WPROWADZENIE DO RACHUNKOWOŚCI FINANSOWEJ

ZADANIA RACHUNKOWOŚCI

• Do zadań rachunkowości, w świetle

ustawy

rachunkowości,

należy

przedstawianie w sposób prawidłowy
(zgodnie z duchem i literą ustawy),
rzetelny

(wierne

odzwierciedlenie

rzeczywistości) i jasny (prosty, bez
wybiegów, upiększania, zaciemniania):

• sytuacji majątkowej,
• finansowej,
• wyniku finansowego.

ZADANIA RACHUNKOWOŚCI

• Przez sytuację majątkową rozumie

się stan i strukturę aktywów, jakimi

jednostka dysponuje, efektywność ich

wykorzystania, stopień ich płynności.

• Sytuacja finansowa - to ogół

aspektów finansowania i płynności

jednostki, m.in. struktura źródeł

finansowania, sposób finansowania

poszczególnych

grup

majątku,

wymagalność spłaty zobowiązań.

ZAKRES RACHUNKOWOŚCI

Pełny zakres rachunkowości obejmuje:
• Opis przyjętych zasad rachunkowości (zakładowy plan kont, wykaz

prowadzonych ksiąg rachunkowych i dokumentacja przetwarzania

danych przy rachunkowości komputerowej),

• Prowadzenie na podstawie dowodów księgowych ksiąg

rachunkowych (dziennik, konta księgi głównej, konta ksiąg

pomocniczych),

ujmujących

zapisy

zdarzeń

porządku

chronologicznym i systematycznym,

• Okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji

rzeczywistego stanu aktywów i pasywów (spis z natury,

uzgadnianie sald z kontrahentami, weryfikacja danych ksiąg

rachunkowych w porównaniu do odpowiednich dokumentów),

• Wycena aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego,
• Sporządzanie sprawozdań finansowych,
• Gromadzenie i przechowywanie dowodów księgowych oraz

pozostałej dokumentacji przewidzianej ustawą (opisu przyjętych

zasad

rachunkowości,

ksiąg

rachunkowych,

dokumentów

inwentaryzacyjnych, sprawozdań finansowych),

• Poddanie sprawozdań finansowych większych jednostek

badaniu przez biegłych rewidentów i ich ogłaszanie.

DEFINICJA RACHUNKOWOŚCI

• Z zaprezentowanego zakresu wynika, że księgowość,

utożsamiana niekiedy z rachunkowością, stanowi

jedynie podsystem ewidencyjny rachunkowości.

• Rachunkowość

jest

dziedziną

nauki

oraz

działalnością praktyczną. W aspekcie praktycznym

rachunkowość można zdefiniować jako:

system ciągłego w czasie ujmowania,

grupowania, prezentacji i interpretowania

wyrażanych w pieniądzu i bilansujących

się ogólnych i szczegółowych danych

liczbowych o działalności gospodarczej

sytuacji majątkowej oraz finansowej

jednostki gospodarczej

Funkcje rachunkowości

Podstawowe funkcje rachunkowości to funkcja:
        kontrolna,
        dowodowa,
        informacyjna.

Dwie pierwsze funkcje należą do tradycyjnych i oznaczają:

•

w funkcji kontrolnej - dokumentowanie każdej operacji gospodarczej

oraz porównywanie stanów ewidencyjnych składników majątku ze

stanami faktycznymi, w celu:
- zabezpieczenia majątku przed przywłaszczeniem i zniszczeniem,
- oddziaływania na racjonalne wykorzystanie majątku (zapobieganie

marnotrawstwu),
•

w funkcji dowodowej - prowadzenie rachunkowości w sposób

umożliwiający wykorzystanie jej urządzeń (ksiąg rachunkowych,

sprawozdań, dokumentów) w postępowaniu podatkowym i sądowym.

•

Funkcja informacyjna służy nie tylko potrzebom wewnętrznym do
zarządzania przedsiębiorstwem. Funkcja ta rozwinęła się pod wpływem
unormowań prawnych, regulujących sprawozdawczość finansową na
potrzeby odbiorców zewnętrznych.

ADRESACI RACHUNKOWOŚCI

Obecnie rachunkowość służy w praktyce wielorakim interesom, które

dotyczą:

• samej jednostki gospodarczej - w ochronie jej mienia i zarządzaniu,
• udziałowców, akcjonariuszy - jako zainteresowanych, bądź to

zwrotem udzielonych kredytów, bądź opłacalnością lokat kapitałowych,

a więc są szczególnie zainteresowanych wynikiem finansowym i

stopniem ryzyka oraz wykorzystywaniem sprawozdań finansowych do
rozliczania zarządzających z osiągniętych

wyników,

• wierzycieli - zainteresowanych stopniem płynności finansowej

jednostki, która stanowi element oceny ryzyka kredytowego,

• kontrahentów (dostawców, odbiorców) zainteresowanych oceną

ogólnej sytuacji finansowej jednostki, jej stabilnością działania oraz

możliwościami płatniczymi,

• pracowników - inwestujących w swoją wiedzę na potrzeby

przedsiębiorstwa, a także załóg zainteresowanych oceną ogólnej

sytuacji finansowej jednostki, aby nie dopuścić do ograniczenia wzrostu

wynagrodzeń,

• państwa - jako poborcy podatków i organizatora życia gospodarczego,
• urzędów statystycznych,
• władz lokalnych zainteresowanych sytuacją finansową w kontekście

podatków lokalnych, dotacji, miejsc pracy, ochrony środowiska,

podnoszenia dobrobytu regionu.

