Koszt kapitału
Koszt kapitału
Koszt kapitału
Koszt kapitału
KOSZT KAPITAŁU
KOSZT KAPITAŁU
„
„
Kapitał
Kapitał
stanowi
stanowi
krwiobieg
krwiobieg
firmy
firmy
–
–
źródło
źródło
finansowania
finansowania
jej
jej
działalności”.
działalności”.
PODZIAŁ KAPITAŁÓW
PODZIAŁ KAPITAŁÓW
Najpowszechniejszą klasyfikacją
Najpowszechniejszą klasyfikacją
kapitałów jest podział uwzględniający
kapitałów jest podział uwzględniający
kryterium źródeł pochodzenia. W
kryterium źródeł pochodzenia. W
oparciu o tę cechę kapitały dzieli się
oparciu o tę cechę kapitały dzieli się
na:
na:
KOSZT KAPITAŁU
KOSZT KAPITAŁU
1.
1.
Własne,
Własne,
pochodzące ze źródeł
pochodzące ze źródeł
zewnętrznych, tj. wniesione
zewnętrznych, tj. wniesione
przez
przez
udziałowców
udziałowców
o
o
raz
raz
ze
ze
źródeł
źródeł
wewnętrznych, tzn. będące
wewnętrznych, tzn. będące
efektem
efektem
gospodarności
gospodarności
przedsiębiorstwa (zysk
przedsiębiorstwa (zysk
zatrzymany).
zatrzymany).
2.
2.
Obce,
Obce,
użyczone
użyczone
przedsiębiorstwu
przedsiębiorstwu
przez
przez
inne podmioty,
inne podmioty,
najczęściej
najczęściej
instytucje
instytucje
finansowe. W
finansowe. W
bilansie
bilansie
kapitały
kapitały
obce określane
obce określane
są
są
jako
jako
zobowiązania
zobowiązania
i
i
rezerwy
rezerwy
na
na
zobowiązania.
zobowiązania.
KOSZT KAPITAŁU
KOSZT KAPITAŁU
Wpływ kapitałów własnych i obcych na sytuację finansową
Wpływ kapitałów własnych i obcych na sytuację finansową
przedsiębiorstwa
przedsiębiorstwa
Cechy kapitałów
Kapitały własne
Kapitały obce
Okres zwrotu
Kapitał jest powierzony firmie
przez właścicieli bezterminowo
Kapitał jest powierzony firmie
przez wierzycieli na ściśle
określony czas
Płatności
Dywidendy są wypłacalne
akcjonariuszom w zależności od
możliwości finansowych firmy
(wypracowanego zysku netto)
Bieżące odsetki (oprocentowanie)
oraz spłaty kapitału są wypłacane
wierzycielom zgodnie z umową
(sztywne płatności)
Opodatkowanie
Wypłacane dywidendy nie
stanowią dla przedsiębiorstwa
kosztów uzyskania przychodów
(nie zmniejszają podstawy
opodatkowania podatkiem
dochodowym)
Odsetki od kapitałów obcych są
kosztami uzyskania przychodów
(zmniejszają podstawę
opodatkowania podatkiem
dochodowym)
Kontrola zarządu Właściciele mają prawo głosu w
najważniejszych sprawach firmy
wierzyciele kontrolują firmę tylko
w zakresie wynikającym z umowy
Ryzyko
bankructwa
Niewypłacenie dywidend nie może
być przyczyną postawienia firmy w
stan upadłości
Zaniechanie obsługi wierzycieli
(niepłacenie
odsetek
i
rat
kapitałowych) może być podstawą
ogłoszenia
upadłości
firmy
(bankructwa)
KOSZT KAPITAŁU
KOSZT KAPITAŁU
„
„
Kapitał
Kapitał
jest niezbędnym czynnikiem
jest niezbędnym czynnikiem
produkcji i jak inne czynniki, ma
produkcji i jak inne czynniki, ma
swoją cenę
swoją cenę
”. Cena ta, tzw. koszt
”. Cena ta, tzw. koszt
kapitału,
definiowany
jest
jako
kapitału,
definiowany
jest
jako
oczekiwana
stopa
zwrotu
oczekiwana
stopa
zwrotu
,
,
jaką
jaką
powinno uzyskać przedsiębiorstwo ze
powinno uzyskać przedsiębiorstwo ze
swoich inwestycji, aby była zachowana
swoich inwestycji, aby była zachowana
wartość rynkowa jego akcji.
wartość rynkowa jego akcji.
