26.04.21
1
Proces podejmowania
decyzji w Unii
Europejskiej
Anna Zachorowska-
Mazurkiewicz
26.04.21
1
Proces podejmowania
decyzji w Unii
Europejskiej
Anna Zachorowska-
Mazurkiewicz
26.04.21
2
Prawo pierwotne
Wynika z traktatów.
Zostało ustanowione bezpośrednio
przez same państwa członkowskie
Droit primaire; primary law; primares
Recht (stosuje się tu również
określenia prawo statutowe, prawo
traktatowe)
Prawo pierwotne tworzą:
26.04.21
3
1) traktaty konstytuujące Wspólnoty,
które określają nie tylko ich cele, ale
również
zasady
i
mechanizmy
funkcjonowania
oraz
środki
prowadzące do osiągnięcia tych
celów.
Traktat Paryski z 18 kwietnia 1951 roku
ustanawiający
Europejską
Wspólnotę
Węgla i Stali,
Traktaty Rzymskie z 25 marca 1957 roku
ustanawiające Europejską Wspólnotę
Gospodarczą i Europejską Wspólnotę
Energii Atomowej,
26.04.21
4
2)
dalsze
zmiany
traktatów
założycielskich:
- Traktat o fuzji z 8 kwietnia 1965
roku,
- różne traktaty o przystąpieniu nowych
członków i o stowarzyszeniu,
- Jednolity Akt Europejski podpisany
17-18 lutego 1986 roku,
- Traktat o UE podpisany 7 lutego
1992 roku,
- Traktat Amsterdamski podpisany 2
października 1997 roku,
- Traktat z Nicei26 lutego 2003
roku.
26.04.21
5
Prawo wtórne
Normy prawne stanowione przez właściwe
instytucje Wspólnot, wyposażone w
odpowiednie kompetencje na mocy
postanowień traktatowych.
Droit derive; secondary law; sekundares Recht.
Źródłem prawa wspólnotowego są także
postanowienia umów międzynarodowych
zawieranych przez Wspólnoty oraz umowy
zawierane między państwami członkowskimi.
26.04.21
6
Acquis communautaire
Cały dorobek prawny Wspólnot
Europejskich określa się mianem
acquis communautaire.
26.04.21
7
Do prawa wtórnego zalicza
się:
Rozporządzenia
Dyrektywy
Decyzje
Zalecenia i opinie
26.04.21
8
Rozporządzenia
Stanowią instrument ujednolicania prawa w
danym obszarze na całym terytorium
Wspólnoty.
Mają zastosowanie ogólne i są bezpośrednio
skuteczne w każdym państwie
członkowskim. Oznacza to, że są wiążące dla
wszystkich organów administracyjnych
państw, a także dla wszystkich osób
fizycznych i prawnych.
Nie wymagają żadnych działań
implementacyjnych do prawa krajowego.
26.04.21
9
Dyrektywy
Dyrektywy kierowane są do wszystkich
państw członkowskich, które zobowiązane
są do podjęcia środków niezbędnych do
osiągnięcia zawartych w dyrektywach
celów.
Wiążą państwa tylko co do celu,
pozostawiając władzom krajowym swobodę
wyboru form i metod oraz środków
prawnych do osiągnięcia tych celów.
26.04.21
10
Decyzje
Mają charakter wiążący, lecz nie mają
– w przeciwieństwie do rozporządzeń
– charakteru generalnego.
Decyzje obowiązują w całości tych, do
których są skierowane. Mogą być
one skierowane zarówno do osób
prawnych lub fizycznych, jak i do
państw członkowskich.
26.04.21
11
Zalecenia i opinie
Mogą być kierowane do państw członkowskich
oraz osób fizycznych i prawnych.
Nie mają one mocy wiążącej, a więc adresaci
nie mają obowiązku stosowania się do nich.
Suderują władzom państw członkowskich i ich
mieszkańcom stanowisko organu
wspólnotowego w określonej dziedzinie,
sygnalizują, jakie cele powinny być
osiągnięte w najbliższej przyszłości.
26.04.21
12
Rozszerzona gama
instrumentów prawnych
Ustawa europejska – akt ustawodawczy o
zasięgu ogólnym, wiążącym w całości i
bezpośrednio stosowanym w każdym
państwie członkowskim.
Europejska ustawa ramowa – stanowi akt
ustawodawczy wiążący państwa
członkowskie, do których jest skierowana, w
zakresie przewidzianego w niej celu,
pozostawiającym jednak organom
krajowym decyzję co do formy i środków
osiągnięcia tego celu.
