background image

 

1

1

Controlling bankowy

Ewa Kulińska-Sadłocha

ewa.kulinska@ue.poznan.pl

Organizacja controllingu w 

Organizacja controllingu w 

banku

banku

Wykład 2

background image

 

2

A.

Orientacja zarządzania bankiem 
na dochody

B.

Właściwe ukształtowanie 
elementów systemu zarządzania

C.

Odpowiednie metody zarządzania

D.

Zespołowe style kierowania

E.

Instytucjonalizacja funkcji 
controllingu

F.

Etapy wdrażania controllingu

Organizacja controllingu w banku

background image

 

3

A    Zasady zorientowanego na 

A    Zasady zorientowanego na 

 

 

      dochody zarządzania 

      dochody zarządzania 

bankiem

bankiem

 

 

Pierwszeństwo dla 

rentowności

 

 

Polityka ryzyka 

ukierunkowana na 

dochody 

 

Polityka rozwoju 

ukierunkowana na 

dochody 

background image

 

4

A       Zasady zorientowanego 

A       Zasady zorientowanego 

na 

na 

dochody zarządzania 

dochody zarządzania 

bankiem

bankiem

    

 

rentowność

 - 

główne kryterium decyzyjne; 

wszystkie podejmowane przez kierownictwo decyzje 

muszą być rozpatrywane pod kątem oddziaływania na 

rentowność

       

polityka  rozwoju

 

ukierunkowana  na  dochody; 

rozwój banku nie może być celem samym w sobie, lecz 

koniecznym  środkiem  do  zwiększenia  i  zapewnienia 

rentowności  (decyzje  oparte  na  analizie  rynku,  a  nie 

możliwościach usługowych

)

    

polityka ryzyka

 

ukierunkowana na dochody;  

zmusza to bank do podejmowania takich działań, aby 

osiągnąć określoną rentowność, mając na uwadze 

konieczność utrzymania odpowiedniego poziomu ryzyka 

i płynności (triada celów)

    

troska o główne źródło dochodów

 - 

klientów; w 

centrum uwagi banki musi być zaspokojenie wszystkich 

potrzeb klientów oraz maksymalizacja ich zadowolenia. 

background image

 

5

B    Zmiany w systemie 

B    Zmiany w systemie 

zarządzania

zarządzania

    

decentralizacja zarządzania

wprowadzenie rynkowej struktury 
organizacyjnej 

integracja systemu planowania i 
kontroli

dostosowanie systemu informacji i          
    sprawozdawczości do potrzeb 
zarządzania

wdrożenie systemu motywacji 
uzależnionego od poziomu realizacji 
zadań

background image

 

6

B.              Decentralizacja

B.              Decentralizacja

delegowanie uprawnień decyzyjnych i 
odpowiedzialności za nie na niższe szczeble zarządzania

nie oznacza przesunięcia odpowiedzialności za 
działalność banku - odpowiedzialny jest zawsze 
delegujący uprawnienia

im większa złożoność i niepewność otoczenia, tym 
większa tendencja do decentralizacji - zapewnia 
szybszą reakcję na potrzeby klientów

wymaga rozwoju systemu kontroli i monitorowania 
efektów działań podwładnego

wymaga wypracowania odpowiednich metod oceny 
efektów działalności osób uzyskujących rozszerzone 
uprawnienia

background image

 

7

B.        Struktura 

B.        Struktura 

organizacyjna

organizacyjna

 

Kierownictwo oddziału

Kierownik  wydziału

kredytów

 

Kierownik   opiekunów

 klientów  indywidualnych

Kierownik   opiekunów

 podmiotów  gospodarczych

Kierownik  wydziału

depozytów

Kierownik  wydziału

walutowego

Opiekun  1

Opiekun  3

Opiekun   2

Opiekun  1

Opiekun  3

Opiekun  2

background image

 

8

B   System controllingu 

B   System controllingu 

bankowego

bankowego

System planowania

- wizja, misja banku
- planowanie 
długookresowe
- planowanie 
średniookresowe
- planowanie 
krótkookresowe

Kontrola planów

   System 
rachunkowości

- rachunkowość finansowa z 
budżetem finansowym
- rachunek kosztów z 
budżetem kosztów i 
przychodów

Kontrola 

budżetów

System informacji 

i sprawozdawczości

     - banku
     - poszczególnych pionów, obszarów 
       działalności banku
     - oddziałów banku

Elektroniczne 

przetwarzanie 

danych

Analizy i prognozy 
gospodarcze

Marketing

Kontrola instytucjonalna (wewnętrzna i zewnętrzna)

background image

 