KOSZT KAPITAŁU
KOSZT KAPITAŁU
„
„
Koszt kapitału spółki wyraża
Koszt kapitału spółki wyraża
koszt jej finansowania i stanowi
koszt jej finansowania i stanowi
na ogół wymaganą stopę zwrotu
na ogół wymaganą stopę zwrotu
przy ocenie ekonomicznej
przy ocenie ekonomicznej
efektywności projektów
efektywności projektów
inwestycyjnych”.
inwestycyjnych”.
Koszt kapitału obcego
Koszt kapitału obcego
Praktycznie każde przedsiębiorstwo, w
Praktycznie każde przedsiębiorstwo, w
mniejszym lub większym rozmiarze,
mniejszym lub większym rozmiarze,
wykorzystuje do finansowania swojej
wykorzystuje do finansowania swojej
działalności kapitały obce. Ich koszt jest
działalności kapitały obce. Ich koszt jest
zróżnicowany w zależności od rodzaju
zróżnicowany w zależności od rodzaju
zewnętrznego
źródła
finansowania.
zewnętrznego
źródła
finansowania.
Metoda jego szacowania zależy od tego,
Metoda jego szacowania zależy od tego,
czy kapitał uzyskany jest:
czy kapitał uzyskany jest:
- w
- w
drodze zaciągnięcia kredytu
drodze zaciągnięcia kredytu
bankowego
bankowego
(pożyczki),
(pożyczki),
-
-
w wyniku emisji obligacji.
w wyniku emisji obligacji.
Koszt kapitału obcego
Koszt kapitału obcego
gdzie:
gdzie:
-
-
oprocentowanie (nominalny koszt) kapitału
oprocentowanie (nominalny koszt) kapitału
obcego
obcego
- koszt faktyczny kapitału obcego
- koszt faktyczny kapitału obcego
T - stopa podatku dochodowego
T - stopa podatku dochodowego
T
k
k
nd
fd
1
nd
k
fd
k
Koszt kapitału własnego
Koszt kapitału własnego
„
„
Kapitał własny w przedsiębiorstwie nie jest
Kapitał własny w przedsiębiorstwie nie jest
darmowym
darmowym
źródłem finansowania działalności”.
źródłem finansowania działalności”.
Cenę kapitału własnego
Cenę kapitału własnego
powinno się
powinno się
utożsamiać z kosztem alternatywnym.
utożsamiać z kosztem alternatywnym.
Najczęściej
spółka
zwiększa
kapitał
Najczęściej
spółka
zwiększa
kapitał
własny poprzez:
własny poprzez:
-
-
Kapitał
własny
Kapitał
własny
występuje
w
występuje
w
przedsiębiorstwie w postaci kapitału
przedsiębiorstwie w postaci kapitału
zakładowego lub kapitału akcyjnego,
zakładowego lub kapitału akcyjnego,
którego źródłem jest
którego źródłem jest
emisja:
emisja:
- akcji uprzywilejowanych,
- akcji uprzywilejowanych,
- akcji zwykłych,
- akcji zwykłych,
- zysków zatrzymanych
- zysków zatrzymanych
.
.
Koszt kapitału z akcji
Koszt kapitału z akcji
uprzywilejowanych
uprzywilejowanych
Akcje uprzywilejowane mają z
Akcje uprzywilejowane mają z
góry
określoną
stopę
lub
góry
określoną
stopę
lub
wartość dywidendy wypłacanej
wartość dywidendy wypłacanej
akcjonariuszom na koniec roku.
akcjonariuszom na koniec roku.
