PSYCHOLOGICZNE 

PSYCHOLOGICZNE 

PROBLEMY SPOSOBU 

PROBLEMY SPOSOBU 

NAUCZANIA

NAUCZANIA

 

 

 

 

ROLA MOTYWACJI

ROLA MOTYWACJI



Istnieje optymalny poziom motywacji, 

Istnieje optymalny poziom motywacji, 

który można osiągnąć poprzez 

który można osiągnąć poprzez 

odpowiednie działania podejmowane z 

odpowiednie działania podejmowane z 

zewnątrz

zewnątrz



Pierwszym i najważniejszym zadaniem 

Pierwszym i najważniejszym zadaniem 

nauczyciela powinno być wywołanie 

nauczyciela powinno być wywołanie 

odpowiednio silnej motywacji poznawczej 

odpowiednio silnej motywacji poznawczej 

(dotyczącej konkretnych treści), a dopiero 

(dotyczącej konkretnych treści), a dopiero 

później należy przekazywać im nowe 

później należy przekazywać im nowe 

informacje.

informacje.

 

 

 

 

 

 

WGLĄD 

WGLĄD 

W PRZEBIEG NAUCZANIA

W PRZEBIEG NAUCZANIA



Pozwala :

Pozwala :



zadbać o właściwy poziom motywacji

zadbać o właściwy poziom motywacji



poznać możliwości rozwojowe ucznia, 

poznać możliwości rozwojowe ucznia, 

poprzez obserwację:

poprzez obserwację:



momentów stabilizacji i zastoju

momentów stabilizacji i zastoju



procesu uczenia się, nabywanie wiedzy

procesu uczenia się, nabywanie wiedzy



dostosować wymagania i sposoby 

dostosować wymagania i sposoby 

nauczania do konkretnego ucznia

nauczania do konkretnego ucznia

 

 

 

 

TRADYCYJNY 

TRADYCYJNY 

SPOSÓB NAUCZANIA

SPOSÓB NAUCZANIA



Koncentracja głównie na programie 

Koncentracja głównie na programie 

nauczania i przekazaniu treści z niego 

nauczania i przekazaniu treści z niego 

wynikających

wynikających



Podający tok nauczania polegający na 

Podający tok nauczania polegający na 

jednokierunkowym przekazie informacji

jednokierunkowym przekazie informacji



Podstawowa aktywność ucznia ogranicza 

Podstawowa aktywność ucznia ogranicza 

się do odbierania treści, przyswajania ich i 

się do odbierania treści, przyswajania ich i 

utrwalania

utrwalania



Nieuwzględnianie różnic indywidualnych

Nieuwzględnianie różnic indywidualnych



Dorywcza kontrola, która ma wiele 

Dorywcza kontrola, która ma wiele 

ograniczeń (m.in. niewykrywanie zastojów)

ograniczeń (m.in. niewykrywanie zastojów)

 

 

 

 

UJEMNE NASTĘPSTWA 

UJEMNE NASTĘPSTWA 

TRADYCYJNEGO 

TRADYCYJNEGO 

SPOSOBU NAUCZANIA

SPOSOBU NAUCZANIA



Luki w przyswajaniu treści

Luki w przyswajaniu treści



Słabo ustrukturalizowane treści, które 

Słabo ustrukturalizowane treści, które 

łatwo ulegają zapomnieniu

łatwo ulegają zapomnieniu



Niska funkcjonalność nabytych treści

Niska funkcjonalność nabytych treści



Trudności w uczeniu się

Trudności w uczeniu się



Niewykorzystywanie w pełni 

Niewykorzystywanie w pełni 

możliwości rozwojowych

możliwości rozwojowych

 

 

 

 

ZNACZENIE MOTYWACJI 

ZNACZENIE MOTYWACJI 

W UCZENIU SIĘ

W UCZENIU SIĘ



Wywiera bardzo duży wpływ na 

Wywiera bardzo duży wpływ na 

poziom osiągnięć:

poziom osiągnięć:



wzbudza aktywność

wzbudza aktywność



ukierunkowuje percepcję

ukierunkowuje percepcję



ukierunkowuje działania

ukierunkowuje działania

 

