06/03/21

Edyta Ropuszyńska-Surma

1

Model Keynesa

Makroekonomia 
Wykład 4-5

Edyta Ropuszyńska-Surma

2

06/03/21

Zwróć uwagę na: 



Funkcje: konsumpcji, inwestycji, oszczędności.



Wielkości autonomiczne,



Krańcowa skłonność do konsumpcji, krańcowa 

skłonność do oszczędności,



Równowaga i nierównowaga w gospodarce,



Mnożnik i efekt mnożnikowy,



Akcelerator, efekt akceleratora.



Paradoks zapobiegliwości

Edyta Ropuszyńska-Surma

3

06/03/21

Przesłanki akceptacji ekonomii 

keynesowskiej (1929-1933)



Rynki nie są zrównoważone, nie ma 
pełnego zatrudnienia (por. poglądy 
klasyków),



Wielki Kryzys (Great  Depression):



Globalny spadek produkcji (PKB),



Długotrwałe bezrobocie,



inflacja

Edyta Ropuszyńska-Surma

4

06/03/21

Ekonomia klasyczna a 
keynesizm



Rozwijała się do 

1930,



Przedmiot analizy 

indywidualna firma i 

konsument



Ceny elastyczne 

(„giętkie”) (poglądy 

Smitha; prawo Saya)



Od okresu 

Wielkiego kryzysu



Przedmiot analizy: 

DN, fluktuacje w 

gospodarkach, 

bezrobocie, 

inflacja, 



Ceny sztywne 

(„lepkie”) 

Edyta Ropuszyńska-Surma

5

06/03/21

Ceny wg Keynesa



Keynes uważa, że płace i ceny są 

bardzo nieelastyczne, szczególnie w 

kierunku ich obniżania.  Tak więc nie 

sądził on aby zmiany ceny i stóp 

procentowych mogły naprowadzić 

gospodarkę na drogę pełnego 

zatrudnienia. 

Edyta Ropuszyńska-Surma

6

06/03/21

Wydatki i produkcja wg 

Keynesa



To wydatki indukują produkcję (są 
motywacją dla firm do dostarczania 
dóbr i usług)



Wniosek im mniejsze wydatki, tym 
mniejsza produkcja

Edyta Ropuszyńska-Surma

7

06/03/21

Zagregowana produkcja 

i zagregowany  dochód 

(Y)



Zagregowana produkcja jest to 
suma dóbr i usług wytworzonych  
(lub dostarczonych) w gospodarce w 
określonym czasie.



Zagregowany dochód  jest to 
suma dochodów uzyskanych przez 
wszystkie czynniki produkcji w 
określonym czasie.

Edyta Ropuszyńska-Surma

8

06/03/21

Dochód gospodarstw 

domowych (simply model)



Cały dochód gospodarstw domowych 
jest albo wydany na konsumpcję 
albo zaoszczędzony (w gospodarce, 
w której nie ma podatków).

Edyta Ropuszyńska-Surma

9

06/03/21

Zagregowana produkcja 

i zagregowany  dochód (Y)



Zagregowana produkcja (dochód) (Y) jest 
połączonym terminem użytym dla przypomnienia 
o dokłądnej równości między zagregowaną 
produkcją i zagregowanym dochodem.



Gdy mówimy o produkcji (Y), mamy na myśli 
wartości realne produkcji a nie nominalne.  
Produkcja oznacza ilości wytworzone dóbr i usług, 
a nie odnosi się do ilości pieniądza w cyrkulacji.

Edyta Ropuszyńska-Surma

10

06/03/21

Oszczędności



Oszczędności  jest to ta 
cześć dochodu 
gospodarstw domowych, 
którą one nie konsumują 
w określonym okresie 
lub/i



Oszczędności (S) są nie 
skonsumowaną częścią 
dochodu do dyspozycji 
gospodarstw domowych. 

S=Y-C

Edyta Ropuszyńska-Surma

11

06/03/21

Wyjaśnienie zachowań 
wydawania dochodów



Co określa konsumpcję gospodarstw?

1.