Koszt kapitału z akcji
Koszt kapitału z akcji
uprzywilejowanych
uprzywilejowanych
p
p
t
p
p
p
k
D
k
D
P
1
Do obliczenia stopy zwrotu z akcji
uprzywilejowanych wykorzystuje się
model wyceny tych akcji:
Koszt kapitału z akcji
Koszt kapitału z akcji
uprzywilejowanych
uprzywilejowanych
Cena
bieżąca
akcji
Cena
bieżąca
akcji
uprzywilejowanych
to
suma
uprzywilejowanych
to
suma
zdyskontowanych
dywidend
zdyskontowanych
dywidend
wypłacanych
akcjonariuszom
wypłacanych
akcjonariuszom
uprzywilejowanym
w
poprzednim
uprzywilejowanym
w
poprzednim
okresie.
okresie.
Zakłada się, że dywidendy są
Zakłada się, że dywidendy są
wypłacane w postaci renty wieczystej
wypłacane w postaci renty wieczystej
(dożywotniej).
(dożywotniej).
Koszt kapitału własnego z
Koszt kapitału własnego z
akcji uprzywilejowanych
akcji uprzywilejowanych
k
k
p
p
- koszt akcji uprzywilejowanych,
- koszt akcji uprzywilejowanych,
D
D
p
p
- roczna dywidenda wypłacana posiadaczom
- roczna dywidenda wypłacana posiadaczom
akcji uprzywilejowanych,
akcji uprzywilejowanych,
P
P
p
p
- cena rynkowa akcji uprzywilejowanych,
- cena rynkowa akcji uprzywilejowanych,
F – koszt emisji przypadający na 1 akcję.
F – koszt emisji przypadający na 1 akcję.
F
P
D
k
p
p
p
Przykład
Przykład
W spółce SDG wyemitowano dwukrotnie
W spółce SDG wyemitowano dwukrotnie
akcje uprzywilejowane:
akcje uprzywilejowane:
emisja I
emisja I
-
-
100.000 akcji, po 20 zł i stopie
100.000 akcji, po 20 zł i stopie
dywidendy 10%,
dywidendy 10%,
emisja II
emisja II
- 150.000
- 150.000
akcji po 10 zł i stopie dywidendy 15%.
akcji po 10 zł i stopie dywidendy 15%.
Rynkowa
cena
sprzedaży
akcji
Rynkowa
cena
sprzedaży
akcji
pomniejszona o koszt emisji wynosi
pomniejszona o koszt emisji wynosi
odpowiednio: 25 zł, 15 zł. Ustal koszt
odpowiednio: 25 zł, 15 zł. Ustal koszt
kapitału z akcji uprzywilejowanych.
kapitału z akcji uprzywilejowanych.
Koszt kapitału z akcji
Koszt kapitału z akcji
zwykłych
zwykłych
Można mówić o
Można mówić o
trzech metodach
trzech metodach
obliczania kosztu kapitału własnego:
obliczania kosztu kapitału własnego:
I. model wzrostu dywidendy
I. model wzrostu dywidendy
(dividend
(dividend
growth model) – Model Gordona,
growth model) – Model Gordona,
II. model wyceny aktywów
II. model wyceny aktywów
kapitałowych
kapitałowych
(CAPM - capital asset
(CAPM - capital asset
pricing model),
pricing model),
III. model : stopa zwrotu z obligacji
III. model : stopa zwrotu z obligacji
plus premia za ryzyko.
plus premia za ryzyko.
I. Koszt kapitału z akcji
I. Koszt kapitału z akcji
zwykłych
zwykłych
Akcje zwykłe nie mają określonej
Akcje zwykłe nie mają określonej
stałej stopy dywidendy. Mimo to
stałej stopy dywidendy. Mimo to
akcjonariusze oczekują określonej
akcjonariusze oczekują określonej
stopy zwrotu. Wypłacenie dywidendy
stopy zwrotu. Wypłacenie dywidendy
niższej od oczekiwanej stopy zwrotu
niższej od oczekiwanej stopy zwrotu
z
kapitału
może
powodować
z
kapitału
może
powodować
obniżenie rynkowej ceny akcji.
obniżenie rynkowej ceny akcji.
