Zawód miłosny jako przyczyna depresji

Zawód miłosny jak

przyczyna depresji

Janusz

Heitzman

Katedra Psychiatrii Collegium

Medicum Uniwersytetu

Jagiellońskiego

Depresja upośledza

relacje partnerskie

(małżeńskie):

- zaburzenie komunikacji

- nadmierna ustępliwość i zależność od partnera

- mniejsze zainteresowanie seksem (dysfunkcje)

- ujawnia poczucie winy

- generuje nieuzasadnione pretensje

- ujawnia brak czułości

- nasila konfliktowość (irytacja i złość)

- obniża efektywność w pracach domowych

- daje niewydolność wychowawczą

- ogranicza życie towarzyskie

- ogranicza czas rozrywki

- obniża dochody

Miłość

pozytywny stan emocjonalny ukształtowany

przez czynniki rozwojowe i aktywowane

biologicznie instynktowne wzory zachowań;

- nadrzędny stan motywacyjny, który stanowi

psychobiologiczne podłoże dla popędu

seksualnego lub agresji

Miłość

Motywacja

Popęd

seksualny

i agresja

aktywacja

popędów

pobudza

odpowiednie

stany

emocjonalne

Stan emocjonalny (miłość)

związany

z określonym obiektem ujawnia

się

jako marzenia lub pragnienia.

Libido to popęd wywodzący się z

pobudzenia sfer erogennych i

charakteryzujący się istnieniem

konkretnego celu, energii i obiektu

(Freud, 1905)

Natura miłości

♥

Intymność

–

pozytywne uczucia i działania

(przywiązanie, bliskość, wzajemna zależność od siebie)

♥

Namiętność

– pozytywne i negatywne emocje w związku:

pożądanie, czułość, zachwyt // zazdrość, tęsknota,

cierpienie.

Zależy od nadawanego partnerowi znaczenia

(pragnienia erotyczne, „ślepa miłość”)

♥

Zaangażowanie

– świadome działania myśli i emocje

nastawione na

tworzenie trwałego związku (chęć bycia

razem, jawność, wzajemność,

sex)

(Sternberg, 1986)

Miłość to pozytywna emocja,

której towarzyszą emocje

negatywne

(ból, cierpienie, zazdrość, gniew, rozpacz

czy strach)

Miłość choć nie rodzi się z

rozumu, dzięki niemu jest

przeżywana jako uczucie

wyjątkowe.

Pożądanie to idealizacja powierzchowności

partnera albo symbolizujących go obiektów.

Idealizacja odnosi się zasadniczo do anatomii

partnera, jest warunkiem łączącym miłość i

erotyczne pragnienia niezależnie od rodzaju

związku (orientacja, wiek itp.).

Idealizacja w miłości romantycznej to

przeniesienie obrazu „ja idealnego” na

ukochany obiekt z równoczesnym

podniesieniem poczucia własnej wartości.

(Chasseguet-Smirgel, 1985)

Idealizacja rozwija poczucie wartości

estetycznej,

poczucie piękna.

Kobietę, która kocha mężczyznę

podnieca jego ciało, gdy przestaje

go kochać

(kończy się miłość) znika jej

zainteresowanie

i idealizacja ciała partnera.

Narcystyczni mężczyźni, którzy

nagle przestają kochać

równie

szybko tracą zainteresowanie

ciałem kobiety.

Stan zakochania –

miłość

♥

jest podstawą stabilności

związku partnerskiego

♥

jest skutkiem połączenia

idealizacji z pożądaniem



wzajemne przyciąganie



tęsknota



emocjonalna bliskość



seksualna satysfakcja

Związek miłosny odrzuca zazdrość

i podejrzliwość.

Związek małżeński nie zakłada

równoznaczności z tworzeniem

związku miłosnego.

Krótkotrwały entuzjazm wobec

seksualnego obiektu może tyko

przypominać stan zakochania.

Związek miłosny

kobiet

z depresją



pozycja podporządkowania mężczyźnie



brak pożądania seksualnego



brak satysfakcji seksualnej



poczucie wykorzystania przez partnera



prymitywna i niedojrzała idealizacja

obiektu

Istnieje ścisły związek mi

dzy

bliskością seksualną, bliskością

emocjonalna

i nieuniknioną ambiwalencją

związku.

Agresja w związku miłosnym jest

efektem obecności podniecenia

seksualnego.

Gdyby nie było seksualności nie

było by partnerskiej agresji ale też

nie byłoby miłości.

Klęska miłości to osłabienie a z czasem

zanik zaangażowania.