Dochód gospodarstwa

2.

Zamożność gospodarstwa

3.

Stopy procentowe

4.

Oczekiwania gospodarstw odnośnie 
przyszłości



Keynes uważa, że konsumpcja 
gospodarstw jest wprost zależna od ich 
dochodów.

Edyta Ropuszyńska-Surma

12

06/03/21

Przykładowe hipotezy 

dotyczące przyczyn 

wielkości wydatków 

konsumpcyjnych / 

oszczędzania

1.

Hipoteza dochodu absolutnego (J.M. Keynes),

2.

Hipoteza dochodu relatywnego (J.S. 
Duesenberry),

3.

Hipoteza dochodu permanentnego (M. 
Friedman),

4.

Hipoteza cyklu życia (Albert Ando, Franco 
Modigliani)

5.

Efekt majątkowy / efekt bogactwa (A.C. 
Pigou). 

Edyta Ropuszyńska-Surma

13

06/03/21

Hipoteza dochodu 

absolutnego (John Maynard 

Keynes),

Y(↑ ) → C (↑ 

)

Jednak wydatki 
gospodarstw 
domowych 
(konsumpcja) rosną 
coraz wolniej, tzw. 
malejąca 
skłonność do 
konsumpcji

Edyta Ropuszyńska-Surma

14

06/03/21

Hipoteza dochodu relatywnego 

(względnego)(the relative-

income hypothesis) (J.S. 

Duesenberry),



Bieżąca konsumpcja nie zależy tylko 
od bieżącego dochodu, ale również 
od historii dochodu.



Istotny wpływ na poziom wydatków 
konsumpcyjnych mają grupy 
odniesienia (np. znajomi, sąsiedzi).

Edyta Ropuszyńska-Surma

15

06/03/21

Efekt rygla (efekt zapadki)

C=0,8*Yd

0

100

200

300

400

500

Yd

C

C

E''

E'

E3

E2

E1

Edyta Ropuszyńska-Surma

16

06/03/21



Efekt rygla /efekt zapadki/ - jeżeli dochód realny się 

zmniejsza, to konsumenci chcąc zachować 

dotychczasowy poziom wydatków (standardu życia) 

utrzymują, przez pewien czas, ten sam poziom 

wydatków (w tym struktury spożycia). Zjawisko 

rygla charakteryzuje się sekwencyjnością, 
występuje: efekt szoku – efekt oswojenia 

(por. 

wykład z mikroekonomii; temat: Popyt – 

nietypowe zachowania konsumentów, np.: 

paradoks Veblena; Giffena, efekt zapadki).

Edyta Ropuszyńska-Surma

17

06/03/21

Hipoteza dochodu 

permanentnego (Miltona 

Friedmana)



Jednostki traktują różnie dochód stały i 
dochód tymczasowy (extra) 



Jednostki oszczędzają więcej (konsumują 
mniej), jeżeli dochody extra rosną (dochody z 
dodatkowej pracy; dochody z zaangażowania 
kapitału na giełdzie, itp.).

Jedna z teorii przewidującego konsumenta

Edyta Ropuszyńska-Surma

18

06/03/21

Hipoteza cyklu życia 

(Albert Ando, Franco 

Modigliani)



Jednostki  wyrównują konsumpcję w 
ciągu całego życia (długookresowe 
plany konsumpcji)



Oszczędności rosną i maleją wraz z 
wiekiem (istotne są wahania 
dochodu).

S

Age

0

Jedna z teorii przewidującego konsumenta

Edyta Ropuszyńska-Surma

19

06/03/21

Efekt majątkowy/bogactwa

(Arthur Cecil Pigou)



Większy majątek implikuje większe 
wydatki konsumpcyjne

Edyta Ropuszyńska-Surma

20

06/03/21

Funkcja konsumpcji 

gospodarstw domowych wg 

Keynesa



Relacja między konsumpcja a dochodem 
jest nazywana funkcją konsumpcji.