I. Koszt kapitału z akcji
I. Koszt kapitału z akcji
zwykłych
zwykłych
Wykorzystujemy model wyceny akcji
Wykorzystujemy model wyceny akcji
zwykłych. Zakłada on, że bieżąca
zwykłych. Zakłada on, że bieżąca
wartość akcji zwykłej jest równa
wartość akcji zwykłej jest równa
sumie zdyskontowanych dywidend
sumie zdyskontowanych dywidend
wypłacanych w okresie t = 1, …..n.
wypłacanych w okresie t = 1, …..n.
I. Koszt kapitału z akcji
I. Koszt kapitału z akcji
zwykłych
zwykłych
n
kz
D
kz
D
kz
D
kz
D
z
t
t
t
n
n
P
1
2
2
1
1
)
1
(
)
1
(
)
1
(
)
1
(
...
I. Model Gordona – koszt
I. Model Gordona – koszt
kapitału własnego
kapitału własnego
Zgodnie z nim, akcja
Zgodnie z nim, akcja
jest warta
jest warta
tyle, ile wynosi bieżąca wartość
tyle, ile wynosi bieżąca wartość
wypłaconych
dywidend,
przy
wypłaconych
dywidend,
przy
założeniu
stałej
stopy
ich
założeniu
stałej
stopy
ich
wzrostu
wzrostu
(zakłada się, że dywidendy
(zakłada się, że dywidendy
płacone bedą przez nieokreślony
płacone bedą przez nieokreślony
czas).
czas).
I. Model Gordona – koszt
I. Model Gordona – koszt
kapitału własnego
kapitału własnego
k
k
z
z
- koszt kapitału z akcji zwykłych,
- koszt kapitału z akcji zwykłych,
D
D
1
1
– oczekiwana roczna dywidenda dla posiadaczy akcji zwykłych,
– oczekiwana roczna dywidenda dla posiadaczy akcji zwykłych,
P
P
z
z
- rynkowa cena akcji zwykłej pomniejszona o koszt emisji na 1
- rynkowa cena akcji zwykłej pomniejszona o koszt emisji na 1
akcję,
akcję,
g - wskaźnik wzrostu dywidendy (w%), g
g - wskaźnik wzrostu dywidendy (w%), g
= wskaźnik reinwestycji
= wskaźnik reinwestycji
* ROE, gdzie: wskaźnik reinwestycji = zysk zatrzymany/zysk
* ROE, gdzie: wskaźnik reinwestycji = zysk zatrzymany/zysk
netto
netto
g
P
D
k
z
z
1
I. Model Gordona – koszt
I. Model Gordona – koszt
kapitału własnego
kapitału własnego
gdzie:
gdzie:
Pz – aktualna cena rynkowa akcji,
Pz – aktualna cena rynkowa akcji,
D
D
0
0
– dywidenda wypłacana w poprzednim roku.
– dywidenda wypłacana w poprzednim roku.
k
k
z
z
– wymagana stopa zwrotu (koszt kapitału z akcji
– wymagana stopa zwrotu (koszt kapitału z akcji
zwykłych.
zwykłych.
g
P
g
D
k
z
z
)
1
(
0
Przykład 1
Przykład 1
Jaki jest koszt kapitału zwykłego,
Jaki jest koszt kapitału zwykłego,
jeżeli cena bieżąca jednej akcji spółki
jeżeli cena bieżąca jednej akcji spółki
F jest równa 39,6 zł? Spółka
F jest równa 39,6 zł? Spółka
wypłaciła
w
poprzednim
roku
wypłaciła
w
poprzednim
roku
dywidendę w wysokości 6 zł/akcję.
dywidendę w wysokości 6 zł/akcję.
W przyszłości planuje się
W przyszłości planuje się
reinwestować 70% zysku, a wskaźnik
reinwestować 70% zysku, a wskaźnik
ROE wynosi 8%.