9

Kształtowanie                         

Kształtowanie                         

                elementów 

                elementów 

systemu controllingu

systemu controllingu

P

la

n

o

w

a

n

ie

s

tr

a

te

g

ic

zn

e

ustalenie celów planowania strategicznego

ustalenie potrzeb informacyjnych strategicznego 
planowania

określenie przebiegu planowania i wybór 
odpowiednich instrumentów

ustalenie związków między strategiami cząstkowymi

integracja planowania strategicznego z planowaniem 
działalności (operacyjnym) banku

stworzenie dokumentacji planowania

P

la

n

o

w

a

n

ie

ś

re

d

n

io

o

k

re

s

o

w

e

wybór obszarów, zadań dla planowania średniookresowego, 
np.: inwestycje, obrót, badania i rozwój, zatrudnienie itp..

ustalenie okresu planowania,

ustalenie przebiegu procesu planowania, osób 
odpowiedzialnych, terminów itp..

określenie przepływów informacji między planowaniem 
jednorocznym a średniookresowym

stworzenie dokumentacji planowania

background image

 

10

P

la

n

o

w

a

n

ie

k

tk

o

o

k

re

s

o

w

e

określenie struktury planu rocznego

określenie hierarchii, rodzajów i związków między 
planami cząstkowymi

określenie osób odpowiedzialnych za tworzenie 
planów

określenie sprzężenia zwrotnego między planowaniem 
oddolnym i odgórnym

wybór instrumentów i narzędzi planistycznych

stworzenie dokumentacji planowania

  

  

 B

u

d

ż

e

to

w

a

n

ie

 i

 

k

o

n

tr

o

la

 

b

u

d

ż

e

w

ustalenie obszarów odpowiedzialności

zdefiniowanie wielkości we wszystkich obszarach 
odpowiedzialności (struktury budżetów)

stworzenie procesów kontroli budżetów

określenie organów budżetowych

określenie procesów dopasowania między 
planowaniem a budżetowaniem

stworzenie dokumentacji budżetowania

background image

 

11

  

  

R

a

c

h

u

n

k

o

w

o

ś

ć

 

za

rz

ą

d

c

za

ustalenie zakresu oczekiwanych informacji

wybór odpowiednich rachunków kosztów

określenie miejsc powstawania i  podziału kosztów

określenie struktury planowania i budżetowania kosztów 
oraz analizy odchyleń

wybór metody rachunku inwestycyjnego

organizacja rachunku wypłacalności/płynności

określenie przepływu informacji między rachunkiem 
kosztów, inwestycji i finansowym oraz między 
rachunkowością a systemem planowania i kontroli

  

 S

y

s

te

m

 I

n

fo

rm

a

c

ji

 i

 

s

p

ra

w

o

z

d

a

w

c

z

o

ś

c

i

ustalenie zapotrzebowania na informacje

ustalenie zasad pozyskiwania i przetwarzania informacji

wyznaczenie drogi przekazywania informacji przy pomocy 
systemu sprawozdawczości (struktura, forma, odstępy 
czasowe, twórcy i odbiorcy sprawozdań, przebieg analizy 
odchyleń oraz dokumentacja sprawozdawczości 

tworzenie komputerowego przechowywania i 
przetwarzania informacji

background image

 

12

B.     Wewnętrzna 

B.     Wewnętrzna 

sprawozdawczość

sprawozdawczość

 

 

Wejście

Wielkości 

sprawozdawcze

Wyjście 

Rachunkowość

 

Dane rynkowe

Proces 

controllingu

Sprawozdani

standardowe

Sprawozdani

a specjalne

Analizy 

szczegółowe

re

gu

la

rn

i

e

Zgodnie z 

potrzebami

na

 żą

da

nie

Źródła dochodów 

w podziale na:

- usługi
- klientów
- jednostki 
organizacyjne
- kanały dystrybucji

Składniki dochodów 

według:

- wartości
- marży
- ilości
- kosztów 
jednostkowych

Źródła i składniki 

dochodów w 

porównaniu

- planu z wykonaniem
- w czasie
- struktury

background image

 

13

Efektywność

podsystemów

Efektywność 

Efektywność 

systemu

systemu

Błędne rozwiązania systemowe mogą 

uczynić indywidualny wysiłek 

bezsensownym. Efekt ten narasta w 

miarę wzrostu organizacji.