ADRESACI RACHUNKOWOŚCI

• Rachunkowość finansowa służy przede wszystkim

odbiorcom zewnętrznym,

• Rachunkowość

finansowa

spełnia

swą

funkcję

informacyjną w odniesieniu do odbiorców zewnętrznych

poprzez ogłaszanie sprawozdań finansowych

• Podstawowe elementy sprawozdania finansowego to:

- bilans,
- rachunek zysków i strat,
- informacja dodatkowa*,
- rachunek przepływów pieniężnych (większe

jednostki),

- zestawienie zmian w kapitale własnym (większe
jednostki).

Zakres podmiotowy rachunkowości

Z zadań rachunkowości i jej adresatów wynika, że nie ma

potrzeby, aby obarczać tym obowiązkiem małe jednostki

gospodarcze.
Przepisy ustawy o rachunkowości stosuje się między

innymi do:

 spółek handlowych (spółki jawne i partnerskie dopiero po

przekroczeniu przychodów netto ze sprzedaży towarów,

produktów i operacji finansowych za poprzedni rok

obrotowy 800 tys. EURO),

 osób fizycznych i spółek cywilnych osób fizycznych po

przekroczeniu przychodów netto ze sprzedaży towarów,

produktów i operacji finansowych za poprzedni rok

obrotowy 800 tys. EURO,

 innych osób prawnych.

PODSUMOWANIE

• Rachunkowość jest nie tylko dyscypliną naukową,

ale wiedzą praktyczną, dlatego znajomość jej

podstaw jest niezbędna dla wszystkich

działających w biznesie.

• Rachunkowość to nie tylko księgowanie na

kontach (księgowość). Domeną rachunkowości jest

pomiar zasobów oraz przychodów i kosztów.

• Współcześnie główną funkcją rachunkowości jest

funkcja informacyjno-analityczna.

• Funkcja ta realizowana jest w formie

sprawozdań finansowych, które adresowane

są przede wszystkim do adresatów

zewnętrznych.

• Nie ma potrzeby, aby rachunkowość musiały

prowadzić wszystkie jednostki.

Rachunkowość zarządcza a rachunkowość

finansowa

Syntetyczna charakterystyka rachunkowości finansowej i rachunkowości zarządczej

Cecha

Rachunkowość finansowa

Rachunkowość zarządcza

Użytkowni-
cy

Głównie zewnętrzni, informacje
są przeznaczone dla akcjonariu-

szy,

urzędów

skarbowych,

urzędów statystycznych, ban-

ków, potencjalnych inwestorów.

Głównie wewnętrzni - zarząd
przedsiębiorstwa oraz kierownicy

funkcjonalnych komórek organi-
zacyjnych.

Podstawa
prawna

Jest regulowana prawnie przez
kodeks handlowy, prawo spół-
ek, prawo podatkowe, ustawą o

rachunkowości, a także przepisy
Komisji Papierów Wartościo-

wych, ministra finansów oraz
standardy

międzynarodowe i

krajowe.

Jej prowadzenie jest

obligatoryjne.

Nie jest uregulowana prawem,
wobec tego

prowadzenie ra-

chunkowości zarządczej nie jest

obligatoryjne,

zależne

przedsiębiorstwa.

pewnym

stopniu opiera się ona na danych
rachunkowości finansowej, lecz

sposób wykorzystania tych da-
nych zależy od potrzeb kierownic-

twa przedsiębiorstwa i od jego
problemów decyzyjnych.

Wymiar cza-

sowy infor-
macji

Emituje informacje ex post,

przedstawiające dane o zaszło-
ściach gospodarczych.

Koncentruje się zarówno na in-

formacjach ex ante, jak i prze-
szłych. Proces podejmowania de-
cyzji wiąże się z przyszłością, dla-

tego ważniejsze są wariantowe
projekcje przyszłych przychodów,

kosztów, wyników.

Częstotli-
wość infor-

macji

Obowiązuje ścisła periodyzacja:
rok, kwartał, miesiąc.

Częstotliwość informacji nie jest
ściśle określona. Informacje są

przygotowywane stosownie do
potrzeb, tj.: ad hoc, codziennie,

tygodniowo, ale także na dłuższe
okresy.

Format i
wymogi for-

malne

Sprawozdania finansowe mają
jednolity format i muszą być

ujawniane, a także publikowa-
ne.

Sprawozdania wewnętrzne mają
formę dowolną i mogą być spo-

rządzane według ośrodków od-
powiedzialności za koszty, za

zysk itp.

Document Outline