Organizacja ZAiP w
Organizacja ZAiP w
banku komercyjnym
banku komercyjnym
Organizacja ZAiP w
Organizacja ZAiP w
banku komercyjnym
banku komercyjnym
Delegacja uprawnień
Delegacja uprawnień
Ze względu na występujące w banku ryzyko
Ze względu na występujące w banku ryzyko
niezbędna jest hierarchizacja zarządzania,
niezbędna jest hierarchizacja zarządzania,
aby działalność wszystkich szczebli była
aby działalność wszystkich szczebli była
skoordynowana
skoordynowana
Kontrola ryzyka musi być na tyle ścisła, aby
Kontrola ryzyka musi być na tyle ścisła, aby
ryzyko to było świadomie podejmowane do
ryzyko to było świadomie podejmowane do
granic, jakie w banku zostały wyznaczone i
granic, jakie w banku zostały wyznaczone i
nie następowało dublowanie operacji
nie następowało dublowanie operacji
Kontrola nie może jednak krępować
Kontrola nie może jednak krępować
swobodnej działalności banku i musi
swobodnej działalności banku i musi
sprzyjać elastycznemu wykorzystaniu
sprzyjać elastycznemu wykorzystaniu
sytuacji rynkowych
sytuacji rynkowych
W departamencie skarbu
W departamencie skarbu
Koncentrują się wszystkie strumienie
Koncentrują się wszystkie strumienie
pieniężne wynikające z wpływów i
pieniężne wynikające z wpływów i
wypłat złotowych i dewizowych
wypłat złotowych i dewizowych
Zapewniana jest płynność
Zapewniana jest płynność
Pozyskuje się fundusze najtańszym
Pozyskuje się fundusze najtańszym
kosztem
kosztem
Określana jest scentralizowana cena
Określana jest scentralizowana cena
pieniądza dla całego banku na
pieniądza dla całego banku na
podstawie możliwości refinansowych
podstawie możliwości refinansowych
Wpływy
Wpływy
Depozyty od klientów
Depozyty od klientów
Spłata kredytów
Spłata kredytów
Spłata lokat ulokowanych w innych
Spłata lokat ulokowanych w innych
bankach
bankach
Sprzedaż papierów wartościowych
Sprzedaż papierów wartościowych
Kupno walut (w zależności od kursu)
Kupno walut (w zależności od kursu)
Emisja własnych papierów wartościowych
Emisja własnych papierów wartościowych
Inne
Inne
Wypłaty
Wypłaty
Wycofanie lokat przez klienta
Wycofanie lokat przez klienta
Udzielanie kredytów
Udzielanie kredytów
Lokata w innym banku
Lokata w innym banku
Sprzedaż walut (w zależności od
Sprzedaż walut (w zależności od
kursu)
kursu)
Wykup własnych papierów
Wykup własnych papierów
wartościowych
wartościowych
Inne
Inne
Strumienie pieniężne różnią się
Strumienie pieniężne różnią się
między pod względem:
między pod względem:
Przedmiotowym
Przedmiotowym
Podmiotowym
Podmiotowym
Walutowym
Walutowym
Terminowym
Terminowym
Rodzaju i poziomu stopy procentowej
Rodzaju i poziomu stopy procentowej
Narusza to bilans banku tworząc tzw.
Narusza to bilans banku tworząc tzw.
otwarte pozycje walutowe i
otwarte pozycje walutowe i
niedopasowanie czasowe aktywów i
niedopasowanie czasowe aktywów i
pasywów, czyniąc banki podatnym
pasywów, czyniąc banki podatnym
na ryzyko kursowe, stopy procentowe
na ryzyko kursowe, stopy procentowe
i płynności.
i płynności.
Komórka zarządzania aktywami i
Komórka zarządzania aktywami i
pasywami przez dynamiczne
pasywami przez dynamiczne
oddziaływanie na strumienie
oddziaływanie na strumienie
pieniężne powinna doprowadzić
pieniężne powinna doprowadzić
bilans do pożądanego stanu.
bilans do pożądanego stanu.
Pozycja finansowa
Pozycja finansowa
(walutowa)
(walutowa)
Różnica między aktywami i
Różnica między aktywami i
pasywami w danej walucie lub w
pasywami w danej walucie lub w
danym przedziale
danym przedziale
zapadalności/wymagalności
zapadalności/wymagalności
Rodzaje pozycji finansowych
Rodzaje pozycji finansowych
Zamknięta
Zamknięta
– aktywa = pasywa
– aktywa = pasywa
Otwarta
Otwarta
- długa – aktywa > pasywa
- długa – aktywa > pasywa
- krótka – aktywa < pasywa
- krótka – aktywa < pasywa
Pozycja finansowa w wymiarze
Pozycja finansowa w wymiarze
pieniężnym nazywana jest luką
pieniężnym nazywana jest luką
finansową.
finansową.