Optymalizuj fragmenty systemu,

Optymalizuj fragmenty systemu,

a zoptymalizujesz całość”

a zoptymalizujesz całość”

Optymalizuj fragmenty systemu,

Optymalizuj fragmenty systemu,

a zoptymalizujesz całość”

a zoptymalizujesz całość”

I E

 P

 R

 A

 

I E

 P

 R

 A

 

W

 D

 A

W

 D

 A

background image

 

14

C.     Metody zarządzania

C.     Metody zarządzania

                  (wymagane do efektywnej realizacji zadań controllingu)

zarządzanie przez cele

zarządzanie przez 

odchylenia

zarządzanie przez 

wyniki

zarządzanie przez 

delegowanie

zarządzanie przez 

motywowanie

background image

 

15

C       Zarządzanie przez cele:

C       Zarządzanie przez cele:

jego filozofia zakłada, że do najcenniejszych i 
najmniej wykorzystywanych zasobów banku, 
decydujących o jego wynikach, należą 
pracownicy

wspólne ustalanie i precyzowanie celów 
zwiększa zaangażowanie pracowników w ich 
realizację, a tym samym zwiększa szansę ich 
osiągnięcia

pracownicy muszą posiadać znaczną 
samodzielność w wyborze środków i sposobów 
realizacji przyjętych celów, znajdujących 
odzwierciedlenie w indywidualnych planach, 
które zobowiązują się realizować.

background image

 

16

C    Zarządzanie przez 

C    Zarządzanie przez 

odchylenia

odchylenia

wykorzystuje rezultaty kontroli w procesie 
zarządzania 

istotą tej metody jest identyfikacja odchyleń, 
czyli tego, co odbiega od obowiązujących 
standardów, planów, wzorców, norm i 
ogólnych zachowań organizacyjnych

wypracowuje taki system podejmowania 
decyzji, który kładzie nacisk na rozstrzyganie 
problemów na możliwie najniższych szczeblach 
władzy, zdolnych do ich rozwiązania

zapewnia oszczędność czasu pracy 
kierownictwa banku, zwłaszcza wyższych 
szczebli zarządzania

background image

 

17

C     Zarządzanie przez 

C     Zarządzanie przez 

delegowanie 

delegowanie 

istotą tej metody jest przekazanie części 
formalnej władzy i odpowiedzialności za 
wykonywanie określonych zadań, 
kierownictwu lub pracownikom na niższych 
szczeblach zarządzania

jest koniecznym warunkiem do stosowania 
zarządzania przez odchylenia

zaleta: przyspieszenie procesu podejmowania 
decyzji oraz poprawa jej jakości

wada: możliwe bariery ze strony 
kierownictwa, podwładnych oraz nadmierne 
zbiurokratyzowanie organizacji 

background image

 

18

C     Zarządzanie przez wyniki 

C     Zarządzanie przez wyniki 

zakłada formułowanie konkretnych celów i zadań 
dla poszczególnych komórek organizacyjnych, a 
następnie rozliczanie ich z uzyskanych wyników

jest silnie powiązana z metodą zarządzania przez 
cele

kontrola w tej metodzie ogranicza się jedynie do 
wyniku, nie zajmuje się sposobem jego uzyskania

stosowanie tej metody zarządzania wymaga 
utworzenia ośrodków odpowiedzialności, 
rozwinięcia rachunku kosztów, a także 
rozwiązania problemu cen rozrachunkowych

background image

19

...Powiedz mi jak będziesz 

...Powiedz mi jak będziesz 

mierzyć moją efektywność,

mierzyć moją efektywność,

a ja powiem Ci, jak będę 

a ja powiem Ci, jak będę 

pracował”

pracował”

background image

 

20

C      Zarządzanie przez 

C      Zarządzanie przez 

motywację 

motywację 

motywowanie polega na wpływaniu na postawy i 
zachowania człowieka za pośrednictwem 
określonych bodźców, które przekształcania się 
w motywy działania uruchamiające jego 
aktywność

jest dopełnieniem metod zarządzania przez cele, 
odchylenia, wyniki i delegowanie uprawnień

wymaga stworzenia sprawiedliwego systemu 
oceny pracownika 

niematerialne bodźce tj. pochwały, 
podziękowania itp.. są bardziej skuteczne od 
bodźców negatywnych w postaci kar, gróźb i 
represji

background image

 

21

D     Dyrektywny styl 

D     Dyrektywny styl 

kierowania

kierowania

JEDNOSTKI ORGANIZACYJNE

W takiej organizacji relacje z klientem
przypominają często przeciąganie liny

W takiej organizacji relacje z klientem
przypominają często przeciąganie liny

- a mój departament, 
to moje Cesarstwo

„Bank - to ja”

background image

 