ROE wynosi 8%.
II. Model CAPM - Koszt kapitału
II. Model CAPM - Koszt kapitału
własnego
własnego
Jedną
Jedną
z
z
najczęściej
najczęściej
stosowanych
stosowanych
metod
metod
wyznaczania oczekiwanej
wyznaczania oczekiwanej
stopy
stopy
zwrotu
zwrotu
z
z
kapitału własnego jest
kapitału własnego jest
model
model
wyceny aktywów kapitałowych
wyceny aktywów kapitałowych
(
(
CAPM
CAPM
).
).
Według
Według
tego modelu koszt
tego modelu koszt
kapitału można obliczyć za pomocą
kapitału można obliczyć za pomocą
wzoru:
wzoru:
II. Model CAPM - Koszt
II. Model CAPM - Koszt
kapitału własnego
kapitału własnego
f
m
f
z
r
r
r
k
gdzie:
r
f
– stopa papierów wartościowych wolnych od
ryzyka (oprocentowanie/średnia rentowność
obligacji
skarbu
państwa,
albo
stopa
krótkoterminowych bonów skarbowych
r
m
– oczekiwana stopa zwrotu z rynku akcji (np.
stopa zwrotu z indeksu WIG, WIG20)
β – współczynnik beta
Przykład 2
Przykład 2
Jeżeli stopa przychodu z portfela
Jeżeli stopa przychodu z portfela
rynkowego (r
rynkowego (r
m
m
) wynosi 8%, stopa
) wynosi 8%, stopa
przychodu z walorów pozbawionych
przychodu z walorów pozbawionych
ryzyka
(r
ryzyka
(r
f
f
)
wynosi
5%,
a
)
wynosi
5%,
a
współczynnik
współczynnik
dla akcji BBC wynosi
dla akcji BBC wynosi
1,5, to wymagana przez inwestorów
1,5, to wymagana przez inwestorów
stopa przychodu z tej akcji wynosi:
stopa przychodu z tej akcji wynosi:
k
k
z
z
= 5% + 1,5(8%-5%) = 9,5%
= 5% + 1,5(8%-5%) = 9,5%
Model CAPM - Koszt
Model CAPM - Koszt
kapitału własnego
kapitału własnego
Bardzo ważnym elementem tego
Bardzo ważnym elementem tego
modelu
jest
współczynnik
β.
modelu
jest
współczynnik
β.
Stanowi
on
miarę
ryzyka
Stanowi
on
miarę
ryzyka
systematycznego badanego waloru.
systematycznego badanego waloru.
Wskazuje on na stopień zmienności
Wskazuje on na stopień zmienności
cen danego instrumentu wobec
cen danego instrumentu wobec
fluktuacji cen całego rynku. Może
fluktuacji cen całego rynku. Może
przyjmować różne wartości.
przyjmować różne wartości.
II. Model CAPM - Koszt
II. Model CAPM - Koszt
kapitału własnego
kapitału własnego
Brak
powiązania
pomiędzy
Brak
powiązania
pomiędzy
zmianami cen badanego waloru,
zmianami cen badanego waloru,
a zmianą cen na całym rynku
a zmianą cen na całym rynku
oznacza, że zmiany cen nie mają
oznacza, że zmiany cen nie mają
znaczenia. Współczynnik β jest
znaczenia. Współczynnik β jest
równy 0, a dany walor jest
równy 0, a dany walor jest
całkowicie wolny od ryzyka.
całkowicie wolny od ryzyka.
II. Model CAPM - Koszt
II. Model CAPM - Koszt
kapitału własnego
kapitału własnego
Kiedy β = 1
Kiedy β = 1
, to cena akcji danej
, to cena akcji danej
firmy zmienia się w tym samym
firmy zmienia się w tym samym
tempie, co indeks giełdowy. W
tempie, co indeks giełdowy. W
związku z tym, ryzyko inwestycji w
związku z tym, ryzyko inwestycji w
akcje danej spółki równa się
akcje danej spółki równa się
średniemu ryzyku występującemu
średniemu ryzyku występującemu
na rynku akcji.
na rynku akcji.