Luka dodatnia – pozycja otwarta
Luka dodatnia – pozycja otwarta
długa
długa
Luka ujemna – pozycja otwarta
Luka ujemna – pozycja otwarta
krótka
krótka
Zapadalność aktywów
Zapadalność aktywów
Przedział czasu między datą
Przedział czasu między datą
sporządzenia sprawozdania
sporządzenia sprawozdania
informacji, a datą spłaty różnych
informacji, a datą spłaty różnych
należności banku
należności banku
Wymagalność pasywów
Wymagalność pasywów
Przedział czasu między datą, na
Przedział czasu między datą, na
którą sporządza się sprawozdanie, a
którą sporządza się sprawozdanie, a
datą realizacji zobowiązań wobec
datą realizacji zobowiązań wobec
deponentów
deponentów
Zapadalność i wymagalność
Zapadalność i wymagalność
Liczona jest w dniach
Liczona jest w dniach
W terminach nominalnych –
W terminach nominalnych –
wynikających z umowy z klientem
wynikających z umowy z klientem
W terminach realnych – wynikających
W terminach realnych – wynikających
z faktycznego okresu trwania
z faktycznego okresu trwania
należności lub zobowiązania
należności lub zobowiązania
Umiejscowienie komórki ZAiP w
Umiejscowienie komórki ZAiP w
strukturze banku komercyjnego
strukturze banku komercyjnego
W oddziale
W oddziale
W centrali
W centrali
Argumenty za oddziałem
Argumenty za oddziałem
Szybsze i lepsze rozpoznanie potrzeb
Szybsze i lepsze rozpoznanie potrzeb
i pozycji finansowej
i pozycji finansowej
Bezpośrednia odpowiedzialność i
Bezpośrednia odpowiedzialność i
korzyści z wypracowanej działalności
korzyści z wypracowanej działalności
Argumenty za centralą
Argumenty za centralą
Koncentracja i koordynacja działań
Koncentracja i koordynacja działań
identyfikujących ryzyko w całym banku
identyfikujących ryzyko w całym banku
Optymalizacja działań ograniczających ryzyko
Optymalizacja działań ograniczających ryzyko
przez centralizację otwartych pozycji banku (brak
przez centralizację otwartych pozycji banku (brak
dublowania operacji)
dublowania operacji)
Określenie realnych dochodów i kosztów banku
Określenie realnych dochodów i kosztów banku
przez porównanie wyników działalności z rynkami
przez porównanie wyników działalności z rynkami
finansowymi kształtującymi ceny
finansowymi kształtującymi ceny
Optymalna alokacja środków banku i pozyskiwanie
Optymalna alokacja środków banku i pozyskiwanie
funduszy na działalność możliwie najniższym
funduszy na działalność możliwie najniższym
kosztem
kosztem
Obniżenie kosztów zamykania pozycji finansowych
Obniżenie kosztów zamykania pozycji finansowych
Zadania departamentu
Zadania departamentu
skarbu
skarbu
Zapewnienie płynności finansowej
Zapewnienie płynności finansowej
banku
banku
Zapewnienie odpowiedniej
Zapewnienie odpowiedniej
dochodowości
dochodowości
Metody działania
Metody działania
departamentu skarbu
departamentu skarbu
Operacje arbitrażowe
Operacje arbitrażowe
Operacje spekulacyjne (zarobkowe)
Operacje spekulacyjne (zarobkowe)
Operacje arbitrażowe
Operacje arbitrażowe
Wykorzystanie wszelkiego rodzaju
Wykorzystanie wszelkiego rodzaju
niedopasowania między poszczególnymi
niedopasowania między poszczególnymi
rynkami, instrumentami, kursami,
rynkami, instrumentami, kursami,
terminami, stopami procentowymi itp. W
terminami, stopami procentowymi itp. W
celu dokonania zamknięcia pozycji
celu dokonania zamknięcia pozycji
finansowych, przynoszącego określony
finansowych, przynoszącego określony
wynik.
wynik.
Przy arbitrażu nie jest podejmowane
Przy arbitrażu nie jest podejmowane
ryzyko
ryzyko
Operacje zarobkowe
Operacje zarobkowe
Spekulacja, czyli wykorzystanie
Spekulacja, czyli wykorzystanie
ruchów kursów walut i stóp
ruchów kursów walut i stóp
procentowych w celu zarobienia na
procentowych w celu zarobienia na
ich różnicach
ich różnicach
Przeznacza się w tym celu część
Przeznacza się w tym celu część
dochodu na obrót rynkowy
dochodu na obrót rynkowy
Spekulacja wiąże się z ryzykiem
Spekulacja wiąże się z ryzykiem
Zadaniem departamentu jest
Zadaniem departamentu jest
niedopuszczenie:
niedopuszczenie:
Do deprecjacji aktywów i aprecjacji
Do deprecjacji aktywów i aprecjacji
pasywów
pasywów
W ujęciu dynamicznym – aby
W ujęciu dynamicznym – aby
aprecjacja pasywów była większa od
aprecjacja pasywów była większa od
aprecjacji aktywów
aprecjacji aktywów
Przykładowa organizacja
Przykładowa organizacja
departamentu
departamentu
DYREKTOR
Z-ca Dyr..
Naczelnik
Z-ca Dyr..
