Kliniczne Podstawy Fizjoterapii

w Chorobach Wewnętrznych

Choroby układu 

oddechowego (3)

NIEWYDOLNOŚĆ ODDECHOWA

Dr hab. Andrzej Szuba

 

 

NIEWYDOLNOŚ
Ć ODDECHOWA

NIEWYDOLNOŚ
Ć ODDECHOWA

 

 

Gazy krwi tętniczej

- 

w

artości prawidłowe -

PaO

2

= 95 ± 5 mmHg 

PaCO

2

= 40 ± 5 mmHg 

pH

= 7,40 ± 0,02 

SaO

2

= 97 ± 2 % 

HCO

3

= 24 ± 2 mmol/L 

BE

= 0 ± 2 mmol/L

 

 

 

PaO

PaO

2

2

 a wiek

 a wiek

PaO

PaO

2

2

 = 104,2 – (0,27 x wiek)

 = 104,2 – (0,27 x wiek)

(wiek w latach)

(wiek w latach)

 

 

KOŃCOWE 
DROGI 
ODDECHO
WE

 

 

WYMIAN
A 
GAZOWA 
W 
PŁUCACH

 

 

Mechanizmy zaburzeń 
wymiany gazowej



Hipowentylacja 



Upośledzenie dyfuzji 

pęcherzykowo-włośniczkowej dla 

tlenu 



Przeciek z prawa na lewo 



Nierównomierność wentylacji 

pęcherzykowej i przepływu krwi 

(V

A

/Q)



Obniżenie FiO

2

 

 

 

Hipowentylacja



 

 

Przyczyny płucne: 

- obturacyjne choroby płuc

 



 Przyczyny pozapłucne: 

- choroby nerwowo-mięśniowe
- deformacje klatki piersiowej 
- depresja OUN 
- bezdech w czasie snu 
- zmęczenie mięśni wdechowych

 

 

Upośledzenie dyfuzji 
pęcherzykowo-włośniczkowej dla 
tlenu



Zmniejszenie powierzchni wymiany 
gazowej: 
- resekcja płuca 
- ciężka rozedma (pęcherzowa) 
- nawracająca zatorowość płucna 



Zgrubienie ścian pęcherzyków:
- włóknienie płuc 
- obrzęk płuc

 

 

Przeciek z prawa na lewo

-

obrzęk płuc 

-

zapalenie płuc 

-

ostry zator tętnicy 
płucnej 

-

ARDS 

-

rozstrzenie oskrzeli

 

 

UKŁAD 
KRĄŻENIA

 

 

Nierównomierność 
wentylacji i przepływu (VA / 
Q)

 

 



Zaburzenia obturacyjne

:

 

- POChP 
- astma oskrzelowa

 



Zaburzenia restrykcyjne

:

 

- 

włóknienie płuc 

- przeciek tętniczo-żylny 
- nacieki zapalne 
- kyfoskolioza 
- fibrothorax

 

 

Niewydolność oddychania

to stan, w którym wymiana gazowa w płucach 
jest 
niedostateczna dla utrzymania prawidłowych 
ciśnień
parcjalnych O

2

 i CO

2

 we krwi tętniczej

częściowa

PaO

2

 60 mmHg

całkowita

PaO

2

 60 mmHg

PaCO

2

> 45 mmHg

pulsoksymetria - SaO

pulsoksymetria - SaO

2

2

 < 

 < 

92%

92%

 

 

przewlekła niewydolność oddychania

przewlekła niewydolność oddychania

PaO

PaO

2

2

 

 

≤ 60 mmHg

≤ 60 mmHg

stabilność PaO

stabilność PaO

2

2

 i FEV

 i FEV

1 

1 

przez miesiąc

przez miesiąc

PaO

PaO

2

2

 

 

≤ 

≤ 

55

55

 mmHg

 mmHg

PaO

PaO

2

2

 = 56 – 60 mmHg

 = 56 – 60 mmHg

(cechy serca płucnego)