 

 

 

WYWOŁYWANIE 

WYWOŁYWANIE 

MOTYWACJI

MOTYWACJI



Pierwszą czynnością w procesie uczenie 

Pierwszą czynnością w procesie uczenie 

się powinno być wywołanie motywacji, 

się powinno być wywołanie motywacji, 

czyli gotowości do określonych działań, 

czyli gotowości do określonych działań, 

zainteresowanie przedmiotem

zainteresowanie przedmiotem



Aktywizowanie poznawcze powinno 

Aktywizowanie poznawcze powinno 

trwać przez cały proces uczenia się, 

trwać przez cały proces uczenia się, 

tak, aby zainteresowanie przedmiotem 

tak, aby zainteresowanie przedmiotem 

pogłębiało się

pogłębiało się

 

 

 

 

ROLA SYSTEMU 

ROLA SYSTEMU 

WZMOCNIEŃ

WZMOCNIEŃ



PRAWO EFEKTU – w zachowaniu utrwala się 

PRAWO EFEKTU – w zachowaniu utrwala się 

to, po czym następuje stan zadowolenia 

to, po czym następuje stan zadowolenia 

(nagrody)

(nagrody)



Kary jedynie tłumią pewne zachowania, ale 

Kary jedynie tłumią pewne zachowania, ale 

ich nie likwidują, prawie nigdy nie prowadzą 

ich nie likwidują, prawie nigdy nie prowadzą 

w nauczaniu do trwałych rezultatów

w nauczaniu do trwałych rezultatów



Kary i nagrody mogą się uzupełniać:

Kary i nagrody mogą się uzupełniać:



Kara – tłumienie pewnych zachowań

Kara – tłumienie pewnych zachowań



Wywołanie zachowania alternatywnego i 

Wywołanie zachowania alternatywnego i 

nagradzanie go

nagradzanie go

 

 

 

 

ZASADY STOSOWANIA 

ZASADY STOSOWANIA 

KAR I NAGRÓD

KAR I NAGRÓD



Wzmacnianie sporadyczne (nie po każdym 

Wzmacnianie sporadyczne (nie po każdym 

pożądanym zachowaniu nagroda i nie po każdym 

pożądanym zachowaniu nagroda i nie po każdym 

niepożądanym kara) są korzystniejsze niż ciągłe

niepożądanym kara) są korzystniejsze niż ciągłe



Społeczny aspekt wzmacniania:

Społeczny aspekt wzmacniania:



Kto jest nadawcą?

Kto jest nadawcą?



Jakie są między nimi relacje?

Jakie są między nimi relacje?



Czy jest to słuszne i sprawiedliwe?

Czy jest to słuszne i sprawiedliwe?



Wzmocnienia społeczne: 

Wzmocnienia społeczne: 



pochwały i nagany, bez gratyfikacji dodatkowych

pochwały i nagany, bez gratyfikacji dodatkowych



informowanie o wynikach osiąganych w nauczaniu:

informowanie o wynikach osiąganych w nauczaniu:



treść informacji

treść informacji



sposób informowania

sposób informowania

 

 

 

 

MOTYWACJA 

MOTYWACJA 

WEWNĘTRZNA

WEWNĘTRZNA



Do jej wyzwolenia nie są potrzebne 

Do jej wyzwolenia nie są potrzebne 

wzmocnienia zewnętrzne, 

wzmocnienia zewnętrzne, 

wzmocnieniem jest własne 

wzmocnieniem jest własne 

zadowolenie na skutek osiągnięcia 

zadowolenie na skutek osiągnięcia 

celu uznawanego za własny

celu uznawanego za własny



Informowanie ucznia o jego wynikach 

Informowanie ucznia o jego wynikach 

jest niezbędne do ukształtowania 

jest niezbędne do ukształtowania 

motywacji wewnetrznej

motywacji wewnetrznej

 

 

 

 

