1
Prosty model keynesowski
(Caves i inni, roz. 18)
i podejście absorpcyjne
Oprac.: Jan J. Michałek
Proste liniowe funkcje: (daszek dla
oznaczenia wielkości autonomicznych)
Konsumpcja:
cY
C
C
+
=
gdzie: c: krańcowa skłonność do konsumpcji a
C konsumpcja autonomiczna
import:
mY
M
M
+
=
;
gdzie: m: krańcowa skłonność do importu a M to import autonomiczny;
eksport:
(
)
;
,
*
Y
E
X
X
=
gdzie E to kurs a Y* to dochód zagraniczny;
W prostym modelu keynesowskim przyjmujemy egzogeniczny dochód zagraniczny (założenie:
mały kraj) oraz stałe kursy i wówczas:
eksport:
X
X
=
;
gdzie
X
X
=
jest eksportem egzogenicznym
JJ Michałek
Równowaga w modelu keynesowskim
Równowaga: wielkość produkcji równa wielkości popytu (w tym również
zagranicznego):
A więc:
(
)
mY
M
X
G
I
cY
C
M
X
G
I
C
Y
+
−
+
+
+
+
=
−
+
+
+
=
Definiując część egzogeniczną popytu (krajowego) jako:
G
I
C
A
+
+
≡
;
Można otrzymać:
(
)
Y
m
c
M
X
A
Y
−
+
−
+
=
i
dalej:
m
s
M
X
A
Y
+
−
+
=
;
gdzie:
c
s
−
≡ 1
(krańcowa skłonność do oszczędzania)
JJ Michałek
2
Mnożnik wydatków rządowych w
gospodarce otwartej i równanie CA
Wówczas mnożnik wydatków rządowych (czy innego autonomicznego składnika) jest równy:
m
s
A
Y
+
=
∆
∆
1
;
tzn., że w gospodarce otwartej część wydatków (obok oszczędności) dodatkowo „wycieka” na
import
Przypomnijmy również, że:
CA = S
p
- I - (G - T)
Lub:
I
S
I
S
S
M
X
CA
G
P
−
=
−
+
=
−
=
(S-I): niedobór oszczędności.
JJ Michałek
Mnożnik wydatków rządowych: ilustracja
graficzna
Y
1
S’-I
C
X-M;
Nachylenie: -m
-
∆
Y
-A
-
O
X
-
-M
-
+
D
∆
G
Y
o
CA
S-I
Nachylenie: +s
Y
- Linia S-I jest rosnąca ponieważ wzrost Y oznacza wzrost S (o nachyleniu s)
- Linia X-M jest malejąca bo większy dochód oznacza większy import (mY) i ma chylenie –m;
Æ równowaga CA jest w punkcie Y
0
.
Wzrost wydatków budżetowych o G
∆ powoduje obniżenie prostej S-I w dół o te wielkość do poziomu
S’-I
Î zwiększa się dochód do Y
1
.
Î powstaje deficyt CA równy Y
1
D.
(gdyby nie było handlu to zmiana byłaby silniejsza i zostałyby osiągnięty punkt C bo teraz jest dodatkowy
„wyciek” importowy.
JJ Michałek
Wydatki rządowe a stan CA
JJ Michałek
W gospodarce zamkniętej:
Y
s
G
∆
⋅
=
∆
a w otwartej:
(
)
Y
m
s
Y
m
Y
s
G
∆
⋅
+
=
∆
⋅
+
∆
⋅
=
∆
a stąd:
m
s
G
Y
+
∆
=
∆
Î zmiana CA jest następująca:
Y
m
M
CA
∆
⋅
−
=
∆
−
=
∆
Natomiast wpływ wydatków budżetowych na bilans jest następujący:
G
m
s
m
CA
∆
+
−
=
∆
Np. w latach 1976-78 ekspansywna polityka budżetowa USA (dla zapobieżenia recesji)
doprowadziła do znacznych deficytów bilansu handlowego
3
Mnożnik eksportowy w prostym modelu
keynesowskim
Jeżeli spełniony jest warunek Marshalla-Lernera (por dalej) Æ dewaluacja zwiększa eksport
(mogą też być inne egzogeniczne przyczyny wzrostu eksportu o X
∆ ).
Dewaluacja prowadzi do wzrostu dochodu:
X
m
s
Y
∆
+
=
∆
1
Wpływ dewaluacji na (poprawę) bilansu handlowego (CA):
X
m
s
s
X
m
s
m
X
Y
m
X
CA
∆
+
=
∆
⋅
+
−
∆
=
∆
−
∆
=
∆
1
Ponieważ:
1
<
+ m
s
s
to egzogeniczny wzrost eksportu prowadzi do poprawy bilansu
handlowego w modelu keynesowskim
JJ Michałek
Mnożnik eksportowy w modelu
keynesowskim: ilustracja graficzna
(X’-M)-mY
Y
1
(X-M)-mY
Nachylenie: -m
-
∆Y
-A
-
O
X
-
-M
-
+
∆X
Y
o
CA
S-I
Nachylenie: +s
Y
X
m
s
s ∆
+
JJ Michałek
Teoria absorpcyjna:
Sidney Alexander, ( 1952)
)
(
IM
EX
G
I
C
Y
−
+
+
+
=
a absorpcja: A
G
I
C
A
+
+
=
A
Y
IM
EX
NX
−
=
−
=
tzn. dla poprawy bilansu obrotów bieżących (handlowego)
potrzebne jest ograniczenie konsumpcji, zwiększenie
oszczędności, ograniczenie inwestycji lub
ograniczenie wydatków rządowych.
JJ Michałek
4
Teoria absorpcyjna:
Sidney Alexander, ( 1952)
Wnioski z teorii absorpcyjnej:
- dewaluacja skuteczna: gdy istnieją wolne
czynniki produkcji w gospodarce
- przyrost konsumpcji (z powodu przyrostu
dochodu) musi być mniejszy niż przyrost
produkcji (muszą wzrosnąć oszczędności) czyli:
Y
s
IM
EX
∆
⋅
=
−
∆
)
(
, gdzie s to krańcowa
skłonność do oszczędzania.
JJ Michałek