•

Funkcja 

Funkcja 

konsumpcji 

konsumpcji 

indywidualnego 

indywidualnego 

gospodarstwa 

gospodarstwa 

pokazuje poziom 

pokazuje poziom 

konsumpcji dla 

konsumpcji dla 

każdego poziomu 

każdego poziomu 

dochodu 

dochodu 

gospodarstwa

gospodarstwa

.

.

Edyta Ropuszyńska-Surma

21

06/03/21

KSK (MPC) a PSK (APC)



Stosunek przyrostu 
wydatków 
konsumpcyjnych do 
przyrostu dochodu 
nazywamy 
krańcową 
skłonnością do 
konsumpcji (KSK)



Przeciętna 
skłonność do 
konsumpcji (PSK) 
– jaka część 
dochodu 
przeznaczona jest 
na konsumpcję.

Y

C

KSK







Y

C

KSK







Y

C

PSK

Edyta Ropuszyńska-Surma

22

06/03/21

Funkcja konsumpcji 

gospodarstw domowych 

C = 100 + 0.75Y



Dla dochodu 

narodowego równego 

zero, konsumpcja 

wynosi $100 billion 

(a).



Dla każdych  $100 

billion wzrostu 

dochodu (Y), 

konsumpcja wzrasta 

o $75 billion (C).

Edyta Ropuszyńska-Surma

23

06/03/21

Funkcja konsumpcji uzyskana z 

równania 

C = 100 + .75Y

DOCHÓD, Y

KONSUMPCJA

0

100

80

160

100

175

200

250

400

400

400

550

800

700

1,000

850

Edyta Ropuszyńska-Surma

24

06/03/21

Konsumpcja i oszczędności



Ponieważ są tylko dwie możliwości zadysponowania 

dochodem:  konsumpcja lub oszczędności, część dodatkowego 

dochodu, która nie została skonsumowana jest częścią 

zaoszczędzoną.  Część przyrostu [zmiany] dochodu która jest 

zaoszczędzona nazywa się marginalną skłonnością do 

oszczędzania (MPS  marginal propensity to save).

M P C + M P S  1

•

Ponieważ wiemy jaka wielkość konsumpcji 

Ponieważ wiemy jaka wielkość konsumpcji 

jest rezultatem określonego poziomu 

jest rezultatem określonego poziomu 

dochodu

dochodu

, 

, 

znamy tym samym jakie duże 

znamy tym samym jakie duże 

będą oszczędności

będą oszczędności

.

.

 Zatem

 Zatem

,

,

S

Y

C

 

Edyta Ropuszyńska-Surma

25

06/03/21

Przeciętna skłonność do 

oszczędzania



Przeciętna skłonność do oszczędzania 
(PSO) – jest to część dochodu 
przeznaczana przez  konsumenta na  
oszczędności 

(UWAGA!!! NIE MYL Z 

KSO).



PSO wzrasta wraz ze wzrostem dochodu.

Y

S

PSO



Edyta Ropuszyńska-Surma

26

06/03/21

Funkcja oszczędności

S

Y

C

 

DOCHÓD, 

Y

KONSUMPCJA

, C

OSZCZĘDN

OŚCII S

(ALL IN BILLIONS OF DOLLARS)

0

100

-100

80

160

-80

100

175

-75

200

250

-50

400

400

0

400

550

50

800

700

100

1,000

850

150

C

Y





1 0 0 7 5

.

Edyta Ropuszyńska-Surma

27

06/03/21

Funkcja oszczędności

a

d

Pl

C

Y

KSO

S







Gdzie:

Spl – oszczędności planowane

KSO – Krańcowa skłonność do oszczędzania

Yd – dochód do dyspozycji

Ca – konsumpcja autonomiczna

 

Edyta Ropuszyńska-Surma

28

06/03/21

Planowane inwestycje (I)



Inwestycje trwałe = inwestycje 
rzeczowe:



Majątek trwały (przedsiębiorstwa),



Mieszkania (gospodarstwa domowe),



zapasy.



Jeden komponent inwestycji – zapasy — jest 
częściowo determinowany przez decyzje 
gospodarstw odnośnie zakupów, które to nie 
są pod pełną kontrolą firm.

