background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

1

Teoria         

Teoria         

            

            

konstrukcji

konstrukcji

background image

Etapy

Etapy

 realizacji przedsięwzięcia 

 realizacji przedsięwzięcia 

technicznego

technicznego

:

:

•  identyfikacja potrzeb,

•  przygotowanie procesu wykonania obiektu, 

•  wykonanie obiektu,

•  przekazanie obiektu użytkownikowi,

•  użytkowanie obiektu, 

•  utylizacja obiektu. 

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

2

background image

Teoria konstrukcji 

Teoria konstrukcji 

3

Projektowanie jest procesem 

Projektowanie jest procesem 

celowego

celowego

 

 

kształtowania rzeczywistości

kształtowania rzeczywistości

 

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

4

Etapy

Etapy

 realizacji przedsięwzięcia 

 realizacji przedsięwzięcia 

technicznego

technicznego

:

:

  

  

identyfikacji potrzeb,

identyfikacji potrzeb,

  

  

przygotowania procesu wykonania obiektu, 

przygotowania procesu wykonania obiektu, 

  

  

wykonani

wykonani

e

e

 obiektu,

 obiektu,

•  przekazanie obiektu użytkownikowi,

•  użytkowania obiektu, 

•  utylizacji obiektu.

 

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

5

Projektowanie obejmuje:

Projektowanie obejmuje:

 

•  identyfikację celu projektowania,

•  określenie uwarunkowań wewnętrznych

•  określenie zewnętrznych obiektu,

•  opracowanie modelu obiektu, 

•  opracowanie modelu otoczenia, 

•  celowy wybór parametrów obiektu (optymalizacja), 

•  zapis symboliczny rozwiązania (dokumentacja).

•  realizacja obiektu,

•  badania prototypów.

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

6

Proces projektowania 

podporządkowany

 

jest zasadzie

 

celowości działania

celowości działania

.

.

 

Powinien odbywać się 

według racjonalnych zasad, 

z wykorzystaniem technik 

gwarantujących skuteczne 

i efektywne osiąganie celu.

 

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

7

Decyzję o podjęciu projektowania uzasadnia 

pojawienie się warunków sprzyjających 

takiemu przedsięwzięciu. 

Zaistnieć musi

 

niezaspokojon

niezaspokojon

a

a

 potrzeba 

 potrzeba 

społeczna

społeczna

 

rozumiana w najogólniejszy sposób 

(od fantazji przysłowiowego Kowalskiego, 

po marzenie milionów).

 

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

8

praktyce 

z

praktyce 

z

aistnienie 

wszystkich 

aistnienie 

wszystkich 

czynników jedno- cześnie

czynników jedno- cześnie

 

 

i „z dostateczną 

i „z dostateczną 

intensywnością” 

intensywnością” 

jest 

mało 

jest 

mało 

prawdopodobne

prawdopodobne

.

.

 
•   

czynniki  rynkowe    i techniczne  występują 

wybiórczo, 

 

ocena 

ich 

      istotności  obarczona  jest  błędem  trudnym  do 
oszacowania. 

•    badania  marketingowe,  analizy  trendów 
produkcyjnych 

oraz

      stanu  zasobów  sprzętowych  pozwalają  z  pewnym 
przybliżeniem
      określić  obszar  zainteresowań  odbiorców  i 
chłonność 

rynku, 

lecz

   nie jest to informacja jednoznaczna  i pewna. 

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

9

c.d.

 

•  korzyści wynikające z wykorzystania nowych odkryć 
naukowych,
      technologii  i  materiałów  szacowane  są  w  sposób 
przybliżony 

z

      uwagi  na  brak  wyników  praktycznych  zastosowań, 
doświadczenia
 

 

 

projektowego, 

długotrwałych 

 

badań 

eksploatacyjnych itp. 

•  dostępność środków finansowych i bazy wytwórczej 
szacowana
      jest  na  podstawie  prognoz  trendów  gospodarczych 
(podlegających
 

 

 

cyklom 

koniunkturalnym 

skali 

globalnej (światowej) 

lokal-

      nej (krajowej,  regionalnej),  zależnym  nie  tylko  od 
kondycji
   gospodarki, lecz również koniunktur politycznych). 