ROLA AKTYWIZACJI 

ROLA AKTYWIZACJI 

UCZNIA

UCZNIA



Samodzielne dochodzenie do wiedzy 

Samodzielne dochodzenie do wiedzy 

zapewnia:

zapewnia:



nabywanie nowych umiejętności, ciągły 

nabywanie nowych umiejętności, ciągły 

rozwój aż do osiągnięcia maksymalnych 

rozwój aż do osiągnięcia maksymalnych 

możliwości

możliwości



plastyczność postępowania w nowych 

plastyczność postępowania w nowych 

warunkach

warunkach



działania twórcze, tworzenie nowych 

działania twórcze, tworzenie nowych 

reguł

reguł

 

 

 

 

NAUCZANIE 

NAUCZANIE 

PROBLEMOWE

PROBLEMOWE



Punktem wyjścia jest odczuwany przez 

Punktem wyjścia jest odczuwany przez 

ucznia niedosyt wiadomości niezbędnych do 

ucznia niedosyt wiadomości niezbędnych do 

rozwiązania problemu, który jest dla niego 

rozwiązania problemu, który jest dla niego 

ważny

ważny



Rolą nauczyciela jest stwarzanie sytuacji, w 

Rolą nauczyciela jest stwarzanie sytuacji, w 

których uczeń dostrzeże luki w swojej 

których uczeń dostrzeże luki w swojej 

wiedzy, pomaga on sprecyzować problem, 

wiedzy, pomaga on sprecyzować problem, 

zaplanować działania

zaplanować działania



Należy brać pod uwagę właściwości 

Należy brać pod uwagę właściwości 

rozwojowe uczniów i różnice indywidualne 

rozwojowe uczniów i różnice indywidualne 

między nimi

między nimi

 

 

 

 

AKTYWNOŚĆ UCZNIA 

AKTYWNOŚĆ UCZNIA 

JAKO BADANIE

JAKO BADANIE



Jest to uczenie się problemowe, a jego 

Jest to uczenie się problemowe, a jego 

zwolennicy podkreślają podobieństwo 

zwolennicy podkreślają podobieństwo 

między uczniem a badaczem

między uczniem a badaczem



Wiele informacji jest dostarczanych 

Wiele informacji jest dostarczanych 

uczniowi w formie gotowej

uczniowi w formie gotowej



Podstawowe znaczenie ma wybór 

Podstawowe znaczenie ma wybór 

przedmiotu badań:

przedmiotu badań:



musi on stwarzać okazje do zdobycia nowych 

musi on stwarzać okazje do zdobycia nowych 

umiejętności poznawczych

umiejętności poznawczych



nawiązywać do aktualnych osiągnięć

nawiązywać do aktualnych osiągnięć



Obejmować to, czym uczeń będzie skłonny 

Obejmować to, czym uczeń będzie skłonny 

się zajmować w danym momencie

się zajmować w danym momencie

 

 

 

 

STYMULOWANIE UCZNIA DO 

STYMULOWANIE UCZNIA DO 

PRZETWARZANIA 

PRZETWARZANIA 

INFORMACJI

INFORMACJI



Efekty uczenia się są rezultatem 

Efekty uczenia się są rezultatem 

przetwarzania informacji

przetwarzania informacji



Nie jest najważniejsze pochodzenie 

Nie jest najważniejsze pochodzenie 

informacji, ale to, co z nimi czyni z nimi 

informacji, ale to, co z nimi czyni z nimi 

dziecko

dziecko



Nauczyciel organizuje sytuacje, w których 

Nauczyciel organizuje sytuacje, w których 

następuje przetwarzanie informacji

następuje przetwarzanie informacji



W przetwarzaniu liczy się;

W przetwarzaniu liczy się;



zakres – liczba dokonywanych analiz na danym 

zakres – liczba dokonywanych analiz na danym 

poziomie przetwarzania informacji i ich 

poziomie przetwarzania informacji i ich 

zróżnicowanie

zróżnicowanie



Poziom – sensoryczny i znaczeniowy

Poziom – sensoryczny i znaczeniowy