Walory Kultury ludowej

Kultura ludowa

• Materialna: budownictwo, rozmaite 

rzemiosła – wykonywanie przedmiotów z 
drewna, metalu, skóry, tkanin z przędzy 
roślinnej i zwierzęcej, haft, koronkarstwo, 
zdobnictwo (np. wycinanki), sztuki 
plastyczne (malarstwo, rzeźbiarstwo)

• Niematerialna: muzyka, przyśpiewki, 

tańce, legendy, gawędy, gadki, 
przysłowia

Dziedziny sztuki ludowej:

•materialna

•rzeźbiarstwo,

•malarstwo, 

•ceramika, 

•tkactwo, 

•hafciarstwo,

•koronkarstwo,

•wycinankarstwo, 

•zdobnictwo przedmiotów, 

•różne rodzaje obrzędów i imprez 

Główne grupy etniczne:

• Pomorzanie
• Mazurzy: Mazurzy Pruscy i Północni,
•  Kurpie
•  Łowiczanie
• Małopolanie: krakowscy i 

sandomierscy

• Górale
• Wielkopolanie
• Ślązacy

•Kaszubi 300 tys. osób
•Słowińcy, Borowiacy,

   Krajniacy, Sztumiacy,

   Warmiacy
•Budownictwo ludowe:

 skansen we Wdzydzach Kiszewskich
•Hafciarstwo, ceramika 

(Chmielno)

, pieśni, legendy, 

kuchnia

Pomorzanie

Skansen we Wdzydzach Kiszewskich

Najstarsze polskie muzeum na wolnym 
powietrzu założone w 1906 r. przez Teodorę i 
Izydora Gulgowskich. Zabudowa dawnej wsi 
kaszubskiej i kociewskiej od XVIII w. do połowy 
XX w.

·  7 zagród 
·  dworki 
·  chaty 
·  wiejska szkoła z izbą lekcyjną 
·  drewniany kościółek św.Barbary z 1700 r.
 (odprawiane są w nim nabożeństwa) 
·  2 wiatraki – w tym „Koźlak” z ok. 1870 r.
·  kuźnia

Mazurzy

• Mazurzy Pruscy i Północni, 
   Kurpie, Łowiczanie
• skanseny: mazurski Olsztynek, kurpiowski 

Nowogród, muzeum w Łowiczu

• Wsie z drewnianymi chatami, tkactwo 

(pasiaki, kilimy), ceramika (siwaki), 
wycinanki

•CHAŁUPA ZE WSI ŁYSE

•DWÓR ZE WSI BRZÓZKI 

•PLAC BARTNY 

•SPICHLERZ ZE WSI CIĘĆK 

•ZAGRODY Z MYSZYŃCA i 
KADZIDŁA

•STUDNIA Z ŻURAWIEM 

•MŁYN WODNY ze wsi Dobrylas 

Skansen Kurpiowski im. Adama Chętnika w 

Nowogrodzie

•Zwiedzanie Skansenu - 11 zagród z 
ekspozycjami wnętrz chałup i budynków 
gospodarczych. 

•Pokazy rzemiosła i rękodzieła:
    kowalstwo, wyrób mat słomianych,
    haft na płótnie i na tiulu, wyrób pisanek i 
wycinanek, pieczywo obrzędowe, obróbka 
bursztynu, prezentacje rzeźby, pieczenie 
chleba, wyrób i degustacja masła.

•Bezpośredni kontakt ze zwierzętami 
hodowanymi na wsi: gęsi, perliczki, króliki, 
owce, kozy. 

•Przejażdżki bryczką, wozem, jazda w siodle 

•Lekcje muzealne dla młodzieży.

MUZEUM WSI MAZOWIECKIEJ W SIERPCU

Górale 

•drewniane budownictwo, rzeźba, stroje, 

obrzędy, gwara, rękodzieło, wypas owiec, 

serowarstwo (oscypki, żętyca, bunc), wyroby ze 

skóry, z wełny

•Podhalanie – Chochołów, Bukowina Tatrz.

•Spiszacy - Jurgów

•Orawianie – skansen w Zubrzycy Grn.

•Górale Pienińscy – muzeum w Szczawnicy

•Zagórzanie

•Górale Beskidzcy

•Lachy – Nowy Sącz, Limanowa

Okazją do zaprezentowania dawnych 
obyczajów, pieśni i tańców są liczne 
imprezy folklorystyczne.

 

Najbardziej znane to:

•„Żywieckie Gody”, 

•„Tydzień Kultury Beskidzkiej”, 

•„Międzynarodowy Studencki Festiwal 
Folklorystyczny”.

Wśród walorów turystycznych w zakresie etnografii 
specjalnym zainteresowaniem cieszą się 

skanseny

, czyli muzea na wolnym powietrzu, 

gromadzące przeważnie 
drewniane obiekty budownictwa wiejskiego.

Skanseny określane są również jako:

•Parki etnograficzne

•Muzea wsi

•Muzea budownictwa ludowego

Grupuja one w jednym miejscu budynki:

• mieszkalne 

•Gospodarcze

•Przemysłowe

•Sakralne

Wnętrza wyposażone są zgodnie ze 
zwyczajami  panującymi na terenie 
danego regionu,
Ewprezentującego kulturę 
poszczególnych grup etnograficznych.

Bibliografia:

• Lijewski T., Mikułowski B.,Wyrzykowski J.:

„Geografia turystyki Polski”

• http://regiony.poland.gov.pl 

• http://www.kulturaludowa.pl/