Zespół dealerski
SEKCJE
Rynku walutowego
Rynku pieniężnego
Zespółanalityczno-kontrolny
Back office
SEKCJE
Rynku walutowego
Rynku pieniężnego
Zespół dealerski
Zespół dealerski
(front office)
(front office)
Określanie i monitorowanie
Określanie i monitorowanie
bieżących pozycji finansowych na
bieżących pozycji finansowych na
podstawie otrzymanych informacji
podstawie otrzymanych informacji
Określanie wyjściowych kursów
Określanie wyjściowych kursów
walut, stóp procentowych i cen
walut, stóp procentowych i cen
papierów wartościowych
papierów wartościowych
Operacje na rynkach finansowych
Operacje na rynkach finansowych
(zamykanie pozycji)
(zamykanie pozycji)
Zespół analityczno -
Zespół analityczno -
kontrolny
kontrolny
Kontrola operacji przeprowadzanych przez
Kontrola operacji przeprowadzanych przez
dealerów pod względem merytorycznym i
dealerów pod względem merytorycznym i
stopnia wykorzystania limitów
stopnia wykorzystania limitów
Tworzenie bazy danych o
Tworzenie bazy danych o
przeprowadzanych operacjach i rynku
przeprowadzanych operacjach i rynku
finansowym dla dealerów
finansowym dla dealerów
Dokonywanie prognoz pozycji
Dokonywanie prognoz pozycji
finansowych banku w oparciu o te
finansowych banku w oparciu o te
informacje
informacje
Zespół rozliczeniowy
Zespół rozliczeniowy
Rozliczanie operacji dealerskich
Rozliczanie operacji dealerskich
Kontrola zespołu dealerskiego
Kontrola zespołu dealerskiego
-
Rejestracja operacji
Rejestracja operacji
-
Wysyłanie poleceń płatniczych do banków
Wysyłanie poleceń płatniczych do banków
-
Wysyłanie potwierdzeń wykonanych
Wysyłanie potwierdzeń wykonanych
operacji
operacji
-
księgowanie
księgowanie
Wyjaśnianie i rozliczanie spraw
Wyjaśnianie i rozliczanie spraw
spornych
spornych
Konieczność nadzoru nad
Konieczność nadzoru nad
departamentem skarbu –
departamentem skarbu –
przyczyny
przyczyny
Rosnące ryzyko operacji na rynkach
Rosnące ryzyko operacji na rynkach
finansowych
finansowych
Sieć powiązań departamentu jest
Sieć powiązań departamentu jest
rozbudowana
rozbudowana
Jego działań nie da się w pełni
Jego działań nie da się w pełni
sformalizować – konieczna szybka
sformalizować – konieczna szybka
reakcja na sytuację rynkową
reakcja na sytuację rynkową
Nadzór nad departamentem sprawuje
Nadzór nad departamentem sprawuje
ALCO
ALCO
–
–
Komitet Aktywów i
Komitet Aktywów i
Pasywów
Pasywów
Kontrola poszczególnych rodzajów
Kontrola poszczególnych rodzajów
ryzyka
ryzyka
Wyznaczanie granic ryzyka
Wyznaczanie granic ryzyka
rynkowego, jakie bank może podjąć –
rynkowego, jakie bank może podjąć –
limitów działania
limitów działania
Zadania ALCO
Zadania ALCO
Określenie rodzaju ryzyka i jego
Określenie rodzaju ryzyka i jego
hierarchizacja z punktu widzenia
hierarchizacja z punktu widzenia
priorytetów banku
priorytetów banku
Zarządzanie ryzykiem płynności
Zarządzanie ryzykiem płynności
Zarządzanie ryzykiem kursowym
Zarządzanie ryzykiem kursowym
Zarządzanie ryzykiem stopy
Zarządzanie ryzykiem stopy
procentowej
procentowej
Zarządzanie ryzykiem –
Zarządzanie ryzykiem –
określanie pozycji walutowej i
określanie pozycji walutowej i
płynności
płynności
Strukturalnej
Strukturalnej
Operacyjnej
Operacyjnej
Transakcyjnej
Transakcyjnej
Pozycja strukturalna
Pozycja strukturalna
Określenie maksymalnych limitów
Określenie maksymalnych limitów
niedopasowania w poszczególnych
niedopasowania w poszczególnych
lukach, dotyczących
lukach, dotyczących
długoterminowych inwestycji
długoterminowych inwestycji
kapitałowych
kapitałowych
Pozycja operacyjna
Pozycja operacyjna
Dotyczy pozycji średnioterminowych,
Dotyczy pozycji średnioterminowych,
które mogą pozostać do pewnego
które mogą pozostać do pewnego
poziomu otwarte bez szkody dla
poziomu otwarte bez szkody dla
działalności banku
działalności banku
Pozycja transakcyjna
Pozycja transakcyjna
Dotyczy transakcji dokonywanych w
Dotyczy transakcji dokonywanych w
ciągu dnia
ciągu dnia
Musi być na koniec dnia zamknięta
Musi być na koniec dnia zamknięta