Zanik zaangażowania (i poprzedzającej go

intymności) jest przyczyną:

nietrwałości związku

ograniczania wzajemnych kontaktów

niechęci do bycia razem

braku jawności

utrzymywania tajemnic

braku kontaktów seksualnych

odrzucania punktu widzenia partnera

braku wspólnych celów i dążeń

braku poczucia atrakcyjności partnera

nie rozróżniania tego związku od

innych

Stereotypy i mity jako

źródła zawodu miłosnego



Kobieta w związku chce chronić jego

wyłączność i intymność



Mężczyzna w związku po osiągnięciu

satysfakcji seksualnej dąży do zerwania



Mężczyźni czują się odrzuceni gdy

stwierdzają, że kobieta poświęca się wyłącznie

dziecku



Kobiety czują się odrzucane gdy stwierdzają,

że mężczyźni tracą zainteresowanie nimi w

sferze seksualnej (

„

już jestem dla niego

nieatrakcyjna

”

)

Czasowe rozstania i przerwy w

aktywności seksualnej w związku nie

musz

zagrażać istnieniu związku

opartego na miłości.

Brak przerw w zachowaniach

seksualnych może zagrażać trwałości

związku poprzez ujawnianie agresji i

niszczenie kontaktów ze światem

zewnętrznym

(„Imperium namiętności”)

(A. Green, 1993)

Przeżywanie zawodu miłosnego

i zerwanie związku jest zależne od

płci.

Kobiety zrywają związek seksualny z mężczyzną

gdy przestają go kochać.

Mężczyźni podtrzymują związek seksualny nadal mimo,

że emocje ulokowali już w kimś innym.

Mężczyźni są bardziej wrażliwi na starzenie się kobiety.

Im większa idealizacja obiektu seksualnego

tym

bardziej bolesna konfrontacja z realnością.

Kobiety są mniej wrażliwe na starzenie się mężczyzny

Mniejsza idealizacja obiektu seksualnego.

(Kernberg, 1995)

Depresja i miłość

Etiologia depresji uwzględnia uwarunkowania

kognitywne

(depresyjny światopogląd poprzedza

objawy depresji)

Miłość – stan doświadczania uczuć i działań, który

wyprzedza racjonaln

(rozumową) analizę siebie i

innych.

Deprywacja doświadczanych uczuć i działań (miłości)

buduje depresyjny światopogląd.

By zawód miłosny stał się przyczyną depresji,

doświadczenie miłości musi stworzyć podstawy dla

depresyjnego światopoglądu.

Domniemana przyczyna zawodu miłosnego to

deidealizacja

partnera/partnerki przy idealizacji

siebie

(„ja go tak kochałam – a on ...”)

N=30 kobiet i 30 mężczyzn

Kobieta Mężczyzna

Nie kocha bo:

Kłótliwy

Brzydka

Pijak

Gruba

Głupi

Stara

Stary

Głupia

Niewierny

Rozrzutna

Seksualnie do niczego

Niewierna

Bezbożnik

Nie umie gotować

Narkoman

Psychicznie chora

Psychicznie chory

Okropna rodzina / teściowa

1
0

Okropna rodzina / teściowa

Niepunktualna

1
1

Nieopiekuńczy

Oziębła seksualnie

1
2

Niezaradny

Niechlujna

1
3

Brudas

Pijaczka i lekomanka

1
3

Gruby

Niezaradna

1
4

Chrapie

Bez gustu

Zawód miłosny:

1. Asymetria uczuć

2. Zanik intymności

3. Poczucie niepewności

4. Lęk przed utratą

5. Ujemny bilans zysków i strat

w związku

Zawód miłosny jako przyczyna depresji to:

Efekt długotrwałej kumulacji doznanych krzywd – 73%

Gwałtowny uraz psychiczny (np. zdrada) – 27%

Depresja z powodu zawodu miłosnego (zdrady) rozwija się

wtedy, gdy zazdrość skutkuje oderwaniem się od

rzeczywistości.

Zazdrość jest oznaką i rękojmią prawdziwej miłości.

(św.

Augustyn)

Zazdrość to subiektywnie spostrzegane zagrożenie poczucia

własnej wartości i szans na dalsze trwanie związku.

Mężczyźni zazdrośni o sex z innym.

Kobiety zazdrosne o czas i uwagę poświęcaną innej.

Zawód miłosny

Rozpad związku

Cierpienie

(niska samoocena, bezsilność, utrata kontroli nad

zachowaniem swoim lub partnera, utrata

wyłączności)

Poczucie winy za kryzys związku

(zaniedbanie, zaniechanie, małe zainteresowanie

partnerem)

DEPRESJA

Zadawanie sobie cierpienia jest przejawem depresji.