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

10

Oznacza to, że:

proces realizacyjny,

proces realizacyjny, 

poczynając od projektu, aż po 

produkcję,

 

odbywa 

się 

warunkach 

odbywa 

się 

warunkach 

niepewności przesłanek i warunków realizacji.

niepewności przesłanek i warunków realizacji.

 

 

Jeśli dodać do tego możliwość powstawania błędów 
wynika-jących z niedoskonałości czynnika ludzkiego 
to można stwierdzić, że:

proces  realizacyjny  obarczonym 

proces  realizacyjny  obarczonym 

jest 

jest 

wysokim 

wysokim 

ryzykiem technicznym i finansowym.

ryzykiem technicznym i finansowym.

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

11

Projektowanie 

obiektu 

technicznego 

realizuje się

 

etapowo

etapowo

(z  reguły)  w  formie  trzech  zamkniętych 
projektów:

• 

koncepcyjnego

• 

wstępnego

,

• 

technicznego

.

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

12

Cykl życia samolotu

Cykl życia samolotu

0

20

40

60

80

100

Czas realizacji [%]

0

20

40

60

80

100

Proj. koncepcyjny

Proj. techniczny

Prace R & B

Jakość

R

ea

liz

ac

ja

 [%

]

Produkcja

Koszty

Użytkowanie

Badania i próby

Proj. wstępny

Przykład:

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

13

Badania rynkowe

Analizy

Badania

Wymagania odbiorców

Specyfikacja

Projekt koncepcyjny

Projekt wstępny

Projekt techniczny

Badania w locie

Użytkowanie

Wersje rozwojowe

Historia & archiwa

Kamienie milowe

P

ro

du

kc

ja

P

ro

je

kt

ow

an

ie

 

sz

cz

eg

ół

ow

e

P

os

zu

ki

w

an

ie

 r

oz

w

za

ń 

ko

ns

tr

uk

cy

jn

yc

h

Zatwierdzenie

projektu

Zatwierdzenie

konstrukcji

Pierwszy

prototyp

Certyfikacja

Wstępne dostawy

Wycofanie z

użytkowania

Sprzedaż

Przykład:

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

14

Przykład

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

15

Dane przypadków

Odpowiedz struktury

Nowy krztałt detalu

Wiedza/

Systemy CAD

Nowe parametry

Dane produktu

Parametry aerodynamiczne

Opis produktu

Nowa grubość

Preprocesor

MES

Dane przypadku

Dane MES

Analiza 

MES

Odpowiedz struktury

Generator

siatki CFD

Siatka CFD

Solwer

CFD

Rozkłady ciśnień

Obkiczenia 

przepływu

Siła nośna i opór

Optymalizacja

profili

Nowy kształt detalu

Multidyscyplinatna

ocena rozwiąania

Optymalizacja

struktury

Ocena 

struktury

Właściwośi struktury

Nowe grubości

Masa struktury

masy, siły

Optymalizacja
multidyscyplinarna

Nowe parametry

Zbiór Pareto

Ocena

efektywnośi

Nowe wymagania

Analiza
wymagañ

Multidyscyplinatne
podejœe

Aerodynamika

Struktura

Użytkownik

Przepisy

budowy

samolotów

Typowanie przypadków

definivka

przypadku

dane przypadku

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

16

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1 0

1 1

1 2

1 3

1 4

D C - 8

D C - 9

D C - 1 0

S C - 3

T r a n s a ll

C - 5 A

B o e in g   7 0 7

B o e in g   7 2 7

B o e in g   7 3 7

B o e in g   7 4 7

B o e in g   7 5 7

B o e in g   7 6 7

A - 3 0 0   B

A - 3 1 0

C o n c o r d e

T r id e n t

M ir a g e   I I I

M ir a g e   F - 1

M ir a g e   2 0 0 0

H a r ie r

J a g u a r

T o r n a d o

F - 1 5 A

F - 1 6

P r o je k to w a n ie
B a d a n ia

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

17

Projekt  koncepcyjny

Projekt  koncepcyjny

  (przedwstępny,  ofertowy)  jest 

opracowywany
we  wczesnej  fazie  procesu  projektowego,  gdy  zasób 
wiedzy na 
temat zadań 

samolotu 

i uwarunkowaniach 

technicznych nie pozwala
na podjęcie prac szczegółowych. 