22

D      Zespołowe style 

D      Zespołowe style 

kierowania

kierowania

 

 

włączanie w proces decyzyjny wszystkich 
kierowników niższych szczebli zarządzania i jak 
największej liczby pracowników 

odejście od przedmiotowego traktowania 
czynnika ludzkiego w organizacji 

duża możliwość integracji i motywacji 
pracowników

możliwość pełnego wykorzystania umiejętności 
i wiedzy pracowników

wzmaganie poczucia odpowiedzialności 
podwładnych za realizowane zadania

większa identyfikacja pracowników z celami 
banku

background image

 

23

E.   Instytucjonalizacja 

E.   Instytucjonalizacja 

controllingu 

controllingu 

określenie zadań i kompetencji 
komórki controllingu

określenie pozycji komórki w 
strukturze organizacyjnej banku

wydzielenie zadań controllingu, 
których realizacja powinna być 
scentralizowana

ukształtowanie właściwych stosunków 
podporządkowania wszystkich 
jednostek organizacyjnych controllingu

background image

 

24

E      Zadania controllingu w 

E      Zadania controllingu w 

banku

banku

analiza i ocena 

systemu zarządzania

przygotowanie 

informacji 

decyzyjnych

background image

 

25

Komórka controllingu na 

Komórka controllingu na 

pozycji sztabowej

pozycji sztabowej

Zarząd  banku

Usługi depozytowo-

kredytowe

Logistyka

Private banking

Komórki  sztabowe

  generalny  sekretariat

  strategii i rozwoju

  prognoz  gospodarczych

  obsługi prawnej

  kontroli wewnętrznej

  controllingu

Usługi inwestycyjne

background image

 

26

Pozycja sztabowa 

Pozycja sztabowa 

  najczęściej 

podporządkowana prezesowi 

banku

   gwarantuje wysokie ustawienie w 

hierarchii organizacyjnej banku i 
niezależność 

  uprawnienia mogą dotyczyć 

formułowania specjalistycznych zaleceń i 
propozycji, które powinny być 
przekazywane niższym szczeblom tylko 
jako polecenia zwierzchnika liniowego

  uniemożliwia bezpośrednie kontakty z 

podstawowymi komórkami wykonawczymi 
na zasadzie partnerstwa, co może 
powodować konflikty i niewłaściwe 
postrzeganie roli controllera

  oddalona od spraw bieżących banku

background image

 

27

Komórka controllingu na 

Komórka controllingu na 

pozycji liniowej

pozycji liniowej

Zarząd  banku

Usługi depozytowo-

kredytowe

Logistyka

Private banking

Komórki  sztabowe

Usługi inwestycyjne

  kadry

  controlling

  marketing

  rachunkowość

  podatki

 

rozliczenia

 itd.

background image

 

28

Pozycja liniowa 

Pozycja liniowa 

   

Komórki liniowe są odpowiedzialne za 

osiąganie przez bank wytyczonych celów. 
Wykonują one podstawowe zadania dla 
funkcjonowania banku i posiadają przy tym 
kompetencje decyzyjne oraz pełną 
odpowiedzialność za realizację zadań.

  

daje prawo do udzielania wskazówek i 

wydawania poleceń

   ułatwia współpracę z innymi komórkami 

liniowymi

   umożliwia nieograniczony dostęp do 

informacji

    jest blisko spraw operacyjnych

background image

 

29

E    Centralna komórka 

E    Centralna komórka 

controllingu 

controllingu 

background image

 

30

E         Hierarchia 

E         Hierarchia 

controllingu  

controllingu  

background image

 

31

Controlling w Banku X

Controlling w Banku X

Umiejscowienie w Obszarze Finansowym obok: 

Departamentu Rachunkowości, 

Sprawozdawczości i Instrumentów Zarządczych 

oraz Biura Inwestycji Kapitałowych

Obszar Finansowy podporządkowany pod członka 

zarządu razem z obszarem Biura Programu 

Bazylea II i Departamentem Ryzyka Rynkowego 

Centralna komórka controllingu nadzoruje 

Departamenty Controllingu w poszczególnych 

pionach biznesowych: 

- Bankowości Detalicznej – Departament Controllingu 

Detalicznego

- Bankowości Korporacyjnej i Finansowania Nieruchomości – 

Biuro Controllingu Bankowości Korporacyjnej

- Zarządzania Ryzykiem Kredytowym – Departament 

Controllingu Ryzyka Kredytowego i Zarządzania 

Jakością

background image

 