(cechy serca płucnego)

kwalifikacja do DLT

kwalifikacja do DLT

PaO

PaO

2

2

 na tlenie > 65 (60) mmHg

 na tlenie > 65 (60) mmHg

przepływ tlenu 2 L/min. 

przepływ tlenu 2 L/min. 

co najmniej 15 godzin/dobę

co najmniej 15 godzin/dobę

zakaz palenia tytoniu !!!

zakaz palenia tytoniu !!!

badania kontrolne co 3 miesiące

badania kontrolne co 3 miesiące

 

 

Kryteria kwalifikacji do 
DLT



PaO

2

  55 mmHg



PaO

2

 = 56-60 mmHg 

   jeśli obecny jest jeden z następujących 

objawów:

- radiologiczne cechy nadciśnienia płucnego

- cechy przerostu prawej komory serca w ekg

- poliglobulia (Ht > 55%)

           

           STABILNY OKRES CHOROBY

 

 

Korzyści domowego leczenia 
tlenem



wydłużenie życia u chorych z ciężką 
hipoksemią 



stabilizacja nadciśnienia płucnego 



poprawa funkcji OUN 



zmniejszenie liczby hospitalizacji 



poprawa jakości życia 

 

 

Zasady leczenia tlenem



 

 

PaO

2

 (+O

2

) > 60 - 65 mmHg



 zazwyczaj przepływ O

2

 = 2 L/min.  (0,5 - 3 

L/min.)



 co najmniej 15 godz./dobę (koniecznie w 

czasie snu)



 koncentrator tlenu

 

 

Tlen sprężony

Tlen sprężony

Tlen sprężony

Tlen sprężony

 

 

Tlen ciekły

Tlen ciekły

Tlen ciekły

Tlen ciekły

 

 

Koncentrator 

Koncentrator 

tlenu

tlenu

Koncentrator 

Koncentrator 

tlenu

tlenu

 

 

NIEINWAZYJNE  WSPOMAGANIE  

NIEINWAZYJNE  WSPOMAGANIE  

WENTYLACJI

WENTYLACJI

Umożliwia 

poprawę 

wentylacji 

Umożliwia 

poprawę 

wentylacji 

pęcherzykowej  bez  konieczności  intubacji 

pęcherzykowej  bez  konieczności  intubacji 

dróg oddechowych w przypadku:

dróg oddechowych w przypadku:

•

ostrej niewydolności oddychania

ostrej niewydolności oddychania

•

powikłania intubacji

 

•

przewlekłej niewydolności oddychania

przewlekłej niewydolności oddychania

•

alternatywa dla tracheostomii

alternatywa dla tracheostomii

RESPIRATOR  OBJĘTOŚCIOWOZMIENNY

RESPIRATOR  OBJĘTOŚCIOWOZMIENNY

RESPIRATOR  CIŚNIENIOWOZMIENNY

RESPIRATOR  CIŚNIENIOWOZMIENNY

NWW - 

NWW - 

kwalifikacja

kwalifikacja

Objawy kliniczne:

Objawy kliniczne:

•

tachypnoe

tachypnoe

•

oddech paradoksalny

oddech paradoksalny

•

aktywność dodatkowych mięśni wdechowych

aktywność dodatkowych mięśni wdechowych

NWW - 

NWW - 

kwalifikacja

kwalifikacja

Wyniki badania 

Wyniki badania 

gazometrycznego:

gazometrycznego:

•

PaO

PaO

2 

2 

(+O

(+O

2

2

) < 50 mmHg

) < 50 mmHg

•

PaCO

PaCO

2

2

        > 70 mmHg

        > 70 mmHg

•

pH               < 7,30

pH               < 7,30

NWW

NWW

 - kwalifikacja

 - kwalifikacja

Kandydat do NWW powinien:

Kandydat do NWW powinien:

•

być przytomny i współpracujący

być przytomny i współpracujący

•

samodzielnie odkrztuszać

samodzielnie odkrztuszać

•

mieć małą ilość wydzieliny 

mieć małą ilość wydzieliny 

oskrzelowej

oskrzelowej

•

być stabilny hemodynamicznie

być stabilny hemodynamicznie

NWW - 

NWW - 

efekty

efekty

•

mniejsza częstość intubacji

mniejsza częstość intubacji

•

krótsza hospitalizacja

krótsza hospitalizacja

•

mniej powikłań (zapalenie płuc, 

mniej powikłań (zapalenie płuc, 

zgon)

zgon)

N

N

WW a wentylacja mechaniczna

WW a wentylacja mechaniczna

N

N

WW a wentylacja mechaniczna

WW a wentylacja mechaniczna

NWW i śmiertelność

NWW i śmiertelność

NWW Standard

NWW

lepszy

NWW

lepszy

Standard

lepszy

Standard

lepszy

JV Lightowler BMJ 2003;326:185-7

NNT = 8 
!  

NWW - 

NWW - 

niepowodzenia

niepowodzenia 

•

ciężka kwasica

ciężka kwasica

•

śpiączka lub dezorientacja

śpiączka lub dezorientacja

•

konieczność odsysania dróg oddechowych

konieczność odsysania dróg oddechowych

•

ciężkie choroby współistniejące

ciężkie choroby współistniejące

•

nieodwracalna przyczyna zaostrzenia

nieodwracalna przyczyna zaostrzenia

•

zniekształcenie twarzy (dopasowanie 

zniekształcenie twarzy (dopasowanie 

maski)

maski)

•

brak poprawy pH i PaCO

brak poprawy pH i PaCO

2

2

 w ciągu 

 w ciągu 

pierwszych 1-2 godzin leczenia

pierwszych 1-2 godzin leczenia

Wskazania do inwazyjnej 

Wskazania do inwazyjnej 

wentylacji mechanicznej (IWM)

wentylacji mechanicznej (IWM)



duszność 

duszność 

z u

z u

ż

ż

yciem dodatkowych mi

yciem dodatkowych mi

ęś

ęś

ni oddechowych i 

ni oddechowych i 

paradoksalne ruchy przepony

paradoksalne ruchy przepony

 

 



cz

cz

ę

ę

sto

sto

ść

ść

 oddechów >35/min

 oddechów >35/min

 

 



zagra

zagra

ż

ż

aj

aj

ą

ą

ca 

ca 

ż

ż

yciu hipoksemia (PaO

yciu hipoksemia (PaO

2

2

< 40mmHg podczas 

< 40mmHg podczas 

podawania tlenu)

podawania tlenu)

 

 



znaczna kwasica (pH<7,25) i hiperkapnia (PaCO

znaczna kwasica (pH<7,25) i hiperkapnia (PaCO

2

2

>70mmHg)

>70mmHg)

 

 



zatrzymanie oddechu

zatrzymanie oddechu

 

 



ś

ś

pi

pi

ą

ą

czka, zaburzenia 

czka, zaburzenia 

ś

ś

wiadomo

wiadomo

ś

ś

ci

ci

 

 



powikłania kr

powikłania kr

ąż

ąż

eniowe (niedoci

eniowe (niedoci

ś

ś

nienie t

nienie t

ę

ę

tnicze, wstrz

tnicze, wstrz

ą

ą

s, 

s, 

niewydolno

niewydolno

ść

ść

 kr

 kr

ąż

ąż

enia)

enia)

 

 



powikłania ze strony innych układów (zaburzenia 

powikłania ze strony innych układów (zaburzenia 

metaboliczne, posocznica, zapalenie płuc, zatorowo

metaboliczne, posocznica, zapalenie płuc, zatorowo

ść

ść

 płucna, 

 płucna, 

uraz ci

uraz ci

ś

ś

nieniowy płuc, masywne nacieki płuc

nieniowy płuc, masywne nacieki płuc

 

 



przeciwwskazana lub nieskuteczna NWW

przeciwwskazana lub nieskuteczna NWW

 

 

 

 

Dziękuję za uwagę