Poczucie winy i cierpienie skutkuje depresją.

Konsekwencje zawodu

miłosnego w objawach

depresji:



obniżenie nastroju



zahamowanie procesów

psychicznych



pośledzenie kontaktów

społecznych

Teoria utraty uzasadnia

depresjogenną rolę zawodu

miłosnego



utrata obiektu wsparcia



utrata pozytywnego wzmocnienia

emocjonalnego



utrata związku tworzącego poczucie więzi



utrata społecznego prestiżu



utrata materialnego zabezpieczenia



utrata pozycji zawodowej



utrata sprawności seksualnej i

wizualizacyjnych

wzmocnień



utrata optymistycznej oceny przyszłości



utrata seksualnego bezpieczeństwa

Najczęstsze przyczyny

zawodu miłosnego

skutkujące depresją:

1. Zdrada partnera / porzucenie

2. Problemy seksualne / unikanie współżycia

3. Wygaśnięcie uczucia ze strony partnera

(brak zainteresowania, brak czułości, nieuzasadnione

pretensje)

4. Zaniedbanie ze strony partnera troski

materialnej

(uzależnienie , niezaradność, brak pracy)

???

Czy zawód miłosny prowadzi do depresji?

Tak

Kobiety 64% Mężczyźni 53%

Czy depresja jest przyczyną zawodu

miłosnego?

Czy zawód miłosny kończy związek

małżeński?

Czy zawód miłosny pozostawia osoby w

związku ale z depresją?

Kobiety częściej ujawniają depresję z

powodu zawodu miłosnego.

Przyczyny:

1. Większa wrażliwość na odrzucenie.

2. Tendencja do chronicznego rozpamiętywania doznanej

krzywdy.

3. Sprzyjające fazy hormonalne

(przedmiesiączkowa, okołoporodowa, klimateryczna, leki

antykoncepcyjne – wahania poziomu neuromediatorów).

4. Pozycja społeczna kobiety

(tradycyjna rola niesienia cierpienia za związek).

5. Mniejsza odporność na stres i zagrożone poczucia

bezpieczeństwa w sytuacji osamotnienia.

Relacje między cierpieniem

po doznanym zawodzie miłosnym

a depresją

cierpienie

depresja

ierpienie

czynniki mediujące

depresja

(zawód miłosny)

cierpienie

wspólna baza patogeniczna

depresja

(podatność na zranienie)



Depresja może stanowić bezpośredni skutek

doświadczania cierpienia.



Doświadczanie cierpienia może powodować

depresję

na skutek mediacji czynników

psychologicznych.



Depresja i cierpienie mają wspólna bazę

patogeniczną.



Depresja może być maskowana przez

cierpienie.



Depresja podtrzymuje i zaostrza cierpienie.

Depresja u osób, które cierpią jest często tłumaczona

jako zrozumiały i oczekiwany skutek doznanego

urazu.

Postawienie diagnozy depresji u pacjentów cierpiących

z powodu miłosnego zawodu jest trudne.

Potwierdzane objawy depresji jak:

• obniżony nastrój / smutek
• Anhedonia
• obniżona samoocena
• pesymizm odnośnie przyszłości
• poczucie winy
• Niezdecydowanie

łatwiej jest traktowane przez pacjentów jako

doświadczenie cierpienia niż realne zaburzenie

depresyjne.

Zawód miłosny to nagłe zaburzenie

systemu poznawczego.

Jest reakcją stresową, której

patogeneza uwzględnia

predyspozycje osobowościowe.

Aktywacja osi PPN

CRF

ACTH

Kortyzol

Dopamina

regulacja układu nagrody

wzrost aktywności w oczekiwaniu na

działania przyjemnościowe

Dopamina

neuroprzekaźnik :

młodości

miłości

szczęścia

Miłość - oczekiwanie na sex – dopamina

Sex - oczekiwanie na orgazm – serotonina

Zawód miłosny ?

. ?

N= 30 Kobiet N= 30 Mężczyzn

1. Czy zawód miłosny może być przyczyną

depresji?

K. Tak – 18 Nie – 12

M. Tak – 16 Nie – 14

2. Czy kłopoty małżeńskie mogą wywołać

depresję?

K. Tak – 26 Nie – 4

M. Tak – 30 Nie – 0

3. Czy depresja po zdradzie partnera jest

możliwa?

K. Tak – 27 Nie – 3

M. Tak – 12 Nie – 18

4. Czy przyczyną depresji częściej może być?

Zawód miłosny?

K. T

ak – 21

Tak – 13

Kłopoty w pracy i trudna sytuacja materialna?

Tak – 9

Tak – 17

Document Outline