II. Model CAPM - Koszt
II. Model CAPM - Koszt
kapitału własnego
kapitału własnego
Natomiast, jeżeli β > 1
Natomiast, jeżeli β > 1
oznacza
oznacza
to, że cena akcji spółki zmienia się
to, że cena akcji spółki zmienia się
szybciej
niż
następuje
zmiana
szybciej
niż
następuje
zmiana
indeksu giełdowego. Ryzyko dla
indeksu giełdowego. Ryzyko dla
danego aktywu jest wyższe od
danego aktywu jest wyższe od
średniego
ryzyka
portfela
średniego
ryzyka
portfela
rynkowego.
rynkowego.
Model CAPM - Koszt
Model CAPM - Koszt
kapitału własnego
kapitału własnego
Jeżeli wskaźnik β < 1
Jeżeli wskaźnik β < 1
, to zmiana
, to zmiana
cen akcji danej spółki jest słabsza
cen akcji danej spółki jest słabsza
niż zmiana indeksu giełdowego.
niż zmiana indeksu giełdowego.
Ryzyko aktywu jest niższe od
Ryzyko aktywu jest niższe od
średniego
ryzyka
portfela
średniego
ryzyka
portfela
rynkowego.
rynkowego.
II. Model CAPM - Koszt
II. Model CAPM - Koszt
kapitału własnego
kapitału własnego
Współczynnik β
Współczynnik β
koryguje średnią stopę
koryguje średnią stopę
zwrotu
z
portfela
rynkowego
zwrotu
z
portfela
rynkowego
o ryzyko analizowanej spółki. Wraz ze
o ryzyko analizowanej spółki. Wraz ze
wzrostem ryzyka związanego z inwestycją
wzrostem ryzyka związanego z inwestycją
w dane papiery wartościowe, wzrasta
w dane papiery wartościowe, wzrasta
także
koszt
kapitału,
ponieważ
także
koszt
kapitału,
ponieważ
inwestorom trzeba zaoferować wyższą
inwestorom trzeba zaoferować wyższą
stopę zwrotu.
stopę zwrotu.
Koszt kapitału własnego
Koszt kapitału własnego
Można także zastosować model nominalnej
Można także zastosować model nominalnej
stopy
wolnej
od
ryzyka
rynku
stopy
wolnej
od
ryzyka
rynku
amerykańskiego, powiększoną o arbitralnie
amerykańskiego, powiększoną o arbitralnie
ustaloną nominalną premię za ryzyko,
ustaloną nominalną premię za ryzyko,
skorygowaną odpowiednim indeksem ryzyka
skorygowaną odpowiednim indeksem ryzyka
odnoszącym się do wycenianego podmiotu.
odnoszącym się do wycenianego podmiotu.
Obliczenia odnoszą się do rentowności 30-
Obliczenia odnoszą się do rentowności 30-
letnich amerykańskich obligacji rządowych –
letnich amerykańskich obligacji rządowych –
5,6%, przy premii za ryzyko 8,5%.
5,6%, przy premii za ryzyko 8,5%.
Dla
Dla
β = 1. k
β = 1. k
z
z
= 5,6% +8,5% = 14,1%.
= 5,6% +8,5% = 14,1%.
Szacowanie średnioważonego kosztu
Szacowanie średnioważonego kosztu
kapitału - WACC (
kapitału - WACC (
Weighted Average Cost of
Weighted Average Cost of
Capital) w praktyce
Capital) w praktyce
Komputronik
Komputronik
Wyszczególnienie
2010P
2011P
WACC
12%
9,8%
Koszt długu
7,2%
7,2%
Stopa wolna od
ryzyka
6,2%
6,2%
Premia za ryzyko
1%
1%
Efektywna stopa
podatkowa
- 94,4
19%
Dług netto/EV
26,9%
26,9%
Koszt kapitału
własnego
11,2%
11,2%
Premia za ryzyko
5,0%
5,0%
Beta
1,0
1,0
Polega na dodaniu do dochodu z
Polega na dodaniu do dochodu z
obligacji
wyemitowanych
przez
obligacji
wyemitowanych
przez
analizowaną spółkę, premii za
analizowaną spółkę, premii za
ryzyko wynikające z inwestycji w
ryzyko wynikające z inwestycji w
bardziej
ryzykowny
instrument
bardziej
ryzykowny
instrument
finansowy, np. akcje danej spółki.
finansowy, np. akcje danej spółki.