Zmiana zapasów = produkcja – 

sprzedaż

Edyta Ropuszyńska-Surma

29

06/03/21

Planowane inwestycje (I)



Załóżmy, że 
planowane inwestycje 
są stałe, One nie 
ulegają zmianie gdy 
dochody rosną lub 
maleją.



Gdy zmienna, tak jak 
planowane inwestycje, 
nie jest zależna od 
stanu gospodarki, 
wtedy mówimy, że 
jest to zmienna 
autonomiczna.

Edyta Ropuszyńska-Surma

30

06/03/21

Planowane  zagregowane 

wydatki (AE)



Aby określić 

planowane 

zagregowane 

wydatki (AE), 

dodajemy wydatki 

konsumpcyjne (C) 

do planowanych 

inwestycji (I) ma 

każdym poziomie 

dochodu.

Edyta Ropuszyńska-Surma

31

06/03/21

Równowaga produkcji i 

dochodów



W makroekonomii 

równowagą na rynku dóbr 

jest punkt w którym 

planowane zagregowane 

wydatki są równe 

zagregowanej produkcji.

Edyta Ropuszyńska-Surma

32

06/03/21

Równowaga produkcji i 

dochodów

Zagregowana produkcja Y

zagregowane planowane wydatki  AE = C + I

równowaga:  Y = AE, or Y = C + I

Y > C

Y > C

 + 

 + 

I

I

Z

Z

agreg

agreg

owana produkcja

owana produkcja

 > plan

 > plan

owane zagreegowane 

owane zagreegowane 

wydatki

wydatki

A

A

ktualne inwestycje są większe niż inwestycje 

ktualne inwestycje są większe niż inwestycje 

zaplanowane (nieplanowane zapasy, tj. I

zaplanowane (nieplanowane zapasy, tj. I

pl

pl

<S

<S

pl)

pl)

.

.

Stany nierównowagi w gospodarce

Stany nierównowagi w gospodarce

:

:

C

C

 + 

 + 

I > Y

I > Y

plan

plan

owane

owane

  

  

wydatki

wydatki

 >

 >

 produkcja

 produkcja

inwestycje  są mniejsze niż planowane

inwestycje  są mniejsze niż planowane

.

.

(dezinwestycje, jeżeli nie ma zapasów – 

(dezinwestycje, jeżeli nie ma zapasów – 

przymusowe oszczędności, tj. 

przymusowe oszczędności, tj. 

I

I

pl

pl

>S

>S

pl

pl

Edyta Ropuszyńska-Surma

33

06/03/21

Dostosowanie zapasów 

Edyta Ropuszyńska-Surma

34

06/03/21

Grafik planowanych 
wydatków.

C

Y





1 0 0 7 5

.

I  2 5

 Grafik planowanych wydatków i znajdowanie punktu równowagi.
 Liczby w kol. 2 bazują na  równaniu C = 100 + .75Y.

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)

PRODUKCJ

A

(DOCHÓD) 

(Y)

KONSUMPCJA

 (C)

PLANOWAN

E

INWESTYCJE

PLANOWANE 

WYDATKI (AE)

C + I

NIEPLAN

OWANA 

ZMIANA 

ZAPASÓW

Y (C + I)

RÓWNOWA

GA?

(Y = AE?)

100

175

25

200

 100

No

200

250

25

275

 75

No

400

400

25

425

 25

No

500

475

25

500

0

Yes

600

550

25

575

+ 25

No

800

700

25

725

+ 75

No

1,000

850

25

875

+ 125

No

Edyta Ropuszyńska-Surma

35

06/03/21

Znajdowanie równowagi 
algebraicznie

Y

C

I





(1)

C

Y





1 0 0 7 5

.

(2
)

I  2 5

(3)

Podstawiając  (2) oraz 
(3) do (1) otrzymamy:

Jest tylko  jedna wartość  
Y dla której równanie jest 
prawdziwe.  Możemy to 
znaleźć przez 
przekształcenie wyrażeń:

Y

Y







1 0 0 7 5

2 5

.

