ZATRUCIE NIKOTYNĄ I 

JEJ WPŁYW NA 

ORGANIZM

ALBO

ALBO
:

ALBO:

ALBO:

?

?

 

 

NIKOTYNA

• struktura chem.: 

3-

(1-metylo-2-
pirolidyno)-pirydyna 

• Surowiec - 

Nicotiana tabacum

•  Zawartość w 

papierosie:

ok. 

1mg/ 1szt.

• LD50= 1mg/kg m.c.

• Słaba zasada
• Łatwo: przenika 

przez barierę K-M, 
wchłania się z jamy 
ustnej i płuc

 

 

RECEPTORY NIKOTYNOWE - 

UMIEJSCOWIENIE

 

 

MECHANIZM POBUDZENIA 

RECEPTORA N

 

 

ZALEŻNOŚĆ 

DAWKA



DZIAŁANIE

• Charakterystyczne dla JADÓW ZWOJOWYCH:
• Małe dawki: agonista + receptor N 

depolaryzacja aktywacja przekaźnictwa 

zwojowego

• Większe dawki: agonista + receptor N 

depolaryzacja desensytyzacja rec.N  

zablokowanie przekaźnictwa zwojowego

• Nikotyna pobudza też wydzielanie:
-DOPAMINY 
-NORADRENALINY

 

 

EFEKT DZIAŁANIA NIKOTYNY

• Małe dawki: działanie stymulujące -związane z:
-wydz. NA (przysp.akcji serca,  ciśn. tętn.)
-wydz. dopaminy (mechanizm nagrody)  
-pobudz.ukł.cholinergicznego (skurcz m.gładkich oskrzeli, 

przew.pokarm., pęcherza mocz., wydzielania 

gruczołów: śliny, soku żołądkowego)

-dział.ośrodkowe: pobudzenie ośr.oddechu i drżenia mięśni

• Większe dawki: działanie depresyjne na 

OUN, drgawki

• Dawki ekstremalne: zgon w wyniku 

porażenia układu oddechowego i serca

 

 

CHOROBY PALACZY

• Nowotwory: dróg oddechowych, 

nerek, trzustki, żołądka

• Zmiany w układzie sercowo-

naczyniowym 

(ch.niedokrwienna serca, zatory, 

zawał)

• Przewlekłe zapalenie oskrzeli z 

rozedmą

• Uszkodzenia płodu- 

zmniejszenie masy urodzeniowej, 

opóźnienie rozwoju płodu

• „tytoniowa twarz”
• Obniżenie potencji i płodności 

u mężczyzn

 

 

 

 

OBJAWY ODSTAWIENIA 

PAPIEROSÓW

• NZA – Nikotynowy zespół abstynencyjny
• Objawy abstynencji (utrzymują się 

zazwyczaj 2-3 tygodnie, jednak ochota 
wznowienia palenia znacznie dłużej):

-rozdrażnienie, agresja
-zwiększenie masy ciała
-zaburzenia koncentracji i snu
-obniżenie częstości tętna

 

 

TERAPIA WYCHODZENIA Z 

NAŁOGU

• NTZ – terapia I 

rzutu

• Leki wpływające 

na rec.nikotynowy

• Leki hamujące 

„głód nikotynowy” 
(bez wpływu na 
receptory 
nikotynowe) 

 

 

NTZ – NIKOTYNOWA TERAPIA 

ZASTĘPCZA

• Aerozole (1-

2x1h, do 

nosa)

• Inhalatory 

(co ok.2h po 

20min, nie do 

płuc)

• „NIKOTYNA 

TERAPEUTYCZNA”

• Plastry naskórne 

(np.1xdzień, 10tyg.)

• Gumy (1x2h, min.3 mies.)

 

 

LEKI WPŁYWAJĄCE NA REC.”N”

• MEKAMYLAMINA - niekompetytywny 

antagonista receptora N; leczenie nie 

odniosło skutków klinicznych

• CYTYZYNA (TABEX) – analog nikotyny, 

kompetytywny agonistawypiera nikotynę

• WARENIKLINA (CHAMPIX)
-częściowy agonista receptorów N (a 

antagonista w obecności nikotyny)

• Nowe metody: szczepionki indukujące 

powstawanie przeciwciał przeciwko nikotynie 

(w fazie badań klinicznych)

 

 

HAMOWANIE „GŁODU 

NIKOTYNOWEGO”

• AMFEBUTAMON (BUPROPION)-lek I 

rzutu, NORTRYPTYLINA-lek II rzutu

-zmniejszają wychwyt zwrotny NA i dopaminy
• KLONIDYNA-lek II rzutu
-agonista receptorów α

2 

(ham.akt.neuronów 

NA)

• DEKSTROZA
-pochodna cukrowa, wg badań: zwiększa 

odsetek osób wytrzymujących abstynencję

 

 

Dziękuję i Wesołych Świąt 

życzę!!