Premię za ryzyko wyznacza się na
Premię za ryzyko wyznacza się na
podstawie informacji z poprzednich
podstawie informacji z poprzednich
lat.
lat.
III. Model: koszt obligacji plus
premia za ryzyko
Model koszt obligacji plus
premia za ryzyko
Koszt kapitału liczony tą metodą
Koszt kapitału liczony tą metodą
wyznacza się według wzoru:
wyznacza się według wzoru:
gdzie:
gdzie:
k
k
z
z
– koszt akcji zwykłej
– koszt akcji zwykłej
k
k
o
o
– koszt (stopa zwrotu) obligacji danej firmy
– koszt (stopa zwrotu) obligacji danej firmy
RP – premia za dodatkowe ryzyko
RP – premia za dodatkowe ryzyko
RP
k
k
o
z
Model koszt obligacji plus
premia za ryzyko
Metoda ta opiera się na założeniu, że
Metoda ta opiera się na założeniu, że
między stopą zwrotu, a ryzykiem
między stopą zwrotu, a ryzykiem
występuje
zależność
dodatnia.
występuje
zależność
dodatnia.
Oznacza to, że wzrostowi ryzyka
Oznacza to, że wzrostowi ryzyka
towarzyszy wzrost stopy zwrotu
towarzyszy wzrost stopy zwrotu
wymaganej przez inwestorów, a co się
wymaganej przez inwestorów, a co się
z tym wiąże, następuje także wzrost
z tym wiąże, następuje także wzrost
kosztu kapitału.
kosztu kapitału.
Zależność między
Zależność między
ryzykiem a stopą zwrotu
ryzykiem a stopą zwrotu
Obligacje skarbowe
Obligacje spółki
A
Ryzyko
Akcje zwykłe
spółki A
Akcje uprzywilejowane
spółki A
Bony skarbowe
Koszt zysków
Koszt zysków
zatrzymanych
zatrzymanych
Decyzje o podziale zysku podejmuje
Decyzje o podziale zysku podejmuje
Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy.
Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy.
Ustala zasady podziału zysku na
Ustala zasady podziału zysku na
część przeznaczoną na wypłaty
część przeznaczoną na wypłaty
dywidend i część przeznaczoną na
dywidend i część przeznaczoną na
rozwój firmy.
rozwój firmy.
Koszt zysków
Koszt zysków
zatrzymanych
zatrzymanych
Akcjonariusze będą zainteresowani
Akcjonariusze będą zainteresowani
zatrzymaniem zysków w spółce i
zatrzymaniem zysków w spółce i
przeznaczeniem ich na rozwój, pod
przeznaczeniem ich na rozwój, pod
warunkiem,
że
stopa
zwrotu
warunkiem,
że
stopa
zwrotu
z tak zainwestowanego kapitału
z tak zainwestowanego kapitału
będzie przynajmniej na poziomie
będzie przynajmniej na poziomie
stopy zwrotu ze zwykłego kapitału
stopy zwrotu ze zwykłego kapitału
akcyjnego.
akcyjnego.