Y = 100 + 0,75Y + 25 Y – 0,25Y = 100  + 25

Y – 0,75Y = 125

0,25Y = 125

Y = 500

Edyta Ropuszyńska-Surma

36

06/03/21

Oszczędności/Inwestycje
Przybliżenie do równowagi

Oszczędzanie jest wyciekiem ze strumienia wydatków. 

Jeżeli planowane inwestycje są dokładnie równe 

oszczędnościom, wtedy planowane zagregowane 

wydatki są dokładnie równe zagregowanej produkcji. 

W gospodarce jest równowaga.

Edyta Ropuszyńska-Surma

37

06/03/21

 S = I przybliżenie 
równowagi 



Zagregowana produkcja będzie równa 
planowanym zagregowanym wydatkom tylko 
wtedy gdy oszczędności są równe planowanym 
inwestycjom (S = I).

Edyta Ropuszyńska-Surma

38

06/03/21

Efekty wywołane zmianą 
inwestycji:



Efekt popytowy inwestycji polega na tym, 

że inwestycje powodują wzrost popytu na 

dobra inwestycyjne i konsumpcyjne z chwilą 

rozpoczęcia inwestycji.



Efekt podażowy inwestycji polega na tym, 

że inwestycje przyczyniają się do 

powiększenia możliwości kreowania podaży 

dóbr poprzez rozbudowę zdolności 

wytwórczych gospodarki.



Efekt mnożnika 

Edyta Ropuszyńska-Surma

39

06/03/21

Zasadę mnożnika po raz pierwszy sformułowali Kahn 

i Keynes. Istotnym założeniem przy rozpatrywaniu 

zasady mnożnika jest występowanie w gospodarce 

stanu niepełnego wykorzystania czynników 

wytwórczych, a więc istnienia:



bezrobocia,



rezerw aparatu wytwórczego.

W celu uruchomienia rezerw musi pojawić się 

pewien impuls, o charakterze autonomicznym, 

np.: inwestycje, wydatki rządowe, eksport netto.

Edyta Ropuszyńska-Surma

40

06/03/21

Mnożnik inwestycyjny



Mnożnik – Mnożnik inwestycyjny m

i  

jest to współczynnik określający o ile 

wzrośnie dochód (Y) (=poziom produkcji) 

w stanie równowagi, w wyniku 

zrealizowania nowych inwestycji (I). A 

więc m

i  

jest liczbą, która jest równa 

stosunkowi zapewniającej utrzymanie 

krótkookresowej równowagi zmiany 

wielkości produkcji ΔY, do będącej jej 

przyczyną początkowej zmiany 

wydatków ΔI, czyli wydatków o 

charakterze autonomicznym. 

Edyta Ropuszyńska-Surma

41

06/03/21

Mnożnik ogólnie

A

Y

m







ΔA – wydatki autonomiczne, do których zalicza się C

a

, I, 

G, X

Edyta Ropuszyńska-Surma

42

06/03/21

Mnożnik



Wartość mnożnika zależy od nachylenia linii planowanych 
zagregowanych wydatków.

M P S

S

Y







M P S

I

Y







•

Ponieważ

Ponieważ

 

 





S

S

 

 

musi być równe

musi być równe

 

 





I

I

 

 

 aby 

 aby 

równowaga została przywrócona

równowaga została przywrócona

, 

, 

możemy 

możemy 

podstawić 

podstawić 

 

 





I 

I 

za

za

 

 





S 

S 

i rozwiązać

i rozwiązać

:

:

•

Krańcową skłonność do oszczędzania 

Krańcową skłonność do oszczędzania 

zapisujemy jako

zapisujemy jako

:

:

zatem

zatem

,

,





Y

I

M P S





1

m u l ti p l i e r

M P S



1

, 

, 

lub

lub

m u l ti p l i e r

M P C





1

1

Edyta Ropuszyńska-Surma

43

06/03/21

Mnożnik

• Po wzroście 

planowych 
inwestycji punkt 
równowagi 
przesuwa się w 
prawo. Δ 

I

I = 25 

powoduje wzrost 
produkcji o 100.