26.04.21
13
Rozporządzenie europejskie - jest
aktem nieustawodawczym o zasięgu
ogólnym mającym na celu wprowadzenie
w życie aktów ustawodawczych i
niektórych postanowień szczególnych
Konstytucji. Może ono wiązać w całości i
być bezpośrednio stosowane we
wszystkich państwach członkowskich
albo wiązać te państwa, do których jest
adresowane, w odniesieniu do celu, jaki
ma być osiągnięty, pozostawiając jednak
organom krajowym całkowitą swobodę
wyboru formy i środków do osiągnięcia
tego celu.
26.04.21
14
Decyzja europejska – jest aktem
nieustawodawczym wiążącym w
całości, a jeżeli określa adresatów,
to tylko ich obowiązuje.
Zalecenia i opinie – wydawane
przez instytucje Unii nie mają mocy
wiążącej.
Rozporządzenia delegowane –
wydawane przez Komisję w celu
uzupełnienia lub zmiany niektórych
mało istotnych elementów ustawy.
26.04.21
15
Zasada pierwszeństwa prawa
wspólnotowego wobec porządków
prawnych państw członkowskich
Zasada nadrzędności prawa
Wspólnot oznacza, że normy tego
prawa zajmują najwyższą pozycję
wśród wszystkich norm
obowiązujących w wewnętrznym
porządku państw członkowskich
26.04.21
16
Zasady bezpośredniego obowiązywania,
stosowania i skutku prawa wspólnotowego
w krajowych porządkach prawnych
Bezpośrednie obowiązywanie prawa
wspólnotowego oznacza, że normy
tego prawa stają się automatycznie
częścią porządku prawnego
obowiązującego w państwach UE,
oprócz norm prawa krajowego, bez
potrzeby ich inkorporacji.
26.04.21
17
Bezpośrednie stosowanie prawa
wspólnotowego jest konsekwencją jego
bezpośredniego obowiązywania dla
organów państw członkowskich. Organy
te są obowiązane opierać swoje działania
na normach prawa wspólnotowego
oprócz norm prawa krajowego.
Bezpośrednia skuteczność oznacza
natomiast, że normy wspólnotowe
tworzą prawa i obowiązki dla jednostek
(osób fizycznych i prawnych) i można
powoływać się na nie w postępowaniu
przed organami wewnętrznymi.
26.04.21
18
Zasada jednolitości prawa
wspólnotowego
Zasada ta zakłada, że prawo
wspólnotowe będzie w pełni i
jednakowo stosowane we
wszystkich państwach
członkowskich.
26.04.21
19
Zasada solidarności
Zasada ta zakazuje państwom
członkowskim powoływania się na
interesy narodowe lub trudności
wewnętrzne dla usprawiedliwienia
niewykonania prawa
wspólnotowego lub jednostronnego
wycofania się z przestrzegania
swobodnie przyjętych zobowiązań.
26.04.21
20
Zasada proporcjonalności
W tym przypadku chodzi o proporcjonalność
działań organów unijnych, a zarazem o
nieprzekraczanie kompetencji, które zostały
im przyznane w Traktatach.
Proporcjonalność podejmowania decyzji
polega więc na podejmowaniu przez
instytucje wspólnotowe tylko takich działań,
które są niezbędne do wykonania zadania i
osiągnięcia celów zawartych w Traktatach.
26.04.21
21
Zasada subsydiarności
(pomocniczości)
Zasada ta oznacza, że wszelkie
prawotwórcze i wykonawcze
decyzje powinny zapadać na
najniższym z możliwych szczebli,
czyli jak najbliżej obywateli Unii
26.04.21
22
Zasada równowagi
kompetencyjnej
Traktaty stworzyły równowagę
instytucjonalną. Przestrzeganie tej
równowagi oznacza, że każda z
instytucji musi wykonywać swoje
prawa z należytym
uwzględnieniem praw pozostałych
instytucji
26.04.21
23
Przychody do budżetu UE
-
Opłaty celne;
-
Obciążenia i opłaty w rolnictwie;
-
Podatek od wartości dodanej;
-
Dochód oparty o PNB.
26.04.21
24
Wydatki z budżetu UE
-
Rolnictwo i rybołówstwo;
-
Adaptacja strukturalna;
-
Wydatki wewnętrzne;
-
Wydatki zewnętrzne;
-
Wydatki bieżące.
26.04.21
25
Główne problemy sporne
-
Odpowiedzialność;
-
Dyscyplina;
-
Sprawiedliwość;
-
Kontrola.