Koszt zysków
Koszt zysków
zatrzymanych
zatrzymanych
Można to zapisać za pomocą wzoru:
Można to zapisać za pomocą wzoru:
k
k
zz
zz
– koszt zysku zatrzymanego w różnej
– koszt zysku zatrzymanego w różnej
formie
formie
k
k
z
z
– koszt akcji zwykłej
– koszt akcji zwykłej
z
zz
k
k
Koszt zysków
Koszt zysków
zatrzymanych
zatrzymanych
Druga metoda ustalania kosztu zysku
Druga metoda ustalania kosztu zysku
zatrzymanego związana jest z zasadą
zatrzymanego związana jest z zasadą
kosztów utraconych korzyści. Zyski
kosztów utraconych korzyści. Zyski
pozostawione
w
spółce
(po
pozostawione
w
spółce
(po
opodatkowaniu
opodatkowaniu
i
wypłaceniu
dywidend
i
wypłaceniu
dywidend
uprzywilejowanych)
są
formalnie
uprzywilejowanych)
są
formalnie
własnością zwykłych akcjonariuszy i
własnością zwykłych akcjonariuszy i
służą powtórnemu zainwestowaniu w
służą powtórnemu zainwestowaniu w
firmie.
firmie.
Koszt zysków
Koszt zysków
zatrzymanych
zatrzymanych
W tym przypadku koszt kapitału równy
W tym przypadku koszt kapitału równy
jest stopie zwrotu alternatywnego
jest stopie zwrotu alternatywnego
wykorzystania kapitału. Spółka musi
wykorzystania kapitału. Spółka musi
zarobić na zyskach zatrzymanych
zarobić na zyskach zatrzymanych
przynajmniej tyle, ile akcjonariusze
przynajmniej tyle, ile akcjonariusze
mogliby zarobić na alternatywnych
mogliby zarobić na alternatywnych
inwestycjach. Można go ustalić jako
inwestycjach. Można go ustalić jako
średnia stopa zwrotu w gospodarce.
średnia stopa zwrotu w gospodarce.
Średnioważony koszt kapitału
Średnioważony koszt kapitału
WACC
WACC
(Weighted Average Cost of
(Weighted Average Cost of
Capital)
Capital)
Koszt kapitału ogółem, zwany średnioważonym kosztem
Koszt kapitału ogółem, zwany średnioważonym kosztem
kapitału, wylicza się jako średnią z kosztów tych
kapitału, wylicza się jako średnią z kosztów tych
kapitałów, ważoną ich udziałem w kapitale
kapitałów, ważoną ich udziałem w kapitale
przedsiębiorstwa
przedsiębiorstwa
:
:
gdzie:
gdzie:
WACC
WACC
– średnioważony koszt kapitału
– średnioważony koszt kapitału
k
k
i
i
– koszt kapitału pochodzący z
– koszt kapitału pochodzący z
i
i
-tego źródła
-tego źródła
u
u
i
i
– udział kapitału pochodzącego z
– udział kapitału pochodzącego z
i
i
-tego źródła w
-tego źródła w
kapitale ogółem
kapitale ogółem
n
i
i
i
u
k
WACC
1
Średnioważony koszt kapitału
Średnioważony koszt kapitału
WACC (Weighted Average Cost of
WACC (Weighted Average Cost of
Capital)
Capital)
Występuje w roli:
Występuje w roli:
-
granicznej
stopy
-
granicznej
stopy
zastosowania
zastosowania
kapitału, służącej do selekcji projektów
kapitału, służącej do selekcji projektów
inwestycyjnych,
inwestycyjnych,
- stopy dyskontowej
- stopy dyskontowej
, sprowadzającej
, sprowadzającej
przewidywane
przyszłe
strumienie
przewidywane
przyszłe
strumienie
pieniężne netto do ich wartości
pieniężne netto do ich wartości
bieżącej.
bieżącej.
Średnioważony koszt
Średnioważony koszt
kapitału
kapitału
- kosztu utraconych możliwości
- kosztu utraconych możliwości
(kosztu
alternatywnego),
(kosztu
alternatywnego),
powstającego
wskutek
powstającego
wskutek
zainwestowanego kapitału w dany
zainwestowanego kapitału w dany
projekt inwestycyjny, a nie w
projekt inwestycyjny, a nie w
alternatywnych rozwiązaniach,
alternatywnych rozwiązaniach,