Edyta Ropuszyńska-Surma

44

06/03/21

Ostatecznie, $4 miliony zostały wydane w 

gospodarce.



Tutaj $1,000,000 jest wydawane, otrzymywane 

jako zapłata, oszczędzane i wydawane, etc.

  

Dodatkowy dochód

(dolary

 

Marginalna skłonność

 do konsumpcji

Dodatkowa 

konsumpcja

(dolary)

 

Dodatkowy dochód jest albo wydawany albo oszczędzany

1,000,000 

750,000 
562,500 
421,875 
316,406 

949,219

750,000 
562,500 
421,875 
316,406 
237,305 

711,914 

Runda 1 
Runda 2 
Runda 3 
Runda 4 
Runda 5 

Total

4,000,000

3,000,000

pozostałe

3/4 
3/4 
3/4 
3/4 
3/4 

3/4 

3/4

Mnożnik



Marginalna skłonność do konsumpcji  75% = 3/4).

Edyta Ropuszyńska-Surma

45

06/03/21

Mnożnik



W dzisiejszej rzeczywistości gospodarki 
amerykańskiej wartość mnożnika wynosi 
1,4.  Tak więc, wzrost autonomicznych 
wydatków o  $10 mld powoduje wzrost PKB 
w wysokości  $14 mld.



$10 mld – są to wydatki pierwotne;



$ 4 mld - są to wydatki wtórne.

Edyta Ropuszyńska-Surma

46

06/03/21

Wnioski wynikające z analizy mnożnika 
(cz.1):



Efekt mnożnikowy nie występuje, jeżeli 

cały dochód zostaje zaoszczędzony,



Ponieważ tylko część dochodu jest 

przeznaczona na konsumpcję (KSK), efekt 

mnożnikowy będzie stopniowo malał 

(kolejne wyrazy ciągu geometrycznego są 

malejące)





Jednorazowy wydatek inwestycyjny 

spowoduje tylko okresowe zwiększenie DN, 

następne przyrosty (impulsy) są coraz 

mniejsze. Jeśli dochód ma ciągle wzrastać, 

to stale należy zwiększać wydatki 

autonomiczne (np. Inwestycyjne)

Edyta Ropuszyńska-Surma

47

06/03/21

Wnioski wynikające z analizy 
mnożnika (cz.2):



Efekty działania mnożnika (wzrost 
dochody, wzrost zatrudnienia) są 
obserwowane po pewnym czasie,



Obliczanie mnożnika ma sens  

KSK=const i czynniki wytwórcze nie 
są w pełni wykorzystane (tj. 
produkcja nie jest równa produkcji 
potencjalnej).

Edyta Ropuszyńska-Surma

48

06/03/21

 Paradoks zapobiegliwości



Gdy gospodarstwa są 

skoncentrowane na 

przyszłości i planują 

oszczędzać więcej, 

wówczas korespondująca 

obniżka konsumpcji 

prowadzi do obniżki 
wydatków i dochodów.

 

•

W swoim usiłowaniu zwiększenia oszczędności

W swoim usiłowaniu zwiększenia oszczędności

, 

, 

gospodarstwa spowodowały kontrakcję w 

gospodarstwa spowodowały kontrakcję w 

produkcji i zatem w dochodach

produkcji i zatem w dochodach

. 

. 

Tak więc 

Tak więc 

konsumują mniej, ale nie mogą więcej 

konsumują mniej, ale nie mogą więcej 

zaoszczędzić

zaoszczędzić

.

.

Edyta Ropuszyńska-Surma

49

06/03/21

Równowaga w gospodarce 

zamkniętej z państwem (cz. 

1)

AE

pl

=C

pl

+I

pl

+G

pl

Pojęcia pomocnicze:

NT – podatki netto

NT= T-B

t=NT/Y – stopa podatkowa netto  NT = t*Y

Edyta Ropuszyńska-Surma

50

06/03/21

Równowaga w gospodarce 

zamkniętej z państwem (cz. 