32

Zadania Departamentu Controllingu 

Zadania Departamentu Controllingu 

Banku K

Banku K

 

 

  

o

pracowywanie rozwiązań systemowych w zakresie 

planowania działalności, zasad i trybu opracowywania 
planów, ich weryfikacji oraz kontroli realizacji na 
wszystkich szczeblach zarządzania

 przygotowywanie projektu założeń do rocznego planu 

finansowego banku

 opracowywanie projektu rocznego planu finansowego, 

zgodnie z przyjętą przez zarząd procedurą, na podstawie 
propozycji jednostek/ komórek organizacyjnych banku

 monitorowanie realizacji rocznego planu oraz 

dokonywanie jego weryfikacji, w podziale na obszary 
biznesowe

 

definiowanie „centrów kosztów” i „centrów wyników” i 

ich wykorzystywanie w systemie planowania działalności

 

background image

 

33

analiza sytuacji finansowej banku, w tym analiza 

kosztów w przekroju całego banku w podziale na 
obszary działania i segmenty klientów oraz 
sporządzanie okresowych raportów

 współpraca z pionem controllingu inwestora 

strategicznego przy wdrażaniu standardów 
controllingowych obowiązujących w grupie

 przygotowywanie raportów controllingowych wg 

standardów obowiązujących w grupie dla inwestora 
strategicznego

 opracowywanie propozycji optymalnej struktury 

pozycji bilansowych i pozabilansowych w relacji do 
dochodów banku

 analiza współczynnika wypłacalności

 

opracowywanie założeń cen transferowych

 opracowywanie projektów Komentarzy Zarządu 

Banku na temat działalności banku

background image

 

34

Departament Controllingu Detalicznego

Departament Controllingu Detalicznego

 

 

 

 

  

koordynowanie działań w zakresie opracowywania i 

monitorowania realizacji planu finansowego Pionu

 koordynacja polityki cenowej w Pionie

 uaktualnianie strategii dla Pionu Bankowości 

Detalicznej

 dokonywanie kompleksowej analizy działalności Pionu 

 monitorowanie portfela produktowego Pionu pod kątem 

dochodowości segmentów, produktów i kanałów 
sprzedaży

 monitorowanie sytuacji otoczenia konkurencyjnego

 określanie składników wpływających na poziom ceny 

produktu

 przedstawienie propozycji i monitorowanie realizacji 

zadań MbO.

background image

 

35

Biuro Controllingu Bankowości 

Biuro Controllingu Bankowości 

Korporacyjnej

Korporacyjnej

 

przygotowanie/monitorowanie budżetu oraz kontrola 
wyników finansowych dla bankowości korporacyjnej i 
jej obszarów

zbieranie i przeprowadzanie analizy wszystkich 
informacji związanych z wynikami finansowymi, 
niezbędnych dla Pionu

przygotowanie okresowych raportów, podsumowań 
oraz propozycji działań prowadzących do zwiększenia 
sukcesu finansowego Pionu 

aktywne wspieranie i aktywne uczestnictwo w rozwoju 
systemu controllingu sprzedaży w Pionie

wspieranie Obszarów w zakresie analizy danych i 
przygotowania raportów

informowanie i wspieranie Obszaru Controllingu (oraz 
współpraca) przy opracowywaniu i udoskonalaniu 
Systemu Informacji Zarządczej dla pracowników Pionu

background image

 

36

opracowywanie projektów wewnętrznych aktów 
normatywnych oraz procedur odnośnie realizowanych 
zadań

koordynacja przygotowania oraz wykonania Polityki 
Biznesowej Pionu przez Obszary Bankowości 
Korporacyjnej

planowanie zasobów i koordynacja szkoleń na 
potrzeby Pionu we współpracy z Pionem Zasobów 
Ludzkich i innymi podmiotami usługowymi

zarządzanie wybranymi projektami w Pionie 

tworzenie i wdrażanie rozwiązań technicznych w celu 
optymalizacji przepływu pracy i procesu zarządzania 
kontaktami z klientem oraz szkolenie personelu w 
zakresie ich stosowania

budowanie systemu kontroli wewnętrznej w Pionie 

koordynowanie skarg i wniosków klientów Bankowości 
Korporacyjnej, włącznie z dalszym rozwojem systemu 
rejestrowania i zarządzania skargami


Document Outline