Koncepcja 

Strategiczna

NATO 2010

Dr hab. Jarosław Gryz

 

 

Układ wystąpienia

 

• Geneza

– Multiple Futures Report. Navigating towards 

2030

– Grupa ekspertów

• Założenia i zasady

– Kolektywna obrona
– Zarządzanie kryzysowe
– Bezpieczeństwo kooperatywne

• Środowisko bezpieczeństwa

– Obrona i odstraszanie

 

 

Geneza

• Decyzją  Sekretarza  Generalnego  Andersa  Fogh 

Rasmussena 

było 

powołanie 

grupy 

12 

niezależnych 

ekspertów 

pochodzących 

z 

różnych państw członkowskich. 

– jednym z ekspertów został Prof. Adam Daniel Rotfeld, 

dyplomata,  były  Minister  Spraw  Zagranicznych  RP, 
Dyrektor 

Sztokholmskiego 

Międzynarodowego 

Instytutu Badań nad Pokojem. Grupie przewodniczyła 
była  amerykańska  Sekretarz  Stanu,  Madeleine 
Albright.

• Zadania:

– prowadzenie  konsultacji  i  opracowywanie  raportu, 

który pomoże określić kształt i treść nowej Koncepcji 
Strategicznej. 

 

 

 

 

Obszary działań

• Kolektywna obrona
• Zarządzanie kryzysowe
• Bezpieczeństwo kooperatywne
• Obrona i odstraszanie
• Reagowanie kryzysowe
• Promowanie bezpieczeństwa 

międzynarodowego poprzez współpracę

– Kontrola zbrojeń, rozbrojenie, 

nierozprzestrzenianie broni

– Polityka otwartych drzwi
– Partnerstwo 

 

 

Założenia i zasady

• Zapewnienie bezpieczeństwa i wolności 

wszystkich członków poprzez stosowanie 

środków politycznych i wojskowych.

• NATO pozostaje źródłem stabilności w 

niestabilnym świecie.

• NATO stanowi wspólnotę państw 

posiadających wspólne wartości: wolności 

jednostki, demokracji, praw człowieka i 

zasad rządów prawa.

• Fundament NATO stanowią: Karta NZ, 

Traktat Waszyngtoński, uznające rolę Rady 

Bezpieczeństwa ONZ w zapewnianiu pokoju i 

bezpieczeństwa międzynarodowego.

 

 

Założenia i zasady

• Więź transatlantycka, budowana od 1949 r., 

pozostaje fundamentem bezpieczeństwa i 

pokoju w przestrzeni Euro-Atlantyckiej.

• Bezpieczeństwo państw położonych po obu 

stronach Atlantyku jest niepodzielne, a jego 

zapewnianie odbywa się na fundamencie 

solidarności, podzielanych celów oraz 

odpowiedzialności

• Współczesne bezpieczeństwo zawiera szerokie 

spektrum wyzwań dla bezpieczeństwa 

terytorium             i społeczeństw państw 

członkowskich. Oznacza to spełnianie przez 

NATO trzech podstawowych funkcji w zgodzie z 

zasadami prawa międzynarodowego.

 

 

Założenia i zasady

• NATO pozostaje podstawowym forum 

wymiany konsultacji i wymiany poglądów 

we wszystkich kwestiach dot. integralności 

terytorialnej, politycznej niezależności i 

bezpieczeństwa państw zgodnie z art. 4.

• Państwa Sojuszu będą zaangażowane w 

procesy w całe spektrum misji organizacji. 

Będą także uczestniczyć w procesach 

reform, modernizacji i transformacji.

• Podstawą działań jest: kolektywna obrona, 

zarządzanie kryzysowe, bezpieczeństwo 

kooperatywne

 

 

Założenia i zasady

Kolektywna obrona
• Wzajemna pomoc w wypadku ataku w 

przypadku ataku na jednego z członków 
zgodnie z art. 5 Traktatu 
Waszyngtońskiego.