Celem 

projektu 

ofertowego 

jest 

przybliżenie 

konstruktorowi

decydentom

  oraz 

potencjalnym

 

użytkownikom 

(

!

zagadnień 

tech-nicznych, 

technologicznych, ekonomicznych 

i organizacyjnych, 

jakie  wiązać  się  będą  z realizacją  nowego  rozwiązania 
technicznego, 

oraz 

określenie 

technicznych 

i ekonomicznych efektów projektowania. 

Projekt 

Projekt 

koncepcyjny

koncepcyjny

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

18

•   opracowanie ogólnej koncepcji wyrobu (układu, 
konstrukcji, 
    technologii, systemu użytkowania),

•   oszacowania zapotrzebowania (w kraju i za 
granicą),

•   opracowanie założeń ekonomicznych (wstępnych 
kalkulacja 
    kosztów, zysków, celowość produkcji),

•   oszacowanie możliwości produkcyjnych (w tym 
ewentual-
    nych inwestycji),

•   określenie zakresu i kosztów niezbędnych 
opracowań 
    naukowo - badawczych,

•   ocena celowości kooperacji (krajowej 
i międzynarodowej),

•   krytyczny wybór przepisów budowy (jeśli 
istnieją),

•   opracowanie wstępnego harmonogramu 
realizacji programu. 

Główne zadania mieszczące się w zakresie 

Główne zadania mieszczące się w zakresie 

prac objętych 

prac objętych 

projektem koncepcy

projektem koncepcy

j

j

nym

nym

:

:

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

19

W trakcie  opracowywania  projektu,  jest  on 
w miarę potrzeb konsultowany z wszystkimi 
zainteresowanymi 
instytucjami, 

w tym 

z potencjalnymi 

odbiorcami

 

 

ograniczeniami 

wynikającymi 

z konieczność zacho-wania tajemnicy 
•   handlowej, 

•   wojskowej, 

•   technicznej.

 

 

Pozytywne  opinie  techniczne  i korzystne 
wskaźniki  ekonomiczne  stanowią  podstawę 
decyzji 

o finanso-waniu 

i uruchomieniu 

kolejnego etapu projektu. 

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

20

Projekt 

wstępny 

(wstępny 

projekt 

konstrukcyjny) jest 
kontynuacją projektu koncepcyjnego. 
Zakres  projektu  jest  jednak  znacznie 
szerszy 

a poziom 

szczegółowości 

opracowań wyższy.

 

Projekt wstępny jest dojrzałą 

Projekt wstępny jest dojrzałą 

koncepcją , 

koncepcją , 

u

u

dokumentowaną

dokumentowaną

 t

 t

echnicznie, 

echnicznie, 

produkcyjnie i finansowo

produkcyjnie i finansowo.

 

Projekt wstępny

Projekt wstępny

background image

•   zasadniczą koncepcję wyrobu i jego zespołów, 

•      analizy  optymalizacyjne  przyjętego  rozwiązania 

i rozwiązań 

    alternatywnych,

•   analizy masy i wyważenia itp,

•      projekt  „działowe”  (aerodynamiczny,  geologiczny, 

hydrodynamicz-

    ny, energetyczny),

•   obliczenia obciążeń mechanicznych, energetycznych, 

cieplnych 

(w

    tym wstępne ograniczenia eksploatacyjne),

•   wstępne analizy wytrzymałościowe i sztywnościowe,

•      rysunki  zestawieniowe  (koncepcje)  zespołów 

i podzespołów 

wraz

    z opisami (ideowymi), 

•   dobór zespołów napędowych (liczby, typów),

•      koncepcję,  obliczenia,  rysunki  złożeniowe  zespołów 

i instalacji

    silnikowych,

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

Podstawowe składniki projektu wstępnego

Podstawowe składniki projektu wstępnego

 

21

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

22

Podobnie  jak  projekt  koncepcyjny,

 

projekt 

wstępny  jest  poddawany  wszechstronnej 

ocenie technicznej i ekonomicznej. 

Z uwagi  na  znaczne  zaawansowanie  prac  i 

ważkość  decyzji  z niej  wynikających, 

ocena 

jest bardzo szczegółowa

.

 

Opinia  negatywna

  powoduje  wstrzymanie 

projektu  lub  skierowanie  do  dalszego 

dopracowania. 

