłowy
  brzegi przyśrodkowy i boczny  - do obu przyczepiają się przegrody
  międzymięśniowe

 

 

Kość ramienna c.d.:

- koniec bliższy - głowa kości ramiennej, rowek - szyjka anatomiczna;
  
guzek większy (skierowany bocznie - trzy powierzchnie) - przyczep 
  m. nadgrzebieniowego, m. podgrzebieniowego, m. obłego mniejszego 

 guzek mniejszy (skierowany do przodu) - przyczep m. podłopatkowego
 - bruzda międzyguzkowa w której leży ścięgno m. dwugłowego

 

 

Kość ramienna c.d.:

Koniec dalszy - nadkłykieć przyśrodkowy z rowkiem dla nerwu 
łokciowego, nadkłykieć boczny, między nimi powierzchnia stawowa,
która składa się z dwóch części łokciowej i promieniowej,

część łokciowa ma budowę bloczka, nad bloczkiem znajdują się
z przodu i z tyłu wyraźne wgłębienia - przednie nazywamy dołem
wyrostka dziobiastego, tylne dołem wyrostka łokciowego

część promieniowa jest mniejsza i ma budowę kulistą, nad główką,
na stronie przedniej jest niewielki  - dół promieniowy