2)

C

pl 

= KSK (1-t)*Y+C

a

Edyta Ropuszyńska-Surma

51

06/03/21

Co to jest mnożnik 
zrównoważonego budżetu?

Co wiesz o Trygve Haavelmo? 
 

Edyta Ropuszyńska-Surma

52

06/03/21

Efekt Haavelma 

= efekt zrównoważonego 

(zbilansowanego) budżetu



Założenie: wielkość podatków nie 
zależy od DN;



Mnożnik zrównoważonego budżetu = 
1,



Dochód, a tym samym produkcja 
wzrastają o przyrost wydatków 
rządowych

Edyta Ropuszyńska-Surma

53

06/03/21

Przykład: KSK=0,8; t=0,2; G=50 mln zł



Y = m* G 



m = 5



Y = 250 mln zł =  DN – gdyby nie było podatków



Jednak społeczeństwo zapłaciło 50 mln zł podatków, a więc 50 mln zł z 
dochodu zostało przekazane państwu. Gdyby społeczeństwo dysponowało 
tymi 50 mln zł, to 80% wydałoby na konsumpcję, a 20% na oszczędności



Społeczeństwo ograniczyło konsumpcję o 0,8*50mln zł = 40 mln zł, 
zgodnie ze wzorem: C = KSK* T 



I co dalej????



Nastąpi zmniejszenie dochodu narodowego 



Y = m* C = 5*40 mln zł = 200 mln zł.



W rzeczywistości DN wzrósł o 50 mln zł



Y = T = G 

Edyta Ropuszyńska-Surma

54

06/03/21

Dane: KSK=0,8; t=0,2; KSI=0,1; I=50 mln 

zł

Model 

gospodarki

Wzór na 

mnożnik

Wartość 
Mnożnika 

Y
[ml

n 
zł]

Zamknięta 

bez 

państwa

m=1/(1-KSK)

5

250

Zamknięta 

z państwem

m=1/[1-KSK(1-

t)]

ok. 2,78

139

Otwarta

m=1/[1-KSK(1-

t)+ KSI]

ok. 2,17

109

Edyta Ropuszyńska-Surma

55

06/03/21

Ingerencja rządu



Popieranie inwestycji prywatnych



Polityka taniego pieniądza



Polityka podatkowa



Popieranie konsumpcji



Większe podatki dla tych członków społeczeństwa, którzy 

mają większą skłonność do oszczędzania [bogaci]



Podatek spadkowy



Interwencjonizm socjalny [zasiłki]



Zwiększanie wydatków nieprodukcyjnych 



Podejmowanie inwestycji państwowych [drogi]



Popieranie eksportu

Edyta Ropuszyńska-Surma

56

06/03/21

Co się dzieje, gdy zasoby w 
gospodarce są 
wykorzystane?



Przestaje występować efekt 
mnożnikowy,



C  inwestycje indukowane (I

in

)

 
Y
 (

Efekt mnożnikowy)

                        C

?

Edyta Ropuszyńska-Surma

57

06/03/21

Inwestycje indukowane 

(pobudzone; wzbudzone)

I

in

=b*C

Gdzie:
b – współczynnik kapitałowy, 

akceleracji

C

t+1

 = KSK * Y

t

C = C

t+1

 - C

t

Edyta Ropuszyńska-Surma

58

06/03/21

Jak działa model mnożnika-
akceleratora? KSK=0,5; b=2

Okre

s

I

a

C

I

in

Y=I

a

+ C + 

I

in

0

100 0

0

100

1

0

50

100

150

2

0

75

50

125

3

0

62,5

-25

37,5

4

0

18,75

-87,5

-68,75

5

0

-34,37 -

106,25

-140,62

Edyta Ropuszyńska-Surma

59

06/03/21

Okre

s

I

a

C

I

in

Y=I

a

+ C + 

I

in

6

0

-75,31 -81,88 -157,19

7

0

-78,6

-6,57

-85,17

8

0

-42,58 72,04

29,46

9

0

14,73

114,62 129,35