background image

7.06.21

1

Struktura 
instytucjonalna Unii 
Europejskiej

Anna Zachorowska-

Mazurkiewicz

background image

7.06.21

2

background image

7.06.21

3

Zasada subsydiarności

Stanowi, że decyzje należy 

podejmować na poziomie 
zdecentralizowanym, chyba że 
przekazanie kompetencji do 
poziomu scentralizowanego okaże 
się korzystniejsze

background image

7.06.21

4

Rada Europejska

Rada Europejska to regularne – dwa razy 

do roku – spotkania szefów państw i 
rządów krajów członkowskich UE oraz 
przewodniczącego Komisji Europejskiej.

Rada Europejska wytycza kierunki 

polityki UE, ustala priorytety polityki i 
rozwiązuje problemy sporne. 

background image

7.06.21

5

Rada Europejska – c.d.

Rada Europejska podejmuje swoje 

uchwały (nazywane oświadczeniami 

końcowymi) na zasadzie konsensusu. 

Są one pozbawione mocy wiążącej z 

prawnego punktu widzenia i mają 

charakter decyzji politycznych, 

niemniej skład członkowski Rady 

przesądza o tym, że stają się wiążące 

dla Rady Unii, która nadaje im moc 

prawną.

background image

7.06.21

6

Rada Ministrów

Rada Unii Europejskiej, tzw. Rada 

Ministrów jest najważniejszym 

organem decyzyjnym Wspólnot 

Europejskich. Są to spotkania 

ministrów poszczególnych resortów 

każdego z państw członkowskich UE. 

Rada pełni funkcję organu decyzyjnego 

i prawodawczego UE. Przewodniczą jej 

kolejno państwa członkowskie, każde 

po pół roku.

background image

7.06.21

7

Akty prawne

-        

 

rozporządzenia  -  są  stosowane 

bezpośrednio  we  wszystkich  krajach 

członkowskich,  bez  potrzeby  wpisania 

do ustawodawstw narodowych 

-         dyrektywy - zobowiązują państwa 

członkowskie 

do 

osiągnięcia 

wyznaczonego  celu,  pozostawiając  im 

prawo wyboru formy i środków realizacji 

-        

background image

7.06.21

8

Akty prawne – c.d.

decyzje  -  zobowiązują  tych,  do 

których są adresowane; mogą to być 

państwa, lecz także przedsiębiorstwa 

czy nawet osoby fizyczne 

-  

zzalecenia  i  opinie  -  nie  są  wiążące 

dla krajów członkowskich.

background image

7.06.21

9

Głosy w Radzie Ministrów 

(ogółem 321)

Niemcy, Francja, Włochy, Wielka Brytania - 29;
 Hiszpania i Polska - 27; 
Holandia - 13; 
Belgia, Czechy, Grecja, Węgry, Portugalia - 12; 
Austria i Szwecja - 10;
Dania, Irlandia, Litwa, Słowacja, Finlandia - 7; 
Cypr, Estonia, Łotwa, Luksemburg, Słowenia - 

4; Malta - 3. 

background image

7.06.21

10

Większość Kwalifikowana

Większość kwalifikowana zostanie 

uzyskana jeżeli większość państw 

członkowskich wyrazi zgodę oraz 

jeżeli zostanie oddanych 232 

głosów "za", co stanowi 72,3 proc. 

Ponadto państwo członkowskie 

może poprosić o potwierdzenie, że 

głosy "za" reprezentują co najmniej 

62 proc. całkowitej populacji Unii.

background image

7.06.21

11

background image

7.06.21

12

Komisja Europejska

Jest to organ wykonawczy UE, składający się 

z 25 komisarzy, po jednym z każdego kraju 

członkowskiego.

Kadencja Komisji trwa 5 lat.
Komisja proponuje akty ustawodawcze, 

wydaje samodzielne akty prawne, czuwa 

nad przestrzeganiem prawa, zarządza 

budżetem i funduszami strukturalnymi

Odpowiada przed Parlamentem Europejskim.

background image

7.06.21

13

background image

7.06.21

14

Struktura aparatu 

administracyjnego Komisji 

Europejskiej

DG I - 

Stosunki zagraniczne

DG II - 

Gospodarka i finanse

DG  III  - 

Rynek  wewnętrzny  i  polityka 

przemysłowa

DG IV -  Konkurencja
DG  V  - 

Zatrudnienie,  stosunki 

przemysłowe i sprawy socjalne

DG VI -  Rolnictwo

background image

7.06.21

15

DG VII -  Transport
DG VIII -  Rozwój
DG IX -  Personel i administracja
DG X - 

Informacja, komunikowanie się 

i  kultura

DG  XI  – 

Środowisko,  bezpieczeństwo 

nuklearne i ochrona konsumentów

DG  XII  -  Nauka,  badania  i  rozwój  – 

Wspólny Ośrodek Badawczy

DG  XIII  –  Telekomunikacja,  przemysł 

informatyczny i innowacje

DG XIV –  Rybołówstwo

background image

7.06.21

16

DG  XV  -  Instytucje  finansowe  i  prawo 

spółek

DG XVI -  Polityka regionalna
DG XVII - 

Energia

DG XVIII - 

Kredyt i inwestycje

DG XIX -  Budżet
DG XX -  Kontrola finansowa
DG XXI -  Unia Celna i podatki pośrednie
DG  XXII  -  Koordynacja  polityk 

strukturalnych

DG XXIII - 

Polityka przedsiębiorstwa, 

turystyka i ekonomia społeczna.

background image

7.06.21

17

Parlament Europejski

Jest to największy wielonarodowy 

parlament na świecie. Składa się z 732 

deputowanych, reprezentujących 

wszystkich obywateli Unii. 