• Wszelkie działania w przypadku 

wystąpienia zagrożenia jakiejkolwiek 
agresji, pojawiających się wyzwań dla 
bezpieczeństwa, gdy implikują one 
indywidualne i zbiorowe bezpieczeństwo 
państwa członkowskiego i całego Sojuszu.

 

 

Założenia i zasady

Zarządzanie kryzysowe
• Wykorzystanie zdolności NATO do 

podejmowania działań przed, w trakcie i po 
zakończeniu kryzysów i konfliktów.

• Wykorzystanie w sposób elastyczny i 

synergiczny narzędzi politycznych i 
wojskowych w kryzysach które mogą 
oddziaływać na państwa Sojuszu nim rozwiną 
się one w konflikty.

• Wprowadzanie stabilności w obszarach post-

konfliktowych, które wpływają na 
bezpieczeństwo obszaru Euro-Atlantyckiego.

 

 

Założenia i zasady

Bezpieczeństwo kooperatywne
• Sojusz będzie kolektywnie angażował się w 

rozwój sytuacji poza jego granicami na 
rzecz umacniania bezpieczeństwa 
międzynarodowego poprzez: 

– a) partnerstwo z innymi państwami i 

organizacjami międzynarodowymi, 

– b) udział w kontroli zbrojeń, 
– c) nierozprzestrzeniane broni i rozbrojenie, 
– d) utrzymanie „otwartych drzwi” dla wszystkich 

demokratycznych państw europejskich które 
spełniają kryteria NATO

 

 

Środowisko bezpieczeństwa

• Możliwość zaatakowania obszaru państw NATO 

jest niska. Jest to wynik bezprecedensowy. Tym 
niemniej wiele państw, regionów, uczestniczy w 
zbrojeniach, których wynik jest 
nieprzewidywalny.

•

 

• Rozprzestrzenianie broni masowego rażenia, 

środków jej przenoszenia, stanowi jeden z 
determinantów bezpieczeństwa w niestabilnych 
regionach świata.

• Terroryzm jest podstawowym zagrożeniem, 

które mogą doświadczyć społeczeństwa państw 
NATO.

 

 

Środowisko bezpieczeństwa

• Niestabilność i konflikty poza granicami 

NATO mogą w sposób bezpośredni dotyczyć 

państw członkowskich poprzez wzrost 

ekstremizmu, terroryzmu, 

międzynarodowego przemytu broni, 

narkotyków, ludzi.

• Ataki cybernetyczne stają się coraz częstsze, 

a zarazem niszczycielskie i kosztowne dla 

prowadzenia polityki, przedsiębiorczości, 

transportu, infrastruktury krytycznej, itp.

• Istnieje potrzeba zapewnienia stałej 

łączności, transportu, dostaw surowców od 

których zależy rozwój państw Sojuszu

 

 

Środowisko bezpieczeństwa

• Rozwój nowych technologii i uzbrojenia jak 

również dostępu do przestrzeni kosmicznej 
        w sposób zasadniczy będzie 
implikował zdolności militarne Sojuszu.

• Zagrożenia dla zdrowia, zmiany klimatu, 

dostęp do surowców będzie przedmiotem 
zainteresowania Sojuszu, wpływając na 
planowanie i podejmowane operacje.

 

 

Środowisko bezpieczeństwa

Obrona i odstraszanie

• Podstawa – art. 5 Traktatu Waszyngtońskiego
• Mix sił konwencjonalnych i nuklearnych. Rola 

planowania strategicznego.

• Zapewnianie odpowiednich zdolności do 

użycia sił  w operacjach połączonych 
wiodących                         i mniejszych.

• Utrzymywanie stałego finansowania.
• Rozbudowa zdolności do przeciwstawiania się 

wszelkiego typu atakom.

• Zapewnianie bezpieczeństwa energetycznego.