Uzyskanie  pozytywnej  oceny  opracowania 

jest 

warunkiem 

koniecznym 

(ale 

niewystarczającym) kontynuowania prac na 

poziomie projektu technicznego.

 

Warunkiem

 wystarczającym 

jest uzyskanie

 

(nieporównanie 

wyższych) 

środków 

finansowych

 na jego realizację. 

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

23

Projekt  techniczny  jest  elementem  cyklu 

Projekt  techniczny  jest  elementem  cyklu 

projekto

projekto

-

-

wego, 

w którym 

wszystkie 

wego, 

w którym 

wszystkie 

główne 

zagadnienia 

związane 

główne 

zagadnienia 

związane 

z definiowaniem  postaci 

z definiowaniem  postaci 

wyrobu

wyrobu

  są 

  są 

w zadowalającym stopniu rozwiązane

w zadowalającym stopniu rozwiązane

.

.

 

P

P

ozostaje  natomiast  uszczegóło

ozostaje  natomiast  uszczegóło

w

w

ienie

ienie

 

 

dokumentacji 

do 

poziomu 

dokumentacji 

do 

poziomu 

umożliwiającego 

realizację 

umożliwiającego 

realizację 

wyrobu

wyrobu

 

 

„w materii”.

„w materii”.

 

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

24

   dokumentacja konstrukcyjna prototypów 
(rysunki  
     wykonawcze, opisy),

   szczegółowe warunki techniczne, 

   obliczenia dowodowe (obciążeń, 
wytrzymałości
     konstrukcji i inne), 

   dokumentacja technologiczna,

   dokumentacja eksploatacyjna,

   programy prób i badań, badania 
cząstkowe. 

Główne składniki projektu technicznego:

Główne składniki projektu technicznego:

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

25

Początek projektu technicznego z 

reguły 

wyprzedza zakończenie projektu wstępnego

Jest to wynik wspom-nianej już walki z 
czasem, ale również czynnik ryzyka wiążącego 
się z niejasnymi źródłami finansowania prac 
(na własne ryzyko firmy) i wynikającymi stąd 
ewentual-nymi stratami przy negatywnej 
ocenie projektu wstępnego, 
lub zaniechaniu projektu z przyczyn 
pozatechnicznych.

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

26

Budowę  prototypów  samolotu  rozpoczyna 
się  z pew-nym  wyprzedzeniem  w stosunku 
do 

terminu 

zakończe-nia 

projektu 

technicznego.
 
Z uwagi  na  wysokie  koszty  ogranicza  się 
ilość prototy-pów do niezbędnego minimum. 

Z reguły buduje się prototypy przeznaczone 
do  prób  wytrzymałościowych, badań  i  prób 
naziemnych.

Budowa i badania prototypów

Budowa i badania prototypów

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

27

Próby  prototypów  przeznaczonych  do  badań 
wytrzyma-łościowych 

trwałościowych 

prowadzi  się  tak,  by 

uzyskać  maksimum 

informacji  o samolocie  przed  ostatecznym 
zniszczeniem 

prototypów

 

a najistotniejsze 

informacje  o wytrzymałości  i  sztywności 
struktury nośnej samolotu uzyskać możliwie w 
możliwie krótkim terminie. 

W przypadku  negatywnych  wyników  prób  istnieje 
wtedy  szansa  wprowadzenia  niezbędnych  zmian  na 
prototypach informacyjnej (użytkowanej zazwyczaj ze 
znacznymi ograniczeniami).

Budowa i badania prototypów

Budowa i badania prototypów

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

28

Budowa i badania prototypów

Budowa i badania prototypów

 cd.

 cd.

Badania  wytrzymałościowe,  funkcjonalne  i 
poligonowe    mają  na  celu  udowodnienie 
spełniania:

•założeń  konstrukcyjnych  (właściwości, 

osiągi,  stateczność  i  sterowność,    masa, 
sprawność energetyczna), 

•wymogów 

przepisów 

zakresie 

niezbędnym  do  uzyskania  tymczasowego 
świadectwa 

typu 

(dopuszczenia), 

umożliwiającego 

użytkowanie 

serii 

informacyjnej  wyrobu.

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

29

background image

Teoria konstrukcji

Teoria konstrukcji

30

I to tyle na dzisiaj

I to tyle na dzisiaj


Document Outline