Ma funkcję ustawodawczą i kontrolną 

wobec władzy wykonawczej.

Kadencja PE trwa 5 lat, a comiesięczne 

sesje odbywają się w Strasburgu.

background image

7.06.21

18

Swoje 

uchwały 

Parlament 

Europejski 

podejmuje 

bezwzględną 

większością 

głosów. 

Większość  kwalifikowana  (2/3  lub  3/5) 

obowiązuje w przypadku uchwał o dużym 
ciężarze  gatunkowym  (np.  uchwalenie 
budżetu, zgłoszenie wotum nieufności dla 
Komisji Europejskiej). 

Głosowanie zwykłą większością głosów jest 

stosowane  głównie  w  odniesieniu  do 
mało istotnych spraw proceduralnych. 

Kworum  stanowi  1/3  ogólnej  liczby 

członków Parlamentu.

background image

7.06.21

19

background image

7.06.21

20

Trybunał Sprawiedliwości

Organ orzekający UE. Dokonuje wykładni 

prawa europejskiego i interpretacji 
traktatów. 

Składa się z 25 sędziów, mianowanych 

przez kraje członkowskie na 6-letnią 
kadencję. 

Trybunał odbywa posiedzenia w formie 

„Wielkiej Izby” liczącej 11 sędziów. 

Siedziba mieści się w Luksemburgu.

background image

7.06.21

21

Trybunał Sprawiedliwości 

c.d.

Trybunał nie dysponuje żadnym 

aparatem wykonawczym. Wyroki 
wydawane przez Trybunał stanowią 
tytuł egzekucyjny i podlegają 
przymusowemu wykonaniu na 
terytorium państw członkowskich 
Unii, podobnie jak wyroki ich 
sądów krajowych.

background image

7.06.21

22

Trybunał Rewidentów 

Księgowych

Trybunał bada zgodność z prawem i 

prawidłowość wszystkich 
uzyskiwanych przez Unię 
przychodów i wszystkich 
ponoszonych wydatków oraz 
ocenia, czy rozsądnie zarządzano 
budżetem UE.

background image

7.06.21

23

Europejski Bank Centralny

Otwarty 1 czerwca 1998 roku.
Kieruje polityką pieniężną państw 

Unii, w których obowiązuje waluta 
europejska – euro.

Jest niezależny od wpływów 

politycznych

background image

7.06.21

24

EBC:

-  zarządza  rezerwami  walutowymi  12 

państw członkowskich. 
-    ustala poziom stóp procentowych w 

strefie euro 
-    przeprowadza  operacje  dewizowe  i 

dba  o  sprawne  działanie  systemów 

płatniczych 
-     decyduje o emisji banknotów euro 
-  pełni również funkcje doradcze:

background image

7.06.21

25

Komitet społeczno-

ekonomiczny

Komitet jest integralną częścią procesu 

decyzyjnego Wspólnot: wprowadzono 
obowiązek konsultowania się z nim 
przez podjęciem decyzji dotyczących 
polityki gospodarczej i społecznej.

Może on również wydawać opinie z 

własnej inicjatywy.

Doradcy przebywają w Brukseli 4 lata. 

Mogą być wybrani na drugą kadencję.

background image

7.06.21

26

Komitet Regionów

Rolą Komitetu jest przedstawienie stanowisk 

władz lokalnych i regionalnych wobec legislacji 

UE. 

Komitet wydaje opinie na temat propozycji 

Komisji. Komisja i Rada są zobowiązane do 

konsultowania się z Komitetem Regionów w 

sprawach, które bezpośrednio dotyczą władz 

lokalnych i regionalnych.

 Komitet może wyrażać opinie z własnej inicjatyw
Członków Komitetu wyznaczają rządy państw 

Unii, a powołuje Rada UE na 4 lata. Mogą być 

wybierani po raz drugi.

background image

7.06.21

27

Europejski Bank Inwestycyjny

EBI

 

wspiera i współfinansuje projekty UE, które 

mają na celu:

  rozwój  regionów  gospodarczo 

opóźnionych 
-          poprawę  infrastruktury  transportowej  i 

telekomunikacyjnej 
-         ochronę środowiska 
-         zmniejszenie zużycia energii 
-

wzmocnienie 

międzynarodowej 

konkurencyjności przemysłu 
-         sprzyjanie rozwojowi MiŚP.


Document Outline