 

 

Środowisko bezpieczeństwa

Obrona i odstraszanie
• Wspólne planowanie obronne, ćwiczenia, 

podnoszenie zdolności do podejmowania 
działań i przeciwdziałania zagrożeniom 
(A,B,C)

– Cyberatakom, atakom terrorystycznym i 

balistycznym

– Podtrzymanie wydatków obronnych

– Rozwój technologii

 

 

Środowisko bezpieczeństwa

Reagowanie kryzysowe

• Występowanie konfliktów i kryzysów 

bezpośrednio w pobliżu granic NATO jest 
zagrożeniem

• Rozwój zdolności operacyjnych:

– Wywiadowczych w zakresie rozpoznania
– Doktryn w zakresie operacji cywilno – 

wojskowych

– Rozwoju lokalnych zdolności: administracji, sił w 

celu jak najszybszego opuszczenia rejonu dziłań

– Stałej debaty nt działań przed, w trakcie i po 

wystąpieniu kryzysu

 

 

Środowisko bezpieczeństwa

Kontrola zbrojeń, rozbrojenie, 
nierozprzestrzenianie uzbrojenia

• Umocnienie reżimu NPT
• Dążenie do redukcji BMR
• Nadzór nad obrotem bronią konwencjonalną

Polityka otwartych drzwi

• NATO pozostaje gotowe do przyjęcia 

nowych członków spośród państw 
europejskich

 

 

Środowisko bezpieczeństwa

Partnerstwo
• Promowanie bezpieczeństwa euroatlantyckiego
• Dialog, współpraca z partnerami podzielającymi 

wartości zawarte w Traktacie Waszyngtońskim

• Zasady: wzajemne korzyści i respekt, 

elastyczność w podejmowanych działaniach

– Dialog polityczny i praktyczna współpraca
– Odpowiedni podział ról w prowadzonych operacjach 

oraz wpływ na strategię NATO w tym zakresie

• Praktyczna współpraca z organizacjami 

międzynarodowymi: ONZ, UE, OBWE

 

 

Środowisko bezpieczeństwa

Partnerstwo: UE
• Wspólne podstawy: wartości, interesy, 

państwa, otwartość, komplementarność, 
przejrzystość, wzajemne wsparcie

• Praktyczna współpraca w operacjach 

reagowania kryzysowego, przed, w 
trakcie, po zakończeniu

• Wspólne konsultacje
• Unikanie powielania zdolności 

 

 

Środowisko bezpieczeństwa

Federacja Rosyjska
• Tworzenie wspólnej przestrzeni 

bezpieczeństwa

• „Chcemy prawdziwego partnerstwa z 

Rosją, naszą wykładnią jest, że będziemy 
działać zgodnie z tym, jak postępować 
będzie FR”

• Zasady: suwerenność, niezależność, 

respektowanie praw człowieka

• Wola urzeczywistniania partnerstwa 

strategicznego

 

 

Środowisko bezpieczeństwa

Rada Partnerstwa Euroatlantyckiego, 
Program Partnerstwo dla Pokoju

• Wzmacnianie konsultacji i praktycznej 

współpracy wojskowej

• Rozwój partnerstwa z Ukrainą i Gruzją wg 

wykładni ze „szczytu” w Bukareszcie w 2008 r.

• Kwestie integracji z instytucjami Euro-

Atlantyckimi zachodnich Bałkanów

• Pogłębianie współpracy w ramach Dialogu 

Śródziemnomorskiego

• Rozwój współpracy z państwami Zatoki Perskiej  

     w ramach Współpracy Stambulskiej

 

 

Środowisko bezpieczeństwa

Reforma i transformacja NATO
• Utrzymanie wystarczających sił i zdolności 

do podejmowania wszelkich działań

• Dążenie do maksymalnej efektywności w 

planowaniu obronnym by uniknąć 
zbędnego powielania

• Rozwój wspólnych zdolności operacyjnych
• Zachowanie i umacnianie wspólnych 

standardów

• Rozwój reform w celu podnoszenia 

standardów  i zdolności

 

 

Dziękuję za uwagę